کالبد شکافی کارنامهی سینمایی بهرام بیضایی/ نگاهی به کتاب «موزاییک استعارهها»
سینماسینما، عزیزالله حاجی مشهدی
“دکتر بهمن مقصودلو” منتقدِ فیلم ، پژوهشگر و مستندساز نام آشنا و پُرتلاش، سازنده ی فیلم مستند ” موزاییک استعاره ها” ( ۲۰۱۹ م ) با پشتوانه ی نزدیک به دو دهه پی جویی و شکیبایی فراوانش – در فاصله ی سال های ۱۳۸۱ تا ۱۳۹۶- توانسته است، کتاب تازه اش را با همان عنوانِ آشنای : موزاییک استعاره ها، دربرگیرنده ی متنِ گفت وگوهایی با “بهرام بیضایی” و زنان فیلم هایش، از سوی “نشربُرج” روانه ی بازار کتاب کند تا باردیگر سینما دوستان و پژوهشگران عرصه ی هنر- صنعت سینما، بتوانند با خواندن این اثر ارزنده، به دنیای فیلمسازی بهرام بیضایی نزدیک تر شوند. نگارنده ی این نقد که پیش از این ها، با نگاشتنِ نقد و بررسی به نسبت مفصّلی در باره ی فیلم موزاییک استعارها به عنوان یک مستند سه بخشی ، بر جنبه ی استنادی و آموزشی چنین اثری ، تاکید فراوان داشته است، اکنون برآن است تا در ادامه و در تکمیلِ وجوه دیداری شنیداری همان مستند ارزنده، به بررسی کتاب تازه ی این پژوهشگر صاحب نام سینما بپردازد تا خوانندگانِ این کتاب ، به انگیزه ی آشنایی هرچه بیش تر با باورهای بهرام بیضایی، فیلمساز صاحب سبک سینمای ایران و سازنده ی ۱۴ فیلم بلند وکوتاه ، نه تنها در مورد فیلم و سینما و فیلمسازی، بلکه با مباحث دیگری همچون: دغدغه های روشنفکرانه، سیاست و حتی باورهای مذهبی وی نیزآشنا شوند.
یکی از خوش اقبالی های دکتر مقصودلو در پدید آوردن چنین اثری، این بوده است که با شخصیتی به گفت و گو نشسته است که در پاسخ هایش هیچ گونه ابهام و ایهامی دیده نمی شود وبا بیانی روشن وبی پرده ، به دور از هرگونه مصلحت اندیشیِ منفعت طلبانه، در باره ی سینما و تجربه های تلخ و شیرین خود در سینمای ایران با وی به گفت و گو نشسته است. در متن ِ این گفت وگوی مفصّل و موشکافانه،بیضایی از برخورد با آدم های سینمای ایران و مسایلی چون تنگ نظری ها و برداشت های نادرست و کج فهمی برخی از مدیران سینمایی ، سخن می گوید و به همین روی، حاصل کار پدیدآورنده ی چنین کتابی نیز واقع نمایی باورپذیرتری را به رُخ می کشد ومتن چنین گفت و شنودی،به عنوان سخنانی برآمده از دل، ناگزیر بر دل خواننده ی اثر نیز می نشیند. گذشته از این ها، تاکید پژوهشگر و مولّف این کتاب بر حضور سه تن از بازیگران شناخته شده ی فیلم های بیضایی یعنی: “پروانه معصومی”، “سوسن تسلیمی” و “مژده شمسایی”، به عنوان نقش آفرینان کلیدی چند فیلم به یاد ماندنی بیضایی ، موجب شده است تا بیضایی ضمن پاسخگویی به پرسش های مورد نظر مولف کتاب، دیدگاه های خود در خصوص نقش و جایگاه زنان و سابقه ی تاریخی و اسطوره یی آنان در زندگی های فردی و اجتماعی را نیز در اختیار خواننده ی چنین کتابی قرار دهد.
پیش از این ها، در معرفی و بررسی یکی دو کار دیگر از دکتر بهمن مقصودلو ، یادآور شده بودم که او یکی از نخستین مستندسازانی است که در چهره نگاری بزرگان ادب و هنر ایران، با ساخت مستندهایی در باره ی “اردشیر محصّص”، ” ایران درودی” ، “احمد شاملو ” و….. پیشگا م بوده است .به بیانی دیگر ، این مدرّس سینما، یکی از پژوهشگران شناخته شده یی است که با توجه به کارنامه ی نوشتاری و سینمایی خود، شناخت نامه ی مناسبی از تاریخِ فرهنگ وهنر معاصر ایران را در اختیار نسل جوان قرار داده است.
کتاب” موزاییک استعاره ها”( چاپ اول- سال۱۴۰۲) به همت “نشر بُرج” با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه در اندازه ی رُقعی با بهای ۱۴۵۰۰۰ تومان در ۱۸۰ صفحه به چاپ رسیده است.در پیشگفتار کتاب، با ساده ترین لحن و با بیانی دلنشین، بیضایی از دوره ی جوانی خودش می گوید و از تماشای فیلم “فارنهایت ۴۵۱” (ساخته ی فرانسوا تروفو فیلمساز فرانسوی در سال ۱۹۶۶ م) در شهر لندن و سپس، از آشنایی اش با کتاب “ری برد بری” نویسنده ی آمریکایی آن حرف می زند که آشکارا ، نگرانی نویسنده از فاجعه ی کتاب سوزی در آینده را – با توجه به شرایط اجتماعی و سانسور در زمان در دوران “مک کارتی” – هشدار می دهد و به ” جنگلِ مردمِ کتاب” به عنوان حافظان آثار ارزنده اشاره می کند که متن کتاب ها را در سینه هایشان پنهان می کنند تا از دستِ حاکمان کتاب سوز، در امان بمانند .
گفت وگوی دکتربهمن مقصولو با بهرام بیضایی در دو مقطع زمانی، یکی در سال ۱۳۸۱ در تهران و دیگری ۱۵ سال بعد، در سانفرانسیسکوی آمریکا انجام شده است. در بند بندِ متن ویراسته و آماده شده برای چاپ، بیضایی با دلشکستگی و حتی گاهی با خشم و اندوه ، ازتجربه ها یش می گوید. اگرچه بخش هایی از این گفت و گوی طولانی را پیش تر در فیلم مستند موزاییک استعاره ها دیده و شنیده بودیم، با این همه، بیان تفصیلی و جزیی نگرانه ی آن را می توان درنسخه ی چاپی ، یعنی در همین کتاب موزاییک استعاره ها پیدا کرد.
بخش اول کتاب ( از صفحه ی ۱۷ تا صفحه ی۱۰۰) به عنوان بیش ترین حجم کتاب،به گفت و گو با بهرام بیضایی اختصاص یافته است. در این بخشِ مفصّل ، مقصولو در جایگاه یک کارشناس سینما، از سال تولد و خانواده ی بیضایی و از دورانِ مدرسه و دبیرستان وماجراهای فرار از مدرسه و پناه بردنِ او به سینما می پرسد و خواننده به ساده ترین شکل ممکن، با کودک کنجکاو و ناآرامی آشنا می شود که با پول ناهاری خودش، بلیت سینما می خرد و رنج گرسنه ماندن را به جان می خرد . تا جایی که رفته رفته ،سینما برای اوجدّی تر می شود و بعد از آشنایی غیر منتظره با “دکتر هوشنگ کاووسی” و “هژیر داریوش” و برنده شدنش در جریان پاسخ درست دادن به پرسش های یک مسابقه ی سینمایی در سینه کلوپ، انگار مسیر آینده ی خود را پیدا می کند و با ورود به دوره ی دانشگاه وابراز علاقه به هنرهای نمایشی و به ویژه با کنجکاوی های پژوهشگرانه در سابقه ی نمایش در ایران وبا تحقیق در ریشه یابی نمایش تعزیه، به عنوان یک پژوهشگر جدّی و با پشتکار، به حوزه ی هنرهای نمایشی وارد می شود . بعدها با ایجاد پیوند مناسبی میان هنر نمایش و سینما و فیلمسازی،از نیمه ی اول دهه ی ۴۰ خورشیدی، با نمایش “عروسک ها ” به عنوان یک کار تلویزیونی، جای پای خودرا برای ورود به عرصه ی فیلمسازی محکم می کند و از سال۱۳۵۱ با ساختن فیلم کوتاه “سفر” (تولید کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان) نخستین جلوه های نوآوری و خلاقیت ، از سوی کارگردانی نوآمده و خلّاق به فضای فیلمساری ، به تماشا گذاشته می شود.
درست در همان سال هایی که سینمای ایران، آمیزه یی نامتجانس از انواع تولیدات را به مخاطبان خود ارایه می داد، فیلم های “رگبار” ، “غریبه و مِه” ( به عنوان یک کار حماسی و نوگرا) ساخته می شود و چرخه ی تولید فیلم های متفاوت با سینمای تجاری و گیشه پسند؛ با ساختن فیلم هایی چون: ” کلاغ” و سینمای داستانی “چریکه ی تارا” ، ” مرگِ یزدگرد” ، ” باشو، غریبه ی کوچک” ، ” شاید وقتی دیگر!” ،” وقتی همه خوابیم ” و سگ کشی” کامل می شود. در برخی از این آثار ، بیضایی با این باور که به جای پرداخت ِ بی واسطه ی ” واقعیت” می توان از نوعی “واقع گرایی جادویی” استفاده کرد، از برخی نمادها و نشانه ها و تمثیل ها و استعاره ها، بهره برده است که در عمل، بسیار اثر گذارتر ازنمایشِ عریانِ خود واقعیت ها از کار در آمده است. ازنگاه او،بحث درباره ی ” آیین ” و ” اسطوره” و درک این حقیقت که آیین ها در اسطوره های کُهن ، ریشه دارند، یکی از راه های روشن برای کشف راز و رمزهای میراث فرهنگی این سرزمین است. شاید با همین انگیزه بود که این پژوهشگر فیلمساز،به مطالعات جدی در حوزهی فرهنگ باستانی ایران روی می آورد و از این رهگذر، از تاثیرات عمیق آیین آناهیتا و ارزش زن در فرهنگ ایران باستان پرده بر می دارد و خود نیز ، در حد توانستن، جلوه هایی از این فرهنگِ کُهن را دربرخی از فیلم هایش، بازتاب می دهد. دریغا که هنرمندی دلشیفته و دلبسته ی چنین میراث گرانبهایی، تصمیم به ترک ایران می گیرد !
در بخش دوم این کتاب، از صفحه ی۱۰۱ تا صفحه ی۱۴۶، با هدفِ بررسی چند و چون حضور زنان در فیلم های بیضایی، دکتر مقصودلو با سه چهره ی برجسته و شاخص از نقش پردازانِ فیلم های این فیلمساز- یعنی خانم ها: پروانه معصومی، سوسن تسلیمی و مژده شمسایی- به گفت وگو نشسته است تا خوانندگان ِ کتاب بتوانند با توجه به پاسخ ها ی داده شده، با نوع نگاه و زاویه ی دیدِ این سه بازیگر ، به خوبی ، آشنا شوند.
در همین بخش از گفت وگوهای به نسبت فشرده اما سرشار از ناگفته هاست که پروانه معصومی از نخستین دیدار خو در فیلم های “رگبار” ( ۱۳۵۱) و “غریبه و مه” ( ۱۳۵۳) و آخرین حضورش در فیلم “کلاغ” ( ۱۳۵۶) سخن می گوید و سوسن تسلیمی نیزبا توجه به حضور درخشان و گرم وگیرا در فیلم هایی چون:” چریکه ی تارا” ( ۱۳۵۷) ،” مرگ یزدگرد” (۱۳۶۰ )، “باشو،غریبه ی کوچک” ( ۱۳۶۴) و “شاید وقتی دیگر” ( ۱۳۶۶ ) در باره ی درکِ عمیق خود از فضای فکری و استعاره های پنهان و آشکارِ موجود در فیلمنامه های بیضایی در پاسخ به دکتر مقصودلو ، سخن می گوید و درسومین گفت وگو با بازیگران فیلم های بیضایی هم ، دکتر مقصودلو با مطرح کردن برخی پرسش های چالشی ، خواننده ی کتاب خود را پای صحبت و پاسخ های مژده شمسایی می نشاند و فرصتی پدید می آورَد تا با توجه به زندگی مشترک این بازیگر با کارگردان فیلم هایی چون: مسافران (۱۳۷۰) ، گفت و گو با باد ( ۱۳۷۷ ، سگ کُشی ( ۱۳۷۹) و وقتی همه خوابیم (۱۳۸۷) که مژده شمسایی در آن ها به ایفای نقش پرداخته است، از کارنامه ی سینمایی و زندگی مشترک وخُلق وخوی و ایران دوستی بهرام بیضایی و کوچِ خانوادگی ناخواسته شان از ایران بگوید و به نکته های تازه و ناشنیده یی اشاره کند.
بخش سوم این کتاب – ازصفحه ی ۱۴۷ تا صفحه ی ۱۵۵، به فیلم شناسی بهرام بیضایی، با درج دقیقِ نام فیلم ها ، سال تولید ، نام بازیگران و همه ی عوامل فنی و هنری تولید و همچنین جوایز دریافتی از جشنواره های معتبرِ داخلی و خارجی ، اطلاعات سودمندی را در اختیار سینمادوستان – به ویژه دانشجویان رشته های سینمایی و منتقدان و پژوهشگران حوزه ی سینما- قرار می دهد.
گفتنی است که در صفحات پایانی کتاب – ازصفحه ی ۱۵۷ تا صفحه ی ۱۷۲ – تعداد ۱۳قطعه از عکس ها و اعلان های دیواری مربوط به فیلم های بیضایی و دو فیلم سینمای جهان (نامه ی یک زن ناشناس و مرد سوم) و همچنین نمایه ی الفبایی درج شده است. رسم خط و ویرایش کتاب موزاییک استعاره ها، درمقایسه با برخی از کتاب های پیشین دکتر مقصودلو، پیراسته تربه نظر می رسد و جز در مواردی انگشت شمار، با پسند نگارنده ی این نوشتار، منطبق شده است.
چاپ و انتشارهر کتاب یا تولید هر مستند تازه از دکتر بهمن مقصودلو، باردیگر به همه ی سینما دوستان و منتقدان و پژوهشگران عرصه ی سینما، یادآوری می کند که تنها در سایه ی عشق به سینما، این هنر جادویی و با پشتوانه ی کار و تلاش خستگی ناپذیر می توان در مسیر غنا بخشیدن به ادبیات سینمایی، گام های بلند برداشت و خوش درخشید.
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
اعلام زمان بدرقه بیضایی/ بیانیه خانه سینما درباره درخواست مژده شمسایی
پیکر بهرام بیضایی شنبه ۱۳ دی ماه به دعوت خانواده و بخش ایران شناسی دانشگاه استنفورد آمریکا بدرقه میشود. به گزارش سینماسینما، بهرام بیضایی کارگردان سرشناس سینما و تئاتر ایران که ۵ دی ماه همزمان با سالروز تولدش در آمریکا از دنیا رفت، طبق اعلام مژده شمسایی که گفته است،پیکرش...
۱۴۰۴/۱۰/۱۱
مژده شمسایی: پیکر بهرام بیضایی در آمریکا به خاک سپرده میشود
مژده شمسایی، همسر بهرام بیضایی، با نگارش یادداشتی خبر داد که پیکر بهرام بیضایی در آمریکا به خاک سپرده میشود. به گزارش سینماسینما، پس از درگذشت بهرام بیضایی در خارج از کشور، در چند روز اخیر گمانهزنیهایی درباره مکان دفن او ایجاد شد و مژده شمسایی، بازیگر تئاتر و سینما...
۱۴۰۴/۱۰/۰۹
باغ را فراموش نکن
سینماسینما، منوچهر دین پرست فردریش نیچه گفته بود «اگر از ارتفاعی درست بنگریم همه چیزها سرانجام به هم می رسند: اندیشه های فیلسوف، کار هنرمند و اعمال نیک.» حال برای یافتن آن ارتفاع درست در کار هنرمند باید آن را از زوایا و ابعاد گوناگون و حتی زمینه و زمانه...
۱۴۰۰/۰۶/۱۶
بر سر چهار راه خویشتن
سینماسینما، حمید عبدالحسینی* تماشای آنلاین نمایشی از بهرام بیضایی موقعیتی پارادوکسیکال را درنظر پدید می آورد؛ حس توامان شادمانی دوباره ی مواجهه با مجموعه واژگان، زبان و ساختمایههای دستوری و ساختار نمایشیاش از یک سو و دریغ و افسوس ندیدن همهی شاخصها و خصایص مولفاش بر صحنهای در وطن، که...
۱۴۰۰/۰۶/۰۷
تولد بیضایی و یک سکانس طلایی (۱۰)/ هومن منتظری
هومن منتظری «ما میریم تهران برای عروسی خواهر کوچکترم…» چندی پیش این را فهمیده بودیم. در لا به لای حرف های پیش از سفر. در آن خانه دلنشین رو به دریا. در همان لحظات ابتدایی که قصه دارد مقدماتش را میچیند. ولی به همین ختم نمی شود. مهتاب جمله اش...
۱۳۹۹/۱۰/۰۵
بیضاییخوانی به «اژدهاک» رسید
«اژدهاک» دومین اثر بهرام بیضایی است که در قالب نمایشنامهخوانی به کارگردانی کیوان کثیریان اجرا میشود. نوشته بیضاییخوانی به «اژدهاک» رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۵/۱۴
«بیضاییخوانی» به «اژدهاک» رسید
«اژدهاک» دومین اثر بهرام بیضایی است که در قالب نمایشنامهخوانی به کارگردانی کیوان کثیریان اجرا میشود. به گزارش سینماسینما، «اژدهاک» دومین اثر از پروژه بیضاییخوانی به کارگردانی کیوان کثیریان است که با برخوانی فتاح سعادتپور جمعه ۱۶ مرداد ماه ساعت ۱۹ در خـانهی فــرهنگوهُنــرِ یک اتفــاقِ سـاده اجرا میشود. دیگر...
۱۴۰۵/۰۵/۱۴
روایتی ضد جنگ از بهرام بیضایی
در یک نشست سینمایی مطرح شد که «باشو، غریبهای کوچک» فیلمی کاملا گفتگومند و ضد جنگ است.
۱۴۰۵/۰۵/۰۷
«باشو غریبه کوچک» فیلمی کاملاً گفتگومند و ضد جنگ است
نخستین نشست گفتگومندی در سینمای ایران همراه با نمایش فیلم سینمایی «باشو غریبه کوچک» ساخته بهرام بیضایی در خانه سینما برگزار شد. نوشته «باشو غریبه کوچک» فیلمی کاملاً گفتگومند و ضد جنگ است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۵/۰۷
«غروب در دیاری غریب» به خانه اردیبهشت اودلاجان رسید
«غروب در دیاری غریب» از سلسله جلسات نمایشنامهخوانی آثار بهرام بیضایی به کارگردانی کیوان کثیریان در خانه اردیبهشت اودلاجان اجرا میشود. نوشته «غروب در دیاری غریب» به خانه اردیبهشت اودلاجان رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۵/۰۷
مروری بر زیباییشناختی «باشو غریبه کوچک» در خانه سینما
نشست تخصصی و نمایش ویژه فیلم سینمایی «باشو غریبه کوچک» به کارگردانی بهرام بیضایی در خانه سینما برگزار میشود. نوشته مروری بر زیباییشناختی «باشو غریبه کوچک» در خانه سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۵/۰۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
کارنامه بازیگری سوسن تسلیمی به بهانه حضور در آثار بیضایی/ تلاقی همزمان نبوغ بازیگر و بازیگردان
سینماسینما، ابوالفضل نجیب این متن بخشی از کتاب مجموعهٔ مقالات سینمایی نگارنده دربارهٔ سوسن تسلیمی است. سوسن تسلیمی بیتردید از چهرههای بیبدیل هنر بازیگری در سینمای ایران است. این ویژگی برای بازیگری که در مقایسه با بازیگران زن سینمای قبل و بعد از انقلاب تنها ۶ فیلم «چریکه تارا» (۱۳۵۷)،...
۱۴۰۴/۱۰/۱۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سوگوارهای برای بهرام بیضایی/ مکاشفه در زندان روح وقتی همه راهها به رویت بسته شده
سینماسینما، شهرام اشرف ابیانه در آغاز چه شد که بهرام بیضایی اینطور بر تارَک فرهنگ ایران نشست. بدل شد به فردوسی زمانهی خودش. آن اندازه که دیالوگهای نمایشی نمایشنامههای تاریخیاش، گویی از قعر تاریخ شفاهی و نوشتاری زبان پارسی نمایان شده. انگار تصویرسازیهای شاهنامهوارهایاند، که حماسهای را روایت میکنند. جوشش...
۱۴۰۴/۱۰/۱۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
درباره بازیگران زن مولف سینمای ایران/ ترانه علیدوستی؛ آخرین بازیگر زن مولف
سینماسینما، آریو همتی ترانه علیدوستی آخرین بازیگر مولف زن سینمای ایران است. با این مقدمه کوتاه نخست المانهای مولف بودن در بازیگری را بر میشماریم و سپس به معرفی کوتاه، اما جامع بازیگران زن مولف سینمای ایران میپردازیم. دیالکتیک بازیگر و کاراکتر منجر به شانزده حالت تحت تاثیر جهان ابژیکال،...
۱۴۰۴/۱۰/۰۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
پردهخوانیِ شیرینِ رنجهای ناشنیده و ناگفته!
سینماسینما، عزیزالله حاجی مشهدی اجرای برخی طرح ها در عرصهی تولید فیلم – به ویژه فیلم مستند – به دلیل دشوارهای خاص آن، جز با تلاش مضاعف و شور و شوقی از سرِ دلسپردگی، امکان پذیر نخواهد شد. شهامت و پُردلی دکتر بهمن مقصودلو کارشناس نام آشنای سینما با پشتوانهی...
۱۴۰۰/۰۶/۳۱
هنر به روایت هنرمندان؛ از سوسن تسلیمی تا شهریار قنبری
نخستین شماره نشریه تحلیلی ـ راهبردی «گزارش یک» با انتشار گفتوگوهایی با سوسن تسلیمی و شهریار قنبری منتشر شد.
۱۳۹۹/۱۲/۲۶
افسانهای در حبس؛ سرنوشت «چریکه تارا»
سینماسینما، فرزانه متین «چریکه تارا» یکی از فیلمهای ماندگار در حوزه اسطوره و افسانه، به کارگردانی و نویسندگی بهرام بیضایی است؛ اثری که از آن بهعنوان یکی از نخستین فیلمهای توقیفی در ایران پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ یاد میشود. بیضایی در کتاب «موزاییک استعارهها: گفتوگو با بهرام بیضایی» اثر...
۱۴۰۴/۱۰/۰۵
یادداشتی بر کتاب «سینماگر متفکر: گفتوگو با داریوش مهرجویی»/ فراتر از تصویر؛ از جهان فلسفه تا زبان سینما
سینماسینما، عزیزالله حاجیمشهدی؛ کتاب «سینماگر متفکر: گفتوگو با داریوش مهرجویی» تازهترین اثر ارزشمند دکتر بهمن مقصودلو، پژوهشگر، مستند ساز؛ منتقد و مدرس نام آشنای سینما؛ تجربه یی بینظیر از تاریخ و هنر سینمای ایران در اختیار خواننده میگذارد. مقصودلو، که دانشآموخته مطالعات سینما در مقطع دکتری از دانشگاه کلمبیا و...
۱۴۰۴/۰۸/۱۸
معصومترین بازیگر زنِ نقشهای بدنام سینمای ایران
سینماسینما، بهمن مقصودلو کبری امین سعیدی معروف به نام هنری شهرزاد، رقصنده، بازیگر، شاعر، فیلمنامهنویس، نقاش و فیلمساز، پس از ۷۵ سال زندگی پُرفراز و نشیب و سراسر رنج، سرانجام در روز ۲۷ مرداد ۱۴۰۴ در یکی از بیمارستانهای شهر کرمان، زندگی را بدرود گفت و روح آزردهاش پرواز کرد....
۱۴۰۴/۰۶/۱۲
نگاهی به کتاب «۵۵ سال، ۸۵ فستیوال»/ دور دنیا در ۵۵ سال!
سینماسینما، عزیزالله حاجی مشهدی هربار که کتاب یا فیلم مستند تازه یی از دکتر بهمن مقصودلو به دستم می رسد، با شور و شوق فراوان سرگرم خواندن و دیدن آن می شوم و به خوبی می دانم که حرف های ناشنیده ی فراوانی در آن کتاب یا فیلم تازه پیدا...
۱۴۰۴/۰۵/۱۶
اختصاصی سینماسینما/ سعید راد؛ طلوع و غروب یک ستاره
سینماسینما، بهمن مقصودلو؛ «سعید راد» (احمد حقپرست راد: ۱۴۰۳-۱۳۲۳) بازیگر خوشچهرهی سینمای ایران، متولد تهران، روز اول مردادماه در آستانهی هشتادسالگی در تهران درگذشت. جنبش موج نوی سینمای ایران در اواخر دههی چهل خورشیدی آغاز شد و در اوایل دههی پنجاه شکل گرفت. فیلمسازان موج نو با داستانهای واقع گرایانه،...
۱۴۰۳/۰۵/۰۹
منتظر بمانید..
نمایش مستند «ساختن فیلم گاو» در پاریس
سینماسینما، پاریس؛ فیلم مستند «ساختن فیلم گاو» در پاریس به نمایش در میآید. برای ستایش داریوش مهرجویی، فیلمساز مهم تاریخ سینمای ایران روز شنبه دوم مارس ( ۱۲ اسفند) اخرین نسخهی فیلم مستند «ساختن فیلم گاو» اثر بهمن مقصودلو با حضور او بهنمایش در خواهد آمد. در این فیلم با...
۱۴۰۲/۱۲/۰۹
شاعرانگیِ فروغ؛ از تجربهی زیسته تا معماری تصویر
سینماسینما، عزیزالله حاجی مشهدی به انگیزه ی بازنشر سه کتاب از مجموعه شعرهای فروغ فرخزاد و برپایی آیین رونمایی از کتابهای: «ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد»، «به آفتاب سلامی دوباره خواهم کرد» و «تولدی دیگر» که به همت سجاد عزیزی آرام ازسوی کانون ادبی زمستان انجام شده است ،...
۱۴۰۵/۰۵/۱۷
«فراموشخانه»؛ قربانیان فراموششدهی تاریخ
سینماسینما، عزیزالله حاجیمشهدی تماشای نمایش «فراموشخانه» نوشتهی شیده غفاریان و با طراحی و کارگردانی مهدی مُحبعلی (سهاب)، در مجموعه تالار حافظ، فرصت تازه یی فراهم آورد تا در شرایطی که کارهای شبهسینمایی و شبهنمایشیِ به ظاهر طنز، اما بهشدت کممایه و سبکسرانه، با درونمایههایی نازل، بر پرده ی سینماها و...
۱۴۰۵/۰۵/۱۳
رمان «رخشان»؛ گُذار از خامیِ عاطفی تا رسیدن به بلوغ فکری
سینماسینما، عزیزالله حاجیمشهدی رُمان «رخشان» نوشتهی نرگس راسخ، که در سال ۱۴۰۴ از سوی انتشارات وزان در اندازهی رقعی، در۱۹۶ صفحه و با شمارگان اندک به چاپ رسیده است، اثری است در قلمرو ادبیات داستانی معاصر فارسی که با تمرکز بر تجربهی زیستهی زن ایرانی، به واکاوی عشق، فقدان، رنج،...
۱۴۰۵/۰۵/۱۰
مراسم «سینما به روایت قلم» برگزار شد/ نکوداشت مسعود مهرابی
ضمن تقدیر از پرویز جاهد، عزیزالله حاجیمشهدی، طهماسب صلحجو، کامران ملکی و عباس یاری در مراسم «سینما به روایت قلم»، نکوداشت مسعود مهرابی در سازمان سینمایی برگزار شد. نوشته مراسم «سینما به روایت قلم» برگزار شد/ نکوداشت مسعود مهرابی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۴/۲۵
درباره نمایشگاه نقاشی «تیساپه»؛ یافتن معنای اثر از میان رنگها
سینماسینما، عزیزالله حاجی مشهدی حال و هوای نقاشیهای به نمایش درآمده در بیست و دومین نمایشگاه انفرادی مریم نمین در گالری سوهام بیتردید برای هر بیننده دوستدار هنر نقاشی، تجربهیی تازه به همراه خواهد داشت. چرا که در همهی نقشهای پُررنگ و نوری که بر بوم نقاشی دیده میشود، آشکارا...
۱۴۰۵/۰۳/۲۵
نقش و جایگاه فیلمبرداران در سینمای ایران/ طراحان جهان دیداری فیلم
سینماسینما، عزیزالله حاجی مشهدی فیلمبردار در سینما، تنها مجریِ فنِ فیلمبرداری و ثبت تصاویرپویا (dynamic) نیست؛ او طرّاح جهان دیداری فیلم است. تصویر، پیش از روایت (narrative) و گفتوگو (dialogue)، نخستین لایهی معنا را به مخاطب منتقل میکند و این لایه، حاصل انتخابهای آگاهانهی فیلمبردار است: نور، قاب، حرکت، رنگ...
۱۴۰۴/۱۱/۳۰