چاقو در قاب/یادداشتی به بهانه نمایشگاه اخیر مسعود کیمیایی
سعید مروتی – روزنامهنگار
۳۰سال پیش وقتی منتقدی قدیمی در مقدمه شعری از مسعود کیمیایی که برای پرویز دوایی سروده بود، نوشت؛ خیلیها نمیدانند که کارگردان مطرح سینمای ایران دفتر شعر هم دارد، هنوز سالها مانده بود تا «زخم عقل» منتشر شود. مجموعهای که وقتی درآمد با واکنشهای متفاوتی مواجه شد. کیمیایی شاعر که همه میدانستند بسیاری از شاعران معاصر ایران دوستان نزدیکش هستند. از احمد شاملو گرفته تا احمدرضا احمدی که یکی از بهترین اشعار زخم عقل برای او سروده شده بود: احمدرضا بود، هرچه درختهای کوچک خیابان بزرگ تناور شدند، تو سبزتر شدی. خیابان پردرختی که جوانی ما را تا همه پاییزها برد، ٫ و با هر سیاستی که آمد، شناسنامه دیگری گرفت، احمد رضا بود…، من رفیقی دارم بزرگ، خیابانی است پردرخت، که با هر سیاستی، نامش عوض نمیشود.
از کیمیایی شاعر که دوستان نزدیکش در جریان قریحه شاعریاش بودند و از سابقه ترانهسراییاش با نام مستعار نصرت فرزانه اطلاع داشتند، زمانی رونمایی شد که پیش از آن کیمیایی رمان نویس، اتفاقی تازه در ادبیات معاصر ایران رقم زده بود. فیلمهای نساخته مسعود کیمیایی، تعبیری که جمشید ارجمند درباره «جسدهای شیشهای» بهکار برد، پر از داستان و شخصیت و رخداد تکلمهای بر جهان تالیفی هنرمندی چند وجهی بود. اثری در امتداد جهان برساخته از آثار سینمایی فیلمساز، رئالیسم اجتماعی را کنار تخیلی کمیاب قرار میداد. رمانی که نشان میداد کیمیایی اگر کارگردان نمیشد میتوانست نویسنده برجستهای شود با نثری بیمثال و منحصر به فرد و ذهنی تصویر ساز:
« طلعت هیچگاه به سراغ سنگ و قبر ژرار، عشق از دست رفته خواهرش نرفت. طاووس هم نمیخواست. همه میدانستند طلعت تمام است. کاوه را سالها ندیده بود. هنوز آن قدر حواس داشت که نخواهد پسرش او را نیمه دیوانه و مسخ و شاید خطرناک ببیند. در خواب و بیداری عقل و جنون به رحمت گفته بود پولی مانده دارد؟ رحمت گفته بود جان ما جان شماست، بله دارید.
هنوز تراشههایی از حواس سالم بر حافظهاش مانده بود که خانهای ۲۰۰ متری را در خیابان ایران، نزدیک باشگاه شرق، نزدیک خانه سقاباشی عزیزش و کوچه روحی علی خان به نام کاوه بخرد، سند را نگه دارد و روز مبادا به کاوه بدهد. فقط ۲ بار در یک بعدازظهر آفتابی پاییز آمد از دور خانههای متصل به زندگی از دست رفتهاش را نگاه کرد. از آیین اجرا نشده میترسید…»
انتشار «حسد» و بعد «سرودهای مخالف ارکستر ندارند» نشان داد نویسندگی برای کیمیایی تفنن نیست، دغدغه است.
و حالا نوبت به کیمیایی نقاش رسیده است. برگزاری نمایشگاه نقاشیهای مسعود کیمیایی در گالری گلستان، فرصتی است برای تماشا و تأمل بر آثاری که خوب یا بد، امضای خالقشان را بر خود دارند. آنها که این روزها پا به گالری گلستان میگذارند با آثاری مواجه میشوند که خیلی با فضای نقاشی معاصر ایران همخوان نیست و در عوض به فیلمهای کیمیایی نزدیک است. رنگ و تخیل و حادثه با عناصر و مولفههای آشنایی که از جهان تالیفی هنرمند میآیند و وامدار هیچ جریان و مسلکی نیستند، همان التهابی را به نمایش میگذارند که بیش از نیم قرن است کیمیایی را به هنرمند صاحبسبک و منحصر به فرد این سرزمین تبدیل کرده است. مردی که کلاه شاپو بر سر دارد و چاقویی در بازویش فرو رفته است. حشره بزرگی که انگار شهر را زیر پایش گذاشته. ترکیب ساختمانهای سیاه و سفید با آسمانی که با رنگهای تند منقش شده. تصاویری که ذهنیت کیمیایی را بازتاب میدهند و به قول خانم گلستان در جاهایی بسیار نقاشانه است.نقاشیهایی که نه باری به هر جهت که بر مبنای حسها و حساسیتهای کیمیایی شکل گرفتهاند. طبیعتاً نزدیک به فیلمهایش هستند و در مواردی هم رمانهای او را (در فصلهایی که از دل رئالیسم، جوششی سوررئالیستی رخ میدهد) به یاد میآورند. نمایشگاه نقاشی مسعود کیمیایی با فضای معمولاً محدود- به لحاظ مخاطب پیگیر و علاقهمند- هنرهای تجسمی ایران، تناسبی ندارد. طبیعی است که استقبال از نمایشگاه کیمیایی محصول اعتبار سینمایی او و محبوبیتی است که عمرش از نیم قرن گذر کرده. مثل همیشه طعنهزنان و متلک گویان هم حضور دارند و چه خوب که کیمیایی نمایشگاه گذاشت تا متوجه شویم چقدر منتقد و کارشناس نقاشی داشتیم. این هم البته از عوارض شهرت است. مثل ایراد گرفتن به قیمت تابلوها و بامزهتر از همه جلوگیری از دیده شدن جوانها که لابد برگزاری نمایشگاه کیمیایی، آنها را به حاشیه رانده است. به هر حال نقاشیهای مسعود کیمیایی در معرض قضاوت عمومی گذاشته شدهاند و هر کس آنچه دل تنگش میخواهد را میتواند بگوید. و تاریخ نشان داده که فحاشی به کیمیایی نهتنها هزینهای ندارد که گاهی دستخوش هم دارد.
همشهری
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«شطرنج باد»؛ فروپاشی ساختارهای کهنه
سینماسینما، آریو همتی «شطرنج باد» به نویسندگی و کارگردانی محمدرضا اصلانی و تهیهکنندگی بهمن فرمانآرا یکی از قلههای موج نوی سینمای ایران محسوب میشود؛ موج نوییها در سه شاخه: ۱ـ موفق در گیشه و تبدیل شدن به جریان اصلی با «قیصر » مسعود کیمیایی ۴۸ ۲ـ نیمه موفق بین مخاطبان...
دیروز
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سعید پیردوست درگذشت
سعید پیردوست بازیگر سینما و تلویزیون بامداد امروز( ۱۶ دی ) به دلیل ابتلا به سرطان در منزل درگذشت. به گزارش سینماسینما، علیرضا پیردوست با نام هنری سعید پیردوست بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون متولد ۱۶ دی ۱۳۱۹ بود. او در آثار کارگردانان برجستهای از جمله مسعود کیمیایی، سیروس الوند،...
۱۴۰۴/۱۰/۱۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
تحلیل بازیگری نیکی کریمی؛ شمایل زن فیلسوف و پرسشگر
سینماسینما، آریو همتی سنت بازیگری زنان در ایران یکی از پربارترین سنتهای بازیگری زنان در جهان سینما محسوب میشود. این امر نخست به سبب حضور سینماگران اندیشهمحور و دوم اندیشهگرایی طیف زیادی از زنان بازیگر که توانستند تعداد زیادی از کاراکترها را در دیالکتیک بازیگر ـ متن شکل بدهند به...
۱۴۰۴/۱۰/۱۴
مسعود کیمیایی: حالم خوب است/۲۰ روز دیگر کار جدیدم را شروع می کنم
مسعود کیمیایی که هم اینک در بیمارستان بستری است، از بهبود وضعیت عمومی خود خبر داد و گفت: امروز یا فردا از بیمارستان ترخیص میشوم. به گزارش سینماسینما، مسعود کیمیایی اظهار داشت: خیلی بهتر از روزهای پیش شدهام. امروز یا فردا هم مرخص میشوم. او افزود: الان بهترم و پزشکان...
۱۴۰۴/۰۹/۲۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
نگاهی به فیلم سینمایی «شاهنقش»؛ وقتی میز و قدرت، آلودگی میآورد…
سینماسینما، عباس یاری؛ شاهد احمدلو پسر رنج کشیدهٔ فیلمِ «گروهبان» مسعود کیمیایی، که از کودکی جلوی دوربین رفته و یار و همراهِ پدرش محمدولی احمدلو بوده و همراه با او در فیلمهای بسیاری ایفای نقش کرده، فیلم تازهای را روانهٔ سینماهای تهران کرده است. او در سینمای ایران به «بچهْ...
۱۴۰۴/۰۹/۱۹
منتظر بمانید..
نقد و بررسی «دندان مار» در بنیاد حریری بابل
پانزدهمین فیلم مسعود کیمیایی به همت دپارتمان فرهنگ و هنر بنیاد حریری روی پرده میرود. به گزارش سینماسینما، «دندان مار» داستان روزهای پس از جنگ را در تهران به تصویر کشیده است؛ رضا مادرش را از دست داده و به ناچار در یک مسافرخانه هم اطاقی جنگ زده ای به...
۱۴۰۴/۰۹/۰۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«غریزه»؛ شکوهِ سینمای ناب
سینماسینما، یاسمن خلیلیفرد جدا از قوت و ضعفهایش، «غریزه» خودِ سینماست. فیلمی که فضای نوستالژیک آن مخاطب را به دنیای «سینما پارادیزو» و حتی برخی از آثار ماندگار مسعود کیمیایی میبرد. عاشقانهای که داستانش در دههی چهل شمسی روایت میشود اما نوعی ناکجایی و بیمکانی نیز در آن به چشم...
۱۴۰۴/۰۸/۱۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
مسعود کیمیایی و پوران درخشنده پروانه ساخت گرفتند
شورای پروانه ساخت سازمان سینمایی در جلسه اخیر خود با ساخت ۴ فیلم از جمله «عشق در انفرادی» به کارگردانی مسعود کیمیایی و «مادر زمین» به کارگردانی پوران درخشنده موافقت کرد. نوشته مسعود کیمیایی و پوران درخشنده پروانه ساخت گرفتند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۶/۰۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
پروانه ساخت سینمایی برای چهار فیلمنامه صادر شد
شورای پروانه فیلمسازی در جلسه اخیر، با ساخت ۴ فیلم سینمایی موافقت کرد. به گزارش سینماسینما، فیلمنامههای «عشق در انفرادی» به تهیهکنندگی علی اوجی و کارگردانی و نویسندگی مسعود کیمیایی، «بورسیه» به تهیهکنندگی سیدمحسن حجازی و کارگردانی و نویسندگی برزو نیکنژاد، «مادر زمین» به تهیهکنندگی و کارگردانی و نویسندگی پوران...
۱۴۰۴/۰۶/۰۳
شهرزاد درگذشت
کبری امینسعیدی، مشهور به شهرزاد، امروز دوشنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۴، در سن ۷۹ سالگی درگذشت. به گزارش سینماسینما، کبری امینسعیدی بازیگر، شاعر، نویسنده و یکی از نخستین فیلمسازان زن سینمای ایران است. او در سال ۱۳۴۸ با نام مستعار شهرزاد در فیلم «قیصر»، ساختۀ مسعود کیمیایی در نقش سهیلا فردوس...
۱۴۰۴/۰۵/۲۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
تهمینه میلانی : مردم ایران مطالبه گر شده اند
تهمینه میلانی، زاده شهریور سال ۱۳۳۹ است؛ کارگردان سینما، کنشگر حقوق زنان و دانش آموخته معماری. او سینما را با منشی گری صحنه در تیم مسعود کیمیایی و فیلم خط قرمز آغاز کرد و تقریبا بیشتر حوزه های هنری را تجربه کرده است. در تمام سال های کار سینمایی همراه...
۱۴۰۳/۱۲/۰۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«خائن کشی» آنلاین میشود
فیلم «خائن کشی» مسعود کیمیایی به طور اختصاصی در فیلمنت اکران آنلاین میشود. به گزارش سینماسینما، فیلم سینمایی «خائنکشی» نوشته و کارگردانی مسعود کیمیایی فیلمساز مطرح ایران از سهشنبه ۲ بهمن ساعت ۸ شب در بخش سینما آنلاین فیلمنت اکران آنلاین میشود. بازیگران فیلم کیمیایی عبارتند از امیر آقایی، مهران...
۱۴۰۳/۱۰/۳۰
اکران آنلاین «خائن کشی» کیمیایی
فیلم «خائن کشی» به کارگردانی مسعود کیمیایی با بلیت ۱۰۰هزار تومانی به صورت آنلاین در یکی از پلتفرمها اکران میشود. ...ادامه مطلب نوشته اکران آنلاین «خائن کشی» کیمیایی اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۰/۳۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
ماجرای برخورد کیمیایی با کاپولا و انتقاد کیمیایی از ساخت ادامه پدرخوانده توسط کاپولا
محمد تاجیک : مسعود کیمیایی در بخشهایی از مصاحبه خود با مهدی فخیم زاده در هفته نامه سینما در سال ۷۳ ، روایت جالبی از برخورد با کاپولا را بازگو کرده است . کیمیایی گفته : هنوز جنگ خلیج فارس شعله ور بود که در جایی با فرانسیس فورد کاپولا...
۱۴۰۳/۱۰/۲۸
«قیصر»؛ خندقی در گذر زمان
سینماسینما، ابوالفضل نجیب می شود به کیمیایی و فیلم های او عشق ورزید، هر چه ساخت و گفت به دیده منت بر سر و چشم گذاشت و به سلوک تعبیر کرد، مثل جواد طوسی در گذشته و حال و به یقین آینده. همچنان که می شود کیمیایی و فیلم های...
۱۴۰۳/۱۰/۱۱
سوینا (سینمای نابینایان) منتشر میکند؛ سه داستان کوتاه با صدای حسام مقامیکیا
سوینا، هفتمین قسمت از «صد داستان» را با روایت حسام مقامیکیا منتشر میکند. به گزارش سینماسینما، هفتمین قسمت از «صد داستان» به روایت داستانهای «اسفرود بیدم» نوشته هاروکی موراکامی، «ماشین کروکی آلبالویی» اثر پرویز دوایی و «پوست نارنج» نوشته صمد بهرنگی اختصاص دارد. این برنامه زیر نظر گلاره عباسی، به...
۱۴۰۳/۰۸/۰۹
آخرین وضعیت پرویز دوایی در بیمارستان
پرویز دوایی که در پی زمین خوردن در بیمارستانی در پراگ بستری شده، همچنان دوره نقاهت خود را در بیمارستان میگذراند. علی میرزائی، مدیرمسئول ماهنامه «نگاه نو» درباره آخرین وضعیت ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۶/۰۹
پرویز نوری از بهبودی حال عمومی پرویز دوایی نوشت
بانیفیلم: در پی انتشار خبر آسیبدیدگی پروز دوایی و بستری شدنش در بیمارستان، بسیاری از نویسندگان و منتقدان سینمایی جویای حال این منتقد سرشناس بودند. به گزارش بانیفیلم، خوشبختانه در ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۶/۰۶
حادثه برای پرویز دوایی منتقد سرشناس
پرویز دوایی منتقد سرشناس کشورمان دچار حادثه شد و هم اکنون در بیمارستان بستری است. به گزارش بانیفیلم، پرویز دوایی نویسنده و منتقد یزرگ کشورمان که سالهاست در کشور چک ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۵/۳۱
ادامه انتشار نامههای پراگ پرویز دوائی
«خیابان شکرچیان: نامههایی از پراگ» از پرویز دوائی منتشر شد.
۱۳۹۷/۰۷/۰۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
از ماجرای «قاتل اهلی» و جایگاه زن در فیلم هایش تا جای خالی ساختارها و نهادهای حکومتی و اجتماعی در فیلم های کیمیایی!
سینماپرس: کیمیایی گفت: تا آنجا که آن اتفاق می افتد من حضور دارم از آنجا که توسط نهادی که شما می گویید قرار است آن اتفاق ارزیابی شود کار من نیست زیرا به تشخیص آن اتفاق وابسته می شوید. معضل اجتماعی و اتفاقی که در حاشیه های تهران دارد می...
۱۳۹۵/۱۱/۰۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
گفت و گوی جذاب مسعود فراستی و مانی حقیقی در مجله ۲۴؛ ویولن زن بر فراز حمام خون!
حسین معززینیا: با هر سلیقه و مذاقی، اقرار خواهید کرد که این یک گفتوگوی استثنایی است؛ بله، شما هنوز
۱۳۹۵/۰۷/۲۵