کشف عباس کیارستمی،در دو روایت ماندگار | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

کشف عباس کیارستمی،در دو روایت ماندگار

درگذشت عباس کیارستمی، کارگردان صاحب سبک باعث شد که در این مطلب به معرفی دو کتاب درباره سینمای کیارستمی بپردازیم. نویسندگان این دو کتاب هر دو پیش از کیارستمی از دنیا رفته اند؛ ایرج کریمی، کارگردان فیلم های «از کنار هم می گذریم»، «چند تار مو»، «باغ های کندلوس» و «نیم رخ ها» 11 شهریور 1394 درگذشت و ژوان قوکاسیان در اول اسفند 1393.

کیارستمی در جوانی

چه می گوید: ایرج کریمی در کتاب «عباس کیارستمی فیلمساز رئالیست» به بررسی و تحلیل فیلم های اولیه کیارستمی پرداخته است. در بخش نخست کتاب فیلم های این کارگردان به طور جداگانه تجزیه و تحلیل شده است. فیلم های نان و کوچه، زنگ تفریح، تجربه، مسافر، دو راه حل برای یک مسئله، منم می تونم، رنگ ها، لباسی برای عروسی، راه حل یک، «قضیه شکل اول، قضیه شکل دوم»، بهداشت دندان،  به ترتیب یا بدون ترتیب، همسرایان، همشهری و اولی ها فیلم هایی هستند که در بخش اول به آنها پرداخته شده است.

کیارستمی در جوانی939910_230_2016-08-03.jpg

در بخش دوم زیر عنوان های «مضمون ها و نگرش ها» و «ویژگی های سبک» فیلم ها در چشم اندازی کلی به قصد جستن و یا نشان دادن ویژگی ها، پیوندهای محتوایی، پیشرفت کار و نگرش های پایدار، اما رو به توسعه فیلمساز مورد توجه قرار می گیرد. کریمی در مقدمه کتاب اظهار امیدواری کرده که بتواند اصالت و سلامت سینمای کیارستمی را نشان بدهد.

چرا مهم است؟ کریمی در این کتاب به بررسی فیلم های کوتاه و اولیه کیارستمی پرداخته که اکنون چندان اسمی از آنها به میان نمی آید و به نوعی فیلم های مهجور کیارستمی محسوب می شوند. به دشواری می توان فیلمساز معاصری را نشان داد که در اوج شهرت و اعتبار حاضر باشد فیلم آموزشی کوتاهی درباره رعایت بهداشت دندان یا فیلم موزشی درباره لزوم و مزایای رعایت نوبت بسازد. چنین فیلمسازانی احتمالا ترجیح می دهند فیلم های «مهم»تر و «بزرگ»تری بسازند اما کیارستمی این کار را کرده است و کریمی هم در کتابش این فیلم ها را بررسی کرده است.

به اعتقاد ایرج کریمی، کیارستمی جزو آن گروه از هنرمندان کمیاب ایرانی است که برکنار از هیاهو و به دور از عقده شهرت و کسب افتخار، به آرامی و با متانت در خورِ هنرمندی اصیل به طور مستمر کار کرده است. کریمی، کیارستمی را جزو معدود فیلمسازان صاحب سبک ایرانی می داند که همزمان و به یک اندازه مسئله «سینما» و «جامعه» برایش اهمیت دارد و به اعتقاد او این مسئله به استقبال فستیوال های بین المللی از «فیلم های جهان سومی» هیچ ربطی ندارد.


939911_390.jpg
چه ضعف هایی دارد؟ ایرج کریمی در کتاب خود به تنها فیلم سینمایی کیارستمی تا آن زمان یعنی «گزارش» نپرداخته و برای این عدم پرداخت دو علت هم ذکر کرده؛ یکی این که به نسخه ای از فیلم دسترسی پیدا نکرده و دیگر این که «گزارش» تنها فیلم کیارستمی است که برای تهیه کننده ای غیر از «کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان» ساخته شده و مخاطب بزرگسال دارد. بنابراین او ترجیح داده که برای حفظ یک دستی و هماهنگی کتابش به فیلم مهم «گزارش» توجهی نکند و شاید اگر به آن فیلم می پرداخت باید در برخی از داوری ها و نتیجه گیری هایش تجدید نظر می کرد.

کیارستمی در میانسالی چه می گوید؟

چه می گوید؟ «مجموعه مقالات در نقد و معرفی آثار عباس کیارستمی» که با اهتمام ژوان قوکاسیان گردآوری شده سه بخش دارد؛ بخش اول که «کیارستمی در نمای دور» نام دارد شامل 16 مقاله درباره سینمای کیارستمی است از نویسندگان و منتقدانی چون رامین جهانبگلو، کامپوزیا پرتوی، علیرضا رئیسیان، فردریک ریچارد، احمد طالبی نژاد، جمشید ارجمند و ... در بخش دوم که «کیارستمی در نمای نزدیک» نام دارد ابتدا شناسنامه و خلاصه ای از فیلم های کیارستمی آورده شده و بعد درباره هر فیلم یک الی چند نقد از منتقدان نام آشنایی چون جمشید اکرمی، احمد طالب نژاد، مجید اسلامی، هوشنگ گلمکانی، جواد طوسی و ... آمده است.

بخش سوم با عنوان «کیارستمی در جشنواره ها و مجامع بین المللی» به جوایز بین المللی و وجهه جهانی فیلم های کیارستمی، به عنوان مهم ترین و شناخته شده ترین کارگردان ایرانی در عرصه بین المللی پرداخته است. رامین جهانبگلو در مقاله «کیارستمی یا حقیقت جویی» معتقد است سینمای کیارستمی شیوه ای شاعرانه است برای ورود به زندگی و یکی شدن با شخصیت ها و فضاهایی که مورد کاوش قرار می گیرد. به باور او در آثار کیارستمی موضوع فیلم چندان اهمیتی ندارد بلکه نحوه ورود به آن و تبدیلش به اثری شاعرانه است که جهان او را می سازد و استمرار سبک و وسوسه گشودن دری به سوی جهان از کیارستمی هنرمندی بزرگ و آفریننده ای نوگرا می سازد.

کیارستمی در میانسالی چه می گوید؟939912_399.jpg

چرا مهم است؟ این مجموعه مقالات درست یک دهه پس از کتاب ایرج کریمی منتشر شده و در آن علاوه بر فیلم های دوره اول فیلمسازی کیارستمی، نقد و بررسی آثار دوره میانی او هم مورد توجه قرار گرفته است. دوره ای که به باور بسیاری کیارستمی مهم ترین آثارش را ساخته است. این دوره با «خانه دوست کجاست» شروع می شود و با کسب نخل طلا برای «طعم گیلاس» به اوج می رسد.

چه ضعف هایی دارد؟ بعضی از مقالات بخش اول این مجموعه از جمله مقاله «نگاهی به دو فیلم اولی ها و همشهری» نوشته محمد سعید محصصی و مقاله «بررسی واقعیت مشق شب و کلوزآپ» نوشته فردریک ریچارد با توجه به نقد مصداقی فیلم های مشخصی طبیعتا باید در بخش دوم می آمد اما چون گردآورنده نتوانسته آنها را در بخش معین هر فیلم جا دهد، آنها را در بخش اول جا داده است.

نکته دیگر این است که همه مقالات در یک سطح نیستند و گردآورنده برای یک دست شدن کتاب یا باید برخی از مقالات را حذف می کرد یا به نویسنده سفارش می داد برای انتشار در کتاب، آن مقاله را بازنویسی کند. یکی دیگر از ضعف های کتاب این است که هیچ نقد و بررسی درباره «طعم گیلاس» در آن وجود ندارد و تنها به شناسنامه و خلاصه فیلمنامه اکتفا شده است.

منبع: هفته نامه صدا
منبع: نقد فارسی
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/1589
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید


تعطیلی جشنواره فجر در صورت عدم رعایت پروتکل‌ها

معاون بهداشت وزارت بهداشت گفت: اگر مشاهده شود در جشنواره فجر پروتکل‌ها رعایت نشده اند از برگزاری جشنواره در هر مرحله‌ای که باشد، جلوگیری می‌کنیم. به گزارش مهر، علیرضا رئیسی با اشاره به وضعیت شیوع کرونا در کشور، اظهار کرد: خوشبختانه با توجه به رعایت پروتکل‌ها حدود ۸۰ درصد مرگ...

۱۳۹۹/۱۱/۱۴


تولید فیلم «سوپ تند» آغاز شد

سینماپرس: تولید فیلم سوپ تند به کارگردانی علیرضا رئیسی و تهیه‌کنندگی جواد توکلیان آغاز شد.

۱۳۹۸/۰۳/۲۰


«باغ‌های کندلوس» از شبکه سحر

فیلم سینمایی «باغ های کندلوس» یه نویسندگی و کارگردانی ایرج کریمی از کانال آذری شبکه سحر پخش می شود. به گزارش روابط عمومی معاونت برون مرزی رسانه ملی، این فیلم ...ادامه مطلب

۱۴۰۰/۰۸/۲۶


برگزاری شب ایرج کریمی در هنر فردا

سینماپرس: مراسم شب ایرج کریمی با نمایش فیلم کوتاه «متافیزیک اندوه» و رونمایی از کتاب «آن تماشاگر» در موسسه هنر فردا برگزار می‌شود.

۱۳۹۸/۱۰/۱۵

عباس کیارستمی

موزه سینمای ایران و شبی برای بزرگداشت عباس کیارستمی

اندیشکده دیپلماسی ملل، همزمان با آغاز به کار رسمی دپارتمان دیپلماسی هنری، با همکاری موزه سینمای ایران آیین ویژه‌ای را به مناسبت بزرگداشت زنده‌یاد عباس کیارستمی، سینماگر برجسته و چهره ماندگار فرهنگ و هنر ایران، در روز پنج‌شنبه ۲۵ تیر ۱۴۰۵ از ساعت ۱۶:۰۰ تا ۲۱:۰۰ در سالن فردوس موزه...

۱۴۰۵/۰۴/۲۳

عباس کیارستمی

بزرگداشت عباس کیارستمی در موزه سینما برگزار می‌شود

موزه سینمای ایران در تاریخ پنج‌شنبه ۲۵ تیر میزبان شبی برای بزرگداشت عباس کیارستمی خواهد بود. نوشته بزرگداشت عباس کیارستمی در موزه سینما برگزار می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۴/۲۳

عزیزالله حاجی مشهدی
۲

نقدِ کتاب «لُعبتک‌ها»؛ بازیچه‌های شادی‌بخش!

سینماسینما، عزیزالله حاجی مشهدی احمد طالبی‌نژاد، نویسنده، منتقد فیلم و فیلمساز نام‌آشنای سینمای ایران، از جمله کسانی است که در چهار دهه‌ی گذشته با نوشته‌ها و ساخته‌های کم شمارِ خود، همواره در عرصه‌ی نقد سینما حضوری پُررنگ داشته است. انتشار تازه‌ترین کتاب او با عنوان: «لُعبتک‌ها» (سیر تحوّل تیپ‌های ثابت...

۱۴۰۴/۰۷/۱۰

داریوش مهرجویی
بهمن فرمان آرا
۶

گفت‌وگوی سینمایی نسل‌ها/ نگاهی به مستند «موج نو»

سینماسینما، حبیب باوی ساجد این که  تو سال‌ها بر موج نوی سینمای ایران و پدید آورندگان آن موج بی‌همتای سینمای این مُلک، تأکید و نظرداشته‌ای و در این راستا قلم و قدم زده باشی، می‌تواند به گاه فیلم مستند ساختن در این باره، پشتوانه‌ تو باشد. پس وقتی دوربین تو...

۱۴۰۲/۱۰/۲۰


پرویز نوری درگذشت

پرویز نوری منتقد قدیمی سینما که از سرطان رنج می‌برد، از دنیا رفت. به گزارش سینماسینما، نوری که در سال های اخیر در آمریکا به سر می برد، طبق تایید جواد طوسی منتقد سینما امروز سه‌شنبه در سانفرانسیسکو از دنیا رفت. نوری متولد سال ۱۳۱۷ بود، و آن طور که...

۱۴۰۴/۱۱/۰۸


جواد طوسی : نقد، حافظه زنده یک ملت است

  روزنامه هفت صبح نوشت : در یک بعدازظهر آرام، صدای جواد طوسی در تلفن، همان طنین همیشگی را دارد؛ آرام، شمرده و مطمئن. از همان ابتدا، معلوم است که گفت‌وگو قرار نیست درباره یک چهره صرفا منتقد باشد. پای کسی در میان است که هم در سالن‌های سینما نشسته...

۱۴۰۴/۰۸/۲۶

علیرضا رئیسیان

چرا کارگردان «چهل‌سالگی» فیلم نمی‌سازد؟

علیرضا رئیسیان با تشریح دلایلی که سبب شده فعلا فیلمسازی را کنار بگذارد، بیان کرد: دغدغه اصلی بسیاری از فیلمسازان این است که بتوانند تصویری واقعی از مردم نشان دهند چرا که سینمای امروز ما با رفتارهای فرهنگیِ جامعه پیش‌روِ ایرانی در تعارض است. او تاکید دارد، ماهیت پروانه ساخت...

۱۴۰۴/۰۸/۱۷

کمال تبریزی
بهرام رادان
۶

چهل و سومین جشنواره فیلم فجر؛ داوران مسابقه سینمای ایران معرفی شدند

اعضای هیات داوران مسابقه سینمای ایران چهل و سومین جشنواره فیلم فجر معرفی شدند. به گزارش سینماسینما به نقل از روابط عمومی چهل و سومین جشنواره فیلم فجر؛ طی احکامی از سوی منوچهر شاهسواری دبیر جشنواره، کمال تبریزی، رضا درستکار، بهرام رادان، علیرضا رئیسیان، علیرضا زرین‌دست، عزت‌الله ضرغامی و مستانه...

۱۴۰۳/۱۱/۰۹

جواد نوروزبیگی
علی مصفا
۳

«آهو» نامزد دریافت جایزه جشنواره یونیورسال آمریکا شد

فیلم سینمایی «آهو» به کارگردانی هوشنگ گلمکانی نامزد دریافت جایزه در نوزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم یونیورسال آمریکا شد. نوشته «آهو» نامزد دریافت جایزه جشنواره یونیورسال آمریکا شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۶/۰۴

هوشنگ گلمکانی

واکنش‌های سینماگران ایرانی به درگذشت «مادر سینمای آسیا»

«هیچ فیلم ساز سرشناس آسیایی را نمی‌توان شناخت که خود را مدیون خانم واسودف نداند.» به گزارش سینماسینما، آرونا واسودف نویسنده، منتقد، مستندساز، بنیانگذار نتپک و مدیر جشنواره هندی که میراث بزرگی از خود در سینمای آسیا بر جای گذاشت و از شیفتگان سینمای ایران بود، چند روز قبل در...

۱۴۰۳/۰۶/۱۸

هانیه توسلی
۳

«گرگ بازی» یک میلیاردی شد

فیلم سینمایی رازآلود و معمایی «گرگ بازی» به کارگردانی عباس نظام‌دوست و تهیه‌کنندگی محمدعلی نجفی یک میلیاردی شد.   به گزارش سینماسینما، اولین فیلم سینمایی عباس نظام‌دوست که از دوم آبان ماه در سینماهای سراسر کشور اکران شده، به فروشی بیش از یک میلیارد تومان دست یافت. «گرگ بازی» بر...

۱۳۹۷/۰۹/۰۴

شهرام مکری
۲

مجید اسلامی: «هجوم» دستاورد حیرت‌انگیزی برای سینمای ایران است

از جمله اخباری که امروز در میان خبرگزاری‌ها و شبکه‌های اجتماعی به وفور به چشم می‌خورد، اخبار مرتبط با مراسم آیین دیدار و آغاز اکران فیلم سینمایی «هجوم» به کارگردانی شهرام مکری است. به گزارش سینماسینما ،این فیلم در اولین روز اکران خود با استقبال چشمگیر تماشاگران در سینماهای نمایش...

۱۳۹۶/۰۸/۱۷


«ماه تابان» به یاد جلیل شهناز منتشر می‌شود

آلبوم «ماه تابان» به آهنگسازی علی خشتی‌نژاد، خوانندگی محمد سعید شاهری و تنظیم محمد وکیلی با دربرگیری قطعه‌ای از جلیل شهناز به یاد این هنرمند منتشر می‌شود. +در این اثر، تصنیف‌هایی بر اساس اشعاری از مولانا، حسین منزوی و غلامعباس خشتی‌نژاد در دستگاه همایون، نوا، بیات اصفهان و بیات ترک...

۱۳۹۶/۰۶/۲۰


علی زند وکیلی خواننده تیتراژ سریال «زیر پای مادر»

علی زند وکیلی تیتراژ مجموعه تلویزیونی «زیر پای مادر» (با نام قبلی لبخند رخساره) را می خواند. به گزارش روابط عمومی شبکه یک، محمد سعید میرزایی ترانه سرا و فرزین قره گوزلو موسیقی تیتراژ این مجموعه تلویزیونی را ساخته که علی زند وکیلی آنرا خوانده است. سریال زیر پای مادر...

۱۳۹۶/۰۳/۰۳