«ساموئل خاچیکیان؛ یک گفتوگو»؛ گفتوشنود با شبحی از گذشته که خیال رفتن ندارد
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی
این که مستندی بر اساس نوار صوتی شنیداری شکل بگیرد البته چیز جدیدی نیست. «گوش کن مارلون» (Listen to Me Marlon- ۲۰۱۵؛ استیفن رایلی) بر اساس این ایدهی صدایی شکل گرفت که میشود گونهای خاطرهنگاری مستندگونه ساخت، که ساختارهای پازلگونهی ذهن آدمی را تداعی کند. مستند «گوش کن مارلون» بر اساس صداهای به جا مانده از مارلون براندو شکل گرفت، و صدای کسانی که درباره ی مارلون بازیگر به خاطرهگویی میپرداختند. یک جور جریان سیال ذهن، که وقتی در بافت مستندگونهی فیلمی تنیده میشود چیز غریبی خلق میکند.
مستند امید نجوان با وجود موضوع شوقبرانگیزی که فیلمساز در دست داشته، اینکه نیمی از مستند را بر پایهی نوار صوتی مصاحبه ماهنامهی فیلم در دههی شصت با خاچیکیان بنا شده، اما دور از این حال و هوای ذهنی است. اشکالی هم ندارد مستندی بخواهد فیلمی شرح احوالگونه باشد، و روایت خطی دنبال کند، و مصاحبه به شکل معمول در فیلم بگنجاند. اما وقتی سیر رویدادهای فیلم از ریتم میافتد، و خستهکننده می شود، و فیلم دچار تشتت موضوعی میشود، آن وقت باید به فیلمساز ایراد گرفت، که پس جای خلاقیت در فیلمسازی کجاست؟ اینکه چرا چیزی در فیلم نیست، تا تماشاگر را به شوق بیاورد؟ ردپایی، سرنخی، رازی ، چیزی که در فیلم محوریت پیدا کند. کشف چیزی از یاد رفته، که حداقل به فیلم نظم و سامان دهد.
همهی آنچه در این مستند میبینیم، تماشاگر علاقهمند بارها شنیده، یا با کمی پرسوجو میتوانست به راحتی بدان دست یابد. چه چیز عجیب و ناگفتهی دیگری، جز همان نوار کاست از خاچیکیان است که میتواند پایهی این تحقیق قرار گیرد؟ جواب میدهیم هیچ. وقتی ایدهای در دست نداشته باشید، بعد مدتی از اکسیری هم که به زعم خودتان پیدا کردهاید کاری برنمیاید. کما اینکه فیلمساز از نیمه ی دوم مستند، ایدهی نوار کاست قدیمی از صدای خاچیکیان را رها کرده، و به وادی مستندهای معمول شرح احوالگونه میرسد. تاریخها و اسامی پشت هم ردیف میشوند، داستانها بدون هیچ ایدهی مستندگونهای دنبال هم میآیند و فراموش میشوند. با مجموعهای از حرفهای ناتمام و نیمهکاره روبروییم که ضرورت آوردنشان در مستند را نمیفهمیم.
انگار فیلسماز در حال نوشتن یادداشتی خطی و خستهکننده برای مجلهاش باشد. از آن یادداشتهایی که اشاره دارد در فلان تاریخ این اتفاق افتاد، و در آن تاریخ این رخداد، و بعد این شد و آن، و دست آخر هم یک هیچ بزرگ و تمام. این معضل جدی نقدنویسی این مملکت است، که نویسندگان سینمایی مدام تاریخ و رویداد عرضه میکنند . انگار مقالهشان باید بر اساس تاریخ تقویمی شکل بگیرد. از جستوجو و شوق لذت چشیدن اثر هنری خبری نیست. اینکه در فلان تاریخ فلانی چه کرد، و آن یکی چه گفت، بدون اینکه ربطی بین این حرفها بشود پیدا کرد را میگذارند مقالهی تحقیقی. عین چیزی که در همین فیلم میبینیم. با همان بخشبندیهای خستهکننده، و اشارات بیربط به چیزی که خود تماشاگر بیشتر از آن مطلع است.
فیلمساز شاید خودش هم نفهمیده چه گنجی در قالب نوار کاست از صدای فیلمساز قدیمی در اختیار داشته، و چه کارها و ایدههای تجربی که میتوانسته بواسطهی این نوار کاست با صدای خاص و شنیدنی خاچیکیان خلق کند، تا گوشهای از تاریخ ناگفتهی سینمای ایران، به سندی زنده از دورهای از یاد رفته بدل شود. عکسهای صف طویل مردم جلوی سینماهای نمایش دهندهی فیلمهای خاچیکیان میتوانست جستوجویی عاشقانه باشد، از چیزی که این روزها گم شده. صدای فیلمساز پیشکسوت، میتوانست صدایی از زمانهای دور باشد که انگار فرصتی پیدا کرده تا بار دیگر زندگی را با مرور خاطرات تجربه کند.
فیلم چنان از ایده و خلاقیتهای بصری دور است که این یادداشت بیشتر دربارهی چیزی شد که مستند امید نجوان میتوانست شبیه آن باشد. به عبارتی مخاطب علاقهمند، خود به جای فیلمساز به خیالپردازی میپردازد تا از این تکه پارههای پراکندهی خاطرههای تصویری، شاید اثر هنری بیرون بکشد. چیزی که شاید مستند «خاچیکیان؛ یک گفتوگو» را بدل میکرد به گفتو شنود با شبحی از گذشته که خیال رفتن از این دنیا ندارد.
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
منتظر بمانید..
مستند «جستجو در تنگنا»؛ چیزی که شور زندگی خلق میکند
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی «دونده» شور فیلمسازی را در من بوجود آورد. این نقل معروف حمید نعمتالله است که برای رونمایی مستند «جستجو در تنگنا» به پردیس چهارسو آمده بود. امیر نادری شور فیلمبینی و سینماگردی را در خیلیها بهوجود آورد. البته فقط برای این مستند کارخانی را دوست نداریم....
۱۴۰۴/۰۹/۲۹
«غریزه»؛ وقتی همچون تبعیدی از شهر خود میگریزی
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی «غریزه»، عاشقانهی سیاوش اسعدی، به مکان داستان هم راه یافته. شروع فیلم با دباغخانه است، با سر و صدا و قیل و قال آدمها، و کارخانهی بزرگی که شخصیت مرد قصه، رسول، مالک آن است، با پالتویی که روی دوشش انداخته، و شیوهی حرف زدنش و...
۱۴۰۴/۰۸/۰۷
درباره انتخاب نماینده ایران برای معرفی به آکادمی اسکار/ تا خورشیدی بالای سرت، چه وقت دوام بیاورد
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی سینمای ایران به لابیرنتی بدل شده، به طاوسی هزار نقش و نگار. هزار وجه و تصویر دارد، و از سویی به آدمهای نقاشیهای رنه ماگریت، نقاش سورئالیست بلژیکی میماند؛ به مردان بیچهرهای که به معما و راز می مانند. به عبارتی انگار نه تکلیف مخاطب ایرانی...
۱۴۰۴/۰۷/۲۸
درباره «علت مرگ: نامعلوم»/ کاش نبود پنجرهای، یا چشمهایی که ما را بپاید
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی شرایطی که به داستان فیلمِ «علت مرگ: نامعلوم» شکل داده، گونهای اضطرار است. یک جور موقعیت تحمیلی، که شخصیتهای فیلم را وا میدارد، سفری را در دل یک بیابان، درون یک وَن، در کنار هم پشت سر بگذارند. از همان آغاز، داستان ناخواسته حالتی استعاری پیدا...
۱۴۰۴/۰۷/۰۲
«آدمفروش» نوعی بازی با نور و رنگ، که آدمها در آن مهمان تصاویرند
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی «آدمفروش»، فیلم محمود کلاری، خاطره را در عکاسی صحنههای خوش ترکیبش سر و شکل داده. میگوییم عکاسی، چون قابهای عموما ساکن فیلم، حس و حالی عکاسانه را القا میکند. به تابلوهای طبیعت بیجان میماند، یا نوعی کنارِ هم گذاری عکاسانه، با حاکمیت رنگ زرد خردلی بر...
۱۴۰۴/۰۶/۲۴
«زن و بچه»؛ دوئلی تصویری با چهرههایی خیرهشده به دوربین
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی دلبستگی سعید روستایی به واقعگرایی چیزی نیست، که بر کسی پوشیده باشد. او لایه لایه واقعیت را میکاود، و از آن غریبترین واقعیتهای زندگی را بیرون میکشد. این همه را به نوعی زبان سینمایی خاص خودش تصویر میکند، که پر از اِلهمانهای آمده از سینمای حادثهای...
۱۴۰۴/۰۵/۲۱
«پیرپسر»؛ خون بر زمین حاکم میشود
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی خط لو رفتن داستان شاید هنر کارگردانی اُکتای براهنی در دومین فیلمش، «پیر پسر»، نمایش خشونت زیرپوستی باشد، که در جای جای فیلم به چشم میخورد. نمایشی از اعماق جهنم، وقتی مصداق زمینیاش را پیدا کرده باشد. خشونتی تهدیدکننده، که تعلیق و ناامنی ایجاد میکند. نمایش...
۱۴۰۴/۰۴/۲۶
«سلب مسئولیت»؛ کابوسی پنهانشده پشت نور
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی «سلب مسئولیت» (Disclaimer) ساخته آلفونسوکوارون، مینی سریالی که شگفتی تمامعیاری است در نقاشی با نور. فصلهای بازگشت به گذشته، آن فصلهایی که از دید شخصیت مادر نویسنده و پسر از دست داده، روایت میشود، وامگیری آشکار و زیبایی است از فیلم «مرگ در ونیز» (۱۹۷۱) ویسکونتی....
۱۴۰۴/۰۱/۰۱
چیزی شبیه پرسهزدن در سالن نمایشی با آدمهایی که نمیشناسی
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی مقدمه: سالهاست که جریان فیلمهای جشنواره فیلم فجر را دنبال میکنم، و به رغم ساکن بودن در خارج کشور، هر سال به این مناسبت خودم را به وطن میرسانم، تا از قافلهی نمایش فیلمها عقب نمانم. فارغ از هر چیزی، همواره دنبالهرو فیلمهای جشنوارهام. در این...
۱۴۰۳/۱۱/۲۸
سه فیلم و همه راههایی که به بیراهه رفتند
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی تاکسیدرمی یک فاجعهی به تمام معنا. آنقدر بد و مبتذل، که حتی فیلمهای گیشهای روی اکران به چنین چیزی شرف دارد. با نگاهی به فیلمهای امسال متوجه میشویم که یا خیلی خوبند یا آثاری در نهایت ناامیدی کامل. انگار حد وسطی این میان وجود ندارد. با...
۱۴۰۳/۱۱/۲۷
فیلمهایی در بستر نگاه گیشهای و ملودرامی غافلگیرکننده در سینمای ایران
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی دست تنها امیرحسین ثقفی فیلمی ساخته که بهترین ساختهی این سالهای سینمای ایران است. فیلمی خیابانی به سبک سیاق فیلم های خیابانی دههی پنجاه شمسی. به سیاق کارهای امیر نادری ، اما با رویکرد اجتماعی صریحتر و منکوبکننده تر. در این میان شکیب شجره و مجید...
۱۴۰۳/۱۱/۲۳
از فیلمهای نصحیتگونه و سفارشی تا بازی میخکوبکننده یک بازیگر
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی کفایت مذاکرات کمدی بیمایه و کلیشهای و فیلمفارسیوار، که جایش در اکران عمومی است. از تصمیمهای غریب هیأت انتخاب که چنین فیلمی را انتخاب میکنند. ابتذال محض. فیلمنامهای برای نقد به واقع وجود ندارد. هر چه هست مشتی شوخی بیمزه و حال به همزن که مثلاً...
۱۴۰۳/۱۱/۲۲
یاداشتهای جشنواره/ هفت فیلم زیر ذرهبین
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی ترک عمیق محمود از بیمارستان روانی مرخص میشود و فخری از آمدن محمود با خبر است. زمان زیادی از آمدن محمود به خانه نمی گذرد که مهمان ناخوانده ای به جمع آنها اضافه میشود و رازهای تاریک به تدریج فاش میشوند. نخستین تجربه کارگردانی آرمان زرینکوب،...
۱۴۰۳/۱۱/۱۹
درباره سریال «پنگوئن»؛ بهای زنده بودن در کابوسی اکسپرسیونیستی
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی یکی از درخشانترین اسپیبنآفهای داستانهای بتمن، که البته ربطی به شخصیت بتمن ندارد، دربارهی یکی از شرورترین شخصیتهای دیسی کمیکز، از سرسختترین دشمنان بتمن، که با نویسندگی بیل فینگر و طراحی باب کین بزرگ، در شماره ۵۸ کتابهای مصور کمیکهای کارآگاهی در دسامبر ۱۹۴۱ برای اولین...
۱۴۰۳/۰۸/۱۱
امامعلی حبیبی درگذشت
دارنده مدال طلای المپیک و سه مدال طلای کشتی آزاد جهان که از یکی مفاخر ورزش ایران و عضو تالار مشاهیر اتحادیه جهانی کشتی بود، پس از مدت ها دست و پنجه نرم کردن با بیماری به دیار باقی شتافت. به گزارش سینماسینما، امامعلی حبیبی نخستینبار در فیلم سینمایی «ببر...
۱۴۰۴/۰۶/۰۲
مستندی درباره ساموئل خاچیکیان فیلمساز بزرگ ایرانی
مستند «ساموئل خاچیکیان؛ یک گفتوگو» روایتی است از صدایی که در هیاهوی سینمای امروز گم شد؛ گفتوگویی صمیمی با کارگردانی ...ادامه مطلب نوشته مستندی درباره ساموئل خاچیکیان فیلمساز بزرگ ایرانی اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۳/۱۵
شبنشینی در جهنم
سینماسینما، ابوالفضل نجیب هفتاد سال پیش (۱۳۳۵) سامویل خاچیکیان در آغاز راه فیلمسازی و ابتدای تولد سینمای ناطق فیلمی ساخت با عنوان «شب نشینی در جهنم». به گمانم اولین و آخرین فیلم حداقل ایرانی که جهنم را بر اساس نشانه ها و دلالت های دینی بازسازی کرده بود. فیلم داستان...
۱۴۰۴/۰۳/۰۷
ساخت فیلم، با دست خالی و ذهنی پر از تصویر/ یادداشت امید نجوان به بهانهی آغاز اکران آنلاین «ساموئل خاچیکیان؛ یک گفتوگو»
سینماسینما، امید نجوان؛ ساخت و تولید «ساموئل خاچیکیان؛ یک گفتوگو» که این روزها نمایش آنلاین آن در سایت «هاشور» آغاز شده، در حقیقت، واکنش نسبت به عبور از یک دوران خاص در زندگی این بنده است. دورانی بسیار طولانی، شاملِ ماندنها پشت دیوار بلندِ تصویب و دریافت اجازهی ساخت؛ برای...
۱۴۰۳/۱۲/۱۴
منتظر بمانید..
انتشار آلبومهای موسیقی متن «عقابها» و «وصل نیکان»
مجید انتظامی آهنگساز شاخص عرصه موسیقی به زودی آلبوم موسیقی متنفیلمهای «عقابها» به کارگردانی ساموئل خاچیکیان و «وصل نیکان» به ...ادامه مطلب نوشته انتشار آلبومهای موسیقی متن «عقابها» و «وصل نیکان» اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۹/۲۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«عقابها»؛ موسیقی پرمخاطبترین فیلم تاریخ سینمای ایران شنیده شد
آلبوم موسیقی متن فیلم «عقابها» پرمخاطبترین فیلم تاریخ سینمای ایران به کارگردانی ساموئل خاچیکیان با آهنگسازی مجید انتظامی پس از ...ادامه مطلب نوشته «عقابها»؛ موسیقی پرمخاطبترین فیلم تاریخ سینمای ایران شنیده شد اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۷/۲۲
نشست مستند سینمایی «ساموئل خاچیکیان: یک گفتگو» برگزار شد
نشست نقد و بررسی مستند سینمایی «ساموئل خاچیکیان: یک گفتگو» به کارگردانی امید نجوان در پردیس سینمایی چارسو برگزار شد. نوشته نشست مستند سینمایی «ساموئل خاچیکیان: یک گفتگو» برگزار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۷/۱۸
«ساموئل خاچیکیان، یک گفتوگو»؛ جذاب برای دوستداران سینما
سینماسینما، محدثه واعظیپور مستند «ساموئل خاچیکیان، یک گفتوگو» ساخته امید نجوان، برای دوستداران سینمای ایران، فیلمی تماشایی و جذاب، خاطرهانگیز و حسرتبار است. مستند «ساموئل خاچیکیان، یک گفتوگو» مثل اغلب مستندهای پرتره درباره سینماگران شاخص، به بررسی فعالیتها و جایگاه حرفهای فیلمسازی میپردازد که دو دهه از درگذشت و غیبتش...
۱۴۰۳/۰۷/۰۳
رونمایی از فیلم مستند ساموئل خاچیکیان با پیام مسعود کیمیایی
آیین رونمایی و اکران فیلم مستند «ساموئل خاچیکیان: یک گفت و گو» به کارگردانی و تهیه کنندگی امید نجوان شامگاه چهارشنبه ۲۸ شهریور با حضور سازندگان فیلم، اهالی رسانه و جمعی از هنرمندان در پردیس سینمایی چارسو برگزار شد. به گزارش سینماسینما، امید نجوان کارگردان و تهیهکننده فیلم پس از...
۱۴۰۳/۰۶/۲۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
رونمایی از مستند ساموئل خاچیکیان با پیام مسعود کیمیایی
شبی برای ساموئل خاچیکیان به بهانه نمایش مستندی درباره این سینماگر با پیام مسعود کیمیایی همراه شد. آیین رونمایی و ...ادامه مطلب نوشته رونمایی از مستند ساموئل خاچیکیان با پیام مسعود کیمیایی اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۶/۲۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
تحولات سیاسی و جریان موسوم به موج نو در سینمای ملی/ بهمناسبت روز ملی سینما
سینماسینما، امیرابراهیم جلالیان در ابتدای حکومت پهلوی اول با توجه به مخالفت و تفکرات تند مذهبیون، سینما کمی مهجور واقع شد. اما به مرور میان قشر متجددِ جامعه، سینما جای خود را پیدا کرد. گرچه رضاشاه آنچنان اهل ذوق و هنر نبود اما به تدریج سینما را در جهت انعکاس...
۱۴۰۳/۰۶/۲۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«عقابها» پرمخاطبترین فیلم تاریخ سینمای ایران!
دوستداران سینما طی ماههای اخیر با آمار ضدونقیضی راجع چند فیلم روی پرده مواجه شدهاند؛ آمارهایی که آن آثار را بهعنوان پرفروشترین و پرمخاطبترین معرفی میکند و هیچ پشتوانه آماری ...ادامه مطلب
۱۴۰۲/۰۸/۲۸
دو چهره مطرح ایرانی در قاب مستند/ نگاهی به فیلمهای «ساموئل خاچیکیان، یک گفتوگو» و «روزگار گل آقایی»
سینماسینما، حمید عبدالحسینی «ساموئل خاچیکیان، یک گفتوگو»، به کارگردانی امید نجوان (به نمایش در آمده در جشنواره سینماحقیقت) امید نجوان پس از سالها به سراغ یک گفتوگو رفته و میکوشد با بهرهگیری از مجموعهای تصاویر و فیلمها و نیز گفتوگوهایی با دوستان و همکاران زندهیاد ساموئل خاچیکیان شناخت کاملتری از...
۱۴۰۰/۰۹/۲۶
برای «ساموِل» که در بدعت و ذوقورزی همتراز نداشت
عباس بهارلو به بهانه مستندی درباره ساموئل خاچیکیان، از ۴۰ ساعت مصاحبه خود با این فیلمساز فقید و ویژگیهای فیلم ساخته شده، سخن گفت.
۱۴۰۰/۰۹/۲۱