مرثیهای بر عمر رفته امید نجوان: صدا…گفتوگو…حرکت! فیلم «ساموئل خاچیکیان؛ یک گفتوگو» حاصل گفتوگو با فیلمسازی است که بیشک یکی از مهمترین و شاخصترین کارگردانهای تاریخ سینمای ایران به شمار میآید. کارگردان کهنهکاری که در تابستان ۱۳۷۷ دعوت نگارنده برای انجام گفتوگو را پذیرفت و بزرگوارانه به کنجکاویهای من دربارهی شگردهایش در کارگردانی و راز ماندگاریاش در تاریخ سینمای ایران پاسخ داد. از زمان نخستین نمایش در بخش مسابقهی «پانزدهمین جشنوارهی سینماحقیقت» تاکنون که این فیلم در سایت «هاشور» به نمایش درآمده، بارها این پرسش مطرح شده که ایدهی تبدیل صدای آن گفتوگوی مطبوعاتی به یک فیلم مستند از کجا آمده؟ و چه تغییراتی کرده تا به فیلم تبدیل شود؟ پرسشهایی که قاعدتاً به تولد اثر هنری در ذهن سازندهاش اشاره دارند. در حالی که در مورد این فیلم، جرقهی اولیه با ایدهای دربارهی نحوهی دور زدن محدودیتها و موانع شکل گرفت و سپس، طرح فیلم از راه رسید! در یک کلام میتوان گفت تلاش برای عملی کردن چنین ایدهای برآیند و حاصل سالها حسرت و ناکامی در زمینهی تصویب طرح و تامین سرمایه برای فیلمسازی است. سالهایی که برای فراهم کردن امکان ساخت فیلم، بارها و بارها پلههای «تلویزیون»، «مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی» و سایر مراکز مرتبط با ساخت فیلم را بالا رفتم و دست خالی پایین آمدم. در نهایت مجبور شدم برای گذران زندگی با ساخت فیلمها، برنامهها و مجموعههایی کنار بیایم که بعضیهایشان با سلیقهی من چندان همخوانی نداشت. برنامههایی که دیگران موفق شده بودند به تصویب برسانند. در طول این دوران تقریباً سی ساله (که بههرحال عمر اصلاً کمی هم نیست) طرحها و ایدههای مختلفی به مراکز مورد نظر ارائه دادم. طرحهایی که با وجود تحسین و توجههایی که برمیانگیختند هیچکدامشان موفق نشدند از سد قطور تصویب عبور کنند. در نهایت، آنچه همواره پای آن ایدهها ثبت شد، پانوشتهای تاکیدآمیزی بود که همهشان در یک نکته مشترک بود: «در اولویت نیست!» به همین خاطر زمانی که ایدهی تبدیل محتویات یک نوار کاست به تصویرهایی از تاریخ سینمای ایران در ذهنم جوانه زد تصمیم گرفتم به جای نشستن پشت درِ اتاق مدیران و صرف انتظار بینتیجه، خودم آستین بالا بزنم و با بودجه و امکانات محدود خودم آن را بسازم؛ تا هم خنکای مرهمی باشد بر دردِ بیدرمانِ بیکاری و هم احتمالاً تقویتکنندهی امید به زندگی! هدفم این بود که به آنها (یعنی مدیران مربوطه) ثابت کنم بدون بودجههایی که برای ساخت فیلم توسط امثال بنده در اختیار آنها قرار گرفته هم میتوان روی پای خود ایستاد و فیلم ساخت. از این منظر ساخته شدن «ساموئل خاچیکیان…» با تمام ضعف و قوتهایش، برای خودم در حکم سپری کردن یک دوره رشد شخصی یا به تعبیر روانشناسها درمان روحی بود؛ و زمانی که این فیلم در پاییز سال ۱۴۰۰ برای حضور و شرکت در پانزدهمین دورهی سینماحقیقت انتخاب شد، احساس گُنگ و غیر قابل توصیفِ آدمی را داشتم که طرحهایش همواره توسط نهاد برگزارکنندهی جشنواره رد شده اما فیلمش سرانجام در بخش مسابقهی همان نهاد به نمایش درآمده! احساس شعف و موفقیت خوشحالکنندهای که حتی نادیده گرفتن کاملِ این فیلم در فهرست نامزدها و برگزیدههای نهایی هم نتوانست آن را خدشهدار کند.
جشنواره، بازخوردها و تدوین مجدد بعد از حضور در «جشنوارهی سینماحقیقت» و همچنین نمایش در «جشن تصویر سال» براساس بازخوردهایی که از مخاطبان گرفته بودم تصمیم گرفتم تصویر نوار کاست گفتوگو با زندهیاد خاچیکیان را در فیلم بگنجانم و خودم هم به عنوان راوی ماجرا حضور داشته باشم. این موضوع، مصداقِ باز کردنِ پرانتزهایی در چند نقطه از فیلم بود؛ آنهم برای ساخت یک مقدمهی جدید، تاکید بر جزییات تازه و مهمتر از همه، افزودن تصویرهای دیده نشدهای از حضور و بازی زندهیاد خاچیکیان در فیلمهای خودش که در تحقیقات تازه و بعدی آنها را یافته بودم. حالا که فیلم در حال پشت سر گذاشتن رتوشهای نهایی بود و قدم به قدم به تکمیل نهایی نزدیک میشد با خودم فکر کردم برای ارتباط با علاقهمندان سینما چه جایی بهتر از گروه «هنر و تجربه»؟ و… دست به کار شدم. غافل از این که تنظیم زمان یک قرار ملاقات ساده با مدیریت وقت این گروه و دیدار با او حتی از پیشبینیهای بدبینانهی من هم فراتر بود و از پاییز ۱۴۰۲ تا تابستان سال بعد به درازا کشید! در نهایت هم بنا به دلایلی این دیدار انجام نشد؛ و از آنجا که مدیر مربوطه به پُست دیگری منتقل شده بود زحمت و دشواری برگزاری این ملاقات بر دوش نفر بعدی افتاد. این روزها که گذشته را مرور میکنم با خود فکر میکنم شاید اگر این ملاقات زودتر انجام شده و زمان دیگری برای نمایش این فیلم در نظر گرفته میشد، احتمالاً امروز میشد توصیف و روایت بهتری از داستان اکران این فیلم داشت. اگرچه بههرحال باید خوشحال و سپاسگزار باشم که روز بیست و هشتم مهر ۱۴۰۳ برای نمایش «ساموئل خاچیکیان…» انتخاب شد… یعنی نزدیکترین تاریخ به روز ملی سینمای ایران. غافل از این که در فشردگی برنامههای مربوط به این بزرگداشت سالانه، تلاش برای معرفی و دیده شدن یک فیلم کاملاً مستقل در اولویت هیچکس و هیچ سازمانی نبود و میتوان گفت در هیاهوی برنامههای متنوعی که نهادهای دولتی و صنفی برگزار کردند گم شد. برنامههایی نظیر رونمایی کتابها، سخنرانیها و اکران رنگارنگ فیلمهای مختلف. یکی از همان روزها دوست فیلمسازی که به تماشای فیلم دعوت شده بود بی آن که احساس ناخوشایند و نهفته در کلام و کلماتش را پنهان کند در پیامی برایم نوشت: «خوشبختانه بساط نمایش فیلمهای مستند پهن است… و من به تماشای فیلم دیگری میروم! در نهایت هم از دیدن صندلیهای خالی سالنی که با اصرار فراوان بنده در اختیار این فیلم قرار گرفته بود متوجه شدم دعوتها و دعوتنامههای ارسال شده برای افراد مختلف، در کنار تبلیغاتِ کم و کمرنگ، چندان موثر و کارساز نبوده است. البته یکبار که مجبور شدم خودم را با اتوبوس و مترو به محل نمایش فیلم برسانم، به همهی آنهایی که نیامده بودند حق دادم که ماندن در خانه یا محل کار را به غرق شدن در گرداب ترافیک و دشواری سفرهای درونشهری -آنهم برای تماشای یک فیلم مستند- ترجیح دهند. خلاصه این که پیشبینیها برای احتمال استقبال از این فیلم، درست از آب درنیامد. هفتهی اول به انتشار پیام استاد کیمیایی برای افتتاحیهی اکران این فیلم و حواشی آن گذشت اما با شروع هفتهی دوم، حوادث سیاسی/ نظامی خاورمیانه و مهمتر از همه، شهادت سیدحسن نصرالله بر همهچیز سایه انداخت. پنج روز عزای عمومی اعلام و سینماها تعطیل شد. جلسهی نقد و بررسی این فیلم هم که ابتدا قرار بود در نهم مهر برگزار شود، به دلیل همین وقفهها به روز هفدهم این ماه منتقل شد؛ و به این ترتیب فیلمی که تنها با اتکا به جیب خالی و پز عالی ساخته شده بود، در غیبت حمایت فرهنگی و در پایان هفتهی چهارم به بایگانی فیلمهای کممخاطب منتقل و پروندهی آن برای همیشه بسته شد! رهاورد این تجربهی به یاد ماندنی، ثبت تعداد ۹۶ بلیت در ۴۱ سانس و یک فروش تقریباً چهار و نیم میلیون تومانی در سامانهی «سمفا» بود؛ و البته سرزنش کردن بیوقفهی خودم بهخاطر اعتماد به قولهای صرفاً شفاهی مدیران مربوطه! قولهایی که از پرداخت هزینهی آمادهسازی فیلم (تولید فایل به دیسیپی) تا حمایتهای تبلیغاتی و چیزهایی از این قبیل را در بر میگرفتند اما متاسفانه در غیاب یک قرارداد مکتوب بهسرعت فراموش شدند؛ و… من ماندم و اکران نصفه و نیمهی فیلمی که فریم به فریم لحظاتش با عشق به سینما و مخاطب ساخته شده بود. آنروزها با خودم فکر میکردم شاید بهتر بود بهجای اکران در سینماها، فیلم را به سامانهها و پلتفرمهای نمایش فیلم بسپرم تا مخاطبان راحتتر بتوانند آن را ببینند اما حالا که ماهها از تجربهی نمایش آن در «هاشور» میگذرد، فقط بریدهای از شعر فروغ فرخزاد در ذهنم پژواک دارد. آنجا که در انتهای شعر بلند «وهم سبز» گویی خطاب به منِ خوابزده میگوید: «نگاه کن… تو هیچگاه پیش نرفتی… تو فرو رفتی!»
ایستگاه آخر؛ هاشور این روزها «ساموئل خاچیکیان؛ یک گفتوگو» به ایستگاه آخر رسیده است؛ نمایش آنلاین در «هاشور» یا آنگونه که دستاندرکاران این سایت دوست دارند شناخته شود: پلتفرم تخصصی فیلمهای کوتاه و بلندِ مستند، هنری و تجربی. اما در شرایطی که به شکلی قابل پیشبینی، مدیران تلویزیون میلی به خرید و نمایش مستندهایی از این دست ندارند، پلتفرمهای پرطرفدار ترجیح میدهند فیلمها و سریالهای تولید خود را به تماشاگر عرضه کنند و البته دوران تکثیر و توزیع فیلمها روی دیویدی مدتهاست به پایان رسیده، ظاهراً همهی راهها به همین نقطه ختم میشود. راهی که در مورد مستندهایی که مُهر «تماشاگر خاص» بر پیشانی خود دارند دشوارتر و پر سنگلاختر هم هست. در چنین وضعیت غمانگیزی ثبت کمترین میزان بازدید، آنهم در طول سه ماه نمایش، بیشتر شبیه گذاشتنِ نقطه پایان بر یک رشته خیالپردازیهای رویایی است. درست مثل وقتی که تاریکی سُکرآور سالن نمایش را پشت سر رها میکنی و به خیال هوای معطر و نمناک از سینما بیرون میزنی… درست مثل وقتی که رویازده پا روی آسفالت سفت و داغ خیابان میگذاری… به همین زمختی، به همین تلخی!
نوشته مستندی درباره ساموئل خاچیکیان فیلمساز بزرگ ایرانی اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
دارنده مدال طلای المپیک و سه مدال طلای کشتی آزاد جهان که از یکی مفاخر ورزش ایران و عضو تالار مشاهیر اتحادیه جهانی کشتی بود، پس از مدت ها دست و پنجه نرم کردن با بیماری به دیار باقی شتافت. به گزارش سینماسینما، امامعلی حبیبی نخستینبار در فیلم سینمایی «ببر...
۱۴۰۴/۰۶/۰۲
سینماسینما، ابوالفضل نجیب هفتاد سال پیش (۱۳۳۵) سامویل خاچیکیان در آغاز راه فیلمسازی و ابتدای تولد سینمای ناطق فیلمی ساخت با عنوان «شب نشینی در جهنم». به گمانم اولین و آخرین فیلم حداقل ایرانی که جهنم را بر اساس نشانه ها و دلالت های دینی بازسازی کرده بود. فیلم داستان...
۱۴۰۴/۰۳/۰۷
سینماسینما، امید نجوان؛ ساخت و تولید «ساموئل خاچیکیان؛ یک گفتوگو» که این روزها نمایش آنلاین آن در سایت «هاشور» آغاز شده، در حقیقت، واکنش نسبت به عبور از یک دوران خاص در زندگی این بنده است. دورانی بسیار طولانی، شاملِ ماندنها پشت دیوار بلندِ تصویب و دریافت اجازهی ساخت؛ برای...
۱۴۰۳/۱۲/۱۴
مجید انتظامی آهنگساز شاخص عرصه موسیقی به زودی آلبوم موسیقی متنفیلمهای «عقابها» به کارگردانی ساموئل خاچیکیان و «وصل نیکان» به ...ادامه مطلب نوشته انتشار آلبومهای موسیقی متن «عقابها» و «وصل نیکان» اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۹/۲۷
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی این که مستندی بر اساس نوار صوتی شنیداری شکل بگیرد البته چیز جدیدی نیست. «گوش کن مارلون» (Listen to Me Marlon- ۲۰۱۵؛ استیفن رایلی) بر اساس این ایدهی صدایی شکل گرفت که میشود گونهای خاطرهنگاری مستندگونه ساخت، که ساختارهای پازلگونهی ذهن آدمی را تداعی کند. مستند...
۱۴۰۳/۰۸/۰۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
آلبوم موسیقی متن فیلم «عقابها» پرمخاطبترین فیلم تاریخ سینمای ایران به کارگردانی ساموئل خاچیکیان با آهنگسازی مجید انتظامی پس از ...ادامه مطلب نوشته «عقابها»؛ موسیقی پرمخاطبترین فیلم تاریخ سینمای ایران شنیده شد اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۷/۲۲
نشست نقد و بررسی مستند سینمایی «ساموئل خاچیکیان: یک گفتگو» به کارگردانی امید نجوان در پردیس سینمایی چارسو برگزار شد. نوشته نشست مستند سینمایی «ساموئل خاچیکیان: یک گفتگو» برگزار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۷/۱۸
سینماسینما، محدثه واعظیپور مستند «ساموئل خاچیکیان، یک گفتوگو» ساخته امید نجوان، برای دوستداران سینمای ایران، فیلمی تماشایی و جذاب، خاطرهانگیز و حسرتبار است. مستند «ساموئل خاچیکیان، یک گفتوگو» مثل اغلب مستندهای پرتره درباره سینماگران شاخص، به بررسی فعالیتها و جایگاه حرفهای فیلمسازی میپردازد که دو دهه از درگذشت و غیبتش...
۱۴۰۳/۰۷/۰۳
آیین رونمایی و اکران فیلم مستند «ساموئل خاچیکیان: یک گفت و گو» به کارگردانی و تهیه کنندگی امید نجوان شامگاه چهارشنبه ۲۸ شهریور با حضور سازندگان فیلم، اهالی رسانه و جمعی از هنرمندان در پردیس سینمایی چارسو برگزار شد. به گزارش سینماسینما، امید نجوان کارگردان و تهیهکننده فیلم پس از...
۱۴۰۳/۰۶/۲۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
شبی برای ساموئل خاچیکیان به بهانه نمایش مستندی درباره این سینماگر با پیام مسعود کیمیایی همراه شد. آیین رونمایی و ...ادامه مطلب نوشته رونمایی از مستند ساموئل خاچیکیان با پیام مسعود کیمیایی اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۶/۲۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، امیرابراهیم جلالیان در ابتدای حکومت پهلوی اول با توجه به مخالفت و تفکرات تند مذهبیون، سینما کمی مهجور واقع شد. اما به مرور میان قشر متجددِ جامعه، سینما جای خود را پیدا کرد. گرچه رضاشاه آنچنان اهل ذوق و هنر نبود اما به تدریج سینما را در جهت انعکاس...
۱۴۰۳/۰۶/۲۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
دوستداران سینما طی ماههای اخیر با آمار ضدونقیضی راجع چند فیلم روی پرده مواجه شدهاند؛ آمارهایی که آن آثار را بهعنوان پرفروشترین و پرمخاطبترین معرفی میکند و هیچ پشتوانه آماری ...ادامه مطلب
۱۴۰۲/۰۸/۲۸
سینماسینما، حمید عبدالحسینی «ساموئل خاچیکیان، یک گفتوگو»، به کارگردانی امید نجوان (به نمایش در آمده در جشنواره سینماحقیقت) امید نجوان پس از سالها به سراغ یک گفتوگو رفته و میکوشد با بهرهگیری از مجموعهای تصاویر و فیلمها و نیز گفتوگوهایی با دوستان و همکاران زندهیاد ساموئل خاچیکیان شناخت کاملتری از...
۱۴۰۰/۰۹/۲۶
عباس بهارلو به بهانه مستندی درباره ساموئل خاچیکیان، از ۴۰ ساعت مصاحبه خود با این فیلمساز فقید و ویژگیهای فیلم ساخته شده، سخن گفت.
۱۴۰۰/۰۹/۲۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
همزمان با بیستمین سالروز درگذشت ساموئل خاچیکیان فیلم کوتاهی از عیادت مسعود کیمیایی از این فیلمساز سینمای ایران در بیمارستان منتشر شده است.
۱۴۰۰/۰۷/۳۰
فیلم «شاهین» که قرار بود از فروردین ۱۴۰۰ در قالب اکران آنلاین نوروزی نمایش داده شود، قبل از شروع اکران از روی ۲ پلتفرم فیلیمو و نماوا حذف شد. به گزارش سینماسینما،«شاهین» به کارگردانی سالار طهرانی علیرغم دارا بودن پروانه نمایش و عقد قرارداد با پخشکننده و شروع تبلیغات، توقیف...
۱۴۰۰/۰۱/۳۱
سینماپرس: کانون فیلم خانه سینما در برنامه آینده خود، فیلم «چهارراه حوادث»، ساخته ساموئل خاچیکیان را برای دومین بار به نمایش میگذارد.
۱۳۹۸/۰۹/۱۹
فریدون جیرانی با بیان اینکه قصد بازسازی فیلم «دلهره» ساموئل خاچیکیان را دارد، گفت: ساخت «آشفتهگی» در کارنامه کاریام یک ریسک بوده که باز هم دوست دارم چنین ریسکی را در فیلمسازیام داشته باشم.
۱۳۹۷/۱۱/۲۱
دومین فیلم ساموئل خاچیکیان و به گفته منتقدان کاملترین اثر او برای اولین بار به نمایش درمی آید. به گزارش سینماسینما، نسخه مرمت شده فیلم “طوفان در شهر ما” دومین ساخته ساموئل خاچیکیان پس از ۶۰ سال برای اولین بار در ایران به نمایش درمی آید. ساموئل خاچیکیان را اولین...
۱۳۹۷/۱۰/۳۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سیفالله داد، ابراهیم حاتمیکیا، هما روستا، ژیلا مهرجویی، مرتضی شایسته، ابراهیم گلستان، عبدالله اسکندری و ساموئل خاچیکیان از هنرمندان متولد مهر ماه هستند.
۱۳۹۷/۰۷/۲۹
محمد آفریده در اینستاگرام خود یادداشت جالبی درباره مرحوم ساموئل خاچیکیان منتشر کرده است . به گزارش سینماسینما ،آفریده نوشته است :دعوت آقای خاچیکیان به استودیو بروم. قبلا از هیچکاک ایرانی ”استاد دلهره و وحشت ‘ ‘شنیده بودم اما خیلی از نزدیک با ایشان آشنا نبودم مردی حدودا ۶۰ ساله...
۱۳۹۷/۰۴/۱۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
ویدا قهرمانی بازیگر پیشکسوت سینمای ایران دار فانی را وداع گفت. به گزارش سینماسینما، ویدا قهرمانی بازیگر سینمای ایران در دهه ۳۰ و ۴۰، امروز شنبه ۱۲ خردادماه در سن ۸۲ سالگی درگذشت. براساس اعلام کانال تلگرامی سینما، قهرمانی با فیلم «چهارراه حوادث» ساخته ساموئل خاچیکیان و با بازی مقابل...
۱۳۹۷/۰۳/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
فریدون جیرانی با همه قدیمی بودن و پا به سن گذاشتنش، خستگی بردار نیست و با «سینما» زندگی و اعلام موجودیت می کند. او هوشمندانه قواعد بازی این زمانه را بلد است؛ هم سعی می کند به روز باشد و حضور رسانه ای مناسب در فضای مجازی داشته باشد، هم...
۱۳۹۶/۰۸/۱۶
بانی فیلم-گروه سینمای ایران- نسرین بختیاری: دهه های ۶۰ و ۷۰ دوران طلایی سینمای دفاع مقدس بود؛ دورانی که تولیدات دفاع مقدس با پیدا کردن قالب ها و نشانه های بومی جزو پر فروش ترین فیلم ها شدند. ۱۶میلیون تومان فروش برای فیلم «عقاب ها» به کارگردانی ساموئل خاچیکیان...
۱۳۹۶/۰۷/۰۵
جامجم آنلاین نوشت: با کارگردانهای زیادی کار کرده است، اما دلش میخواهد جلوی دوربین دهنمکی و حاتمیکیا هم بازی کند و یک خاطره بامزه هم از چاقوکشی با عزیز اصلی و رضا بیک ایمانوردی در فیلم ساموئل خاچیکیان دارد.
۱۳۹۶/۰۵/۲۵
چهار فیلم از ساموئل خاچیکیان در سی و یکمین دوره جشنواره سینما ریتروواتو در شهر بولونیا ایتالیا به نمایش درآمد.
۱۳۹۶/۰۴/۱۷
مرحوم ساموئل خاچیکیان درباره کارگردانی اش من به تیپهایی که در فیلمهایم معرفی کردهام افتخار میکنم و باید بگویم بعضی از چهرههای مطرح امروز سینما کشف من بوده است. زمانی تنها راه میافتادم از شمال تا جنوب تهران بهدنبال بازیگر مناسب میگشتم. اما امروز میبینم خیلی از کارگردانها زحمتِ...
۱۳۹۶/۰۲/۲۷
بانی فیلم-گروه سینمای ایران: مطلب حاضر مروری است بر پرفروش ترین فیلم های سینمای ایران در هر سال از زمان پیروزی انقلاب تا امروز. فیلم هایی که به دلایل متفاوت توانستند صدرنشین جدول فروش در سال نمایش شان باشند. سال ۶۴، عقابها «عقابها» فیلم خاطره انگیز ساموئل خاچیکیان صرف نظر...
۱۳۹۶/۰۱/۲۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
بسیاری از ورزشکاران سرشناس ایرانی، علاقهی زیادی به هنر بازیگری و ورود به این حرفه داشتند.
۱۳۹۵/۱۱/۱۸