ترانه تنهایی/ نگاهی به فیلم «عامه پسند» | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

ترانه تنهایی/ نگاهی به فیلم «عامه پسند»

lazy_placeholder.gif%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%BE%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%AA%D9%86-%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A8%D8%A7-768x469-1-300x183.jpegسینماسینما، محدثه واعظی‌پور
آنچه نام سهیل بیرقی">سهیل بیرقی را در یک دهه اخیر سر زبان انداخته، آثاری است که با نزدیک شدن به دوایر ملتهب و پرداختن به مسائل خاص اجتماعی، ساخته شده‌اند. فیلم‌های او، در سینمای اجتماعی اغلب بی‌رمقِ این سال‌ها، تماشایی و با طراوتند. در «من»، جهانی که فیلمساز خلق می‌کند، با همه ابهام‌هایش پذیرفتنی و جذاب است. به ویژه رابطه لیلا حاتمی که شخصیتی تازه از یک خلافکار زبده باهوش ارائه داده و امیر جدیدی در نقش مامور که با پرسونای آشنا و تکراری چنین شخصیت‌هایی فاصله دارد. «من» به عنوان نخستین فیلم کارگردان جوانی که سالها سابقه دستیاری داشت، بسیار امیدوار کننده بود و اشتیاق برای تماشای «عرق سرد» را بیشتر می‌کرد. فیلمی که به طور مشخص به موضوع زنان می‌پرداخت و آنها را در تقابل با مناسبات جامعه مردسالار، تعریف می‌کرد.
«عامه پسند» فیلم سوم بیرقی، نه کاملا وامدار دو فیلم قبلی است و نه از دنیای آشنای کارگردان فاصله دارد. فیلم روایت زندگی فهیمه است که در میانسالی از همسرش جدا می‌شود و به شهرضا می‌رود. شهرضا محل تولد بیرقی است و یکی از شهرهای سنتی ایران. شهر و مردمش، بخشی از جریانی هستند که فهیمه، باید مقابلشان بایستد، آشنایی کارگردان با این فضاست که منطق داستانی فیلم را شکل می‌دهد. در مسیر پرپیچ و خم فهیمه برای استقلال، شهر در کنار شخصیت‌هایی مثل محمدعلی و پسر فهیمه، مانعی جدی است. نقد و تقبیح ریاکاری و تن دادن به عرف و پسند مردم، که در «عرق سرد» یکی از تم‌های اصلی فیلم بود، در «عامه پسند» عنصری کلیدی و متمایزکننده شخصیت اصلی از جامعه اطرافش است. فهیمه می‌کوشد بندهای سنت و عرف را از پایش باز کند، اما در نهایت مقهور شرایط می‌شود. بخشی از فیلم به تقابل پنهان دو زن اختصاص دارد. فهیمه و افسانه.
افسانه (باران کوثری) به عنوان زنی جوان و موفق، که صاحب حرفه و شناخته شده است، کاملا معادلات شهر و بازار را می‌شناسد و جزئی از آن است. زنی که کرکره‌های مغازه را پایین داده و پنهانی قلیان می‌کشد و مهربانی و منفعت طلبی را توامان دارد. دلیل موفقیت افسانه، در آن فضای مردسالار، تن دادن به مناسبت سنتی است که زیر ظاهر امروزی شهر، قوی و پررنگ جاری است. اما فهیمه، در چارچوب جامعه سنتی تعریف نمی‌شود. جسور است و می‌خواهد انتقامش را از عمری که در یک زندگی خانوادگی ویران، تلف کرده بگیرد. کسب و کار تازه‌اش را بی‌محابا و بدون توجه به ارزش‌های جامعه‌ای که خود در آن رشد کرده، بی‌حسابگری‌های مرسوم سن و سالش، بنا می‌نهد و به میلاد (هوتن شکیبا) نزدیک می‌شود. پسری جوان که هم جای خالی فرزندش را برایش پر می‌کند، هم گاهی نیازهای زنانه‌اش به یک حامی را پاسخ می‌دهد.
«عامه پسند» تصویر درستی از تنهایی یک زن خانه‌دار ترسیم می‌کند، رویاهایی که در این زنان وجود دارد و قربانی تصویری می‌شود که جامعه از آنها مطالبه می‌کند، ساده و گاه دم دستی هستند اما این رویاها، اغلب عملی نمی‌شوند. اشاره‌های مختصر و مفید فیلم به رابطه محمدعلی با زنی دیگر، قطع ارتباط پسر و مادر و نادیده گرفته شدن فهیمه، بحران هویت این زن- مادر را عیان می‌کند. عاملی برای کندن از تهران و پناه بردن به شهرضا. این همه چیزی است که تماشاگر نیاز دارد از این شخصیت و تصمیم بداند، مهم نیست در گذشته فهیمه چه رخ داده، فیلم بر حالِ او تمرکز می‌کند.
بازی‌ها و انتخاب بازیگران در فیلم‌های بیرقی، استاندارد و قابل توجه هستند. در «عامه پسند» با یک باران کوثری متفاوت روبروییم که تیپ زن شهرستانی را به خوبی و با ظرافت عینیت بخشیده، در حرکات و میمیک چهره‌اش، جزئیاتی باورپذیر دارد. هوتن شکیبا بدون اغراق و خودنمایی به یک کاراکتر ویژه جان داده و معتمدآریا، پس از سال‌ها، قدرت بازیگری‌اش را به رخ کشیده است. نقش فهیمه به دلیل ماهیتش فرصت خوبی برای او بوده و بازی دقیق معتمدآریا در لحظات و سکانس‌های مختلف، مکمل این نقشِ خوب نوشته شده است. تکرار لحظاتی که او درِ فریزر را باز کرده و گرگرفتگی‌اش را با سرمای یخچال پر می‌کند، روند اضمحلال فهیمه در مسیری رو به تاریکی را نشان می‌دهد. اواخر فیلم، او با چشمانی غمگین و بغضی فرو خورده می‌کوشد ترسش از آینده تلخ پیش رو را پنهان کند و همچنان آتش درونش را به سرمایی مصنوعی می‌سپارد.
اما تماشاگر می‌داند که این شب را صبحی نیست و به یاد می‌آورد کمی قبل، در اوج استیصال و در پشه‌بند، چهره ویران فهیمه، با سکوت، شب و تنهایی در آمیخته و شکست، لبخندهایش را که جوانی گم شده‌ای را عیان می‌کرد، برای همیشه محو کرده است.

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/113239
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

لیلا حاتمی
ترانه علیدوستی
۳

حامد بهداد؛ بازیگر مولف و قائم به انرژی

سینماسینما، آریو همتی حامد بهداد در کنار شهاب حسینی، ترانه علیدوستی، باران کوثری و لیلا حاتمی پنج ستاره طبقه متوسط و مطالبه‌گر در دوران گذار از موج نخست سینمای مطالبه‌گر به موج دوم آن بودند. این دوره گذار از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۹۴ طول کشید و پس از آن نیز...

۱۴۰۵/۰۴/۰۹

احمد بهرامی
باران کوثری

«شهر خاموش»؛ طلسم فاوست بر فراز شهر

سینماسینما، پویا عاقلی‌زاده فروید درباره‌ مواجهه با زخم‌های روانی دو رویکرد را معرفی می‌کند: تکرار و تقلید. او انسان زخم‌خورده را در عطش تکرار موقعیتی می‌داند که منجر به ایجاد زخم عمیق او شده است؛ اما چون ساختن موقعیتی عیناً مشابه، غیرممکن است، مکانیسم تقلید به بهترین پیشنهاد برای او...

۱۴۰۴/۱۰/۰۱

رخشان بنی اعتماد
باران کوثری
۱

در آستانه شش سالگی سوینا؛ نسخه ویژه نابینایان «نرگس» با صدای باران کوثری منتشر می‌شود

در آستانه شش سالگی سوینا؛ نسخه ویژه نابینایان «نرگس» با صدای باران کوثری منتشر می‌شود

باران کوثری فیلم سینمایی «نرگس» ساخته رخشان بنی‌اعتماد را برای نابینایان توضیح‌دار کرد. به گزارش سینماسینما، سوینا در آستانه ششمین سالگرد تاسیس خود، نسخه ویژه نابینایان فیلم سینمایی «نرگس» ساخته رخشان بنی‌اعتماد را پنجشنبه ۲۶ تیرماه در چارچوب برنامه فیلمخانه منتشر می‌کند. این فیلم روز پنجشنبه ساعت ۱۹ از طریق...

۱۴۰۴/۰۴/۲۵

جهانگیر کوثری
رخشان بنی اعتماد
۳

با صدای رخشان بنی‌اعتماد، لیلی گلستان، جهانگیر و باران کوثری؛ نسخه صوتی داستان «تیستو سبزانگشتی» منتشر می‌شود

سوینا (سینمای نابینایان) داستان صوتی «تیستو سبزانگشتی»‌ را پنجشنبه منتشر می‌کند. به گزارش سینماسینما، «تیستو سبزانگشتی» عنوان کتابی نوشته موریس دروئون با ترجمه لیلی گلستان است که کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان آن را منتشر کرده و ابراهیم حقیقی تصویرگر و طراح روی جلد کتاب است. سوینا داستان صوتی...

۱۴۰۳/۱۱/۲۴

باران کوثری
مسعود فراستی

پوستر ترسناک، زباله‌سازی در برج میلاد و تحول فراستی؛ حاشیه‌های روز چهارم جشنواره

جنجال در نشست خبری فیلم «شمال از جنوب‌غربی»، تحول مسعود فراستی، پاسخ پدر باران کوثری به انتقادها، تولید زباله‌های اضافه ...ادامه مطلب نوشته پوستر ترسناک، زباله‌سازی در برج میلاد و تحول فراستی؛ حاشیه‌های روز چهارم جشنواره اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۱/۱۶

جهانگیر کوثری
باران کوثری

«رگ‌های آبی»؛ با فروغ، رزومه‌ای برای باران

سینماسینما، امیرابراهیم جلالیان فیلم «رگ‌های آبی» اولین ساخته‌ی جهانگیر کوثری در مقام کارگردان به بررسی زندگی پرفراز و نشیب شاعره شهیر فروغ فرخزاد پرداخته . اما در بطن فیلم نیم نگاهی به زندکی فروغ شده و قصه، موشکافانه روایت نشده است. در واقع توصیف الحال دو زندگی از دو فروغ...

۱۴۰۳/۱۱/۱۴


«بی‌داد»؛ وقتی مضمون از فیلم جلو می‌زند

سینماسینما، سید حسام فروزان مشکل «بی‌داد» این نیست که حرفی برای گفتن ندارد؛ اتفاقاً مشکلش این است که بیش از اندازه اصرار دارد حرفش را به ما بگوید. فیلم تازه سهیل بیرقی را نمی‌توان در مقام یک اثر سینمایی تمام‌عیار ارزیابی کرد. فیلمنامه، ساختار و اجرا، هر سه با کاستی‌های...

۱۲ساعت پیش


«بی‌داد»؛ گونه‌ای پیله تنیدن شبانه‌ با صدای زنانه‌

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی چیزی که در مورد «بی‌داد» جلب توجه می‌کند، صحنه‌های کلیشه‌ای (مثل برخورد مسئول زن  بی‌حوصله آموزشگاه موسیقی در ابتدای فیلم) و سمبل‌های  آشکار (مثل کرم ابریشمی که ستی، دخترک آوازخوان فیلم نگه می‌دارد) نیست. فیلمساز به تدریج و به ظرافت، ساختار معماری بیانی‌اش را در دل...

۱۴۰۵/۰۶/۰۲


نگاهی به سینمای زیرزمینی به بهانه «بی‌داد»/ عرصه تجلی سینمای اجتماعی 

سینماسینما، ابوالفضل نجیب سینمای زیرزمینی خواسته یا ناخواسته و معطوف به تنگ نظری‌ها و استیلای سانسور و اعمال گردنه‌های متعدد بر تولید سینمای اجتماعی، به پدیده عادی تبدیل شده است. نکته قابل تامل در این مورد استقبال و موفقیت‌های این‌گونه سینمای نوظهور و به رسمیت شناختن آن در خارج از...

۱۴۰۵/۰۵/۳۰


«بی‌داد»؛ ضربه هفتاد و پنجم

سینماسینما، گلاره محمدی این روزها واژه‌ها بیش از هر زمان دیگری از اعتبار و معنای واقعی‌شان تهی شده‌اند. «جسورانه»، «ملتهب» و «واقعی» گاهی فقط برای گرفتن لایک و ویو به کار می‌روند و پس از مصرف، از درجه اعتبار ساقط می‌شوند. «بی‌داد» هم با همین واژه‌ها معرفی می‌شود؛ فیلمی جسورانه،...

۱۴۰۵/۰۵/۲۶


دادی که «بی‌داد» به باد داد/ شعار و دیگر هیچ!

فیلم سینمایی «بی‌داد» به کارگردانی سهیل بیرقی که این روزها درباره آن می‌شنویم، جدای نظرگاه انتقادی و سیاسی‌اش، از نظر سینمایی دچار اشکالات جدی است. نوشته دادی که «بی‌داد» به باد داد/ شعار و دیگر هیچ! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۵/۲۵


تجربه زیسته و نقد فیلم: حق سخن گفتن یا معیار داوری؟

سینماسینما، مینا اکبری بحث‌های اخیر درباره فیلم «بی‌داد» ساخته سهیل بیرقی بار دیگر این پرسش را پیش کشیده که تجربه زیسته در نقد یک فیلم اجتماعی چه جایگاهی دارد؟ کسی که یک واقعیت را زیسته، حق دارد درباره تصویری که سینما از آن واقعیت ارائه می‌دهد حرف بزند؛ حتی اگر...

۱۴۰۵/۰۵/۲۳


نامزدی «نُه» در پنج رشته در جشنواره برزیلی

فیلم سینمایی «نه» ساخته شاهین رشیدی در پنج رشته جشنواره برزیلی نامزد شد. به گزارش روابط عمومی، فیلم سینمایی «نُه» به نویسندگی و کارگردانی شاهین رشیدی و تهیه‌کنندگی شاهین باباپور ...ادامه مطلب

۱۴۰۰/۰۶/۲۶