نگاهی به نمایشنامه‌خوانی «چهار صندوق»؛ در ستایش رهایی | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

نگاهی به نمایشنامه‌خوانی «چهار صندوق»؛ در ستایش رهایی

lazy_placeholder.gif4ed51209-fbdc-450e-b8c0-b33e8c2f6f9d-300x300.jpg سینماسینما، عزیزالله حاجی‌مشهدی؛

تازه ترین نمونه از مجموعه برنامه های برخوانی نمایشنامه های استاد بهرام بیضایی با عنوان بیضایی خوانی به کارگردانی کیوان کثیریان این بار با انتخاب نمایشنامه‌ی «چهار صندوق» در شامگاه ۱۲ مهر، در کتابسرای راوی- در محله ی باغ فردوس تجریش- به اجرا درآمد.

دراجرای این برخوانی، دُرسا علمی نژاد، رضا جلایری، امیرعلی صابری، بهگل ذوالفقار زاده، نغمه احمدی و حسین ملکی، نقش خوانی داشتند و کوشیده اند تا گذشته از کار معمول برخوانی نمایش، با تغییر لحن گفتار و حرکت های چهره ، خود را در حال ایفای نقش بر روی صحنه نمایش ، به مخاطبان و تماشاگران این نمایشنامه خوانی نشان دهند. در برخی از لحظه های اجرا نیز، ارشیا مستوفی با ضرب و برخی سازهای کوبه یی دیگر، موسیقی متن ساده اما متناسب با فضای نمایشنامه را در کنار نمایشنامه خوان ها،در کنارشان می نواخت تا فضای این برخوانی هرچه بیش تر به اجرای زنده ی یک نمایش نزدیک شود. اگرچه در این گونه برخوانی ها تماشاگران انتظار صحنه آرایی و استفاده از آرایه های معمول در اجرای یک نمایش راندارند، با این همه، با وفاداری به شرح صحنه های دقیق خود نمایش ،چهار شخصیت محوری نمایش هریک با بستن دستمال گردن های رنگی سرخ، سبز، زرد و سیاه، یکی از گروه های اجتماعی را نمایندگی می کنند.

بیضایی با انتخابی نمادین، رنگ سرخ( رضا جلایری) ، رنگ سبز( امیرعلی صابری)، رنگ زرد( بهگل ذوالفقار زاده) و رنگ سیاه(نغمه احمدی) را به ترتیب،نماینده ی گروه های اجتماعی: بازاریان، قشرهای سنّتی ومذهبی ، روشنفکران و کارگران به خواننده ی نمایشنامه و تماشاگر نمایش چهارصندوق معرفی می کند . در اجرای برخوانی نمایش نیز، هریک از نقش خوان ها کوشیده بودند تا با راهنمایی جزیی نگرانه ی کیوان کثیریان، خود را به نقش نزدیک کنند. برای نمونه، امیرعلی صابری با انتخاب لحن مناسب یک آدم مذهبی با استفاده از تکیه کلام و واژگانی که با هوشمندی زیاد از سوی نویسنده ی نمایشنامه به نگارش در آمده است، در برخی از لحظه های اجرا، شیرین تر از سایر نقش خوان ها، جلوه می کند. هرچند، در مجموع، برخوانی همه ی شخصیت ها کم نقص و قابل قبول بود. راوی نمایش(درسا علمی نژاد) به عنوان جوان ترین عضو این گروه، بیان مناسب و رسایی داشت و حسین ملکی ایفا کننده نقش مترسک در این برخوانی، با صدایی رسا و پایش مناسب آهنگ صدای خود، کوشیده است تا اجرایی تاثیر گذار داشته باشد.

چهار صندوق نوشته ی بهرام بیضایی ( سال ۱۳۴۶) از نمایشنامه هایی است که بیضایی در اوج جوانی و شوریدگی خود نوشته است و از جمله کارهایی ست که با شائبه ی نقد تند و تیز سیاسی – اجتماعی، شوربختانه تا امروز،هیچ گاه به گونه ی رسمی ، اجازه ی اجرا نداشته و تنها در برخی ازگروه های دانشجویی، به عنوان کاری تجربی، در فضاهای محدود دانشگاهی به نمایش در آمده است.

در نمایش نمادین چهارصندوق، جامعه یی به تصویر کشیده شده است که به دست خود، مترسکی را برای درامان ماندن از خطرهای احتمالی، می سازند تا به گمان خود، آسوده و ایمن باشند. بی خبر از این که مترسک خود ساخته ی آن ها ،روزی دیگر، بلای جان خودشان می شود! شاید نزدیک به همین معنا، نوعی شباهت مضمونی میان نمایشنامه ی «چهار صندوق» بیضایی با درونمایه ی نمایشنامه ی «چوب به دست های ورزیل» ( نوشته غلامحسین ساعدی ) نیز بتوان پیدا کرد. چرا که در نمایش ساعدی، روستاییان برای در امان ماندن کشتزارهای خود از حمله ی گرازهای وحشی ، چند شکارچی استخدام می کنند که به زودی می فهمند سیر کردن شکم شکارچی ها بسیار دشوار تر از تحمل آسیب هایی است که گرازها به جالیزهایشان وارد می کنند!

تماشای واکنش های متفاوت نمایندگان هر یک از طبقه های اجتماعی در نمایش بیضایی، تصویر های زنده ، واقع بینانه و تجربه ی زیسته ی خود بیضایی است. اگر جز این می بود، هرگز نمی توانست این چنین روانکاوانه تصویر دقیقی از واکنش های طبیعی آنان به خواننده یا ببیننده نمایش خود ارایه دهد.

هوشمندی رندانه ی مترسک نیز به اندازه یی بالاست که حتی می تواند «زرد» را به عنوان یک چهره ی روشنفکر و آگاه ، فرمانبردار خود سازد ! از نگاه بیضایی ، بی عملی نمایندگان گروه های اجتماعی مختلف ، به جز سیاه که کارگران را نمایندگی می کند و سر انجام صندوق خود را می شکند، تا از زندان تنگ و تاریکی که به دست خودشان ساخته اند، رهایی یابد، با توجه به نشانه های تاریخی جایی که در آن زیسته است، بسیار واقع بینانه به نظر می رسد. درست در لحظه ی خروس خوان ، در حالی که تنها «سیاه» قربانی ترس دیگران شده است، مترسک به صحنه باز می گردد و باردیگرتجربه ی تلخ رفتن به درون صندوق های تنگ و تاریک، تکرار می شود!

نمایشنامه ی «چهار صندوق» اگرچه پایان تلخی دارد ، با این همه، از منظر روانشناسی اجتماعی، به مخاطبان خود، معیار های روشنی ارایه می دهد که می تواند در تصمیم گیری های اجتماعی نقشی کارساز و ثمربخش داشته باشد.

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/160233
دیدگاه

آخرین خبرها
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید

بهرام بیضایی

بیضایی‌خوانی به «کارنامه‌ی بُندارِ بیدخش» رسید

«کارنامه‌ی بُندارِ بیدخش» در تازه‌ترین جلسه از سلسله جلسات بیضایی‌خوانی به کارگردانی کیوان کثیریان نمایشنامه خوانی می‌شود. به گزارش سینماسینما، نمایشنامه «کارنامه‌ی بُندارِ بیدخش» نوشته استاد فقید بهرام بیضایی، شنبه ۱۸ مهرماه ساعت ۱۹ در خانه فرهنگ و هنر یک اتفــاقِ سـاده خوانده می‌شود. ساناز پوردشتی و مهدی وحیدروش نقش‌خوانان...

۱۴۰۵/۰۷/۱۴

بهرام بیضایی

یادداشتی بر نمایشنامه‌خوانی «غروب در دیاری غریب»؛ شگفتی از ساز و کار جهان، وقتی عروسک‌ها زبان باز می‌کنند

سینماسینما، شهرام اشرف ابیانه غروب در دیاری غریب، آخرین سه‌گانه‌ی نمایشنامه‌های عروسکی بهرام بیضایی، حتی اکنون نیز نمایشنامه‌ای پیشرو و جسورانه شمرده می‌شود. اثری که به شعر پهلو می زند، با آن زبان ادبی و آهنگین و آیینی و اعتراضی نوآورانه‌اش، ودیالوگ‌هایی که حس روایت کهن و افسانه و حکایت...

۱۴۰۵/۰۷/۱۱

بهرام بیضایی

«چهار صندوق»؛ وقتی قدرت، سازندگانش را به بند می‌کشاند

سینماسینما، فرزانه متین؛ دوشب گذشته به تماشای نمایشنامه‌خوانی «چهار صندوق» بهرام بیضایی به کارگردانی کیوان کثیریان نشستم؛ شبی که برای من فقط یک نمایشنامه‌خوانی نبود، بلکه فرصتی بود برای دوباره شنیدن صدای هنرمندی که بخش مهمی از تئاتر و سینمای ایران با نام او معنا پیدا می‌کند. بیضایی از آن...

۱۴۰۵/۰۷/۰۳

بهرام بیضایی
۲

بغض و حسرت محمد رضایی‌راد در مجلس یادبود بهرام بیضایی

در مجلس یادبود بهرام بیضایی از او به عنوان هنرمندی یاد شد که یک تنه به جای ده تن کار کرد.

۱۴۰۵/۰۷/۰۱

بهرام بیضایی
۱

«چهار صندوقِ» بهرام بیضایی نمایشنامه‌خوانی می‌شود

نمایشنامه «چهار صندوق» در تازه‌ترین جلسه از سلسله جلسات بیضایی‌خوانی به کارگردانی کیوان کثیریان نمایشنامه خوانی می‌شود. به گزارش سینماسینما، نمایشنامه «چهار صندوق» نوشته استاد فقید بهرام بیضایی، دوشنبه ۳۰ شهریورماه ساعت ۱۹ در عمارت روبرو خوانده می‌شود. نغمه احمدی، رضا جلایری، بهگل ذوالفقارزاده، امیرعلی صابری، درسا علمی‌نژاد و حسین...

۱۴۰۵/۰۶/۲۸

بهرام بیضایی

«چهار صندوق» بهرام بیضایی نمایشنامه‌خوانی می‌شود

نمایشنامه «چهار صندوق» در تازه‌ترین جلسه از سلسله جلسات بیضایی‌خوانی به کارگردانی کیوان کثیریان نمایشنامه خوانی می‌شود. نوشته «چهار صندوق» بهرام بیضایی نمایشنامه‌خوانی می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۶/۲۸

بهرام بیضایی
عزیزالله حاجی مشهدی
۱

یادداشتی بر برخوانی نمایشنامه «آرش»؛ از ستوربانی تا کمانداری، از حماسه تا تراژدی

سینماسینما، عزیزالله حاجی مشهدی؛ در ادامه ی مجموعه برنامه های برخوانی نمایشنامه های استاد بهرام بیضایی با عنوان «بیضایی خوانی»،  ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ در «مدرسه  سینما و تئاتر جادو»، با برخوانی ندا کوهی و کارگردانی کیوان کثیریان، به تماشای برخوانی نمایشنامه «آرش»، یکی از نوشته‌های آغازین سال های نمایشنامه نویسی...

۱۴۰۵/۰۶/۲۷

اکبر عبدی
بهرام بیضایی
۱

ویدیو/ شبی برای سینمای «ایران»

آیین گرامیداشت روز سینما با محوریت «ایران» شامگاه پنج‌شنبه (۲۶ شهریور) در محوطه بیرونی موزه سینما و با حضور تعدادی از مسوولان و هنرمندان سینما و تلوبزیون و با نکوداشت یاد بهرام بیضایی، ناصر تقوایی و اکبر عبدی گرامی داشته شد.

۱۴۰۵/۰۶/۲۷

اکبر عبدی
بهرام بیضایی
۱

گرامیداشت روز سینما / گزارش تصویری

گرامیداشت روز سینما با محوریت «ایران» و با نکوداشت یاد بهرام بیضایی، ناصر تقوایی و اکبر عبدی و آنهایی که جان خود را در جنگ و ناآرامی های دی‌ماه سال گذشته از دست دادند، شامگاه پنج‌شنبه ۲۶ شهریور ماه در موزه سینمای ایران برگزار شد. عکاس: علی چاشنی‌گیر

۱۴۰۵/۰۶/۲۷

بهرام بیضایی

شکل‌گیری مرکز اسناد خانه سینما به نام بهرام بیضایی

کتابخانه و مرکز اسناد خانه سینما با تاکید بر جمع‌اوری اسناد و آرشیو این نهاد صنفی، به اسم بهرام بیضایی نامگذاری شد.

۱۴۰۵/۰۶/۲۵

بهرام بیضایی

برنامه «به یاد استاد بهرام بیضایی» در موزه سینما برگزار می‌شود

برنامه «به یاد استاد بهرام بیضایی» با پخش مستندهای «نامه‌های گمشده» و «فرش آنچه به یاد می‌آورد» در موزه سینمای ایران برگزار می‌شود. نوشته برنامه «به یاد استاد بهرام بیضایی» در موزه سینما برگزار می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۶/۲۴

بهرام بیضایی
۲

خبرهایی از تقی محمودی، اکبر اصفهانی، بهرام بیضایی و...

در این بسته خبری مروری بر مهم‌ترین خبرهای رسیده سینما و تئاتر داریم.

۱۴۰۵/۰۶/۲۴

بهرام بیضایی

یادداشتی بر «اژدهاک»؛ نفرین به راه‌های رفته بیهوده!

سینماسینما، عزیزالله حاجی مشهدی؛ در ادامه ی سلسله برنامه های نمایشنامه خوانی آثار بهرام بیضایی با عنوان «بیضایی خوانی»، کیوان کثیریان، در جایگاه کارگردان و هماهنگ کننده ی این مجموعه برنامه ها، این بار به سراغ نمایشنامه ی “اژدهاک” رفته است؛ نمایشی که بهرام بیضایی آن را در فاصله ی...

۱۴۰۵/۰۶/۱۶

بهرام بیضایی

«ضیافت» به پروژه بیضایی‌خوانی رسید/ «اژدهاک» دوباره خوانده شد

جلسات «بیضایی‌خوانی» با نمایشنامه «ضیافت» به کارگردانی کیوان کثیریان در خانه فرهنگ و هنر «یک اتفاق ساده» برگزار می‌شود و «اژدهاک» نیز خانه اردیبهشت اودلاجان اجرا شد. به گزارش سینماسینما، نمایشنامه «ضیافت» نوشته هنرمند فقید بهرام بیضایی، شنبه ۱۴ شهریور ساعت ۱۹ در خانه فرهنگ و هنر «یک اتفاق ساده»...

۱۴۰۵/۰۶/۱۰

بهرام بیضایی
۱

اجراهای تازه از پروژه «بیضائی‌خوانی»؛ «آرش» و «اژدهاک» دوباره خوانده می‌شوند

دو جلسه از «بیضائی‌خوانی» با اجرای نمایشنامه‌های «آرش» و «اژدهاک» به کارگردانی کیوان کثیریان در خانه اردیبهشت اودلاجان و خانه فرهنگ و هنر «یک اتفاق ساده» برگزار می‌شود. به گزارش سینماسینما، نمایشنامه «آرش» نوشته هنرمند فقید بهرام بیضائی، پنجشنبه ۵ شهریور ساعت ۱۷:۳۰ در خانه اردیبهشت اودلاجان برخوانی می‌شود. در...

۱۴۰۵/۰۶/۰۲

بهرام بیضایی
۱

بیضایی‌خوانی به «آرش» رسید

«آرش» نوشته بهرام بیضایی در قالب نمایشنامه‌خوانی به کارگردانی کیوان کثیریان اجرا می‌شود. نوشته بیضایی‌خوانی به «آرش» رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۵/۲۸

بهرام بیضایی

بیضایی‌خوانی به «اژدهاک» رسید

«اژدهاک» دومین اثر بهرام بیضایی است که در قالب نمایشنامه‌خوانی به کارگردانی کیوان کثیریان اجرا می‌شود. نوشته بیضایی‌خوانی به «اژدهاک» رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۵/۱۴

بهرام بیضایی

«بیضایی‌خوانی» به «اژدهاک» رسید

«اژدهاک» دومین اثر بهرام بیضایی است که در قالب نمایشنامه‌خوانی به کارگردانی کیوان کثیریان اجرا می‌شود. به گزارش سینماسینما، «اژدهاک» دومین اثر از پروژه بیضایی‌خوانی به کارگردانی کیوان کثیریان است که با برخوانی فتاح سعادت‌پور جمعه ۱۶ مرداد ماه ساعت ۱۹ در خـانه‌ی‌ فــرهنگ‌و‌هُنــرِ یک اتفــاقِ سـاده اجرا می‌شود. دیگر...

۱۴۰۵/۰۵/۱۴

بهرام بیضایی

روایتی ضد جنگ از بهرام بیضایی

در یک نشست سینمایی مطرح شد که «باشو، غریبه‌ای کوچک» فیلمی کاملا گفتگومند و ضد جنگ است.

۱۴۰۵/۰۵/۰۷

بهرام بیضایی

«باشو غریبه کوچک» فیلمی کاملاً گفتگومند و ضد جنگ است

نخستین نشست گفتگومندی در سینمای ایران همراه با نمایش فیلم سینمایی «باشو غریبه کوچک» ساخته بهرام بیضایی در خانه سینما برگزار شد. نوشته «باشو غریبه کوچک» فیلمی کاملاً گفتگومند و ضد جنگ است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۵/۰۷

بهرام بیضایی

«غروب در دیاری غریب» به خانه اردیبهشت اودلاجان رسید

«غروب در دیاری غریب» از سلسله جلسات نمایشنامه‌خوانی آثار بهرام بیضایی به کارگردانی کیوان کثیریان در خانه اردیبهشت اودلاجان اجرا می‌شود. نوشته «غروب در دیاری غریب» به خانه اردیبهشت اودلاجان رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۵/۰۷

بهرام بیضایی

مروری بر زیبایی‌شناختی «باشو غریبه کوچک» در خانه سینما

نشست تخصصی و نمایش ویژه فیلم سینمایی «باشو غریبه کوچک» به کارگردانی بهرام بیضایی در خانه سینما برگزار می‌شود. نوشته مروری بر زیبایی‌شناختی «باشو غریبه کوچک» در خانه سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۵/۰۲

بهرام بیضایی

«باشو غریبه کوچک» از نگاهی دیگر

زیبایی‌شناختی تصویر فیلم «باشو غریبه کوچک» به کارگردانی بهرام بیضایی با حضور بهمن نامورمطلق موضوع یک نشست سینمایی خواهد شد.

۱۴۰۵/۰۵/۰۲

بهرام بیضایی

ماجرای «میراث» بیضایی چیست؟

«نمایشنامه «میراث» نخستین بار سال ۱۳۴۶ در تماشاخانه «سنگلج» توسط بهرام بیضایی به روی صحنه رفته و اکنون بعد از گذشت نزدیک به شصت سال هنوز زنده و پویاست. چون اصول بنیادین زندگی همواره بستر خوبی برای اندیشیدن است و این اثر پیرامون همین موضوعات شکل گرفته است.»

۱۴۰۵/۰۴/۳۱

بهرام بیضایی
۱

اسماعیل خلج «میراث» بیضایی را روشن کرد

مراسم شب‌چراغ نمایش «میراث» نوشته بهرام بیضایی و کارگردانی غلامرضا عربی با حضور اسماعیل خلج و جمعی از هنرمندان و اساتید تئاتر برگزار شد.

۱۴۰۵/۰۴/۱۲

بهرام بیضایی

«باشو غریبه کوچک» راهی مونیخ می‌شود

چهل و سومین جشنواره فیلم مونیخ میزبان نمایش چند فیلم از جمله نسخه مرمت شده فیلم «باشو غریبه کوچک» ساخته بهرام بیضایی خواهد بود.

۱۴۰۵/۰۳/۲۹

بهرام بیضایی

وقتی «سگ‌کشیِ» بیضایی مدیر جابه‌جا کرد

نسخه مرمت شده فیلم «سگ‌کشی» بهرام بیضایی پس از ۲۵ سال با این یادآوری نمایش داده شد که «زمانی در سینمای ایران فیلم‌هایی ساخته می‌شد که مدیران را جابجا می‌کرد ولی الان واقعیت‌گرایی مبتذل، سینما را نابود کرده است.»

۱۴۰۵/۰۳/۲۷

بهرام بیضایی

کانون کارگردانان سینما برگزار می‌کند؛ اولین نمایش نسخه مرمت شده «سگ کشی» در موزه سینمای ایران

در ادامه برنامه «کلاسیک‌های کانون» کانون کارگردانان سینمای ایران، سه شنبه۲۶ خرداد ماه اولین نمایش نسخه اصلاح و مرمت شده«سگ کشی»به کارگردانی استاد بهرام بیضایی در موزه سینمای ایران به نمایش گذاشته خواهد شد. به گزارش سینماسینما، در این مراسم «سگ‌کشی» به عنوان یکی از مهم‌ترین آثار بهرام بیضایی که...

۱۴۰۵/۰۳/۲۴

داریوش ارجمند
رضا کیانیان
۲

مجید مظفری، داریوش ارجمند و رضا کیانیان ۲۶ سال قبل

۲۶ سال پس از ساخت «سگ‌کشی»، نسخه اصلاح و مرمت شده این اثر ماندگار بهرام بیضایی به نمایش درمی‌آید.

۱۴۰۵/۰۳/۲۴