مستند «جستجو در تنگنا»؛ چیزی که شور زندگی خلق میکند
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی
«دونده» شور فیلمسازی را در من بوجود آورد. این نقل معروف حمید نعمتالله است که برای رونمایی مستند «جستجو در تنگنا» به پردیس چهارسو آمده بود. امیر نادری شور فیلمبینی و سینماگردی را در خیلیها بهوجود آورد. البته فقط برای این مستند کارخانی را دوست نداریم. او در مستندهایش نشان داده ریتم را میشناسد، و بهواسطهی آن به فیلمهایش نظمی خوشایند میدهد. نمونهاش مستندهای «تیتراژ در سینمای ایران» یا «آرشیو متروک» دربارهی احمد جورقانیان آرشیویست معروف ایرانی است.
کارخانی، خود با همین حال و هوای سینمایی بار آمده و زندگیاش را میگذراند. گونهای زندگی بوهمی و کولیوار، و گشتزنی در حول و حوش آنچه بوی سینما و خاطرههای گذشته را میدهد. همین مستند «جستجو در تنگنا»، به تمامی بر پایه مرور خاطرات کسانی که امیر نادر را میشناختند شکل گرفته. جذابترینش خاطرهی عکاسی پرترههای معروف نادری از مردم عادی است.
کارخانی، جلوی دوربین فیلمش اعتراف میکند (این اعترافگویی جلوی دوربین به خصیصهی اصلی مستندش تبدیل شده) که نادری در دههی شصت، چهار عکس از چهار دختر جوان را نشانم داد، و پرسید زیباترینش را انتخاب کن. کارخانی دو عکس را انتخاب میکند. دوتای دیگر را نادری بلافاصله پاره میکند. اصرار نادری به انتخاب یکی از میان دو عکس باقیمانده است. کارخانی میگوید عکس دختر جوانی را انتخاب کردم، که حس و حال غریبتری داشت. نادری بلافاصله عکس کنار گذاشته شده را پاره میکند، و از کارخانی میخواهد عکس منتخبش را برایش بزرگ چاپ کند. بعد میفهمیم نادری شیفتهی دختر درون عکس انتخابی شده، و برایش روی کاغذهای ساندویچی نزدیک آتلیهی معروف عکاسی دههی شصت، که در آن عکسهای پرترهاش را چاپ میکرده، نامههای عاشقانه مینویسد. آن دختر بعدها همسر نادری شد.
تمامی فیلم، این کشف و مکاشفه است. نوعی شیفتگی به زندگی، بهواسطهی عکاسی و سینما. خیابانگردی کارخانی در کوچههای شهر، و محلهای فیلمبرداری فیلمهای خیابانی دههی پنجاه نادری، به همین واسطه معنا پیدا میکند. آدمها دنبال خاطرات سالهای دور خودند، و آن را از میان آواری از روزمرگی و گذر سالیان بیرون میکشند. جادویی که به وسیلهی سینما میسر میشود. اکسیری که نادری را به این فانوس جادویی وصل کرده، و تیزبینی فیلمسازی غریزی را بهش بخشیده، که در عین حال از زیباییشناسی سینمای روز دنیا هم مطلع است.
نمونهاش نقل خاطرهی تماشای «فیتز کارالدو» (۱۹۸۲) ورنر هرتسوگ در سالن سینما در دههی شصت است، و شیفتگی نادری به چنین فیلم غریبی، و اینکه چطور فیلمساز آلمانی از پس چنین پروژهی مشکلی برآمده. داستان مردی ماجراجو در سالهای اولیه ی قرن بیستم، که کشتی بزرگی را با کمک بومیان از میان جنگل آمازون عبور میدهد. اگر به خاطر بیاورید مضمون «دونده»(۱۳۶۳)و «آب، باد، خاک» (۱۳۶۴) و «کوه» (۲۰۱۶) دقیقاْ بیان تصویری و سینمایی چنین شوری برای انجام کاری غیرممکن است.
این گونه نادری سینما را وسیلهای برای ماجراجویی فیتز کارالدووار خود قرار میدهد. مثل اینست بخواهی با سینما به دنیا سر و شکل بدهی. مستند کارخانی در پی چنین چیزی است. برای همین آن را مستندی گفتگو محور با کلههای سخنگو نبینید. یک جور خاطرهبازی است با یاری سینما. وقتگذرانی وقتی زندگی آنقدر کسلکننده شده، که راهی برای بیان خودت پیدا نمیکنی. یک جور آینهنگاری است که بتوانی خودت و دنیا را درون قاب آن ببینی.
جالب آنکه راهکار کارخانی جواب داده و با مستند «جستجو در تنگنا» یکی از جذابترین و خلاقانهترین مستند پرترههای سالهای اخیر را میبینید. انگار جام خاطراتی باشد که با آن سالهای دورت را زیر رو کنی. در خیابانهای شهر با ماسک پوشیده بر صورت، در زمانه ی شیوع کرونا، بگردی و مواد خام برای فیلمت فراهم کنی. مثل اینست که شکل و شمایلی از آنچه میخواهی بسازی نداری، و تنها در حین ساخت است که مستندت، اثر هنریات، زبان باز کند و درد تنهایی و غربت و شیفتگیات را فریاد بزند. این چیزها است که مستند مهرشاد کارخانی را این قدر سرزنده و دینامیک نشان میدهد.
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
«بیداد»؛ گونهای پیله تنیدن شبانه با صدای زنانه
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی چیزی که در مورد «بیداد» جلب توجه میکند، صحنههای کلیشهای (مثل برخورد مسئول زن بیحوصله آموزشگاه موسیقی در ابتدای فیلم) و سمبلهای آشکار (مثل کرم ابریشمی که ستی، دخترک آوازخوان فیلم نگه میدارد) نیست. فیلمساز به تدریج و به ظرافت، ساختار معماری بیانیاش را در دل...
۱۴۰۵/۰۶/۰۲
«غریزه»؛ وقتی همچون تبعیدی از شهر خود میگریزی
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی «غریزه»، عاشقانهی سیاوش اسعدی، به مکان داستان هم راه یافته. شروع فیلم با دباغخانه است، با سر و صدا و قیل و قال آدمها، و کارخانهی بزرگی که شخصیت مرد قصه، رسول، مالک آن است، با پالتویی که روی دوشش انداخته، و شیوهی حرف زدنش و...
۱۴۰۴/۰۸/۰۷
درباره انتخاب نماینده ایران برای معرفی به آکادمی اسکار/ تا خورشیدی بالای سرت، چه وقت دوام بیاورد
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی سینمای ایران به لابیرنتی بدل شده، به طاوسی هزار نقش و نگار. هزار وجه و تصویر دارد، و از سویی به آدمهای نقاشیهای رنه ماگریت، نقاش سورئالیست بلژیکی میماند؛ به مردان بیچهرهای که به معما و راز می مانند. به عبارتی انگار نه تکلیف مخاطب ایرانی...
۱۴۰۴/۰۷/۲۸
درباره «علت مرگ: نامعلوم»/ کاش نبود پنجرهای، یا چشمهایی که ما را بپاید
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی شرایطی که به داستان فیلمِ «علت مرگ: نامعلوم» شکل داده، گونهای اضطرار است. یک جور موقعیت تحمیلی، که شخصیتهای فیلم را وا میدارد، سفری را در دل یک بیابان، درون یک وَن، در کنار هم پشت سر بگذارند. از همان آغاز، داستان ناخواسته حالتی استعاری پیدا...
۱۴۰۴/۰۷/۰۲
«آدمفروش» نوعی بازی با نور و رنگ، که آدمها در آن مهمان تصاویرند
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی «آدمفروش»، فیلم محمود کلاری، خاطره را در عکاسی صحنههای خوش ترکیبش سر و شکل داده. میگوییم عکاسی، چون قابهای عموما ساکن فیلم، حس و حالی عکاسانه را القا میکند. به تابلوهای طبیعت بیجان میماند، یا نوعی کنارِ هم گذاری عکاسانه، با حاکمیت رنگ زرد خردلی بر...
۱۴۰۴/۰۶/۲۴
«زن و بچه»؛ دوئلی تصویری با چهرههایی خیرهشده به دوربین
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی دلبستگی سعید روستایی به واقعگرایی چیزی نیست، که بر کسی پوشیده باشد. او لایه لایه واقعیت را میکاود، و از آن غریبترین واقعیتهای زندگی را بیرون میکشد. این همه را به نوعی زبان سینمایی خاص خودش تصویر میکند، که پر از اِلهمانهای آمده از سینمای حادثهای...
۱۴۰۴/۰۵/۲۱
«بت» و «اسکورت» پروانه نمایش گرفتند
شورای بازبینی فیلمهای سینمایی با صدور پروانه نمایش ۴ فیلم از جمله «بت» به کارگردانی حمید نعمتالله و «اسکورت» به کارگردانی یوسف حاتمیکیا موافقت کرد. نوشته «بت» و «اسکورت» پروانه نمایش گرفتند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۶/۰۱
احوالپرسی حمید نعمتالله از رابعه مدنی / برایش نقش مناسبی در «داشآکل» دارم
حمید نعمتالله، کارگردان سینما پس از عیادت از رابعه مدنی از بهبودی وضعیت این بازیگر گفت و تأکید کرد که برای او در سریال جدیدش «داشآکل» نقش مناسبی در نظر گرفته شده است.
۱۴۰۵/۰۵/۲۴
این فیلم انعکاس واقعیتهای زندگی آدمهاست/ لیلا حاتمی: حواس کسی به «قاتل و وحشی» نیست
لیلا حاتمی با بیان اینکه «کسانی که برای حمایت از تداوم کار حمید نعمتالله کاری از دستشان برمیآید انجام نمیدهند،» از اینکه کسی حواسش به فیلم «قاتل و وحشی» نیست انتقاد کرد. به گزارش سینماسینما، شش سال از توقیف فیلم «قاتل وحشی» به کارگردانی حمید نعمت الله میگذرد و با...
۱۴۰۴/۰۹/۲۴
بررسی توقیف و انتظار ۶ ساله اکران «قاتل و وحشی»
«قاتل و وحشی» داستان توقیف فیلم حمید نعمتالله و انتظاری شش ساله برگزار خواهد شد. به گزارش سینماسینما، این برنامه را موسسه فرهنگی هنری حقوق هنر با همکاری خانه هنرمندان ایران، انجمن حقوقشناسی، گروه حقوق خانه اندیشمندان علوم انسانی و موسسه مطالعاتی بشیریه در قالب هشتمین پادکست زنده رادیو کارنگ...
۱۴۰۴/۰۹/۲۰
مستند سینمایی «جستجو در تنگنا» رونمایی شد
آئین رونمایی مستند سینمایی «جستجو در تنگنا» به کارگردانی مهرشاد کارخانی ۲۶ آبان در پردیس سینمایی چارسو برگزار شد. نوشته مستند سینمایی «جستجو در تنگنا» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۸/۲۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
از وداع آرام با «همایون» تا مأموریت کاریزماتیک «شهرام»
در هفتهای که پشت سر گذاشتیم همایون ارشادی، فرهاد اصلانی، شهرام حقیقتدوست، لاله اسکندری و حمید نعمتالله از مهمترین چهرهها در محافل رسانهای بودند. نوشته از وداع آرام با «همایون» تا مأموریت کاریزماتیک «شهرام» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۸/۲۳
حمید نعمتالله: تا تکلیف «قاتل و وحشی» مشخص نشود «بُت» را به جشنواره نمیدهم
روز گذشته خبری منتشر شد که فیلم «بُت» تازهترین ساخته حمید نعمتالله در چهل و چهارمین جشنواره فجر به نمایش درمیآید. به گزارش سینماسینما، حمید نعمتالله با تکذیب این خبر اعلام کرد: «تا زمانی که تکلیف نمایش فیلم قبلی ام «قاتل و وحشی» مشخص نشود، «بُت» را به جشنواره فجر...
۱۴۰۴/۰۸/۱۶
امیر نادری و ذات و زبان سینما
فیلم سینمایی «دیوار صوتی» ساخته امیرنادری در نخستین برنامه از سلسله برنامههای «سینما توگراف اهواز» به نمایش درآمد. به گزارش سینماسینما، در این نشست که شامگاه جمعه (۹ مردادماه سال ۱۴۰۵) در کتابخانه تخصصی خوزستان شناسی علوم ایران در اهواز برگزار شد، منتقدان و سینماگران به نقد و بررسی این...
۱۴۰۵/۰۵/۱۰
منتظر بمانید..
«جستوجو در تنگنا»؛ انگار این همه چیزی باشد که از شهر و دیوارهایش به میراث بردهایم
سینماسینما، شهرام اشرف ابیانه فیلم خوب ساختن، آن هم درآوردن مستندی دربارهی امیر نادری کار هر کسی نیست. باید فیلمساز خیابانی باشی و با نادری حشر و نشر داشته باشی، و مولفههای سینمای خیابانی دههی پنجاه در خون و ریشهات رفته باشد، تا بتوانی فیلم خاطرهنگاری درخشانی مثل جستجو در...
۱۴۰۴/۰۹/۲۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«پیرپسر» در آینه مکتب نقد عمیقگرا
سینماسینما، آریو همتی «پیرپسر» به کارگردانی و نویسندگی اکتای براهنی بنا بر مقولهبندی ساختاریک، یعنی سینمای پیشا ساختارگرا، ساختارگرا، پسا ساختارگرا و فراساختارگرا در نوع سینمای فراساختارگرا و در ادامه مسیر فیلمهای «دونده» امیر نادری، «بادکنک سفید» جعفر پناهی، «طعم گیلاس» عباس کیارستمی، «فروشنده» اصغر فرهادی و… قرار میگیرد. این...
۱۴۰۴/۰۸/۲۰
یادداشت امیر نادری درباره «سامی»/ روح جنوب در فیلم موج میزند
سینماسینما، امیر نادری حبیب، من امیرنادری هستم. آقا میرویم سرفیلمت. اولأ به عنوان فیلم اول، فیلم خیلی خوبی ساختی. چند صحنهاش خیلی خوب است. صحنه قهوهخانه خوب است. صحنهای که شخصیت فیلم میرود توی آن ساختمان جنگ زده و بالای پشت بام خیلی خوب است. قبل از این که برود...
۱۴۰۴/۰۸/۱۶
خوانشی از نخستین فیلم ناصر تقوایی/ در ستایش سکوت و انزوا
سینماسینما، فرزانه متین اصطلاح موج نو نخستینبار در ادبیات انتقادی اوایل دهه ۱۳۵۰ در ایران بهکار رفت و برای توصیف مجموعهای از فیلمهای متفاوت و بحثبرانگیز ایرانی که در دهههای ۴۰ و ۵۰ توسط گروهی از فیلمسازان جوان و روشنفکر ساخته شده بودند، استفاده شد. فیلمسازانی همچون فرخ غفاری، ابراهیم...
۱۴۰۴/۰۸/۰۱
جشنواره فیلم ارمنستان به پایان رسید؛ اهدای زردآلوی طلایی و نقرهای به دو سینماگر ایرانی/ تقدیر از امیر نادری
بیست و دومین دوره جشنواره فیلم زردآلوی طلایی ایروان ارمنستان با اعطای جوایزی به امیر نادری و دو فیلم از سینماگران ایرانی به کار خود پایان داد. به گزارش سینماسینما، بیستودومین دوره جشنواره بینالمللی فیلم «زردآلوی طلایی» ایروان امسال میزبان امیر نادری به عنوان میهمان ویژه و رئیس هیات داوران...
۱۴۰۴/۰۵/۰۱
اعطای جایزه به «تهران، یک تاریخ ناتمام» در جشنواره زردآلوی طلایی
سینماسینما، پاریس فیلم مستند سعید نوری با نام «تهران، یک تاریخ ناتمام» جایزه دوم جشنواره ارمنستان را به دست آورد. بیست و دومین جشنواره زردآلوی طلایی که در ایروان ارمنستان هر ساله برپا می شود، امسال با دو بخش مسابقه بین المللی با ده فیلم به ریاست داوری عبدالرحمان سیسوکو...
۱۴۰۴/۰۴/۲۹