اعتراض به ناپایداری عواطف انسانی/ «قهرمان» فرهادی و تجربه دگربودن
سینماسینما، معین محب‌علیان
همانطور که می دانیم تجربه گرایی یکی از شاخه های معرفت شناسی است که گاهی در تقابل با خردگرایی قرار می گیرد، حالتی است که فرد نه تنها به خود بلکه به گواهی، دیگران را نیز مبنای رفتارهایی قرار می دهد. شاید صحبت های زیادی از فیلم قهرمان ساخته آقای اصغر فرهادی شده باشد اما بنده روی صحبت را از تجربه گرایی به همین واژه «گواهی» می چرخانم. حتما شنیده ایم که به گواهی تاریخ ایران کشوری متمدن و با سبقه تاریخی است یا به گواهی علم، مندلیف جدول عناصر شیمی را کشف و معرفی کرده است. یافتن و گم کردن طلا در ایران، نقطه ای است نمایشی و حاوی بستر دراماتیک. پلان های تاریخی شیراز در فیلم، گواهی جملاتی قبلی هستند. رحیم گواهی می دهد از شخصیتی بدهکار که جدا از تصمیم های آنی که سراغش می آید میان نقش پدر بودن، تجربه جوانه عشق تازه داشتن و زندانی امید به آزاد شدن، دست و پا می زند. نکته ای که در گواهی این تجربه گرایی از منظر بازیگری می لنگد، گم شدن حلقه اتصال امیر جدیدی به دغدغه های رحیم است و اگر ماجرا را کمی ادامه دهیم به تجربه کردن فیلمنامه نویس برمی خوریم حین نگارش. اگر فیلمنامه قهرمان را بر اساس تجربه گرایی خوانش کنیم، اصغر فرهادی برای خیلی از دیالوگ ها و تصمیمات شخصیت ها چندان نیازی به ارائه توجیه یا اصطلاحا منطق دراماتیک نمی بیند در غیر اینصورت، فردی که گواهی می دهد که مشخصات سکه های گم شده چنین است و چنان، به راستی کیست و از کجا می داند؟ اگر مالک واقعی است چرا می پرسد این سکه ها واقعا طلا هستند؟ اگر نیست از کجا تعداد را می داند؟ شاید هم واقعا مالک بوده و برای فروش مراجعه نکرده و یا هنگامی‌که رحیم، نامزد خود را برای گواهی به اینکه سکه ها را گرفته است و پنجاه تومن مژدگانی به پسر رحیم تقدیم کرده به فرمانداری می برد، آیا پیش بینی نمی کند که طرف پشت میز نشین از خانم گواهی دهنده می پرسد شوهر واقعی ات کجاست؟ شماره اش چند است؟ سکه ها الان کجاست؟ چنین پیچش های رویدادی از همان تقلیل‌گرایی منشا می گیرد که جناب فرهادی گویی آنها را در اولویت دوم قرار داده است. اولویت اول چیستی واژه قهرمان است که به راستی قهرمان کیست؟ چیست؟ و به کدامین گواهی به تاریخ معاش روزانه ما ورود پیدا کرده است؟ رحیم در قهرمان حواسش از کار افتاده است، در نوعی منگی حاصل از جامعه خفه به سر می برد که البته بازیگر می توانست بهتر چنین گواهی را نشان دهد ولی مغزش هنوز کار می کند منتهی تناقضی را حمل می کند که کمی از واقع گرایی به دور است. ضد قهرمان فیلم (محسن تنابنده) اما منطقی است، لحظه ای که گواهی می دهد من جهیزیه دخترم را فروختم تا قرض های رحیم رو دادم، گویی همان میخی است که استدلالیون بر فرق تجربه گرایی وارد می آورند که البته پای آنها نیز چوبین بُود و چندان در تراز شخصیتی قرار نمی گیرد. طلبکار، صرفا دنبال پولش است که می خواهد جلوی احساساتی شدنش را بگیرد و البته این کار را با ظرافت و به درستی پیش می برد. قهرمان فیلمی است که فیلمساز در آن دست به تجربه می زند، گواهی اش هم در فیلم موجود است. چنین تصمیمی بسیار شجاعانه و در عین حال هراس انگیز است چرا که سلیقه تماشاگر همچنان در درباره الی، جدایی نادر از سیمین و در درجه بعدی فروشنده اسیر مانده است. فرهادی در قهرمان کمتر مهندسی می کند بیشتر تصمیم گیری می کند. روایت از جنس شدن و دوباره جوری دیگر شدن است. بدین منظور که همواره اندک ذره ای در سکانس های پیشین باقی می ماند تا دست مایه ای شود در ادامه پیشبرد قصه. چنین حالتی در آثار قبلی فرهادی هم مشهود است. قهرمان روایتی است از اعتراض به ناپایداری عواطف انسانی. آدم ها در انحنای آرامش نسبی با توفانی بالقوه روبرو هستند که لکنت زبان گواهی چنین آشوبی است؛ رحیم این لکنت فکری را در غالب لکنت زبان برای فرزندش به یادگار گذاشته است و جامعه زندانی در برون و درون فضایی را از جنس متنی بسته برای نویسنده به ارمغان می آورند. ویژگی شاخص فیلمنامه قهرمان در این است که در عین حال که فضای بسته ای را از لحاظ کنش و روابط انسان ها و همچنین لوکیشن ها ارائه می دهد همزمان ارتباط دال و مدلول چنان است که معانی متفاوتی را می توان از آن تعبیر کرد با این حال روابط علی و معلولی کمی تحت‌الشعاع، نشانه ها قرار گرفته اند.
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین می‌شود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران می‌شود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیه‌کنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلم‌های سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفته‌ای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
۵ درگذشت، لغو یک کنسرت و خبری از اصغر فرهادی
اصغر فرهادی: چه کسی از شما خواست ما را نجات دهید؟، چرا شیوا مقانلو دبیر «جلال» شد؟، فردوس کاویانی و مهرانه مهین‌ترابی چگونه ماندگارترین زوج هنری تلویزیون شدند؟، بافت تاریخی تهران در خطر است!، سرمایه‌گذاری جدید تهرانی‌ها، لحظات نفس‌گیر چند عملیات به روایت یک فرمانده، گرامیداشت کودکان میناب در نخستین...
۱۴۰۵/۰۷/۱۷
تجلیل از اصغر فرهادی در ترکیه
فستیوال فیلم آدانا در ترکیه جایزه یک عمر دستاوردهنری خود را به اصغر فرهادی، فیلمساز شناخته شده ایرانی، اهدا کرد. به گزارش سینماسینما، برگزار کنندگان این رویداد سینمایی اعلام کردند که این جایزه به پاس نقش و تاثیرگذاری فرهادی بر سینمای معاصر جهان به او اهدا می شود. فرهادی که...
۱۴۰۵/۰۷/۰۸
اصغر فرهادی از ترک‌ها جایزه گرفت
جشنواره فیلم آدانا در ترکیه جایزه یک عمر دستاوردهنری خود را به اصغر فرهادی، فیلمساز شناخته شده ایرانی، اهدا کرد.
۱۴۰۵/۰۷/۰۸
جایزه ویژه جشنواره ترکیه‌ای برای اصغر فرهادی
سی و سومین جشنواره بین‌المللی فیلم آدانا در کشور ترکیه از اصغر فرهادی کارگردان ایرانی با اعطای جایزه یک عمر دستاورد هنری تقدیر می‌کند.
۱۴۰۵/۰۷/۰۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
۲ درگذشت، خبری از اصغر فرهادی و پاچه‌خاری هفته!
حریم کاخ فلاحتی کوچک شد!، از دوستی با خلیل ملکی تا همنشینی با سایه، نخندیدن کنار مهران مدیری سخت است، واکنشی به صادر نشدن ویزا برای تیم رسانه‌ای رییس‌جمهور، از رهاترین عضو جشنواره‌های فجر چه می‌دانیم؟!، چرا کنسرت‌های علیرضا قربانی حتی یک شب خالی نمی‌ماند؟، حضور اصغر فرهادی در شب...
۱۴۰۵/۰۷/۰۳
منتظر بمانید..
«داستان‌های موازی» برنده‌ی بهترین فیلمنامه از فستیوال جاده‌ی ابریشم چین
برندگان سیزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم جاده ابریشم، شامگاه چهارشنبه ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، در مراسم اختتامیه این جشنواره در شهر شی‌آن چین معرفی شدند. به گزارش سینماسینما، جایزه بهترین فیلمنامه این دوره به فیلم «داستان‌های موازی» (Parallel Stories)، اهدا شد. این جایزه در بخش رقابتی جوایز جاده ابریشم به فیلمنامه «داستان‌های...
۱۴۰۵/۰۷/۰۲
اصغر فرهادی برگزیده جشنواره جاده ابریشم شد
اصغر فرهادی برای فیلم «داستان‌های موازی»، برنده جایزه بهترین فیلمنامه از جشنواره جاده‌ی ابریشم چین شد.
۱۴۰۵/۰۷/۰۲
«داستان‌های موازی»؛ تغییر پارادایم در زبان سینمایی اصغر فرهادی
در نشست نقد و تحلیل فیلم «داستان‌های موازی» که در مجموعه «اداپا» برگزار شد، مهرزاد دانش، نویسنده و منتقد سینما، این فیلم را فراتر از یک اثر سینمایی و نقطه عطفی در سیر تکاملی زبان سینمایی اصغر فرهادی دانست. به گزارش سینماسینما، دانش گفت: «داستان‌های موازی» فراتر از یک اثر...
۱۴۰۵/۰۷/۰۱
«داستان‌های موازی»؛ چشم‌چرانیِ وراثتی
سینماسینما، پویا عاقلی‌زاده «هیزدزدی» یا «چشم‌چرانی»، از مفاهیم روانشناسانه‌ایست که گرهی محکم و معنایی با سینما خورده است؛ «پنجره عقبی» هیچکاک، «هیزدزد» مایکل پاول و «مالنا»ی تورناتوره، تنها چند نمونه‌ی معروف از میان خیل عظیم پرداخت سینمایی به این مفهوم روانکاوانه هستند. اصغر فرهادی در «داستان‌های موازی»، همانطور که قدرت...
۱۴۰۵/۰۷/۰۱
تجلیل از پیشکسوتان صدا با حضور اصغر فرهادی
مراسم بزرگداشت حسن زاهدی، اسحاق خانزادی و محمد شهامت سه پیشکسوت عرصه صدابرداری و صداگذاری با حضور اصغر فرهادی در خانه سینما برگزار شد. نوشته تجلیل از پیشکسوتان صدا با حضور اصغر فرهادی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۶/۳۱
پوستر جدید فیلم سینمایی «اسکورت» رونمایی شد
پوستر جدید فیلم سینمایی «اسکورت» به کارگردانی یوسف حاتمی‌کیا همزمان با ادامه اکران در سینماهای سراسر کشور رونمایی شد. نوشته پوستر جدید فیلم سینمایی «اسکورت» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۷/۱۸
تیزر جدید فیلم سینمایی «اسکورت» رونمایی شد
تیزر جدید فیلم سینمایی «اسکورت» به کارگردانی یوسف حاتمی‌کیا در آستانه فروش ۴۵ میلیاردی این اثر در سینماها منتشر شد. نوشته تیزر جدید فیلم سینمایی «اسکورت» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۷/۰۶
«اسکورت» در کمتر از یک ماه ۴۱ میلیارد را رد کرد
فیلم سینمایی «اسکورت» به کارگردانی یوسف حاتمی‌کیا در کمتر از یک ماه توانست به فروش بیش از ۴۱ میلیارد با مخاطب ۳۰۰ هزار نفری دست یابد. نوشته «اسکورت» در کمتر از یک ماه ۴۱ میلیارد را رد کرد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۷/۰۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
فیلم‌های رضا عطاران و امیر جدیدی چقدر بلیت فروختند؟
اکران تابستانی سینماها درحالی به روزهای پایانی خود می‌رسد که فیلم‌های «خانوم والده»، «اسکورت» و «زنده‌شور» در سه روز گذشته بیشترین تعداد مخاطب و میزان فروش را داشتند.
۱۴۰۵/۰۶/۲۸
خبرهایی از امیر جدیدی، روز سینما و چند داستان دیگر
در این بسته خبری بر مهمترین خبرهای رسیده سینما و تئاتر مروری داریم.
۱۴۰۵/۰۶/۲۰
امیر جدیدی و هدی زین‌العابدین برای زنان زندانی می‌آیند
بازیگران اصلی و عوامل فیلم «اسکورت» پنجشنبه ۱۹ شهریور در پردیس کورش با مردم فیلم را تماشا می کنند و عواید حاصل از فروش این اکران نیز به زنان زندانی جرایم مالی اختصاص خواهد یافت.
۱۴۰۵/۰۶/۱۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
تغییر ویترین اکران با رضا عطاران، امیر جدیدی و لیلا حاتمی
با اعلام قراردادهای جدید اکران و صدور پروانه نمایش برای چهار فیلم جدید، سینماها میزبان فیلم‌های متنوع و احتمالا پرفروش‌تری نسبت به ماه‌های اخیر می‌شوند.
۱۴۰۵/۰۶/۰۱
«اسکورت» با امیر جدیدی تا هفته آینده می‌آید
تهیه‌کننده فیلم سینمایی «اسکورت» که در جشنواره فجر سال گذشته رونمایی شد، با بیان اینکه این فیلم در چارچوب مقررات و مجوزهای مربوطه ساخته شده است، از تلاش برای اکران نسخه باکیفیت‌تر «اسکورت» تا هفته آینده خبر داد.
۱۴۰۵/۰۵/۳۱
امیر جدیدی و هدی زین‌العابدین روی پرده سینماها می‌روند
فیلم سینمایی «اسکورت» با بازی امیر جدیدی، هدی زین‌العابدین به زودی در سینماها اکران می‌شود.
۱۴۰۵/۰۵/۲۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
از حسرت سکوت «ایرج» تا درخشش خواهرانه «گلاره»
در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم ایرج خواجه‌امیری، رامبد جوان، امیر جدیدی، حسن معجونی و گلاره عباسی از مهمترین چهره‌های خبرساز در محافل رسانه‌ای بودند. نوشته از حسرت سکوت «ایرج» تا درخشش خواهرانه «گلاره» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۵/۲۳