
فیلم «بلفاست» ساخته کنت برانا در نشست «عصر فیلمنامه» خانه سینما با حضور محمود اربابی، عزیزالله حاجیمشهدی و مهدی سجادهچی بررسی شد؛ نشستی که در آن انتخاب یک کودک بهعنوان شخصیت محوری و راوی داستان از منظر ساختار سینمایی مورد تحسین قرار گرفت، اما نحوه بازنمایی درگیریهای تاریخی ایرلند و آنچه یکی از حاضران پنهانکاری و فریبکاری فیلم خواند، با انتقاد روبهرو شد.
به گزارش سینماسینما، نشست «عصر فیلمنامه» با نمایش و تحلیل فیلم «بلفاست» ساخته کنت برانا و با حضور محمود اربابی، رئیس بانک فیلمنامه، عزیزالله حاجیمشهدی، کارشناس و منتقد سینما و مهدی سجادهچی، فیلمنامهنویس، در سالن سیفالله داد خانه سینما برگزار شد.
در ابتدای این نشست، محمود اربابی با اشاره به جایگاه فیلم «بلفاست» گفت: این فیلم نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین فیلمنامه غیراقتباسی بوده و در جشنوارههای مختلف نیز مورد توجه قرار گرفته است.
وی با تأکید بر تفاوت نظامهای ارزشی و دیدگاههای مخاطبان درباره فیلم افزود: هر یک از ما نظام ارزشی خاص خود را داریم و ممکن است با رویکردی که کنت برانا در این فیلم ارائه کرده است، احساس نزدیکی یا فاصله کنیم. با این حال، برای من پرسش اصلی این است که چرا برانا در شصتسالگی به سراغ چنین موضوعی رفته و جهان و دیدگاههای خود را چگونه به مخاطب منتقل کرده است.
اربابی اظهار کرد: کنت برانا علاوه بر نگارش فیلمنامه، کارگردانی این اثر را نیز بر عهده داشته و این دو وجه در فیلم بهشدت با یکدیگر منطبق هستند. از همین رو، باید بررسی کنیم که چرا او تصمیم گرفته است وقایع فیلم را از زاویه دید یک کودک روایت کند. پاسخ به این پرسش میتواند نشان دهد که آیا این انتخاب در انتقال دیدگاههای فیلمساز به مخاطب موفق بوده است یا خیر.
رئیس بانک فیلمنامه ادامه داد: اگر برانا شخصیت دیگری را برای روایت انتخاب میکرد، آن شخصیت میتوانست موضع مشخصی نسبت به یکی از دو گروه درگیر داشته باشد؛ اما وقتی یک کودک را بهعنوان شخصیت محوری انتخاب میکند، این امکان را فراهم میآورد که روایت از موضعگیری آگاهانه و جانبدارانه فاصله بگیرد. کودک هنوز به سنی نرسیده است که بتواند هوادار یکی از دو گروه درگیر باشد و بر اساس دریافت و فهم خود از اتفاقهای پیرامونش رفتار میکند. به اعتقاد من، برانا شخصیت مناسبی برای روایت این داستان انتخاب کرده است.
وی با اشاره به ظرفیت همذاتپنداری مخاطب با فضای فیلم خاطرنشان کرد: برانا تصویری از بلفاست ارائه کرده است که ممکن است مخاطب را به یاد تجربهها و جهان شخصی خودش بیندازد.
در ادامه نشست، عزیزالله حاجیمشهدی گفت: کنت برانا شناخت گستردهای از تئاتر شکسپیر دارد و تجربههای متعددی را در این حوزه پشت سر گذاشته است. او تاکنون در حدود ۴۴ فیلم ایفای نقش کرده و ۲۲ فیلم نیز ساخته است.
وی با اشاره به مضمون و رویکرد فیلم «بلفاست» افزود: بخش مهمی از شهرت این اثر به نگاه ویژه برانا به باورهای دینی و گرایشهای مذهبی بازمیگردد. در فیلم، مسافرانی را میبینیم که چمدان به دست سرزمین مادری خود را ترک میکنند، اما همچنان در انتظار بازگشت به آن در شرایط صلح هستند. یکی از پرسشهای اصلی فیلم این است که چگونه میتوانیم در کنار یکدیگر و به شکلی مسالمتآمیز زندگی کنیم. برانا در این اثر بر این باور تأکید میکند که کافی است انسان خوب، صادق و پذیرفتنی باشیم.
این منتقد سینما با اشاره به انتخاب یک کودک ۹ ساله بهعنوان شخصیت محوری فیلم گفت: انتخاب این کودک را میتوان بازتابی از دوران کودکی خود برانا دانست. فیلم در ابتدا با تصاویری رنگی آغاز میشود که همهچیز در آنها روشن و آباد به نظر میرسد؛ اما بلافاصله پس از پایان عنوانبندی، روایت به تصاویر سیاهوسفید قطع میشود، زیرا با بازگشت به گذشته روبهرو هستیم. با وجود سیاهوسفید بودن تصاویر، لحظههای شیرین و روشنی نیز در فیلم وجود دارد و جهان برای شخصیت اصلی، جهانی امن و آرام است. در واقع، امنترین نقطه دنیا برای کاراکتر بادی، محله زندگی او و بهطور مشخص خیابان پانزدهم بلفاست است.
حاجیمشهدی در ادامه به یکی از سکانسهای فیلم اشاره کرد و گفت: در یکی از سکانسها با کند شدن تصاویر، صدا نیز حذف میشود و در عمق صحنه، گروهی از خرابکاران را میبینیم که همهجا را به آتش میکشند و به سمت دوربین حرکت میکنند. در این لحظه، دوربین حرکتی چرخشی و ۳۶۰ درجه به دور بادی دارد؛ کودکی که هنوز تصوری از این پدیده شوم ندارد و اختلافات مذهبی و دینی برایش معنایی ندارد. او در سکوت، تنها نظارهگر صحنهای است که فیلمساز آن را بهدرستی به تصویر کشیده است.
وی با تأکید بر اهمیت زاویه دید در ساختار روایی فیلم افزود: «بلفاست» دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک میگشاید. کارگردان صرفاً درباره یک حادثه تاریخی صحبت نمیکند، بلکه میخواهد به چگونگی نگاه کردن به وقایع تاریخی بپردازد. اهمیت هنری این فیلم تا اندازهای به انتخاب همین زاویه دید بازمیگردد. در روایت سینمایی، دوربین از هر موقعیتی که به یک پدیده یا شخصیت نگاه کند، به ما نشان میدهد که قرار است جهان فیلم را چگونه ببینیم. بادی شخصیت محوری فیلم است و ما باید هر آنچه را به جهان او مربوط میشود، از دریچه نگاهش به تماشا بنشینیم و از داوری و قضاوتی فراتر از دریافت او پرهیز کنیم.
این منتقد سینما با اشاره به تفاوت نگاه کودک و فیلمساز به وقایع تاریخی بیان کرد: برانا بهجای آنکه از نگاه یک ناظر آگاه و مسلط به تاریخ به ماجراها بنگرد، کودکی را انتخاب کرده است که هنوز شناختی از تعارضهای محیط اطراف خود ندارد و برداشتهایش از جهان، فطری، مثبت و مهرورزانه است. بادی در جریان فیلم درمییابد که جهان همیشه با شادی و روشنایی همراه نیست و میتواند سویههای تاریک و تلخی نیز داشته باشد. در واقع، او در جایگاه شاهدی بیطرف به مشاهده جهان مینشیند.
حاجیمشهدی در ادامه با اشاره به ابعاد اجتماعی و روانشناختی فیلم گفت: «بلفاست» در عین حال که یک درام اجتماعی و تاریخی است، به برخی مفاهیم روانشناختی نیز میپردازد. مرزبندی میان کاتولیکها و پروتستانها در فیلم، مرزی ساده و روشن میان دو جبهه متخاصم نیست. خانواده بادی با وجود پروتستان بودن، در عین حال با کاتولیکها نیز همدلی و همراهی دارد.
وی با بیان اینکه طراحی قصه از نظر پرداخت کمنقص است، افزود: اگر فیلمساز هر شخصیت دیگری را بهجای بادی قرار میداد، مواجهه با خشونت چندان تعجببرانگیز نبود؛ اما وقتی از دریچه چشم یک کودک به وقایع نگاه میکنیم، گویی برای نخستین بار با چنین حجم از خشم و خشونتی روبهرو میشویم.
این منتقد سینما در توضیح ساختار روایی فیلمنامه اظهار کرد: در این فیلمنامه با دو سطح از آگاهی مواجه هستیم؛ نخست، آگاهی محدود بادی و دیگری، آگاهی گسترده برانا در مقام نویسنده و کارگردان. در واقع، نباید ذهن کودک را با آنچه میبیند یکسان بدانیم. یکی از اشکالات اصلی فیلمنامه این است که مخاطب را به جهان عینی کودک محدود میکند.
وی با اشاره به درهمتنیدگی لحظههای متضاد در فیلم گفت: نکته ظریف اثر این است که شادی و مرگ، تلخی و شیرینی را در کنار یکدیگر قرار میدهد. برای مثال، صحنه خاکسپاری به صحنه پایکوبی پیوند میخورد. برانا در اینجا میگوید حتی زمانی که با اندوهی بزرگ روبهرو هستیم، نمیتوانیم شادی را به کلی از زندگی حذف کنیم. به اعتقاد من، برانا در برقراری ارتباط با مخاطب از طریق فیلم «بلفاست» تا اندازهای موفق بوده است.
در بخش پایانی نشست، مهدی سجادهچی با انتقاد از رویکرد فیلم در بازنمایی وقایع تاریخی گفت: در فیلم اگر قطب مخالف و دیگری وجود نداشته باشد، هیچ نظام سیاسی قادر به ادامه فعالیت نخواهد بود. از همین منظر، دریافت لقب «سِر» از سوی کنت برانا نیز اهمیت پیدا میکند؛ چراکه این عنوان در واقع اصطلاحی سیاسی است. افرادی که در راستای سیاستهای بریتانیا حرکت میکنند، معمولاً مورد توجه ملکه انگلیس قرار میگیرند.
وی در ادامه با اشاره به تأثیر حاشیهنشینی بر وضعیت اجتماعی افراد بیان کرد: حاشیهنشینی میتواند فقر، بزهکاری و بیهویتی را به وجود بیاورد. واقعیت این است که افرادی که در حاشیه یک جامعه زندگی میکنند، به دلیل تفاوت در برخورداری از حقوق اجتماعی، بیشتر در معرض قرار گرفتن در مسیر بزهکاری هستند.
سجادهچی با اشاره به بازنمایی گروههای مذهبی و زمینههای تاریخی درگیریهای ایرلند افزود: در این فیلم، ایرلندیها در جایگاه پروتستانها و شخصیتهای منفی داستان قرار میگیرند. از سال ۱۹۶۹ ارتش جمهوریخواه ایرلند فعالیت خود را آغاز کرد که طبیعتاً با اقدامات خشونتآمیزی نیز همراه بود. از سوی دیگر، بین سالهای ۱۸۴۵ تا ۱۸۴۹ صدها هزار ایرلندی بر اثر گرسنگی جان خود را از دست دادند و واقعیت این است که این فاجعه ریشه در تصمیمهای بریتانیاییها داشت. چرا یک ایرلندی باید فراموش کند که پدران و مادرانش بر اثر گرسنگی جان باختهاند؟ فیلم «بلفاست» به چنین موضوع ملتهبی با نگاهی بسیار سازشکارانه میپردازد. گویی در جهان این فیلم هیچ اتفاق بدی رخ نداده است؛ رویکردی که با واقعیت تاریخی همخوانی ندارد.
این فیلمنامهنویس در ادامه با انتقاد از کیفیت فیلم و نحوه بازنمایی شخصیتها گفت: به اعتقاد من، «بلفاست» فیلم خوبی نیست؛ هرچند پیش از مراسم اسکار در جوایز بفتا مورد توجه قرار گرفت و به نظر میرسد این اتفاق بر نگاه اسکار نیز تأثیر گذاشته است. اینکه موضوع قدرت و سلطه را از نگاه کودکی مطرح کنیم که هنوز به شناخت کافی از جهان پیرامون خود نرسیده است، انتخاب درستی نیست.
وی با اشاره به وضعیت اقتصادی ایرلند در آن دوره ادامه داد: ایرلند در آن مقطع فقیرترین کشور اروپا بود و هلند نیز ثروتمندترین کشور جهان به شمار میرفت؛ موضوعی که بهترتیب به جمعیت کم و جمعیت بیشتر این کشورها نسبت داده میشد.
سجادهچی خاطرنشان کرد: طبیعی است که از نگاه یک کودک، کاتولیکها و پروتستانها تفاوتی با یکدیگر نداشته باشند؛ اما به اعتقاد من، استفاده از این زاویه دید در فیلم نوعی فریبکاری است. نکات اصلی و دیدگاههای مهم فیلم در واقع از زبان شخصیتی مطرح میشود که جودی دنچ نقش او را ایفا میکند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش عناصر هنری در فیلم گفت: موسیقی، فیلم و شعر در این اثر نقش مهمی دارند و این موضوع ریشه در فرهنگ دارد.
این فیلمنامهنویس در پایان با اشاره به انتخاب شخصیت اصلی فیلم اظهار کرد: داستان «بلفاست» درباره یک نزاع است و شخصیت اصلی آن را یک کودک تشکیل میدهد. به اعتقاد من، همین انتخاب یکی از ایرادهایی است که میتوان به کنت برانا وارد دانست.
در پایان نشست نیز پرسش و پاسخ با حاضران برگزار شد.
منبع: خبرآنلاین
سینماسینما، عزیزالله حاجیمشهدی تماشای نمایش «فراموشخانه» نوشتهی شیده غفاریان و با طراحی و کارگردانی مهدی مُحبعلی (سهاب)، در مجموعه تالار حافظ، فرصت تازه یی فراهم آورد تا در شرایطی که کارهای شبهسینمایی و شبهنمایشیِ به ظاهر طنز، اما بهشدت کممایه و سبکسرانه، با درونمایههایی نازل، بر پرده ی سینماها و...
۱۴۰۵/۰۵/۱۳
سینماسینما، عزیزالله حاجیمشهدی؛ فیلم مستند «تهران سیمین» ساختهی «هادی آفریده» برپایهی طرح و فکر اصلی «مصطفی کاظمی اسفه» و با تهیه کنندگی «منیژه حکمت و امین کاظمی» ما را به نشستن پای قصهیی فرامیخواند که هم روایت یک شهر است و هم سرگذشت یک هنرمند؛ روایتی دو سویه که در...
۱۴۰۴/۰۸/۲۹
عزیزالله حاجی مشهدی منتقد و مدرس سینما گفت: فضای مجازی از یک سو فرصتهایی ایجاد کرده برای علاقهمندان به سینما اما از سوی دیگر، باعث نوعی «شبه منتقد پروری» شده است. به گزارش سینماسینما، عزیزالله حاجی مشهدی، منتقد و مدرس سینما درخصوص وجود رسانهها غیررسمی که بدون نام و نشان...
۱۴۰۴/۰۴/۳۰
برنامه نمایش و نشست تخصصی فیلم «شبح کژدم» با حضور کیانوش عیاری کارگردان فیلم، محمود گبرلو مدیر نشست، حسن رضایی بازیگر، جواد طوسی و عزیزالله حاجی مشهدی منتقد سینما در موزه سینمای ایران برگزار شد. به گزارش سینماسینما، محمود گبرلو در ابتدای این نشست گفت: سی و هفت سال پیش...
۱۴۰۳/۰۲/۲۵
دومین نشست «عصر فیلمنامه» با نمایش فیلم «بلفاست» در خانه سینما برگزار میشود. به گزارش سینماسینما، دومین نشست «عصر فیلمنامه» توسط بانک فیلمنامه ایران با همکاری خانه سینما، با نمایش و بررسی فیلم سینمایی «بلفاست» ساخته کنت برانا برگزار میشود. این برنامه دوشنبه ۱۸ آبان ماه ۱۴۰۵، ساعت ۱۴ در...
۱۴۰۵/۰۸/۱۶
به گزارش سوره سینما به نقل از روابط عمومی خانه سینما، نخستین نشست «عصر فیلمنامه» عصر یکشنبه ۱۹ مهرماه با حضور محمود اربابی، فرهاد توحیدی و سعید قطبیزاده توسط بانک فیلمنامه با همکاری خانه سینما برگزار شد. فرهاد توحیدی در ابتدای این برنامه قبل از نمایش فیلم، گفت: امیدوارم برنامه...
۱۴۰۵/۰۷/۲۰
مستند «عشق شمعدانیها» روایتی از وزیر امور خارجه ایران در زمان ملی شدن صنعت نفت است؛ وزیری که چند ماه بعد مجبور به زندگی مخفیانه در تهران شد. به گزارش سینماسینما به نقل از روابط عمومی شبکه مستند، «عشق شمعدانیها» به تهیهکنندگی محمود اربابی و کارگردانی میلاد محمدی، پنجشنبه ۱۸...
۱۳۹۹/۱۰/۱۷
سینماپرس: محمود اربابی گفت: اگر اثر پژوهشی منتشر نشده باشد از طرف جایزه پژوهش سینمایی مورد حمایت قرار میگیرد و منتشر میشود و پژوهشهای برتر به صورت نشست پژوهشی سینمایی ارائه میشوند.
۱۳۹۷/۰۸/۱۳
سینماپرس: در حالی پوستر «دومین جایزه پژوهش سینمایی سال» با حضور محمود اربابی رئیس شورای سیاستگذاری و احمد ضابطی جهرمی دبیر جشنواره در مدرسه ملی سینما رونمایی شد که در آن غلط املایی واضحی به چشم می خورد.
۱۳۹۷/۰۷/۱۴
سینماپرس: محمود اربابی معاون توسعه فناوری و مطالعات سینمایی اعلام کرد مخاطبان سینما در پنج ماهه سال ۹۷ افزایش داشته است.
۱۳۹۷/۰۶/۰۴
بانی فیلمسینمای ایران: در حالی که روز گذشته معاون توسعه فناوری و مطالعات سینمایی در آماری تعداد سینماروها را در تیرماه امسال ۲ میلیون و ۳۳۴ هزار و ۶۱۳ نفر اعلام کرد، جامعه صنفی تهیه کنندگان در خبر مشابهی، پای آمار متفاوتی را به میان کشید. به گفته محمود اربابی...
۱۳۹۷/۰۵/۰۴
مهدی سجادهچی گفت: هنر با تشخص و مرز گذاشتن تعریف نمیشود و انتخاب معیار مشخص آغاز چالش جدیدی است. اصولا دولت تا حد ممکن باید نظام سینمایی تعریف کند و تا حد امکان تنظیمگر باشد. نوشته دولت در سینما باید تا حد امکان تنظیمگر باشد اولین بار در سوره سینما...
۱۴۰۳/۰۴/۱۸
طی احکام جداگانه ای از سوی رئیس سازمان سینمایی، هفت عضو شورای پروانه ساخت آثارغیرسینمایی و شورای پروانه نمایش آثارغیرسینمایی منصوب شدند. به گزارش سینماسینما به نقل از اداره کل روابط عمومی سازمان سینمایی، بنا به حکم محمد خزاعی معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس سازمان سینمایی، مهدی...
۱۴۰۰/۰۹/۱۶
با توجه به مطرح شدن چندباره فقر فیلمنامه در سینما، به بررسی این موضوع با یک فیلمنامه نویس و یک کارشناس سینما پرداختیم.
۱۳۹۹/۱۲/۱۹
بانیفیلم: انتشار دو عکس از وجود فضاهای دوگانه شلوغ و خلوت در جشنواره۳۹ فیلم فجر، برداشتهای دوگانه از این رویداد سینمایی را بیشتر کرد! انتشار یادداشت طنزآمیز و انتقادی مهدی سجادهچی از اوضاع نابسامان برگزاری جشنواره فیلم فجر در کنار گزارش تسنیم درباره رعایت نشدن پرتکلهای بهداشتی در سینماهای نمایش...
۱۳۹۹/۱۱/۱۳
سینماپرس: مهدی سجاده چی فیلمنامه نویس سینما گفت: امروزه پدیده ای به عنوان سینمای دینی نداریم و تنها اندک فیلمسازان مومنی داریم که باور الهی دارند و به دلیل دغدغه مند بودن شان می خواهند در حوزه دین فعالیت داشته باشند از سوی دیگر افرادی هم هستند که چنین دغدغه...
۱۳۹۹/۰۸/۱۰
سینماپرس: مهدی سجاده چی به تحلیل و بررسی مشکل فیلمنامههای این سالهای سینما پرداخت.
۱۳۹۹/۰۶/۲۸
سینماپرس: خسرو نقیبی سخنگوی شورای مرکزی کانون فیلمنامهنویسان تأکید کرد استعفای مهدی سجادهچی رییس این شورا فعلا پذیرفته نشده است و باید در جلسهای دلایل این استعفا بررسی شود.
۱۳۹۹/۰۳/۰۷
سینماسینما،عزیزالله حاجی مشهدی کنّت برانا در مقام بازیگر، نویسنده و کارگردان، کارنامه یی پُربار دارد و بخش مهمی از فعالیتهای هنری خود را به اقتباس از آثار ویلیام شکسپیر اختصاص داده است. اقتباسهای سینمایی او از نمایشنامههای «هنری پنجم»، «هملت» و «هیاهوی بسیار برای هیچ» از آثار شناختهشده او در...
۱۴۰۵/۰۸/۲۲
سینماسینما، عزیزالله حاجی مشهدی آریا گازر، با تجربهی بازیگری در چند نمایش و فیلم کوتاه و کارگردانی چند نمایش موفق که بهیادماندنیترین آنها «روز جهانی صندلی» بوده است، بار دیگر به سراغ موضوعی رفته که با زندگی شهری و مسائل مربوط به زندگی اجتماعی آدمها ارتباط دارد. موضوع پسماند و...
۱۴۰۵/۰۷/۲۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، عزیزالله حاجی مشهدی برای من که در یکی از دهههای پررونق بازار کارهای فرهنگی و هنری ناب در کانون پرورش فکری، شاهد حضور بهروز غریبپور در کنار هنرمندان صاحبنام دیگری بودم و بهروشنی میدیدم که عاشقانه برای رونق هنر نمایش و راهاندازی و توسعهٔ «نمایش عروسکی» تلاشی چشمگیر دارد،...
۱۴۰۵/۰۷/۲۰
سینماسینما، عزیزالله حاجیمشهدی «نشر وزان» در سال ۱۴۰۵، از ردهی رمانهای ایرانی، کتاب «مردی که میخواست سلطان باشد»، نوشتهی نصرالله قادری را در اندازهی رقعی، در ۱۱۰ صفحه و با شمارگان ۷۰ (هفتاد) نسخه به چاپ رسانده است. پیش از ورود به هر بحث و سخنی، باید از شمارگان کمشمار...
۱۴۰۵/۰۷/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، عزیزالله حاجی مشهدی؛ در ادامه ی مجموعه برنامه های برخوانی نمایشنامه های استاد بهرام بیضایی با عنوان «بیضایی خوانی»، ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ در «مدرسه سینما و تئاتر جادو»، با برخوانی ندا کوهی و کارگردانی کیوان کثیریان، به تماشای برخوانی نمایشنامه «آرش»، یکی از نوشتههای آغازین سال های نمایشنامه نویسی...
۱۴۰۵/۰۶/۲۷
سینماسینما، عزیزالله حاجی مشهدی به انگیزه ی بازنشر سه کتاب از مجموعه شعرهای فروغ فرخزاد و برپایی آیین رونمایی از کتابهای: «ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد»، «به آفتاب سلامی دوباره خواهم کرد» و «تولدی دیگر» که به همت سجاد عزیزی آرام ازسوی کانون ادبی زمستان انجام شده است ،...
۱۴۰۵/۰۵/۱۷