
سینماسینما، پویا عاقلیزاده
«هیزدزدی» یا «چشمچرانی»، از مفاهیم روانشناسانهایست که گرهی محکم و معنایی با سینما خورده است؛ «پنجره عقبی» هیچکاک، «هیزدزد» مایکل پاول و «مالنا»ی تورناتوره، تنها چند نمونهی معروف از میان خیل عظیم پرداخت سینمایی به این مفهوم روانکاوانه هستند. اصغر فرهادی در «داستانهای موازی»، همانطور که قدرت خودش در داستانگویی را دستخوش تغییراتی اساسی میکند، مفهوم «چشمچرانی» را هم با ظرافتی استادانه با این تغییر مواجه میکند. در ابتدا با یک چشمچران در کسوت ِ نویسندگی (ایزابل هوپر) مواجه هستیم که نه جذابیتهای زنی جوان را دارد، و نه همچون پسر پرانرژی «داستانی دربارهی عشق» کیشلوفسکی، نیاز دوران بلوغ خود را به دید زدنِ زنی جذاب در آن سوی خیابان، تجربه میکند. این شخصیت، فراتر از تمام این جذابیتهای چیدمانشده و کلیشهای، شخصیت بسیار مهمی در جامعه است: او یک نویسنده است.
فرهادی با جامعهای که در فیلمش میسازد، بارها به مخاطب تاکید میکند که جامعهی در حال گذار و درگیرِ اصول اولیهی اخلاقی امروز، نیازمند نویسندهایست که خلق کند و مرزها را در هم نوردد؛ با این هدف که انسانها به خودشان بیایند و بحرانهایی که با مشغلههای روزمره، حتی به ذهنشان نمیرسد را هم تجربه کنند. در ادامه هم به خودشان بیایند و با بروز پتانسیلی که در وجودشان است، به نوعی دچار شرمندگی شوند از آن انسانی که میتوانستند باشند و تا این لحظه، فرصت بروز نداشتهاند. این همان ذات بیرحم نویسندهایست که فرهادی ترسیم میکند.
سیلوی (ایزابل هوپر) آن قدر آدمها را شناخته که میداند برای نوشتن ]شاید[ آخرین اثرش، باید شروع کند به دید زدنشان، تا در ادامه، تجربهی زیستهاش با تجربهی امروزش در هم آمیزد و اثری خلق شود. بهراحتی میتوان تاثیرات فرامتنی پروندهی اصغر فرهادی در مورد فیلم قبلیاش («قهرمان») را در این بازی خالق و جاعل مشاهده کرد اگر حالا که فیلم تمام شده، در نظر بگیریم که آدام (آدام بسا) یک نویسنده است، دیگر قدرت تشخیص این که او نویسندهی بهتری است یا سیلوی را نداریم. حتی ممکن است به ذهنمان برسد که زمانی سیلوی هم با چنین بازی به یک نویسنده تبدیل شده است. نکتهی مهمی که فرهادی، سعی دارد به مخاطب بگوید این است که مهم، خلق قصه در فضای ذهنی است، و بعد از درگیر شدن با ماجرای قصه، دیگر همهی جهان خلقشده، به همان کسی تعلق دارد که تا این نقطه را پیش آمده؛ آدام کسی بوده که داستانِ دور ریخته شدهی سیلوی را برای تبدیلشدن به یک نویسنده زنده کرده و آن را بهانهای برای ارتباط با شخصیتهای جامعه – که بسیار از مدل زیستی او دور هستند – قرار داده. این همان راهی است که یک هنرمند، دغدغههای زیستیاش را همان طور که بر او واقع میشوند، به تصویر میکشد و به نوعی خودش را تبرئه میکند و مخاطبان را به تماشای اثری اصیل برآمده از ذهن و زیستش دعوت میکند.
اما این جابه جایی شخصیت هیزدزد، از پسر جوان فیلم کیشلوفسکی به پیرزنی به دنبال محتوای داستان نوشتنش، از صرفِ یک بازی جابهجایی فراتر میشود. فرهادی در این جهان نو ساختهاش، همان کاری را با شخصیتها میکند که در فیلمهای قبلیاش کرده بود. او گویا دو جهان، به شیوهای یادآور رمان «دِمیان» هرمان هسه میسازد: ساکنین جهان روشن (تودهها یا دیگران) و ساکنین جهان تاریک (بیداران یا نشانداران). نشانداران در واقع همان کسانی هستند که پشت تلکسکوپ میروند و از آنچه در جهان روشن تودهها تماشا میکنند، قصه میسازند. گویا امکان دستیافتن به این نوع نگاه، چیزی است که برای هرکسی ممکن نیست؛ همان طور که در اوایل فیلم، پسربچهای از استفاده از تلسکوپ منع میشود. ولی بعدها، آدام و در آخر، نیتا (ویرجینی افیرا) به این عدسی تماشای جهان، دست مییابند و ظاهراً تبدیل به حکمرانان جهان زیردستی میشوند. اما «داستانهای موازی» به ما نشان میدهد که این بالا و پایینها، به جایی میرسد که بالانشینانِ به ظاهر دارای قدرت تغییر جهان، نیز وارد جهان پایینیها یا همان جهان روشن میشوند و در این جهان هم، همچون همهی انسانها، محکوم به زندگی به تروماها و زخمهای روانی خودشان هستند. مصداق این ترکیب جهانها، دیدار پیِر (وینست کسل) با سیلوی در پایینترین سطح جامعه، در زیر جهان روشن و تاریک (سطح همکفِ ساختمان) است. جایی که نویسندهی داستان، با یکی از شخصیتهای خیالیاش در دنیای واقعی دیدار میکند و او را به چالش میکشد. این صحنه، مصداق تعریف شخصیت دقیق و عمیق یک نویسنده است. جایی که سیلوی به پیِر میگوید:
«اگر واقعی نیست، پس چرا از گفتنش ناراحت شدید؟!»
اینجا نقطهایست که خالق، تمام دغدغهاش برای خلق داستانی نامنطبق بر زندگی واقعی آدمها را بیان میکند و در همین نقطه است که تجربهی آدام را نیز درک میکند و به مادرِ او تبدیل میشود؛ یعنی همان جایگاهی که آدام در داستانِ خودش برای سیلوی متصور شده بود. پس آنچه در این جهانهای گرهخوردهی خیالی و واقعی، قطعی است، این قاعده است که هر آنچه در ذهنت شکل بگیرد، در جهان اتفاق خواهد افتاد و به راحتی، میتوان مرغابی واقعی را داخل بطری واقعی کرد؛ تنها با تخیل.
ساخت دیالکتیکِ واقعیت و خیال، در این فیلم امکانپذیر نبود مگر با تدوینی دقیق و همراه با ایدهی مرکزی، که مثل همیشه، با درک دقیق هایده صفی یاری، به یکی از نقاط قوت فیلم تبدیل شده است. آنجایی که به سادگی یک قطعِ دقیق از اتفاقاتِ داخل استودیو به ماشین تایپی که توسط سیلوی به خط بعدی برده میشود، ایدهی جهانِ خلقشدهی سیلوی را به مخاطب منتقل میکند و تا جایی که نشانهی دیگری به مخاطب داده نشده، این فرض محکم در ذهنش باقی میماند.
وینسنت کسل در مصاحبهی جشنواره کن گفته که فرهادی آنها را به آدمهای ایرانی تبدیل کرده. نکتهای که میتواند به ذات بازیگری اشاره کند، به این که بازیگرها قرار است در کالبد آدمهای دیگر قرار بگیرند و قطعاً برای بازیگران این فیلم، زندگی کردن مثل یک ایرانی، آن هم در قلب پاریس، میتوانسته فرصتی باشد برای خلقی که جهان سینما در اختیار بازیگران زیادی قرار نداده است. اما بزرگترین ضعف فیلم را میتوان سکانس فلاشبکی دانست که نه در فضای روایتگری فرهادی میگنجید، نه در ارجاعات به سینمای کیشلوفسکی. به طور کلی، نشان دادن نحوهی شکلگیری ترومایی در گذشتهی کاراکتر، از آن کارهاییست که کمتر فیلمساز متعهد به جنس سینمای مدرن برگمان و آنتونیونی، به سراغش میرود و در «داستانهای موازی» به وصلهای نچسب در فیلم تبدیل شده که همچنان سوال مهمی را به ذهن متبادر میکند که، آیا نبود چنین تصویرسازی و اجازه دادن به مخاطب برای تصویرسازی خودش برای این تروما، به شکلگیری جهانی منسجم در فیلم منجر نمیشد؟
«داستانهای موازی» نشاندهندهی آن است که فرهادی همچنان دارای هنر داستانسرایی و تعمق در شخصیتهاست و حالا با یک فرصت کمنظیر در تاریخ سینما، در پاریس و با تیم بازیگران مهم جهان، این هنر را در زمانهی موجود به چالش کشیده. البته که این در بوتهی آزمایش نهادنِ فرمولهای تثبیتشده، عواقبی هم برای او داشته که شاید مهمترینش، کمتوجهی مخاطب اروپایی به فیلم است. به گواه نگارنده در جشنواره کن ۲۰۲۶، غالب مخاطبان این جشنواره از فرهادی انتظار دیگری داشت و به نظر نگارنده، بزرگترین قمار فیلمساز، پیچیده کردنِ ساختار روایی فیلم بود؛ که میتوان گفت به قیمت تجربهی بینظیر فیلمساز، ولی از دست دادن بخش قابل توجهی از مخاطب پیشین، به پای فیلمساز افتاد. البته که امتیاز جسارت در خلق هنری و مسیر فیلمسازی را نیز به پای اصغر فرهادی نوشت.
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
حریم کاخ فلاحتی کوچک شد!، از دوستی با خلیل ملکی تا همنشینی با سایه، نخندیدن کنار مهران مدیری سخت است، واکنشی به صادر نشدن ویزا برای تیم رسانهای رییسجمهور، از رهاترین عضو جشنوارههای فجر چه میدانیم؟!، چرا کنسرتهای علیرضا قربانی حتی یک شب خالی نمیماند؟، حضور اصغر فرهادی در شب...
دیروز
برندگان سیزدهمین جشنواره بینالمللی فیلم جاده ابریشم، شامگاه چهارشنبه ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، در مراسم اختتامیه این جشنواره در شهر شیآن چین معرفی شدند. به گزارش سینماسینما، جایزه بهترین فیلمنامه این دوره به فیلم «داستانهای موازی» (Parallel Stories)، اهدا شد. این جایزه در بخش رقابتی جوایز جاده ابریشم به فیلمنامه «داستانهای...
دیروز
اصغر فرهادی برای فیلم «داستانهای موازی»، برنده جایزه بهترین فیلمنامه از جشنواره جادهی ابریشم چین شد.
دیروز
در نشست نقد و تحلیل فیلم «داستانهای موازی» که در مجموعه «اداپا» برگزار شد، مهرزاد دانش، نویسنده و منتقد سینما، این فیلم را فراتر از یک اثر سینمایی و نقطه عطفی در سیر تکاملی زبان سینمایی اصغر فرهادی دانست. به گزارش سینماسینما، دانش گفت: «داستانهای موازی» فراتر از یک اثر...
۱۴۰۵/۰۷/۰۱
مراسم بزرگداشت حسن زاهدی، اسحاق خانزادی و محمد شهامت سه پیشکسوت عرصه صدابرداری و صداگذاری با حضور اصغر فرهادی در خانه سینما برگزار شد. نوشته تجلیل از پیشکسوتان صدا با حضور اصغر فرهادی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۶/۳۱
اصغر فرهادی با بیان اینکه فکر نمیکند امکان اکران فیلم جدیدش «داستانهای موازی» در ایران وجود داشته باشد ، درباره فیلم جدیدش و اینکه آیا برای ساخت آن به ایران برمیگردد، گفت که هنوز هیچ چیزی قطعی نیست.
۱۴۰۵/۰۶/۳۰
اصغر فرهادی کارگردان سرشناس سینمای ایران برای حضور در برنامه شب صدای سینمای ایران به خانه سینما آمد.
۱۴۰۵/۰۶/۳۰
سینماسینما، حمیدرضا گرشاسبی «استانهای موازی» فقط یک فیلم دربارهی نوشتن نیست. فیلمی است دربارهی این که داستانها و زندگی واقعی، چگونه یکدیگر را میبلعند. دو جهان موازی که نه در دو خط جدا، که در یک چرخهی بیپایان، مدام از هم تغذیه میکنند. این چرخه، دو جهت دارد. یک جهت،...
۱۴۰۵/۰۶/۲۵
جدیدترین فیلم اصغر فرهادی که مدتی قبل در بخش مسابقه جشنواره کن به نمایش درآمد، در دسترس مخاطبان ایرانی هم قرار گرفت.
۱۴۰۵/۰۶/۲۰
سینماسینما، پاریس مرکز ملی سینمای فرانسه فهرست پنج فیلم فرانسوی که یکی از آنها به انتخاب کمیته اسکار این کشور، نماینده فرانسه در اسکار خواهد بود اعلام کرد. این اسامی جمعه ۱۱ سپتامبر اعلام شد و اگرچه بعضیها در پیشبینیهای خود در رسانه، از ساخته فرانسوی اصغر فرهادی، «داستانهای موازی»،...
۱۴۰۵/۰۶/۲۰
اصغر فرهادی، فیلمساز شناختهشده ایرانی و برنده دو جایزه اسکار، در سیودومین جشنواره فیلم سارایوو حضور یافت و جایزه افتخاری «قلب سارایوو» را دریافت کرد. به گزارش سینماسینما، سیودومین جشنواره فیلم سارایوو که از ۱۴ تا ۲۱ اوت ۲۰۲۶ (۲۳ تا ۳۰ مرداد ۱۴۰۵) برگزار میشود، امسال از اصغر فرهادی...
۱۴۰۵/۰۵/۳۰
اصغر فرهادی، کارگردان برجسته ایرانی و برنده دو جایزه اسکار، در مراسمی در تئاتر ملی سارایوو، جایزه افتخاری «قلب سارایوو» را به پاس «سهم برجستهاش در هنر سینما» دریافت کرد.
۱۴۰۵/۰۵/۲۹
اصغر فرهادی، کارگردان دو بار برنده اسکار، تأیید کرده است که در حال نوشتن فیلمنامه فیلم بعدی خود به زبان فارسی است و انتظار دارد آن را طی یک سال آینده به پایان برساند. به گزارش سینماسینما، اصغر فرهادی تایید کرد که در حال نوشتن فیلم بعدی خود است و...
۱۴۰۵/۰۵/۲۷
اصغر فرهادی، کارگردان دو بار برنده اسکار، تأیید کرده است که در حال نوشتن فیلمنامه فیلم بعدی خود به زبان فارسی است و انتظار دارد آن را طی یک سال آینده به پایان برساند.
۱۴۰۵/۰۵/۲۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، آریو همتی شهاب حسینی، برنده باکیفیتترین جایزه بازیگری در تاریخ سینمای ایران ـ جایزه بازیگری جشنواره کن برای «فروشنده» ـ و یکی از مهمترین بازیگران تاریخ سینمای ایران، همچنین در جریان سینمای روشنفکری ـ مطالبهگرایانه در سینمای ایران، سوپراستار محسوب میشود. نخستین بازی مهم شهاب حسینی در فیلم ساختار...
۱۴۰۵/۰۵/۲۱
وودی هارلسون، بازیگر برجسته و سهبار نامزد اسکار نیز در کنار اصغر فرهادی و امیلی واتسون با جایزه افتخاری «قلب سارایوو» مورد تقدیر قرار میگیرد.
۱۴۰۵/۰۵/۱۲
اصغر فرهادی، کارگردان و فیلمنامهنویس ایرانی و برنده دو جایزه اسکار در سی و دومین جشنواره فیلم سارایوو با جایزه افتخاری «قلب سارایوو» مورد تقدیر قرار میگیرد.
۱۴۰۵/۰۴/۲۷
تابستان امسال جشنواره فیلم سارایوو به پاس قدردانی از اصغر فرهادی فیلمسازی اسکاری ایران، جایزه افتخاری قلب طلایی خود را به این کارگردان مطرح اهدا خواهد کرد. به گزارش سینماسینما، سایت جشنواره فیلم سارایوو با انتشار عکسی از این سینماگر درباره او نوشت: اصغر فرهادی تابستان امسال به جشنواره فیلم...
۱۴۰۵/۰۴/۲۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
محمود کلاری، فیلمبردار ایرانی، رییس هیئت داوران مسابقه منطقهای جشنواره فیلم زردآلوی طلایی شد. به گزارش سینماسینما، جشنواره فیلم زردآلوی طلایی اعلام کرد: شما پیشگامان سینمای مدرن ایران – عباس کیارستمی، محسن مخملباف، جعفر پناهی و اصغر فرهادی – را به عنوان مهمانان جشنواره زردآلوی طلایی دیدهاید. اکنون، مردی را...
۱۴۰۵/۰۴/۰۴
اصغر فرهادی، فیلمساز برنده دو جایزه اسکار، به عنوان یکی از اساتید و مهمانان ویژه بیست و دومین دوره فستیوال بینالمللی فیلم FEST (کارگردانان جدید | فیلمهای جدید) راهی کشور پرتغال میشود. به گزارش سینماسینما، فرهادی در این رویداد معتبر بینالمللی که پاتوق کشف استعدادهای نوظهور سینمای جهان است، یک...
۱۴۰۵/۰۳/۲۶
اصغر فرهادی به عنوان یکی از اساتید و مهمانان ویژه بیست و دومین دوره جشنواره بینالمللی فیلم «کارگردانان جدید، فیلمهای جدید» راهی کشور پرتغال میشود.
۱۴۰۵/۰۳/۲۶
ورایتی در گزارشی نوشته است که: درام پرستارهٔ «داستانهای موازی» ساختهٔ اصغر فرهادی پس از نخستین نمایش جهانی خود در بخش مسابقهٔ جشنواره فیلم کن، برای پخش بین الملل به مجموعهای گسترده از کشورهای مختلف به فروش رسید؛ اتفاقی که نشاندهندهٔ تقاضای بالای جهانی برای تازهترین اثر این فیلمساز برندهٔ...
۱۴۰۵/۰۳/۲۴
فیلم «داستانهای موازی» ساخته اصغر فرهادی، کارگردان دو بار برنده اسکار، پس از نمایش در بخش مسابقه جشنواره کن، موفق به فروش در بازارهای کلیدی اروپا، آسیا-اقیانوسیه، آمریکای لاتین و کانادا شده است.
۱۴۰۵/۰۳/۲۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، پاریس از اول سال جاری میلادی تاکنون سه فیلم از سینماگران ایرانی بر پرده رفتهاند که تازهترین آن «همه خواهران من» مستند بلند از مسعود بخشی است که از چهارشنبه هفته قبل، سوم ژوین، در ۳۵ سالن پاریس و شهرستانها به نمایش درآمد. با توجه به «سانسنهای پیش نمایش»...
۱۴۰۵/۰۳/۱۹
شرکت ایمپکت فیلمز هند، حق اکران چند فیلم از آثار جشنواره کن از جمله فیلم «داستانهای موازی» اصغر فرهادی را به دست آورد.
۱۴۰۵/۰۳/۱۲
سینماسینما، محمد حقیقت سال نوی میلادی آغاز شد و از هم اکنون در رسانههای سینمایی آمریکا از جمله ددلاین و همچنین سایتهای اروپایی، از فیلمهای بسیاری نام بردهاند که مدیران جشنواره و منتقدان را وسوسه میکند و باید منتظر دیدن آنها در جشنوارههای مهم مثل کن، ونیز و غیره باشیم....
۱۴۰۴/۱۰/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«هالیوود ریپورتر» و «فیگارو» به درگذشت بهرام بیضایی، نویسنده و کارگردان برجسته ایرانی و یکی از چهرههای شاخص موج نو سینمای ایران واکنش نشان دادند؛ هنرمندی که به گفته اصغر فرهادی «استاد بزرگ» او بود و در روز تولد ۸۷ سالگیاش، دور از وطن، چشم از جهان فروبست. به گزارش...
۱۴۰۴/۱۰/۰۷
فیلمبرداری دهمین فیلم سینمایی اصغر فرهادی با عنوان «داستانهای موازی» در پاریس به پایان رسید. نوشته پایان فیلمبرداری «داستانهای موازی» در پاریس اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۹/۲۴
سینماسینما، پاریس: نخستین خبرهای غیررسمی درباره فیلم اصغر فرهادی در تلویزیون BFM و فضای مجازی نظیر فیس بوک در فرانسه منتشر شد. «پییر نینه» از بازیگران جوان و سرشناس سینمای فرانسه توسط هوادارانش که روبهروی محل فیلمبرداری فیلم داستانهای موازی او را در حال کار بوده دیدهاند و او را...
۱۴۰۴/۰۹/۰۷