«آدم‌فروش» نوعی بازی با نور و رنگ، که آدم‌ها در آن مهمان تصاویرند | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

«آدم‌فروش» نوعی بازی با نور و رنگ، که آدم‌ها در آن مهمان تصاویرند

lazy_placeholder.gifphoto_2025-08-08_03-33-50-300x300.jpg سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی

«آدم‌فروش»، فیلم محمود کلاری، خاطره را در عکاسی صحنه‌های خوش ترکیبش سر و شکل داده. می‌گوییم عکاسی، چون قاب‌های عموما ساکن فیلم، حس و حالی عکاسانه را القا می‌کند. به تابلوهای طبیعت بی‌جان می‌ماند، یا نوعی کنارِ هم گذاری عکاسانه، با حاکمیت رنگ زرد خردلی بر نماها، که هم حالتی از قدیمی بودن را می‌رساند، هم باعث درخشش تصاویر شده. یک جور حاکمیت نور بر نماها. مثل این است که این نقطه‌ی روشن تصاویر، گذشته‌ی به یاد آورده راوی باشد.

فیلم کلاری، به خاطر وسواسش به جزئیات تصویری، کمی وجه نمادین هم پیدا کرده. مثل حضور دخترک با موهای بلند در حالت‌های مختلف، خیره به دوربین، در حال لی‌لی بازی از منظر پسربچه‌ی راوی فیلم که او را از پایین و از زیرزمین خانه تماشا می‌کند، یا نمایی از بالا از فرو رفتن سر دخترک در آب حوض خانه با موهای بلندش که در آب پخش می‌شود. این حالت نمادین، البته آمیخته به نوعی رویا و خیال است. می‌دانیم که خیال تفسیر برنمی‌دارد، چون وجه معنایی تصویر را محدود به چهارچوب مشخصی می‌کند.

فیلم کلاری، چنین معنا و نمادی را تاب نمی‌آورد. چون به وجه زیبایی‌شناسانه‌ی مورد نظرش لطمه می‌زند. فیلم، به شعر نزدیک‌تر است. البته این مورد، در تصاویر خیال‌گونه‌ی فیلم بیشتر نمود دارد، تا در لحظات قصه‌گویانه‌ی فیلم. حالت اول، وام‌گیری کلاری از سینمای تارکوفسکی، بیش از همه به چشم می‌آید. مثلاً در نمای اسلوموشنِ فرو ریختن سقف خانه، که بازسازی صحنه‌ی مشابه رویای راوی در فیلم «آئینه» (۱۹۷۵) است، یا تصویری از فرار مردم در خیابان، در یک آشوب خیابانی، که با نمای آهسته فیلمبرداری شده، و از فضای آخر زمانی صحنه‌ی مشابهی، باز هم از خواب راوی، فیلم «ایثار» (۱۹۸۶) می‌آید.

کلاری، صیاد چنین تصاویری است. تجربه‌اش در کار با نور و رنگ او را به طبع‌آزمایی در این زمینه در فیلمش کشانده. تصویر شلوغی و درگیری خیابانی، که روی شیشه‌ی اتوبوسی، که مادر راوی در آن نشسته، و به خیابان چشم دوخته، یکی از درخشان‌ترین آن است. جالب آنکه، این صحنه‌ی زد و خورد خیابانی، از فیلم‌های خبری و مستند در حول و حوش ماجراهای ملی شدن نفت، و کودتای ۱۳۳۲ گرفته شده. به طور مشخص به تصویر مردی با پیراهن سفید، اشاره می‌کنم، که مردی به زمین افتاده را ضرب و شتم می‌کند، و از فیلمی خبری در آن سال‌ها وام گرفته شده. نتیجه آنکه، تلفیق تصاویر خبری با حس و حال عکاسانه‌ای، که فیلمساز از طریق آن در پی ثبت خاطره است، به فیلم نوعی سندیت تصویری داده، و در عین حال حالتی شاعرانه به آن بخشیده.

فیلم، در چنین لحظاتی سرپا است. فارغ از تعریف قصه، و خط و ربط شخصیت‌ها به هم. یک جور روایت سینمایی، که با فیلمساز از طریقِ فضاسازی قصه‌اش را تعریف می‌کند. بنابراین آنجا که صدای راوی را روی فیلم می‌شنویم، یا در صحنه‌ی دیدار راوی همراه با پدر در زندان، که این توضیح را می‌شنویم که واژه‌ی آدم‌فروش به چه معنا است، از آن سینمای مورد نظر کلاری دور می‌شویم. در این صحنه‌ها، که فیلم قصه‌گو می‌شود، نه اینکه اشکالی در منطق داستانی کار مشاهده شود، فیلم آن‌طور که در تصاویر رویاگون و بی‌کلام جلب نظر می‌کند،  به دل نمی‌نشیند. مثل این است که با یک جور دوگانگی طرف باشیم. کلاری البته آن‌قدر با تجربه هست، که نگذارد چنین چیزی به فیلمش، که یک عاشقانه‌ی تصویری است لطمه بزند.

کلاری اینجا بیشتر یک نقاش است تا قصه‌گوی سینمایی. نحوه‌ی رویارویی او با خاطره، ثبت آن به صورتی است که انگار با قلم‌مو و رنگ در کار کشیدن تابلویی است. کلاری با نور و رنگ، و نوع چیدن آدم‌ها و اشیا درون قاب، با خاطره ارتباط حسی برقرار می‌کند. کار او قصه‌گویی نیست. تصاویر، خود تماشاگر را با خود همراه می‌برد. انرژی درون قاب‌های فیلم است، که بار معنایی و داستانی فیلم را با خود یدک می‌کشد.

جالب آنکه در زندگی واقعی نیز رویا و خاطره را با تصاویر عموماً صامت، و تابلوهایی معمولاً ساکن یا با صحنه‌های با تحرک کم به یاد می‌آوریم. رویا و آنچه از آن به عنوان جوهره‌ی زندگی یاد می‌کنیم، به خاطرات متصل‌اند. سینمای قصه‌گو، شکل و شمایل داستانی به این خاطرات می‌دهد. فیلمبردار خبره‌ای چون کلاری، به چنین زیورآلاتی علاقه ندارد. او خاطراتش را خالص و بی‌پیرایه به یاد می‌آورد، و همان‌طور هم به شیوه‌ی یک نقاش به روی پرده می‌آورد.

این تابلویی از زندگی است، وقتی خاطرات، با نگاه خیره‌ی آدم‌هایش- مثل نگاه دخترک کم حرف فیلم- و در گذر از خیابان، یا وقتی با نوعی تامل هستی‌شناسانه به زندگی نگاه می‌کنیم، به یاد آورده می شوند. نوعی بازی با نور و رنگ، که آدم‌ها در آن مهمان تصاویرند. در واقع این همه‌ی چیزی است که از زندگی به یاد آورده می‌شود؛ خیره به نور پنجره ی زیرزمین خانه ای قدیمی، که دخترک همبازی‌مان زمانی در آن در کارِ نوعی رقص کودکانه بوده. یک جور رقص سماع خاطره‌وار، که با خیال و کودکی و نور زندگی آمیخته شده.

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/146288
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

محسن مخملباف
محمود کلاری
۳

محمود کلاری رییس هییت داورانِ جشنواره زردآلوی طلایی شد

محمود کلاری، فیلمبردار ایرانی، رییس هیئت داوران مسابقه منطقه‌ای جشنواره فیلم زردآلوی طلایی شد. به گزارش سینماسینما، جشنواره فیلم زردآلوی طلایی اعلام کرد: شما پیشگامان سینمای مدرن ایران – عباس کیارستمی، محسن مخملباف، جعفر پناهی و اصغر فرهادی – را به عنوان مهمانان جشنواره زردآلوی طلایی دیده‌اید. اکنون، مردی را...

۱۴۰۵/۰۴/۰۴

محمود کلاری
فرزاد موتمن
۲

معرفی داوران چهار بخش جشنواره جهانی فیلم فجر

۱۸ داور ایرانی و خارجی فیلم‌های حاضر در چهار بخش از جشنواره جهانی فیلم فجر را داوری می‌کنند. به گزارش سینماسینما به نقل از ستاد خبری جشنواره جهانی فیلم فجر، داوران بخش‌های مختلف جشنواره جهانی فیلم فجر از کشورهای آسیایی، اروپایی و آفریقایی به ارزیابی فیلم‌های حاضر در جشنواره می‌نشینند....

۱۴۰۴/۰۹/۰۷

محمود کلاری
مهدی کرم پور
۱

معرفی داوران ایرانی بخش‌های مختلف جشنواره جهانی فیلم فجر

در آستانه آغاز به کار چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر، داوران ایرانی بخش‌های مختلف این رویداد سینمایی معرفی شدند. نوشته معرفی داوران ایرانی بخش‌های مختلف جشنواره جهانی فیلم فجر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۹/۰۴

محمود کلاری
عباس کیارستمی
۳

داوران ایرانی معرفی شدند؛ افتتاح جشنواره جهانی فیلم فجر با فیلمی از عباس کیارستمی

نسخه مرمت شده فیلم سینمایی «زیر درختان زیتون» اثر ماندگار عباس کیارستمی کارگردان مطرح سینمای ایران به عنوان فیلم افتتاحیه چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر در هنرشهر آفتاب شیراز به نمایش گذاشته می‌شود. به گزارش سینماسینما به نقل از ستاد خبری جشنواره جهانی فیلم فجر، در این دوره از جشنواره...

۱۴۰۴/۰۹/۰۴

محمود کلاری
۱

معرفی مدیر و داوران بخش‌ عکس چهل‌وچهارمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر

نیلوفر جوانشیر به عنوان مدیر بخش عکس و محمود کلاری، سیامک زمردی‌مطلق و مریم قهرمانی‌زاده به عنوان داوران بخش عکس چهل‌وچهارمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر معرفی شدند. به گزارش سینماسینما به نقل از روابط‌عمومی اداره‌کل هنرهای نمایشی، سیدوحید فخرموسوی، دبیر چهل‌وچهارمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر، طی حکمی نیلوفر جوانشیر را...

۱۴۰۴/۰۸/۲۴

محمود کلاری
۱

هشدار محمود کلاری نسبت به از بین رفتن سینمای جدی

  محمود کلاری در بخشهایی از مصاحبه خود با بهناز شیربانی در شرق، نسبت به از بین رفتن سینمای جدی هشدار داده است . محمود کلاری گفته : چیزی که آلارم دارد و به ما هشداری می دهد این است که سینمای جدی تر و آنچه ما به عنوان سینما...

۱۴۰۴/۰۸/۱۷

محمود کلاری
ستاره اسکندری
۱

برگزیدگان جشنواره «پنج» معرفی شدند

برگزیدگان جشنواره «پنج» معرفی شدند

اختتامیه ششمین جشنواره «پنج» همراه با معرفی برگزیدگان پنجشنبه اول آبان در کتابخانه جندی‌شاپور ایرانمال برگزار شد. نوشته برگزیدگان جشنواره «پنج» معرفی شدند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۸/۰۲

محمود کلاری
۱

سه جایزه جشنواره سلیمانیه برای هنرمندان ایرانی

پنجمین جشنواره بین المللی فیلم سلیمانیه با اعلام نام برندگان جایزه اصلی به پایان رسید. به گزارش سینماسینما، در این رویداد سینمایی که اختتامیه آن ۱۷ اکتبر برگزار شد، سمیرا حسن پور جایزه ویژه هیئت داوران را برای بازی در فیلم «ساعت ۶ صبح» دریافت کرد. محمود کلاری سینماگر معتبر...

۱۴۰۴/۰۷/۲۷

محمود کلاری

«آدم‌فروش» و یادآوری سینمایی که از دست رفته/ قصه‌گویی در برابر شتاب

سینماسینما، فریبا جمور در روزگاری که بخش بزرگی از سینمای ایران گرفتار مدهای مقطعی و سطحی شده، محمود کلاری با «آدم‌فروش» به یادمان می‌آورد که سینما هنوز می‌تواند آرام، انسانی و قصه‌گو باشد. فیلمی که در ظاهر ساده و جمع‌وجور است، اما در عمق خود بیانیه‌ای علیه بی‌قراری و آشوبی...

۱۴۰۴/۰۶/۲۶

محمود کلاری
۱

محمود کلاری به داد سینمای ملودرام خواهد رسید؟

فیلم «آدم‌ فروش» که در جشنواره فیلم فجر با نام «تابستان همان سال» به نمایش درآمد، بعد از دو سال وارد چرخه اکران عمومی شده است؛ این فیلم چه جایگاهی در جریان سینمای ملودرام ایران دارد و چگونه در حال اکران است؟ نوشته محمود کلاری به داد سینمای ملودرام خواهد...

۱۴۰۴/۰۶/۱۷

محمود کلاری
عباس کیارستمی

«خانه دوست کجاست؟» یک فیلم صلح طلب است

اولین نشست برنامه «سینمای ایران برای وطن» با نمایش نسخه مرمت شده «خانه دوست کجاست؟» ساخته زنده یاد عباس کیارستمی شنبه ۴ مرداد با حضور محمود کلاری و عبدالجبار کاکایی و با اجرای حمیدرضا مدقق در موزه سینما برگزار شد. به گزارش سینماسینما، محمود کلاری در ابتدای این برنامه با...

۱۴۰۴/۰۵/۰۵

محمود کلاری
۳

نشست «هر چی تو بگی!؟»، «باغ کیانوش» و «تابستان همان سال» برگزار می‌شود

نشست فیلم‌های «هر چی تو بگی!؟» به کارگردانی مرتضی آتش‌زمزم ، «باغ کیانوش» به کارگردانی رضا کشاورز و «تابستان همان سال» به کارگردانی محمود کلاری سه‌شنبه ۱۷ مهرماه در پردیس ساحل برگزار می‌شود. نوشته نشست «هر چی تو بگی!؟»، «باغ کیانوش» و «تابستان همان سال» برگزار می‌شود اولین بار در...

۱۴۰۳/۰۷/۱۷

محمود کلاری

محمود کلاری از هوش مصنوعی و حکایت یک جذابیت گفت

‎محمود کلاری سینماگر پیشکسوت معتقد است: سینمای جوان و اکسپریمنتال که ذات و ماهیت آن تجربه است، جذابیت‌های عجیب و ...ادامه مطلب نوشته محمود کلاری از هوش مصنوعی و حکایت یک جذابیت گفت اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۷/۱۴

محمود کلاری
۲

نشست بررسی آسیب‌های سینمای ایران / گزارش تصویری

نشست تخصصی بررسی آسیب‌های سینمای ایران و رونمایی از کتاب داریوش خنجی در خبرگزاری خبرآنلاین با حضور محمود کلاری، علیرضا بهشتی و محمدمهدی عسگرپور برگزار شد.

۱۴۰۳/۰۶/۲۶

حمید نعمت الله
۳

مستند «جستجو در تنگنا»؛ چیزی که شور زندگی خلق می‌کند

مستند «جستجو در تنگنا»؛ چیزی که شور زندگی خلق می‌کند

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی «دونده» شور فیلمسازی را در من بوجود آورد. این نقل معروف حمید نعمت‌الله است که برای رونمایی مستند «جستجو در تنگنا» به پردیس چهارسو آمده بود. امیر نادری شور فیلم‌بینی و سینماگردی را در خیلی‌ها به‌وجود آورد. البته فقط برای این مستند کارخانی را دوست نداریم....

۱۴۰۴/۰۹/۲۹


«غریزه»؛ وقتی همچون تبعیدی از شهر خود می‌گریزی

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی «غریزه»، عاشقانه‌ی سیاوش اسعدی، به مکان داستان هم راه یافته. شروع فیلم با دباغ‌خانه است، با سر و صدا و قیل و قال آدم‌ها، و کارخانه‌ی بزرگی که شخصیت مرد قصه، رسول، مالک آن است، با پالتویی که روی دوشش انداخته، و شیوه‌ی حرف زدنش و...

۱۴۰۴/۰۸/۰۷


درباره انتخاب نماینده ایران برای معرفی به آکادمی اسکار/ تا خورشیدی بالای سرت، چه وقت دوام بیاورد

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی سینمای ایران به لابیرنتی بدل شده، به طاوسی هزار نقش و نگار. هزار وجه و تصویر دارد، و از سویی به آدم‌های نقاشی‌های رنه ماگریت، نقاش سورئالیست بلژیکی می‌ماند؛ به مردان بی‌چهره‌ای که به معما و راز می مانند. به عبارتی انگار نه تکلیف مخاطب ایرانی...

۱۴۰۴/۰۷/۲۸

مجید برزگر
۱

درباره «علت مرگ: نامعلوم»/ کاش نبود پنجره‌ای، یا چشم‌هایی که ما را بپاید

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی شرایطی که به داستان فیلمِ «علت مرگ: نامعلوم» شکل داده، گونه‌ای اضطرار است. یک جور موقعیت تحمیلی، که شخصیت‌های فیلم را وا می‌دارد، سفری را در دل یک بیابان، درون یک وَن، در کنار هم پشت سر بگذارند. از همان آغاز، داستان ناخواسته حالتی استعاری پیدا...

۱۴۰۴/۰۷/۰۲

سعید روستایی
۱

«زن و بچه»؛ دوئلی تصویری با چهره‌هایی خیره‌شده به دوربین

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی دلبستگی سعید روستایی به واقع‌گرایی چیزی نیست، که بر کسی پوشیده باشد. او لایه لایه واقعیت را می‌کاود، و از آن غریب‌ترین واقعیت‌های زندگی را بیرون می‌کشد. این همه را به نوعی زبان سینمایی خاص خودش تصویر می‌کند، که پر از اِله‌مان‌های آمده از سینمای حادثه‌ای...

۱۴۰۴/۰۵/۲۱


«پیرپسر»؛ خون بر زمین حاکم می‌شود

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی خط لو رفتن داستان شاید هنر کارگردانی اُکتای براهنی در دومین فیلمش، «پیر پسر»، نمایش خشونت زیرپوستی‌ باشد، که در جای جای فیلم به چشم می‌خورد. نمایشی از اعماق جهنم، وقتی مصداق زمینی‌اش را پیدا کرده باشد. خشونتی تهدیدکننده، که تعلیق و ناامنی ایجاد می‌کند. نمایش...

۱۴۰۴/۰۴/۲۶


«سلب مسئولیت»؛‌ کابوسی پنهان‌شده پشت نور

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی «سلب مسئولیت» (Disclaimer) ساخته آلفونسوکوارون، مینی سریالی که شگفتی تمام‌عیاری است در نقاشی با نور. فصل‌های بازگشت به گذشته، آن فصل‌هایی که از دید شخصیت مادر نویسنده و پسر از دست داده، روایت می‌شود، وام‌گیری‌ آشکار و زیبایی است از فیلم «مرگ در ونیز» (۱۹۷۱) ویسکونتی....

۱۴۰۴/۰۱/۰۱


چیزی شبیه پرسه‌زدن در سالن نمایشی با آدم‌هایی که نمی‌شناسی

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی مقدمه: سال‌هاست که جریان فیلم‌های جشنواره فیلم فجر را دنبال می‌کنم، و به رغم ساکن بودن در خارج کشور، هر سال به این مناسبت خودم را به وطن می‌رسانم، تا از قافله‌ی نمایش فیلم‌ها عقب نمانم. فارغ از هر چیزی، همواره دنباله‌رو  فیلم‌های جشنواره‌ام. در این‌...

۱۴۰۳/۱۱/۲۸


سه فیلم و همه راه‌هایی که به بیراهه رفتند

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی تاکسیدرمی یک فاجعه‌ی به تمام معنا. آن‌قدر بد و مبتذل، که حتی فیلم‌های گیشه‌ای روی اکران به چنین چیزی شرف دارد. با نگاهی به فیلم‌های امسال متوجه می‌شویم که یا خیلی خوبند یا آثاری در نهایت ناامیدی کامل. انگار حد وسطی این میان وجود ندارد. با...

۱۴۰۳/۱۱/۲۷


فیلم‌هایی در بستر نگاه گیشه‌ای و ملودرامی غافلگیرکننده در سینمای ایران

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی دست تنها امیرحسین ثقفی فیلمی ساخته که بهترین ساخته‌ی این سال‌های سینمای ایران است. فیلمی خیابانی به سبک سیاق فیلم های خیابانی دهه‌ی پنجاه شمسی. به سیاق کارهای امیر نادری ، اما با رویکرد اجتماعی صریح‌تر و منکوب‌کننده تر. در این میان شکیب شجره و مجید...

۱۴۰۳/۱۱/۲۳


از فیلم‌های نصحیت‌گونه و سفارشی تا بازی میخکوب‌کننده یک بازیگر

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی کفایت مذاکرات  کمدی بی‌مایه و کلیشه‌ای و فیلمفارسی‌وار، که جایش در اکران عمومی است. از تصمیم‌های غریب هیأت انتخاب که چنین فیلمی را انتخاب می‌کنند. ابتذال محض. فیلمنامه‌ای برای نقد به واقع وجود ندارد. هر چه هست مشتی شوخی بی‌مزه و حال به هم‌زن که مثلاً...

۱۴۰۳/۱۱/۲۲


یاداشت‌های جشنواره/ هفت فیلم زیر ذره‌بین

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی ترک عمیق محمود از بیمارستان روانی مرخص می‌شود و فخری از آمدن محمود با خبر است. زمان زیادی از آمدن محمود به خانه نمی گذرد که مهمان ناخوانده ای به جمع آنها اضافه می‌شود و رازهای تاریک به تدریج فاش می‌شوند. نخستین تجربه کارگردانی آرمان زرین‌کوب،...

۱۴۰۳/۱۱/۱۹


درباره سریال «پنگوئن»؛ بهای زنده بودن در کابوسی اکسپرسیونیستی

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی یکی از درخشان‌ترین اسپیبن‌آف‌های داستان‌های بتمن، که البته ربطی به شخصیت بتمن ندارد، درباره‌ی یکی از شرورترین شخصیت‌‌های دی‌سی کمیکز، از سرسخت‌ترین دشمنان بتمن، که با نویسندگی بیل فینگر و طراحی باب کین بزرگ، در شماره ۵۸ کتاب‌های مصور کمیک‌های کارآگاهی در دسامبر ۱۹۴۱ برای اولین...

۱۴۰۳/۰۸/۱۱