«بیداد»؛ ضربه هفتاد و پنجم
سینماسینما، گلاره محمدی
این روزها واژهها بیش از هر زمان دیگری از اعتبار و معنای واقعیشان تهی شدهاند. «جسورانه»، «ملتهب» و «واقعی» گاهی فقط برای گرفتن لایک و ویو به کار میروند و پس از مصرف، از درجه اعتبار ساقط میشوند.
«بیداد» هم با همین واژهها معرفی میشود؛ فیلمی جسورانه، ملتهب و متفاوت که قرار است درباره زنی باشد که میخواهد بخواند. اما پرسش اینجاست: کدام جسارت؟
حرکت جسورانه را پیش از این دختری (یا دخترانی) انجام داده که در مترو، پیادهرو و کافه خوانده و صدایش خیلی پیشتر از ساخته شدن این فیلم در شبکههای اجتماعی منتشر شده و مخاطب خودش را پیدا کرده است. خالق یک اثر تصویری باید بداند فیلمی که امکان اکران عمومی ندارد و در نهایت پلتفرمی مثل یوتیوب را برای انتشار انتخاب میکند، دستکم میبایست از اصل ماجرایی که در دل جامعه اتفاق میافتد جلوتر باشد؛ نه اینکه صرفاً آن را بازسازی کند.
شخصیت اصلی فیلم دختری از نسل Z است. «ستی» باید سرسخت باشد، نماینده یک نسل باشد، صدای مقاومت باشد. اما وقتی فیلم این معنا را مستقیم به زبان میآورد، فرصت کشف شخصیت از مخاطب گرفته میشود. شخصیت، بهجای آنکه انسانی با ویژگیهای منحصر به فرد باشد، کمکم به شخصیتی ساختگی تبدیل میشود. در فیلم، دستگیری، بازجویی، انفرادی در دوران عادت ماهانه، مادر دائمالخمر، قاضی فاسد و مجموعهای از مصیبتها یکی پس از دیگری بر سر شخصیت اصلی فرود میآیند. گویی فیلم برای اثبات مظلومیت او باید همه شکلهای ممکن رنج را بر سر او آوار کند. اما تراژدی وقتی اثرگذار است که از دل شخصیت و روایت کشف شود، نه اینکه به مخاطب تحمیل شود. حتی دیالوگها نیز گاهی بیشتر شبیه جملات آماده برای بریده شدن، کپشن شدن و دستبهدست شدن در اینستاگراماند تا گفتوگوی آدمهای واقعی. فیلم در بسیاری از لحظات به مخاطب اعتماد نمیکند و مدام نتیجهگیری خودش را برای او تکرار میکند و اوج این تلاش ناکام در خلق شخصیت در این دیالوگ نمود پیدا می کند؛ «آقا این ستی چیه داستانش؟ مخففه؟ به جایی میرسونتمون؟ ادامه داره؟» «نه، اسم کامل خودشه.» «خب یعنی چی؟» «یعنی سرسخت. اون آهن سر داس رو میگن ستی.» «یعنی تو الان آهن سر داسی؟» «آره دیگه…» خواندن زنان در ایران، موضوعی نیست که سینما تازه آن را کشف کرده باشد. بیستوپنج سال پیش مازیار میری در «قطعه ناتمام» سراغ همین مسئله رفت. فیلم به دلیل قطعه محبوب جان با صدای سیما بینا در صحنه های پایانی ممیزی شد و نسخهای که در اکران عمومی به نمایش درآمد، سانسور شده بود. بعدها در مهر سال ۹۲ نسخه کامل این فیلم به نمایش درآمد و مسئولان وقت احتمالاً دریافتند که بیان موضوعی انسانی راجع به نیمی از جمعیت ایران، امری است طبیعی و حذف این موضوع کمکی به حل بحران موجود نمی کند.
فارغ از عرصه سینما در عالم موسیقی هم زنان علیرغم محدودیتهای بی پایان، همواره مسیر خود را پیمودهاند و نمونههای موفقشان از سالهای سخت دهه شصت تاکنون بیشمارند. از پری زنگنه و سیما بینا در کنسرتهای خانگی و جمعهای محدود تا خاطره پروانه و افلیا پرتو در کنسرتهای بانوان تالار وحدت تا سیمین غانم که در هشتاد و دوسالگی قدرت صدایش را به رخ میکشد و هزاران جوان و نوجوان مستعد دیگر. زنان خواننده سالهاست منتظر ساخته شدن فیلمی درباره خودشان نماندهاند تا کسی از طرف آنها حرف بزند. آنها با تلاش و استمرار کوشیدهاند حق طبیعی و مسلم خود را از سیستمی که این حق را از آنان سلب کرده، پس بگیرند و هیچ مانعی نتوانسته آنها را از رسیدن به هدفشان بازدارد.
این زنان خودِ داستاناند، نه سوژه داستان. آنها نخواندهاند تا فیلمی درباره رنجشان ساخته شود؛ خواندهاند چون خواندن را حق خود میدانستهاند. به همین دلیل، وقتی فیلم زنی خواننده را عمدتاً در قامت قربانی نشان میدهد، ناخواسته ممکن است نتیجهای خلاف نیت خود پیدا کند. زن باید دستگیر شود، بازجویی شود، به انفرادی برود، با مادر دائمالخمر و قاضی فاسد روبهرو شود تا در نهایت ما متوجه شویم که حق خواندن دارد!! در حالی که زنان واقعی، پیش از آنکه قربانی باشند، کنشگرند.
شاید اصلی ترین مشکل فیلم همین باشد: میخواهد صدایی را به ما نشان دهد که سالهاست در جامعه شنیده میشود، اما به جای آنکه صدای تازهای به گوشمان برساند، گاهی فقط صدای همان چیزی را بلندتر میکند که پیش از این شنیدهایم. صدای پرستو احمدی در «بیداد» شنیده میشود؛ همان زنی که در واقعیت، نه در یک فیلم، برای خواندن ایستاد. «کنسرت کاروانسرا» را در یوتیوب منتشر کرد و حالا در پرونده قضایی مرتبط با آن، به ۷۴ ضربه شلاق تعزیری و محرومیتهایی محکوم شده است. واقعیت، زنی را نشان داده که میخواند، اجرا میکند و هزینهاش را هم میپردازد.
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
نگاهی به سینمای زیرزمینی به بهانه «بیداد»/ عرصه تجلی سینمای اجتماعی
سینماسینما، ابوالفضل نجیب سینمای زیرزمینی خواسته یا ناخواسته و معطوف به تنگ نظریها و استیلای سانسور و اعمال گردنههای متعدد بر تولید سینمای اجتماعی، به پدیده عادی تبدیل شده است. نکته قابل تامل در این مورد استقبال و موفقیتهای اینگونه سینمای نوظهور و به رسمیت شناختن آن در خارج از...
۱۴۰۵/۰۵/۳۰
دادی که «بیداد» به باد داد/ شعار و دیگر هیچ!
فیلم سینمایی «بیداد» به کارگردانی سهیل بیرقی که این روزها درباره آن میشنویم، جدای نظرگاه انتقادی و سیاسیاش، از نظر سینمایی دچار اشکالات جدی است. نوشته دادی که «بیداد» به باد داد/ شعار و دیگر هیچ! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۵/۲۵
تجربه زیسته و نقد فیلم: حق سخن گفتن یا معیار داوری؟
سینماسینما، مینا اکبری بحثهای اخیر درباره فیلم «بیداد» ساخته سهیل بیرقی بار دیگر این پرسش را پیش کشیده که تجربه زیسته در نقد یک فیلم اجتماعی چه جایگاهی دارد؟ کسی که یک واقعیت را زیسته، حق دارد درباره تصویری که سینما از آن واقعیت ارائه میدهد حرف بزند؛ حتی اگر...
۱۴۰۵/۰۵/۲۳
با معرفی برگزیدگان پنجاه و نهمین دوره جشنواره؛جایزه ویژه کارلووی واری به فیلم سهیل بیرقی رسید
جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره کارلووی واری به فیلم «بیداد» ساخته سهیل بیرقی رسید. به گزارش سینماسینما، مراسم اختتامیه پنجاه و نهمین جشنواره کارلووی واری که یکی از معتبرترین و بزرگترین جشنوارههای فیلم است ساعتی قبل برگزار شد و فیلم سینمایی «بیداد» به کارگردانی سهیل بیرقی جایزه ویژه هیئت داوران...
۱۴۰۴/۰۴/۲۱
محکومیت سهیل بیرقى کارگردان و عوامل «بى داد» به حبس و جزاى نقدى
بانیفیلم: برخی از منابع خبری در فضای مجازی به نقل از صفحه اینستاگرام سهیل بیرقی از محکومیت این کارگردان و ...ادامه مطلب
۱۴۰۴/۰۴/۱۱
تازهترینها از جشنواره اروپایی/ فیلم سهیل بیرقی به بخش مسابقه کارلووی واری راه یافت
سینماسینما، پاریس مدیر جشنواره فیلم کارلووی واری پیش از این اعلام کرده بود که یک فیلم غافلگیرکننده ایرانی در مسابقه جشنواره حضور خواهد داشت. مدیر جشنواره اطلاع داد اسم این فیلم «بیداد» (یا بیداد) ساخته سهیل بیرقی است. این فیلم ماجرای دختر خوانندهای است که موسیقی دوست دارد و می...
۱۴۰۴/۰۴/۰۵
نمایش یک فیلم زیرزمینی ایرانی در بخش مسابقه جشنواره کارلو ویواری
بانیفیلم: جشنواره کارلوویواری امسال یک فیلم از سینمای زیرزمینی ایران را در مسابقه قرار داد. پنجاه و نهمین جشنواره کارلوویواری ...ادامه مطلب
۱۴۰۴/۰۴/۰۵
منتظر بمانید..
خواهی نشوی رسوا،همرنگ جماعت شو
فرزانه متین-فیلم عامه پسند این روزها با اکران آنلاین وارد شبکه نمایش خانگی شده است.عامه پسند سومین اثر سهیل بیرقی ،پس از فیلم من و عرق سرد است.بیرقی در طول کارنامه ی هنری اش نشان داده که مبارزه زنان برای به دست آوردن حقوق شان سوژه ی آثارش بوده و...
۱۴۰۳/۰۳/۱۹
منتظر بمانید..
ترانه تنهایی/ نگاهی به فیلم «عامه پسند»
سینماسینما، محدثه واعظیپور آنچه نام سهیل بیرقی را در یک دهه اخیر سر زبان انداخته، آثاری است که با نزدیک شدن به دوایر ملتهب و پرداختن به مسائل خاص اجتماعی، ساخته شدهاند. فیلمهای او، در سینمای اجتماعی اغلب بیرمقِ این سالها، تماشایی و با طراوتند. در «من»، جهانی که فیلمساز...
۱۴۰۳/۰۲/۳۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«عامه پسند» اکران آنلاین میشود
بخش اکران آنلاین فیلمنت از ۲۵ اردیبهشت میزبان فیلم «عامه پسند» با بازی فاطمه معتمدآریا، هوتن شکیبا و باران کوثری خواهد بود. به گزارش سینماسینما، فیلم سینمایی «عامه پسند» اثری از سهیل بیرقی از ساعت ۸ شب سهشنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ در فیلمنت اکران آنلاین میشود. این فیلم ۹۱ دقیقهای...
۱۴۰۳/۰۲/۱۸
لغو اکران فیلم «عامه پسند» در مشهد
سینماپرس: اکران فیلم «عامه پسند» به کارگردانی سهیل بیرقی در مشهد لغو شد.
۱۳۹۸/۱۱/۱۵
ویدئو/ شروع جشنواره فجر با فیلمهایی تلخ و کسلکننده
نخستین روز نمایش فیلمهای داستانی در سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر در پردیس سینمایی ملت به فیلمهای، «سهکام حبس»به کارگردانی سامان سالور، « قصیده گاو سفید»به کارگردانی بهتاش صناعیها و «عامه پسند»به کارگردانی سهیل بیرقی اختصاص داشت. فیلمهایی که جذابیت چندانی برای اهالی رسانه نداشتند و تنها طعم تلخی...
۱۳۹۸/۱۱/۱۳
پوستر «عامهپسند» منتشر شد
سینماپرس: پوستر فیلم سینمایی «عامهپسند» با طراحی محمدحسین هوشمندی رونمایی شد.
۱۳۹۸/۱۱/۰۲
فیلمبرداری «عامه پسند» به آخر خط رسید
سینماپرس: فیلمبرداری جدیدترین ساخته سهیل بیرقی که از اواسط مهر ماه با مدیریت حسین جعفریان در شهرضا شروع شده بود، در تهران به پایان رسید.
۱۳۹۸/۰۹/۲۹