یادداشتی بر پروژه «بیضایی‌خوانی»؛ فرهنگ و هنر را آدم ها می سازند
سینماسینما، ایلیا محمدی‌نیا؛
نمایشنامه خوانی «چهار صندوق» اثر بهرام بیضایی را در عمارت روبرو دیدم.
اجرای شسته و رفته و دلنشین که نمایش نامه خوانی را تا مرزهای یک اجرایی استاندارد تئاتری برد و مخاطبش را تا پایان برنامه با خود همراه ساخت. آن هم در جایی که خبری از دکور و اکسسوار و… نبود.اما آنچه در این اجرا اتفاق افتاد چیزی فراتر از نمایش نامه خوانی های مرسوم بود.
نقش خوانی‌های خوب بازیگران جوان و رد پررنگ کارگردانی که از کنار کوچکترین جزئیات صحنه هم نگذشت از امتیازات ارزشمند این اتفاق بود.
نغمه احمدی، رضا جلایری، بهگل ذوالفقارزاده، امیرعلی صابری، درسا علمی‌نژاد و حسین ملکی نقش‌خوانی این نمایشنامه را بر عهده داشتند و خیلی خوب از عهده اش بر آمدند.
اینجا اما نمی خواهم درباره نمایشنامه «چهار صندوق» بهرام بیضایی و یا چگونگی اجرای آن بنویسم.
به نظرم چیزی بزرگتر در این برنامه بود که سعی می کنم برشی از آن را بیاورم.
اینکه حتی اندیشیدن به ایدهٔ برگزاری سلسله‌جلسات خوانش نمایشی آثار بهرام بیضایی با عنوان «بیضایی‌خوانی» نیز سرگیجه‌آور است، به ویژه آنکه بدانیم بیضایی نمایشنامه‌های پرشماری نوشته و تحقق چنین ایده‌ای، افزون بر صرف زمان و انرژی بسیار، به پیش‌تولیدی گسترده، برنامه‌ریزی دقیق و صرف هزینه‌ای گزاف نیاز دارد.
پروژه‌ای از این دست، حتی در خوش‌بینانه‌ترین حالت می‌تواند متکی بر سرمایه‌گذاری نهادهای فرهنگی حاکمیتی، همچون وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان فرهنگی هنری شهرداری، یا مؤسسات فرهنگی بخش خصوصی باشد که دغدغهٔ فرهنگ و هنر دارند و حاضرند برای تحقق چنین ایده‌ای هزینه کنندمحقق شود.
مگر آنکه شوریده‌ای پیدا شود که در غیاب این حمایت‌ها و بی‌آنکه پشتوانه‌ای مالی در اختیار داشته باشد، عزم خود را جزم کند و بخواهد با دست خالی، چنین ایده‌ای را از جهان خیال به عرصهٔ واقعیت بیاورد.
«بیضایی‌خوانی» نه حاصل سرمایه‌گذاری نهادهای حاکمیتی است و نه محصول حمایت مدعیان فرهنگ و هنر در بخش خصوصی. به نظر می‌رسد تحقق این ایدهٔ ناب، بیش از هر چیز حاصل شوریدگی، دلبستگی و عشقی باشد که هنوز در جان بعضی از دوستداران فرهنگ و هنر این سرزمین زنده است، عشقی که گاه می‌تواند جای خالی امکانات، سرمایه و حمایت‌های رسمی را پر کند و راهی بگشاید که در نگاه نخست، پیمودنش ناممکن به نظر می‌رسد. کیوان کثیریان و گروهش در هفت‌رخ، به «گمان من»، از همین جنس‌اند. برخوردار از شور و اشتیاقی که نه در حد حرف و ادعا، بلکه در هیئت یک اقدام فرهنگی جدی و پرهزینه، خود را نشان داده است.
«بیضایی‌خوانی» صرفاً اجرای خوانش آثار یک هنرمند نیست نباید آن را به مجموعه‌ای از جلسات خواندن نمایشنامه‌های یک نمایشنامه‌نویس بزرگ فروکاست. آنچه در این میان رخ داده، خود حاصل یک اتفاق بزرگ فرهنگی است پدیده‌ای شگرف و کم‌نظیر که اهمیت آن، فراتر از نام بهرام بیضایی و آثار ارزشمند او، به چگونگی شکل‌گیری و امکان تحقق چنین حرکت‌هایی بازمی‌گردد.
این اتفاق را نباید از نظر دور داشت باید درباره‌اش نوشت، آن را به بحث گذاشت و امکان تکرار و گسترش آن را فراهم آورد. ارزش چنین تجربه‌ای تنها در آنچه به مخاطب عرضه می‌کند خلاصه نمی‌شود، بلکه در الگویی است که پیش روی دیگر علاقه‌مندان و کنشگران فرهنگی قرار می‌دهد الگویی که نشان می‌دهد برای رقم زدن یک رویداد فرهنگی ارزشمند، همیشه نباید چشم‌انتظار لطف و عنایت بالادستی‌ها یا دست‌ودلبازی سرمایه‌داران و مدعیان حمایت از فرهنگ و هنر ماند.
گاه آنچه یک ایده را از مرحلهٔ رؤیا فراتر می‌برد و به واقعیت بدل می‌کند، نه برخورداری از امکاناتی گسترده، بلکه اراده‌ای است که از دل یک باور عمیق برمی‌آید.باور به اینکه فرهنگ و هنر را می‌توان، حتی در دشوارترین شرایط، با اتکا به نیروی انسانی، همدلی و سرمایه‌های نامرئی اما ارزشمند اجتماعی پیش برد.
«بیضایی‌خوانی» از این منظر، نه‌فقط ادای دینی به یک هنرمند بزرگ، بلکه آزمونی برای سنجش ظرفیت‌های مستقل جامعهٔ فرهنگی ماست.
ظرفیتی که اگر مجال بروز پیدا کند، می‌تواند بسیار فراتر از آنچه تصور می‌کنیم، اثرگذار باشد.
ایدهٔ «بیضایی‌خوانی» همچنین بر سرمایه‌ای تکیه دارد که نمی‌توان آن را با معیارهای متعارف مالی سنجید. اعتباری که کیوان کثیریان طی سال‌ها حضور و فعالیت در عرصهٔ فرهنگ و هنر، ذره‌ذره به دست آورده است.
اعتبار، در اینجا، صرفاً نام و شهرت نیست. حاصل سال‌ها ارتباط، اعتمادسازی، شناخت و حضور پیوسته در میدانی است که گرد هم آوردن آدم‌ها و همراه کردنشان با یک ایده، خود هنری دشوار و زمان‌بر به شمار می‌رود.
کثیریان امروز به مدد همین سرمایهٔ اجتماعی و فرهنگی ارزشمند، توانسته است کسانی را پیرامون خود جمع کند، اعتمادشان را برانگیزد و بخشی از اعتباری را که طی سال‌ها اندوخته، برای به ثمر رساندن پروژه‌ای بزرگ و دشوار هزینه کند.
شاید مهم‌ترین وجه «بیضایی‌خوانی» همین باشد، اینکه اعتبار، اگر با دغدغه و اراده همراه شود، می‌تواند از یک سرمایهٔ فردی فراتر برود و به نیرویی جمعی برای آفرینش یک رویداد فرهنگی بدل شود. در چنین وضعیتی، آنچه به کار می‌آید، نه انتظار برای فراهم شدن همهٔ امکانات، بلکه توانایی دیدن امکان‌ها در دل محدودیت‌هاست، نه چشم دوختن به حمایت‌هایی که شاید هرگز از راه نرسند، بلکه به میدان آمدن و پذیرفتن مسئولیت.
«بیضایی‌خوانی» از این حیث، تجربه‌ای است که ارزش تأملی عمیق‌تر دارد تجربه‌ای که می‌تواند به ما یادآوری کند فرهنگ، پیش از آنکه به بودجه و امکانات وابسته باشد، به آدم‌هایی نیاز دارد که حاضر باشند برای باورهایشان از اعتبار، توان و داشته‌های خود مایه بگذارند.
منبع: شرق
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه می‌تواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی می‌کنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
نگاهی به اجرای «کارنامهی بندار بیدخش»؛ داستان کبوتری که نرسید و پیکی که در نکوفت
سینماسینما، شهرام اشرف ابیانه ۱ برخوانی که برای دو برخوان نوشته شده و در قالب دو تک‌گوییِ به‌ظاهر جدا از هم شکل می‌گیرد، به‌تدریج صورتی از گفت‌وگو پیدا می‌کند؛ گفت‌وگویی که روایت اساطیری را پیش می‌برد و از دل آن، گذشته‌ای دور دوباره جان می‌گیرد. زبان نمایشنامه، با وام‌گرفتن از...
دیروز
افتتاح جشنواره فیلم کوتاه تهران با یادی از بهرام بیضایی
چهل‌و‌سومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران شنبه ٢۵ مهر با یادی از بهرام بیضایی و نمایش «عمو سیبیلو» ساخته این کارگردان فقید افتتاح میشود. نوشته افتتاح جشنواره فیلم کوتاه تهران با یادی از بهرام بیضایی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۷/۲۳
«عمو سیبیلو» جشنواره فیلم کوتاه تهران را آغاز می‌کند
جشنواره فیلم کوتاه تهران با یادی از بهرام بیضایی افتتاح میشود.
۱۴۰۵/۰۷/۲۳
نگاهی به نمایشنامه‌خوانی «چهار صندوق»؛ در ستایش رهایی
سینماسینما، عزیزالله حاجی‌مشهدی؛ تازه ترین نمونه از مجموعه برنامه های برخوانی نمایشنامه های استاد بهرام بیضایی با عنوان بیضایی خوانی به کارگردانی کیوان کثیریان این بار با انتخاب نمایشنامه‌ی «چهار صندوق» در شامگاه ۱۲ مهر، در کتابسرای راوی- در محله ی باغ فردوس تجریش- به اجرا درآمد. دراجرای این برخوانی،...
۱۴۰۵/۰۷/۲۲
بیضایی‌خوانی به «کارنامهی بُندارِ بیدخش» رسید
«کارنامهی بُندارِ بیدخش» در تازه‌ترین جلسه از سلسله جلسات بیضایی‌خوانی به کارگردانی کیوان کثیریان نمایشنامه خوانی میشود. به گزارش سینماسینما، نمایشنامه «کارنامهی بُندارِ بیدخش» نوشته استاد فقید بهرام بیضایی، شنبه ۱۸ مهرماه ساعت ۱۹ در خانه فرهنگ و هنر یک اتفــاقِ سـاده خوانده میشود. ساناز پوردشتی و مهدی وحیدروش نقش‌خوانان...
۱۴۰۵/۰۷/۱۴
یادداشتی بر نمایشنامه‌خوانی «غروب در دیاری غریب»؛ شگفتی از ساز و کار جهان، وقتی عروسک‌ها زبان باز می‌کنند
سینماسینما، شهرام اشرف ابیانه غروب در دیاری غریب، آخرین سه‌گانه‌ی نمایشنامه‌های عروسکی بهرام بیضایی، حتی اکنون نیز نمایشنامه‌ای پیشرو و جسورانه شمرده میشود. اثری که به شعر پهلو می زند، با آن زبان ادبی و آهنگین و آیینی و اعتراضی نوآورانه‌اش، ودیالوگ‌هایی که حس روایت کهن و افسانه و حکایت...
۱۴۰۵/۰۷/۱۱
«چهار صندوق»؛ وقتی قدرت، سازندگانش را به بند می‌کشاند
سینماسینما، فرزانه متین؛ دوشب گذشته به تماشای نمایشنامه‌خوانی «چهار صندوق» بهرام بیضایی به کارگردانی کیوان کثیریان نشستم؛ شبی که برای من فقط یک نمایشنامه‌خوانی نبود، بلکه فرصتی بود برای دوباره شنیدن صدای هنرمندی که بخش مهمی از تئاتر و سینمای ایران با نام او معنا پیدا می‌کند. بیضایی از آن...
۱۴۰۵/۰۷/۰۳
بغض و حسرت محمد رضایی‌راد در مجلس یادبود بهرام بیضایی
در مجلس یادبود بهرام بیضایی از او به عنوان هنرمندی یاد شد که یک تنه به جای ده تن کار کرد.
۱۴۰۵/۰۷/۰۱
«چهار صندوقِ» بهرام بیضایی نمایشنامه‌خوانی میشود
نمایشنامه «چهار صندوق» در تازه‌ترین جلسه از سلسله جلسات بیضایی‌خوانی به کارگردانی کیوان کثیریان نمایشنامه خوانی میشود. به گزارش سینماسینما، نمایشنامه «چهار صندوق» نوشته استاد فقید بهرام بیضایی، دوشنبه ۳۰ شهریورماه ساعت ۱۹ در عمارت روبرو خوانده میشود. نغمه احمدی، رضا جلایری، بهگل ذوالفقارزاده، امیرعلی صابری، درسا علمی‌نژاد و حسین...
۱۴۰۵/۰۶/۲۸
«چهار صندوق» بهرام بیضایی نمایشنامه‌خوانی میشود
نمایشنامه «چهار صندوق» در تازه‌ترین جلسه از سلسله جلسات بیضایی‌خوانی به کارگردانی کیوان کثیریان نمایشنامه خوانی میشود. نوشته «چهار صندوق» بهرام بیضایی نمایشنامه‌خوانی میشود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۶/۲۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
یادداشتی بر برخوانی نمایشنامه «آرش»؛ از ستوربانی تا کمانداری، از حماسه تا تراژدی
سینماسینما، عزیزالله حاجی مشهدی؛ در ادامه ی مجموعه برنامه های برخوانی نمایشنامه های استاد بهرام بیضایی با عنوان «بیضایی خوانی»، ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ در «مدرسه سینما و تئاتر جادو»، با برخوانی ندا کوهی و کارگردانی کیوان کثیریان، به تماشای برخوانی نمایشنامه «آرش»، یکی از نوشته‌های آغازین سال های نمایشنامه نویسی...
۱۴۰۵/۰۶/۲۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
ویدیو/ شبی برای سینمای «ایران»
آیین گرامیداشت روز سینما با محوریت «ایران» شامگاه پنجشنبه (۲۶ شهریور) در محوطه بیرونی موزه سینما و با حضور تعدادی از مسوولان و هنرمندان سینما و تلوبزیون و با نکوداشت یاد بهرام بیضایی، ناصر تقوایی و اکبر عبدی گرامی داشته شد.
۱۴۰۵/۰۶/۲۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
گرامیداشت روز سینما / گزارش تصویری
گرامیداشت روز سینما با محوریت «ایران» و با نکوداشت یاد بهرام بیضایی، ناصر تقوایی و اکبر عبدی و آنهایی که جان خود را در جنگ و ناآرامی های دی‌ماه سال گذشته از دست دادند، شامگاه پنجشنبه ۲۶ شهریور ماه در موزه سینمای ایران برگزار شد. عکاس: علی چاشنی‌گیر
۱۴۰۵/۰۶/۲۷
شکل‌گیری مرکز اسناد خانه سینما به نام بهرام بیضایی
کتابخانه و مرکز اسناد خانه سینما با تاکید بر جمع‌اوری اسناد و آرشیو این نهاد صنفی، به اسم بهرام بیضایی نامگذاری شد.
۱۴۰۵/۰۶/۲۵
برنامه «به یاد استاد بهرام بیضایی» در موزه سینما برگزار میشود
برنامه «به یاد استاد بهرام بیضایی» با پخش مستندهای «نامه‌های گمشده» و «فرش آنچه به یاد می‌آورد» در موزه سینمای ایران برگزار میشود. نوشته برنامه «به یاد استاد بهرام بیضایی» در موزه سینما برگزار میشود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۶/۲۴
خبرهایی از تقی محمودی، اکبر اصفهانی، بهرام بیضایی و...
در این بسته خبری مروری بر مهم‌ترین خبرهای رسیده سینما و تئاتر داریم.
۱۴۰۵/۰۶/۲۴
یادداشتی بر «اژدهاک»؛ نفرین به راه‌های رفته بیهوده!
سینماسینما، عزیزالله حاجی مشهدی؛ در ادامه ی سلسله برنامه های نمایشنامه خوانی آثار بهرام بیضایی با عنوان «بیضایی خوانی»، کیوان کثیریان، در جایگاه کارگردان و هماهنگ کننده ی این مجموعه برنامه ها، این بار به سراغ نمایشنامه ی “اژدهاک” رفته است؛ نمایشی که بهرام بیضایی آن را در فاصله ی...
۱۴۰۵/۰۶/۱۶
«ضیافت» به پروژه بیضایی‌خوانی رسید/ «اژدهاک» دوباره خوانده شد
جلسات «بیضایی‌خوانی» با نمایشنامه «ضیافت» به کارگردانی کیوان کثیریان در خانه فرهنگ و هنر «یک اتفاق ساده» برگزار میشود و «اژدهاک» نیز خانه اردیبهشت اودلاجان اجرا شد. به گزارش سینماسینما، نمایشنامه «ضیافت» نوشته هنرمند فقید بهرام بیضایی، شنبه ۱۴ شهریور ساعت ۱۹ در خانه فرهنگ و هنر «یک اتفاق ساده»...
۱۴۰۵/۰۶/۱۰
اجراهای تازه از پروژه «بیضائی‌خوانی»؛ «آرش» و «اژدهاک» دوباره خوانده می‌شوند
دو جلسه از «بیضائی‌خوانی» با اجرای نمایشنامه‌های «آرش» و «اژدهاک» به کارگردانی کیوان کثیریان در خانه اردیبهشت اودلاجان و خانه فرهنگ و هنر «یک اتفاق ساده» برگزار میشود. به گزارش سینماسینما، نمایشنامه «آرش» نوشته هنرمند فقید بهرام بیضائی، پنجشنبه ۵ شهریور ساعت ۱۷:۳۰ در خانه اردیبهشت اودلاجان برخوانی میشود. در...
۱۴۰۵/۰۶/۰۲
بیضایی‌خوانی به «آرش» رسید
«آرش» نوشته بهرام بیضایی در قالب نمایشنامه‌خوانی به کارگردانی کیوان کثیریان اجرا میشود. نوشته بیضایی‌خوانی به «آرش» رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۵/۲۸
بیضایی‌خوانی به «اژدهاک» رسید
«اژدهاک» دومین اثر بهرام بیضایی است که در قالب نمایشنامه‌خوانی به کارگردانی کیوان کثیریان اجرا میشود. نوشته بیضایی‌خوانی به «اژدهاک» رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۵/۱۴
«بیضایی‌خوانی» به «اژدهاک» رسید
«اژدهاک» دومین اثر بهرام بیضایی است که در قالب نمایشنامه‌خوانی به کارگردانی کیوان کثیریان اجرا میشود. به گزارش سینماسینما، «اژدهاک» دومین اثر از پروژه بیضایی‌خوانی به کارگردانی کیوان کثیریان است که با برخوانی فتاح سعادت‌پور جمعه ۱۶ مرداد ماه ساعت ۱۹ در خـانه‌ی فــرهنگ‌و‌هُنــرِ یک اتفــاقِ سـاده اجرا میشود. دیگر...
۱۴۰۵/۰۵/۱۴
روایتی ضد جنگ از بهرام بیضایی
در یک نشست سینمایی مطرح شد که «باشو، غریبه‌ای کوچک» فیلمی کاملا گفتگومند و ضد جنگ است.
۱۴۰۵/۰۵/۰۷
«باشو غریبه کوچک» فیلمی کاملاً گفتگومند و ضد جنگ است
نخستین نشست گفتگومندی در سینمای ایران همراه با نمایش فیلم سینمایی «باشو غریبه کوچک» ساخته بهرام بیضایی در خانه سینما برگزار شد. نوشته «باشو غریبه کوچک» فیلمی کاملاً گفتگومند و ضد جنگ است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۵/۰۷
«غروب در دیاری غریب» به خانه اردیبهشت اودلاجان رسید
«غروب در دیاری غریب» از سلسله جلسات نمایشنامه‌خوانی آثار بهرام بیضایی به کارگردانی کیوان کثیریان در خانه اردیبهشت اودلاجان اجرا میشود. نوشته «غروب در دیاری غریب» به خانه اردیبهشت اودلاجان رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۵/۰۷
مروری بر زیبایی‌شناختی «باشو غریبه کوچک» در خانه سینما
نشست تخصصی و نمایش ویژه فیلم سینمایی «باشو غریبه کوچک» به کارگردانی بهرام بیضایی در خانه سینما برگزار میشود. نوشته مروری بر زیبایی‌شناختی «باشو غریبه کوچک» در خانه سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۵/۰۲
«باشو غریبه کوچک» از نگاهی دیگر
زیبایی‌شناختی تصویر فیلم «باشو غریبه کوچک» به کارگردانی بهرام بیضایی با حضور بهمن نامورمطلق موضوع یک نشست سینمایی خواهد شد.
۱۴۰۵/۰۵/۰۲
ماجرای «میراث» بیضایی چیست؟
«نمایشنامه «میراث» نخستین بار سال ۱۳۴۶ در تماشاخانه «سنگلج» توسط بهرام بیضایی به روی صحنه رفته و اکنون بعد از گذشت نزدیک به شصت سال هنوز زنده و پویاست. چون اصول بنیادین زندگی همواره بستر خوبی برای اندیشیدن است و این اثر پیرامون همین موضوعات شکل گرفته است.»
۱۴۰۵/۰۴/۳۱
اسماعیل خلج «میراث» بیضایی را روشن کرد
مراسم شب‌چراغ نمایش «میراث» نوشته بهرام بیضایی و کارگردانی غلامرضا عربی با حضور اسماعیل خلج و جمعی از هنرمندان و اساتید تئاتر برگزار شد.
۱۴۰۵/۰۴/۱۲