رابطه سوژه و قدرت در «بیداد»/ آواز برای بازپسگیری سوژگی
سینماسینما، رویا فتحالهزاده
فیلم «بیداد» به کارگردانی سهیل بیرقی">سهیل بیرقی، روایتی از مصائب و مشکلات زنان آوازخوان در جامعه ایران است. سِتی، دختری دهه هشتادی، پرانرژی و جسور با صدایی دلنشین است که میخواهد صدایش را به گوش مخاطبانش برساند. او در مسیر رسیدن به رویایش با قوانین و موازین ممنوعیتهای آوازخوانی زنان مواجه میشود. ستی، پس از اینکه از محدودیتها و ممنوعههای آواز خواندن زنان آگاه میشود تصمیم میگیرد به روشی دیگر و آنگونه که به نظرش درست است، آواز بخواند. در فیلم هر بار که نهادهای رسمی برای صدای او محدودیت ایجاد میکنند او با آواز خواندن و انتشار صدایش در بسترهای غیررسمی، (در زیرزمین یک سینما یا در خیابان و در شبکههای اجتماعی) ساز و کارهای قدرت را به چالش میکشد. فیلم نشان میدهد که ستی، بیش از هر چیزی میکوشد تا هویتش را از تعریفها و چهارچوبهایی رها سازد که نهادهای قدرت برایش تعیین کردهاند. او از طریق آواز خواندن مدام هویتش را بازآفرینی میکند. آواز او فقط یک فعالیت هنری نیست بلکه روش مقاومت برای بازپسگیری سوژگی است.
میشل فوکو در مقاله معروف «سوژه و قدرت» (The Subject and Power)بر این باور است که سوژه چیزی کاملاً مستقل و از پیش موجود نیست. انسان درون مجموعهای از دانشها، نهادها، طبقهبندیها و روابط قدرت قرار میگیرد و از طریق آنها به شکل خاصی تعریف میشود. قدرت و سوژه رابطهای جداییناپذیر دارند. قدرت سعی دارد از طریق دانش،گفتمان، نهادها، هنجارها و نظارت، افراد را به «سوژه»هایی با هویتهایی مشخص تبدیل کند. سوژه هم به فردی اشاره دارد که تحتتاثیر روابط قدرت است و هم کسی است که خود را میشناسد و درباره هویت و رفتار خویش تصمیم میگیرد. از نظر فوکو، قدرت تلاش میکند تعیین کند انسان چه کسی باشد، چگونه رفتارکند و چه چیزی را درباره خود «طبیعی» یا «درست» بداند؛ اما انسان کاملاً منفعل نیست، زیرا هر رابطه قدرت همزمان امکان مقاومت و بازتعریف خودش را نیز فراهم میآورد. مبارزات اجتماعی جدید فقط علیه یک دولت یا طبقه خاص نیستند. آنها اغلب علیه شیوهای هستند که افراد را به سوژه تبدیل میکند. فوکو این مبارزات را مبارزه علیه «حکومت فردیسازی» میداند؛ یعنی مبارزه علیه قدرتی که فرد را از دیگران جدا میکند، به یک هویت مشخص پیوند میدهد و از او میخواهد خودش را بر اساس آن هویت بشناسد.
در فیلم «بیداد» هم، ستی، میکوشد در مقابل همین فردیسازی، دست به اقدام بزند. بنابراین قدرت میتواند با محدود کردن ستی در جایگاه یک سوژه، صدای او را به حاشیه ببرد. اما تا زمانی که او در برابر قدرت، مقاومت داشته باشد و خودش را دوباره تعریف کند، رابطه قدرت، قطعی و نهایی نشده است.
ستی، سوژهای از نسل دهه هشتاد است که قدرت و مناسبات و هنجارهایش را درونی نکرده است. فرایند جامعهپذیری او با نسلهای پیشین تفاوت چشمگیری دارد. هویت او در ترکیبی از تلاقی آموزههای خانواده، مدرسه، تلویزیون و نهادهای رسمی و ماهواره و شبکههای اجتماعی و نهادهای غیررسمی شکل گرفته است. بنابراین نمیتوان از او، انتظار داشت که هر آنچه را بپذیرد که توسط قدرت فرهنگی، برایش تعیین و مرزگذاری میشود. صدای او نوعی اعلام سوژگی به شمار میآید. او از طریق صدا و آوازخواندن به شیوهای غیررسمی در فضاهایی خارج از کنترل نهادهای رسمی، میکوشد هویتش را از قدرت بازپس بگیرد.
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
«بیداد»؛ وقتی مضمون از فیلم جلو میزند
سینماسینما، سید حسام فروزان مشکل «بیداد» این نیست که حرفی برای گفتن ندارد؛ اتفاقاً مشکلش این است که بیش از اندازه اصرار دارد حرفش را به ما بگوید. فیلم تازه سهیل بیرقی را نمیتوان در مقام یک اثر سینمایی تمامعیار ارزیابی کرد. فیلمنامه، ساختار و اجرا، هر سه با کاستیهای...
۲۳ساعت پیش
«بیداد»؛ گونهای پیله تنیدن شبانه با صدای زنانه
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی چیزی که در مورد «بیداد» جلب توجه میکند، صحنههای کلیشهای (مثل برخورد مسئول زن بیحوصله آموزشگاه موسیقی در ابتدای فیلم) و سمبلهای آشکار (مثل کرم ابریشمی که ستی، دخترک آوازخوان فیلم نگه میدارد) نیست. فیلمساز به تدریج و به ظرافت، ساختار معماری بیانیاش را در دل...
۱۴۰۵/۰۶/۰۲
نگاهی به سینمای زیرزمینی به بهانه «بیداد»/ عرصه تجلی سینمای اجتماعی
سینماسینما، ابوالفضل نجیب سینمای زیرزمینی خواسته یا ناخواسته و معطوف به تنگ نظریها و استیلای سانسور و اعمال گردنههای متعدد بر تولید سینمای اجتماعی، به پدیده عادی تبدیل شده است. نکته قابل تامل در این مورد استقبال و موفقیتهای اینگونه سینمای نوظهور و به رسمیت شناختن آن در خارج از...
۱۴۰۵/۰۵/۳۰
«بیداد»؛ ضربه هفتاد و پنجم
سینماسینما، گلاره محمدی این روزها واژهها بیش از هر زمان دیگری از اعتبار و معنای واقعیشان تهی شدهاند. «جسورانه»، «ملتهب» و «واقعی» گاهی فقط برای گرفتن لایک و ویو به کار میروند و پس از مصرف، از درجه اعتبار ساقط میشوند. «بیداد» هم با همین واژهها معرفی میشود؛ فیلمی جسورانه،...
۱۴۰۵/۰۵/۲۶
دادی که «بیداد» به باد داد/ شعار و دیگر هیچ!
فیلم سینمایی «بیداد» به کارگردانی سهیل بیرقی که این روزها درباره آن میشنویم، جدای نظرگاه انتقادی و سیاسیاش، از نظر سینمایی دچار اشکالات جدی است. نوشته دادی که «بیداد» به باد داد/ شعار و دیگر هیچ! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۵/۲۵
تجربه زیسته و نقد فیلم: حق سخن گفتن یا معیار داوری؟
سینماسینما، مینا اکبری بحثهای اخیر درباره فیلم «بیداد» ساخته سهیل بیرقی بار دیگر این پرسش را پیش کشیده که تجربه زیسته در نقد یک فیلم اجتماعی چه جایگاهی دارد؟ کسی که یک واقعیت را زیسته، حق دارد درباره تصویری که سینما از آن واقعیت ارائه میدهد حرف بزند؛ حتی اگر...
۱۴۰۵/۰۵/۲۳
با معرفی برگزیدگان پنجاه و نهمین دوره جشنواره؛جایزه ویژه کارلووی واری به فیلم سهیل بیرقی رسید
جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره کارلووی واری به فیلم «بیداد» ساخته سهیل بیرقی رسید. به گزارش سینماسینما، مراسم اختتامیه پنجاه و نهمین جشنواره کارلووی واری که یکی از معتبرترین و بزرگترین جشنوارههای فیلم است ساعتی قبل برگزار شد و فیلم سینمایی «بیداد» به کارگردانی سهیل بیرقی جایزه ویژه هیئت داوران...
۱۴۰۴/۰۴/۲۱
محکومیت سهیل بیرقى کارگردان و عوامل «بى داد» به حبس و جزاى نقدى
بانیفیلم: برخی از منابع خبری در فضای مجازی به نقل از صفحه اینستاگرام سهیل بیرقی از محکومیت این کارگردان و ...ادامه مطلب
۱۴۰۴/۰۴/۱۱
تازهترینها از جشنواره اروپایی/ فیلم سهیل بیرقی به بخش مسابقه کارلووی واری راه یافت
سینماسینما، پاریس مدیر جشنواره فیلم کارلووی واری پیش از این اعلام کرده بود که یک فیلم غافلگیرکننده ایرانی در مسابقه جشنواره حضور خواهد داشت. مدیر جشنواره اطلاع داد اسم این فیلم «بیداد» (یا بیداد) ساخته سهیل بیرقی است. این فیلم ماجرای دختر خوانندهای است که موسیقی دوست دارد و می...
۱۴۰۴/۰۴/۰۵
نمایش یک فیلم زیرزمینی ایرانی در بخش مسابقه جشنواره کارلو ویواری
بانیفیلم: جشنواره کارلوویواری امسال یک فیلم از سینمای زیرزمینی ایران را در مسابقه قرار داد. پنجاه و نهمین جشنواره کارلوویواری ...ادامه مطلب
۱۴۰۴/۰۴/۰۵
منتظر بمانید..
خواهی نشوی رسوا،همرنگ جماعت شو
فرزانه متین-فیلم عامه پسند این روزها با اکران آنلاین وارد شبکه نمایش خانگی شده است.عامه پسند سومین اثر سهیل بیرقی ،پس از فیلم من و عرق سرد است.بیرقی در طول کارنامه ی هنری اش نشان داده که مبارزه زنان برای به دست آوردن حقوق شان سوژه ی آثارش بوده و...
۱۴۰۳/۰۳/۱۹
منتظر بمانید..
ترانه تنهایی/ نگاهی به فیلم «عامه پسند»
سینماسینما، محدثه واعظیپور آنچه نام سهیل بیرقی را در یک دهه اخیر سر زبان انداخته، آثاری است که با نزدیک شدن به دوایر ملتهب و پرداختن به مسائل خاص اجتماعی، ساخته شدهاند. فیلمهای او، در سینمای اجتماعی اغلب بیرمقِ این سالها، تماشایی و با طراوتند. در «من»، جهانی که فیلمساز...
۱۴۰۳/۰۲/۳۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«عامه پسند» اکران آنلاین میشود
بخش اکران آنلاین فیلمنت از ۲۵ اردیبهشت میزبان فیلم «عامه پسند» با بازی فاطمه معتمدآریا، هوتن شکیبا و باران کوثری خواهد بود. به گزارش سینماسینما، فیلم سینمایی «عامه پسند» اثری از سهیل بیرقی از ساعت ۸ شب سهشنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ در فیلمنت اکران آنلاین میشود. این فیلم ۹۱ دقیقهای...
۱۴۰۳/۰۲/۱۸
لغو اکران فیلم «عامه پسند» در مشهد
سینماپرس: اکران فیلم «عامه پسند» به کارگردانی سهیل بیرقی در مشهد لغو شد.
۱۳۹۸/۱۱/۱۵