تاریخ از دریچه روایت شکل میگیرد
شهبازی ادامه داد: آن چیزی که ما از تاریخ در نظر میگیریم، بر پایه سند است؛ اما خود سند نیز روایت خودش را بر ما تحمیل میکند. هر جایی که شخص در آن حضور دارد و ذهن خود را به رویت تحمیل میکند، در حیطه ناداستان قرار میگیرد.
روایت، عنصر جداییناپذیر تاریخ سینما
در ادامه این نشست هوشنگ گلمکانی منتقد سینما نیز گفت: به یاد ندارم که تا به حال عنوان «ناداستان» در خصوص کتابهای سینمایی به کار رفته باشد.
طرح بحث در خصوص ناداستان من را به یاد عنوان نابازیگر میاندازد؛ اصطلاحی که پس از انقلاب به کار برده شد. داستان به معنای قالب ادبی در بردارنده یک ماجرا است و نتیجه گیری، تخیل و تفسیر نویسنده نیز در آن جاری است. اما ناداستان در کتابهای سینمایی به گونهای است که انگار ماجراهایی را در قالبهای مختلف شرح میدهد. کتابهای سینمایی به دلیل اینکه از ویژگیهای کتابهای داستانی برخوردار نیستند، عنوان ناداستان به آمها اطلاق میشود.
وی خاطرنشان کرد: بنابر باور برخی کارشناسان فیلم مستند نیز به دلیل دارا بودن رویکرد سازنده اثر دارای عنصر داستان است. حتی تاریخهای سینما نیز دارای داستان هستند. برای مثال، در برخی از تاریخهای سینما با روایتهایی مواجه هستیم که تحلیل شخصی نویسنده را نیز دربردارند و بر اساس شرح داستان سینما، تحلیل اتفاق میافتد.
این منتقد در خصوص وجود ناداستان در کتب سینمایی نیز، گفت: در کتابهای تاریخ سینما چارهای به جز بیان داستان وجود ندارد. وقتی به کتابهای مرحوم مهرابی و یوسفینژاد مراجعه کردم به این نتیجه رسیدم که بیشتر کتابهای سینمایی ما در واقع ناداستان هستند. حتی از نظر من فیلمنامه نیز با وجود اینکه داستانی را روایت میکند، اما در گستره ناداستان قرار میگیرد چراکه فاقد ویژگیهای داستان ادبی هستند.
گلمکانی افزود: بر اساس آماری که تا سال ۱۳۹۴ در دست است، ۲۸۷۰ عنوان کتاب سینمایی منتشر شده که از این تعداد، ۹۲۰ عنوان فیلمنامه هستند. تاریخ سینما، زندگینامهها، گفتوگوها، همه در زمره همین آثار نقلخاطرهگونه قرار میگیرند. پدیده تاریخ شفاهی که پیشتر نیز در جهان وجود داشت، پس از انقلاب در ایران رونق بیشتری گرفت. به عقیده من گفتوگوی تروفو با هیچکاک نیز که حاوی نکات تحلیلی و آموزشی میباشد را هم میتوان در زمره آثار ناداستان به حساب آورد. در گفتوگوهای عموما مرزهای ناپیدایی میان داستان و ناداستان به چشم میخورد.
وقتی نویسنده به بخشی از روایت تبدیل میشود
وی با بیان اینکه آقای محمودی نقش مؤثری در شکلگیری «کتاب تنگنا» داشتند، بیان داشت: حتی عنوان کتاب تنگنا نیز پیشنهاد ایشان بود. من ابتدا با این عنوان موافق نبودم و فکر میکردم اضافه است، اما بعد دیدم چقدر مناسب است؛ حتی تقسیمبندی فصلها نیز بر همین اساس شکل گرفت، مانند گزارش تنگنا، لوکیشنهای تنگنا و مواردی از این دست. برای بررسی وضعیت لوکیشنهای فیلم تنگنا در آن سالها، به همراه زندهیاد جمشید الوندی به آنجا سفر کردیم.
گلمکانی در خصوص کتاب تنگنا به عنوان گونهای از ناداستان بیان کرد: «کتاب تنگنا» صرفاً گفتوگو با سعید راد نیست؛ بیشترین بخش آن جنبه داستانی مربوط به خود من است. در ابتدا قصد داشتم تنها مقدمهای در حدود چهار یا پنج صفحه بنویسم که چگونگی ساخت فیلم را شرح دهد، اما هرچه پیش رفتم دیدم آنقدر این مسیر برایم عاشقانه است که نمیتوانم آن را کوتاه کنم؛ شرح عاشقی خودم نیز در آن نهفته بود.
ناداستان سینمایی بر شانههای روایت ایستاده است
در ادامه این نشست علیرضا محمودی با اشاره به کتابهای «تنگنا» و «گفتوگوهای کمرون کرو با بیلی وایلدر» به عنوان نمونههای ناداستان گفت: چنین آثاری دو مشخصه اصلی و کلیدی دارند که آن گفتوگو است. هر دو این آثار متکی بر گفتوگو هستند و درباره جریانهای منتهی به تولید فیلمها صحبت کرده و روایتهایی را عرضه میکنند. در حالی که داستان به حساب نمیآیند اما از نقطه نظر دیگر دارای داستان هم هستند و میتوان برای آنها نقاط اوجی را متصور بود.
محمودی بیان کرد: روایت سعید راد در این کتاب از تولید فیلم «تنگنا» یک داستان است. برای مثال، متوجه میشویم که یک بازیگر چگونه توسط یک کارگردان انتخاب شده و وارد چرخه تولید میشود. برای پرداختن به ناداستانهای سینمایی به کتاب مرحوم اصغر یوسفینژاد و مسعود مهرابی مراجعه کردم. متوجه شدم بسیاری از کتابهای انتقادی دارای ساختار روایی بوده و در مقابل بسیاری از کتابهای روایی سودای طرح نقد دارند.
این کارشناس سینما یادآور شد: در کتابهای افرادی نظیر زاون قوکاسیان و غلام حیدری با ساختاری انتقادی مواجه هستیم. اگر فرض کنیم تا کنون چهار هزار کتاب سینمایی در ایران منتشر شده باشد، متوجه میشویم بیشترین کتاب در ارتباط با شخصیت چارلی چاپلین است.
محمودی با اشاره به کتابی درباره رضا صفایی، گفت: کتابی که از آقای رضا صفایی منتشر شده، متأسفانه بسیار خالی و بیمحتواست، در حالیکه ساختار گفتوگوی ما دقیقاً بر اساس همان کتاب پیش میرفت. ایشان ذهنی بسیار روشن و شفاف داشت و آدمی بسیار منظم بود؛ یکی از دوستانم میگفت ساعت ۹ صبح به او زنگ زده و او فوراً آماده گفتوگو بوده است.
خاطرات شخصی؛ بخشی از تاریخ سینما
وی ادامه داد: آقای صفایی سالها همسایهی کیانوش عیاری بود و مدیر ساختمان محسوب میشد. پیش از آن دوره، وضعیت ساختمان چندان مطلوب نبود، اما با مدیریت او ساختمان کاملاً سروسامان گرفت. آقای عیاری بعدها متوجه شده بود که این فرد، کارگردانی با بیش از پنجاه فیلم در کارنامه بوده است.
این کارشناس سینما خاطرنشان کرد: ما با روایت شخصی افراد کاری نداریم؛ اهمیت در این است که خودِ آن شخص چه میگوید. ما نباید وارد زاویه دید افراد شویم، اما میتوانیم پانویس، مقدمه یا مطلبی درباره آن گفتوگو بنویسیم و آن را ضمیمه کنیم. مثالی که دقیقاً همین موضوع را نشان میدهد، گفتوگوی معروف مجله کایه دو سینما با روبر برسون است که ژانلوک گدار نیز در آن حضور دارد. در انتهای گفتوگو از او میپرسند اخیراً چه فیلمی دیدهای؛ او پاسخ میدهد که اصلاً به سینما نمیروم. اما پانویس ویراستار میگوید: دروغ میگوید ما او را در سینما دیدهایم.
وی بیان کرد: ذهن انسان، چه در دوران جوانی و تازگی خود و چه در دوران کهنسالی، هرگز نمیتواند رویدادها را مانند دستگاهی ضبط کند و بیکموکاست بازگو نماید. هرکس نسبت به موضوع، زاویه دید و موضع خاص خود را دارد. مثلاً وقتی کسی میگوید فیلمی پرفروش بوده، باید بررسی کرد منظور دقیق او از پرفروشبودن چیست. در آن دوره، برخی تهیهکنندگان با سرمایهای اندک فیلمی میساختند، از فروش آن سود کمی بهدست میآوردند و دوباره سرمایهگذاری میکردند؛ در حالیکه این را «پرفروش» میخواندند، در حالیکه واقعیت آن این بوده که صرفاً ورشکسته نشده بودند.
محمودی با اشاره به نقش خاطرات سینمایی به عنوان ناداستان ابراز داشت: مثال دیگری هم دارم: از آقای کامران قدکچیان که در فیلمی دستیار علی حاتمی بود پرسیدم که آنجا چهکار میکردی؛ گفت وظیفه من همراهی یکی از بازیگران شناخته شده بود، لباسهایش را میبردم و میآوردم. این خاطره ممکن است بیاهمیت بهنظر برسد، اما مسیر شکلگیری یک حرفه را نشان میدهد.در نهایت، هر کسی که بخواهد ادعایی سینمایی را بررسی کند، تنها سه ابزار در اختیار دارد: مطبوعات، اسناد و نظر مورخان و لازم است به این مسئله توجه شود.
در انتها کارشناسان به پرسشهای حاضرین در این نشست پاسخ دادند.
نوشته در نشست «ناداستانهای سینمایی» در خانه سینما برگزار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
فیلم سینمایی «آهو» به کارگردانی هوشنگ گلمکانی نامزد دریافت جایزه در نوزدهمین جشنواره بینالمللی فیلم یونیورسال آمریکا شد. نوشته «آهو» نامزد دریافت جایزه جشنواره یونیورسال آمریکا شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۶/۰۴
«هیچ فیلم ساز سرشناس آسیایی را نمیتوان شناخت که خود را مدیون خانم واسودف نداند.» به گزارش سینماسینما، آرونا واسودف نویسنده، منتقد، مستندساز، بنیانگذار نتپک و مدیر جشنواره هندی که میراث بزرگی از خود در سینمای آسیا بر جای گذاشت و از شیفتگان سینمای ایران بود، چند روز قبل در...
۱۴۰۳/۰۶/۱۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
نشست نقد و بررسی فیلم سینمایی «آن سوی آتش» به کارگردانی کیانوش عیاری جمعه ۲۸ اردیبهشت در موزه سینما برگزار شد. نوشته کیانوش عیاری خیلی زود در سینمای ایران صاحب امضا شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۲/۲۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
برنامه نمایش و نشست تخصصی فیلم «آنسوی آتش» با حضور شاهین امین مدیر نشست، هوشنگ گلمکانی فیلمساز و منتقد سینما و رامتین شهبازی منتقد سینما و استاد دانشگاه در سالن فردوس موزه سینمای ایران برگزار شد. به گزارش سینماسینما، شاهین امین منتقد سینما و مدیر نشست نقد و بررسی فیلم...
۱۴۰۳/۰۲/۲۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
فیلم سینمایی «آهو» به کارگردانی هوشنگ گلمکانی، در شبکه نمایش خانگی اکران آنلاین شد. نوشته آغاز اکران آنلاین فیلم سینمایی «آهو» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۲/۲۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
فیلم سینمایی «آهو» به همراه شش فیلم دیگر بزودی در جشنواره فیلم مسکو به نمایش درمیآید. به گزارش رسیده، فیلم سینمایی «آهو» به کارگردانی هوشنگ گلمکانی و تهیهکنندگی جواد نوروزبیگی ...ادامه مطلب نوشته نمایش هفت فیلم ایرانی در جشنواره فیلم مسکو اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۱/۲۵
مراسم رونمایی و اکران مستند رنج زیر پوست به کارگردانی محسن جعفری راد و تهیه کنندگی مهدی مطهر و مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی برگزار شد. در این مراسم که جمعه ۵ شهریور در خانه هنرمندان برگزار شد، منتقدان و هنرمندانی چون هوشنگ گلمکانی، کیوان کثیریان، شاهین شجری کهن،...
۱۴۰۰/۰۶/۰۷
پس از جدایی عباس یاری بهعنوان دبیر و هوشنگ گلمکانی به عنوان سردبیر از مجله «فیلم» که در پی اختلاف با وارث مرحوم «مسعود مهرابی» اتفاق افتاد، حالا نخستین شماره از مجله «فیلم امروز» توسط آنها به صورت مجازی و چاپی منتشر شده است.
۱۴۰۰/۰۲/۲۷
شورای پروانه نمایش فیلمهای سینمایی سازمان سینمایی برای دو فیلم از جمله «آهو» به کارگردانی هوشنگ گلمکانی مجوز نمایش صادر کرد. نوشته صدور پروانه نمایش برای دو فیلم/ مجوز نمایش «آهو» صادر شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۰/۰۱/۱۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سپیده آرمان معتقد است یکی از مولفههای فیلم «آهو» حضور هوشنگ گلمکانی در کسوت کارگردانی است که پس از سالها نقد سینما، اولین فیلمش را مقابل دوربین می برد و این خبر فی نفسه کنجکاوی برانگیز است. نوشته کارگردانی گلمکانی فی نفسه کنجکاوی برانگیز است/ «آهو» زندگی عاشقانه دختری در...
۱۴۰۰/۰۱/۰۵
پویا مهرابی فرزند مرحوم مسعود مهرابی مدیرمسئول ماهنامه سینمایی فیلم درباره حواشی اخیر این مجله قدیمی سینمایی بیانیه ای را منتشر کرد.
۱۳۹۹/۱۲/۰۸
پویا مهرابی که پس از درگذشت مسعود مهرابی، صاحب امتیاز مجله سینمایی «فیلم» شد، به دنبال اختلافات مطرح شده میان هوشنگ گلمکانی و عباس یاری، سردبیر و دبیر تحریریه این نشریه سینمایی، اعلام کرد که این اختلافات ریشه قدیمی دارد و مربوط به ماههای اخیر نیست. او همچنین اظهار کرد...
۱۳۹۹/۱۲/۰۸
عباس یاری و هوشنگ گلمکانی با انتشار بیانیهای درباره حاشیههای اخیر مجله «فیلم» درباره وضعیت صاحب امتیازی این مجله قدیمی سینمایی بعد از درگذشت مسعود مهرابی، اظهار نظر کردند.
۱۳۹۹/۱۲/۰۸
پویا مهرابی که پس از درگذشت مسعود مهرابی، صاحب امتیاز مجله سینمایی «فیلم» شد، به دنبال اختلافات مطرح شده میان هوشنگ گلمکانی و عباس یاری، سردبیر و دبیر تحریریه این نشریه سینمایی، اعلام کرد که این اختلافات ریشه قدیمی دارد و مربوط به ماههای اخیر نیست. او همچنین اظهار کرد...
۱۳۹۹/۱۲/۰۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماپرس: نوید محمدزاده صداپیشه فیلم سینمایی «آهو» به کارگردانی هوشنگ گلمکانی شد.
۱۳۹۹/۱۰/۲۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
فیلمبرداری فیلم سینمایی «آهو» اولین فیلم هوشنگ گلمکانی به پایان رسید.
۱۳۹۹/۰۹/۰۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماپرس: هوشنگ گلمکانی از مسعود فراستی دعوت کرد تا در یک مناظره شرکت کند.
۱۳۹۹/۰۳/۰۷
هوشنگ گلمکانی در اینستاگرام خود نوشت :هر چه میخواهم خویشتنداری کنم، هر چه میخواهم طاقت بیاورم، سعه صدر داشته باشم، ماهیت تبلیغاتی سیمای پروپاگاندا را درک کنم و از کنارش بگذرم، اما نمیشود و این شبها با تماشای برنامه «فوتبال آسیایی» در کانال «ورزش» سیما و شنیدن حرفهای جواد خیابانی،...
۱۳۹۷/۱۱/۰۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
دوازدهمین جشن بزرگ منتقدان و نویسندگان سینمای ایران سهشنبه ٢٧ آذر به دبیری جعفر گودرزی و با حضور منوچهر شاهسواری، جواد طوسی، ، علیرضا داوودنژاد، سعید سعدی، غلامرضا موسوی، سارا بهرامی، سیروس الوند، امین حیایی، جواد عزتی، حبیب اسماعیلی، ، هومن سیدی، نوید محمدزاده، کیومرث پوراحمد، جمشید آریا، هوشنگ گلمکانی،...
۱۳۹۷/۰۹/۲۸
هوشنگ گلمکانی در ایران نوشت : با توجه به سیطره تکنولوژی ها و فضای مجازی چاره ای جز تغییر در مسیر و روند بوروکراسی ساخت فیلم در سینمای ایران نداریم. یک زمانی عکاس های حرفه ای وقتی می خواستند عکس یا نگاتیوشان را برای نشریه یا آژانس عکسی در خارج...
۱۳۹۷/۰۹/۱۷
علیرضا داودنژاد معتقد است شفافسازی نه فقط در سازمان سینمایی که در کل سینما ضروری است، غلامرضا موسوی بیان میکند سینما شفاف است و هوشنگ گلمکانی نیز بر این بار است که امکان عملی شدن شفافسازی در همه وجوه وجود ندارد. به گزارش سینماسینما، مدتی است بحث شفافسازی در...
۱۳۹۷/۰۹/۰۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
هوشنگ گلمکانی در اینستاگرام خود نوشت :فعلا، پس از اولین تماشای «همه میدانند»: همچنان معتقدم اصغر فرهادی بلد نیست فیلم بد بسازد و مهمتر از همه این که برای اولین بار صاحب فیلمسازی شدهایم که همه، هر بار از او انتظار یک شاهکار را دارند و به کمتر از این...
۱۳۹۷/۰۹/۰۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
هوشنگ گلمکانی در اینستاگرام خود نوشت :حدود بیست سال است که تلویزیون دیدنم محدود شده به برنامه «نود» و تکوتوک مسابقههای فوتبال و والیبال. اتفاقی که در دو هفته اخیر برای فردوسیپور و برنامهاش افتاده، یک اتفاق تیپیک ایرانی این سالهاست. تمامیتگرایی، تحمل محبوبیت و مقبولیت غیرخودیها را ندارد،...
۱۳۹۷/۰۸/۰۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
انتقاد گلمکانی از تخریب مهران مدیری و عادل فردوسی پور
۱۳۹۷/۰۷/۲۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
پیکر کارگردان و مترجم سینما، پرویز تاییدی روز دوشنبه دوم مهرماه توسط جمعی از هنرمندان از خانه سینما به بهشت زهرا بدرقه شد. بهزاد فراهانی، محسن امیریوسفی، هوشنگ گلمکانی، مجید رجبی معمار، جمعی از هنرمندان و نزدیکان مرحوم تاییدی در این مراسم حضور داشتند.
۱۳۹۷/۰۷/۰۲
سینماپرس: در هفته سوم از دوره آموزش عالی «مطالعات فیلم: نظریه، نقد و تحلیل» منتقدانی چون روبرت صافاریان، هوشنگ گلمکانی و جواد طوسی سرفصل آموزشی «آسیب شناسی جریان نقد در سینمای ایران» را تدریس کنند.
۱۳۹۷/۰۵/۰۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
هوشنگ گلمکانی/ سردبیر ماهنامه فیلم ۴-۱سال پیش در یک شب بهاری که دخترانم به مناسبت شصتمین سالگرد تولدم جشن کوچکی گرفته بودند، با حضور چند تا از دوستان، من تقریبا عزای شخصی اعلام کرده بودم که: «وای! ۶۰سالم شد. ۶۰ به بعد که سالگرد تولد جشن نداره. تمام شد رفت!»...
۱۳۹۷/۰۳/۲۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
نزدیک به سه سال و اندی است که از راهاندازی گروه سینمایی هنر و تجربه میگذرد. سینماسینما، سیدرضا صائمی: سینمایی که با هدف حمایت از آثار سینمایی کوتاه، بلند و مستند فیلمسازان ایرانی، بهویژه فیلمسازان جوان که از معیارهای هنری و فرهنگی نیز برخوردار هستند، تشکیل شد؛ فیلمهایی که به...
۱۳۹۷/۰۳/۰۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
هوشنگ گلمکانی در آیین دیدار فیلم مستند «درباره فروشنده» که مستندی درباره فیلم سینمایی «فروشنده» است، گفت: «یکی از مهمترین جنبههای فیلمهای فرهادی، فیلمنامههایش است و این ایرادات کودکانه که از این فیلم گرفته میشود، چیزهایی نیست که از چشم کسی مانند فرهادی دور مانده باشد و خواهش میکنم از...
۱۳۹۷/۰۱/۲۳