کوچ شاعرِ سینما
از خسرو سینایی عمدتا با هنرش در سینما یاد میشود؛ اما او که معتقد بود همه چیز به قدرت تخیل مربوط میشود با شاعری در نوجوانی به سینما رسید، ادبیات را به سینما پیوند داد و با سالها حیرت از حافظ از دنیا رفت.به گزارش ایسنا، خسرو سینایی را که یازدهم مردادماه در سن هشتادسالگی و بر اثر کرونا از دنیا رفت، بیشتر با مستندهایش همچون «مرثیه گمشده» و فیلمهای سینمایی از جمله «عروس آتش»، «هیولای درون»، «مثل یک قصه» و ... میشناسیم، و یا «گفتوگو با سایه» که در آن به ادبیات گریز میزند و از صادق هدایت روایت میکند. اما پیوند او با شعر و ادبیات فراتر از اینهاست؛ او در یکی از مصاحبههایش گفته بود از وقتی خواندن و نوشتن را آموخته به ادبیات علاقه بسیار داشته و در دوران متوسطه پای شب شعرهای فریدون مشیری و سیمین بهبهانی مینشسته و بعضا شعرهایش را در این محافل میخوانده است.
سینایی که برای ساخت مستند «مرثیه گمشده» نشان ویژه کشور لهستان را از رئیسجمهور این کشور دریافت کرده بود، نخستین مجموعه شعر خود با عنوان «تاولهای لجن» را در سال ۱۳۴۲ به چاپ رساند. «اتاق صورتی»، مجموعهای از ۵۲ قطعه شعر، دیگر دفتر شعر منتشرشده از این فیلمساز است. او همچنین مجموعهای از شعرهایش را که در فصله سالهای ۳۴ تا ۹۴ سروده بود با آهنگسازی خود و خوانش مهرداد اسکویی در قالب کتاب صوتی «یادگاری» منتشر کرد.
از ویژگیهای خسرو سینایی پیوندی است که میان سینما و ادبیات در فعالیت هنری خود به وجود آورد؛ فیلم «گفتوگو با سایه» که با محوریت زندگی و اندیشههای صادق هدایت ساخته است و همچنین دیدگاههایی که از او در عرصه ادبیات بهجا مانده، حاکی از این موضوع است.
سینایی بویژه در سالهای اخیر بر مفهوم اگزوتیسم در هنر تاکید داشت که این دیدگاه او در قالب سه مقاله در چهلویکمین شماره از مجله «شوکران» ویژه «اگزوتیسم و پراکندهگزینی در ادبیات» منتشر شد. پونه ندائی - سردبیر «شوکران» - در سرمقاله این شماره نشریه نوشته بود: «در واپسین روزهای بهار امسال که آقای سینایی را دیدم و دریافتم که وی به چه بحثهای دقیقی از جمله اگزوتیسم، پراکندهگزینی و چگونگی نگارش «بوف کور» با استفاده از این مقولهها میاندیشد، از ایشان تقاضا کردم حاصل اندیشه و دغدغه خود را با مخاطبان مجله نیز در میان بگذارد.»
سخنان خسرو سینایی درباره «ارتباط تنگاتنگ شعر، سینما و هنرهای دیگر با یکدیگر» در همایش «حافظ به روایت ادب و هنر» که در مهرماه سال ۹۱ توسط مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار شد، از دیگر جلوههای بهجامانده از دیدگاههای او در عرصه ادبیات و هنر است؛ او در این همایش گفته بود: در محدوده فرهنگهایی که کم و بیش شناختهام، برای من، سه اوج دستنیافتنی وجود دارد: در موسیقی: یوهان سباستین باخ؛ در هنرهای تجسمی: میکل آنژ و در شعر: خواجه شمسالدین حافظ. دانشجو که بودم گاهی برای فرار از سوز سرمای زمستانی شهر وین به کلیسایی که سر راهم بود پناه میبردم و ساعتی در آنجا مینشستم. غالبا کسی در آنجا آثاری از یوهان سباستین باخ را با ساز ارگ تمرین میکرد. آن موسیقی در آن خلوت و تنهایی کلیسا، چنان مرا به عالمی روحانی نزدیک میکرد که مولانا، شوریدهترین شاعر بزرگمان را حس میکردم که میگوید: مرغ باغ ملکوتم، نیم از عالم خاک/ چند روزی قفسی ساختهاند از بدنم.
او که فردوسی را نماد حماسه و بزرگی، سعدی را نماد خرد و جهاندیدگی، مولانا را نماد رهایی و شوریدگی و حافظ را دوست خود میدانست، گفته بود: نوجوان که بودم من هم به جرگه بیشمار مریدان خواجه شمسالدین پیوستم. در همان سالهای نوجوانی روزی تفالی زدم و از او پرسیدم: «خواجه من عاقبت به جایی میرسم؟!» خواجه با مهربانی به من جواب داد: مژده ای دل که مسیحا نفسی میآید/ که ز انفاس خوشش بوی کسی میآید. امیدی که آن روز دوستم به من بخشید، آنقدر تکانم داد که هنوز هم پس از نزدیک به ۶۰ سال، برای تحقق گفتهاش میکوشم تا نزد او شرمنده نشوم. گرچه طی سالها خیام بزرگ را هم باور کردهام که گفت: سرتاسر آفاق دویدی، هیچ است/ و آن نیز که در خانه خزیدی، هیچ است. و بالاخره اینکه: «ما لعبتکانیم و فلک لعبتباز».
سینایی معتقد بود که اگر شاعر باشی، شعر در ذهن تو شکل میگیرد و بقیه آنچه برای انتقال ذهن و احساست به دیگران به کار میگیری، ابزار کار توست.
خسرو سینایی در بخش دیگری از سخنانش در همایش «حافظ به روایت ادب و هنر» چنین بیان کرده بود: «من از آن کارگردانهای سینما نیستم که حرکات دوربین را قبلا تعیین میکنند. چون آنها به طور طبیعی شکل میگیرند. همه چیز به قدرت تخیل مربوط میشود. من فیلم را در ذهن آماده دارم؛ فقط سعی میکنم آن را بسازم.» و مگر میتوان بدون قدرت تخیل شاعر بود؟!
این سینماگر معتقد بود که یک ذهنیت شاعرانه خلاق میتواند حتی «روش نثر» را در داستانی به کار ببرد و حاصل کار شاعرانه خواهد بود. او بوف کور صادق هدایت را مصداق روشنی در تایید این ادعا میدانست.
او میگفت: بپذیریم که نوع ابزار و چگونگی بهکارگیری آن، شعر را نمیسازد، بلکه ذهن شاعر است که اثری شاعرانه را خلق میکند. پس میتوانیم کلام منظوم یا غیرمنظوم شاعرانه، موسیقی شاعرانه، نقاشی شاعرانه، و بالاخره سینمای شاعرانه داشته باشیم و یادمان باشد که شاعرانه بودن به معنای رمانتیک و سانتیمانتال بودن نیست. ریشه اصلی شاعرانگی در تخیل خلاق است که در محدوده وسیعی از حماسه تا غزل و بالاخره تا شعر آزاد و سپید حرکت میکند و در مواردی از ظاهرا پیشپاافتادهترین پدیدهها الهام میگیرد و با معمولیترین کلمات و جملات از آنها، شعر واقعی میسازد.
سینایی معتقد بود که حافظ در اوج خلاقیت شاعرانه ذهنی، آنچنان در کاربرد کلمات، مهارت دارد و آنچنان کلمات را در اوج ابهام و ایهام و ظرافت و رندی و شیطنت چون توری بسیار ظریف در هم میبافد که طی همه عمر او را مبهوت کرده است.
او گفته بود که یک عمر کوشیده تا ظاهرا تفکر و منشی عاقلانه داشته باشد، اما غالبا حافظ با او کاری کرده که نه فقط ساعتها و روزها بلکه سالها حیرتزده مانده است.
خسرو سینایی، شاعر، مستندساز، کارگردان سینما و آهنگساز متولد سال ۱۳۱۹ بود که فیلمسازی خود را از سال ۱۳۴۶ آغاز کرد.
او سال ۶۲ مستند «مرثیه گمشده» با روایت مهاجرت هزاران لهستانی به ایران را ساخت که جایزهای از رئیسجمهور کشور لهستان هم گرفت. یکی از مطرحترین فیلمهای سینمایی این کارگردان «عروس آتش» بود که سال ۷۸ ساخته شد و سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه را در جشنواره فیلم فجر دریافت کرد.
یکی از آخرین مستندهای خسرو سینایی «جزیره رنگین» بود که سال ۹۳ با محوریت جزیره هرمز و خاکهای رنگی این منطقه ساخته شد. او این فیلم را یک اثر توریستی نمیدانست بلکه معتقد بود این فیلم یک پیشنهاد است که میتواند تلنگرهای ظریفی به اذهان بزند تا بدانیم مملکت زیبایی داریم و خوب است آن را بشناسیم تا همه چیز فقط در تهران متمرکز نباشد.
کویر خون، مثل یک قصه، گفتوگو با سایه و هیولای درون از دیگر آثار این فیلمساز هستند.
انتهای پیام
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
نکوداشت خسرو سینایی برگزار شد؛ سینماگری که فردگرا و خودنما نبود
مراسم نکوداشت زندهیاد خسرو سینایی به همراه با نمایش فیلم «در کوچههای عشق» عصر روز گذشته در سالن فردوس موزه سینما برگزار شد. به گزارش سینماسینما، پس از نمایش فیلم «در کوچههای عشق»، علی لقمانی فیلمبردار و از همکاران نزدیک زندهیاد سینایی گفت: امروز به یاد خسرو سینایی یکی از...
۱۴۰۳/۱۱/۰۱
برپایی نکوداشتی برای خسرو سینایی
قاسم قلی پور تهیه کننده معتقد است: خسرو سینایی فردگرا نبود. مراسم نکوداشت زندهیاد خسرو سینایی همراه با نمایش فیلم ...ادامه مطلب نوشته برپایی نکوداشتی برای خسرو سینایی اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۱/۰۱
نکوداشت خسرو سینایی در موزه سینما
نمایش فیلم «در کوچههای عشق» به کارگردانی زندهیاد خسرو سینایی و نکوداشت این کارگردان فقید در موزه سینما برگزار میشود. نوشته نکوداشت خسرو سینایی در موزه سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۰/۲۶
جزئیات افتتاحیه جشنواره ملی فیلم اقوام ایرانی
مراسم افتتاحیه نخستین دوره جشنواره ملی فیلم اقوام ایرانی عصر روز سهشنبه برگزار میشود. به گزارش سینماسینما به نقل از روابط عمومی جشنواره ملی فیلم اقوام ایرانی، این مراسم شامل بخشهای مختلفی است که ازجمله آن میتوان به مراسم نکوداشت زندهیاد خسرو سینایی اشاره کرد. یکی از شاخصههای آثار کارگردان...
۱۴۰۳/۰۲/۲۴
جشن تولد برای خسرو سینایی
در سالروز تولد ۸۳ سالگی زندهیاد خسرو سینایی یک تابلوی نقاشی به همراه عکسهایی از این هنرمند نمایش داده میشود و کتاب «خسرو سینایی» به روایت ناصر فکوهی نیز رونمایی ...ادامه مطلب نوشته جشن تولد برای خسرو سینایی اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۲/۱۰/۲۵
روایت خسرو سینایی از «پوست کلفتی در سینما»
خسرو سینایی می گفت: “همیشه از ساختن فیلم لذت بردهام. ولی همیشه حاشیههای قبل و بعد از ساختن آن آزارم داده است. تجربه کردم که سینما به دلیل نیازی که ...ادامه مطلب
۱۴۰۲/۰۵/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
نسخه مرمت شده «عروس آتش» در سینماتک خانه هنرمندان ایران
نسخه مرمت شده فیلم سینمایی «عروس آتش» ساخته خسروسینایی در چهارصد و نود و یکمین برنامه سینماتک خانه هنرمندان ایران نمایش داده میشود. به گزارش سینما سینما به نقل از روابط عمومی خانه هنرمندان ایران، تازهترین برنامه سینماتک روز دوشنبه ۲۷ دی ماه به نمایش نسخه مرمت شده فیلم سینمایی...
۱۴۰۰/۱۰/۲۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
کدام سینماگران تاکنون در حقیقت تجلیل شدند؟
در دورههای مختلف جشنواره سینماحقیقت از برخی بزرگان سینمای مستند به پاس یک عمر فعالیت هنری تقدیر شده؛ بزرگانی چون ناصر تقوایی، منوچهر طیاب و خسرو سینایی که همواره نامشان بر سر زبانها بوده است.
۱۴۰۰/۰۸/۲۹
معیریان در آستانه روز ملی سینما با موزه سینما مطرح کرد/ حاتمی میگفت عبدالله اسکندری و جلالالدین معیریان شمس و مولانا هستند
به مناسبت روز ملی سینما و در ادامه سلسله نشستهای تاریخ شفاهی، موزه سینمای ایران طی یک هفته هر روز گفتگوی تفضیلی با یکی از عوامل تاثیرگذار سینمای ایران را منتشر می کند. امروز ۲۰ شهریورماه در آستانه روز ملی سینما و در آستانه زادروز این هنرمند ناگفتههای «جلال الدین...
۱۴۰۰/۰۶/۲۰
۳ کارگردانی که مقابل فیلمفارسی ایستادند
کتاب «صدای آینهها؛ گفتوگو با خسرو سینایی، منوچهر طیاب و محمدرضا اصلانی» منتشر شد.
۱۴۰۰/۰۶/۱۰
یادی از خسرو سینایی؛ تکنواز ایرانی آکاردئون
نام خسرو سینایی بیش از هر چیز با «سینما» گره خورده و اکثرا او را به عنوان فیلمساز مستندهایی برجسته یا فیلمهایی ماندگار مثل «عروس آتش» میشناسند، اما این هنرمند ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۵/۱۰
منتظر بمانید..
برای خسرو سینایی؛ "تکنواز ایرانی آکاردئون"
نام خسرو سینایی بیش از هر چیز با «سینما» گره خورده و اکثرا او را به عنوان فیلمساز مستندهایی برجسته یا فیلمهایی ماندگار مثل «عروس آتش» میشناسند، اما این هنرمند در برههای یک چهره مطرح موسیقی در اتریش بوده که کمتر از آن صحبت شده است.
۱۴۰۰/۰۵/۱۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
عکسی که فرح اصولی از فیلم «زنده باد…» منتشر کرد
فرح اصولی در صفحه شخصی خود در اینستاگرام عکسی از مهدی هاشمی و سمیرا سینایی در فیلم «زنده باد…» (۱۳۵۸) ساخته خسرو سینایی را منتشر کرد که میبینید:
۱۴۰۰/۰۱/۱۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
از قطع پیاپی برق سینماها تا قابی ماندگار برای سینایی و کیارستمی
جشنواره فیلم فجر در دوره دوم، فیلم برگزیده به معنای مطلق نداشت اما دو کارگردان فقید سینما، خسرو سینایی و عباس کیارستمی، جوایز مهمی دریافت کردند.
۱۳۹۹/۱۰/۲۶
آیین نکوداشت مرحوم «خسرو سینایی» در نخستین روز «سینماحقیقت»
سینماپرس: آیین نکوداشت زنده یاد خسرو سینایی سینماگر فقید سه شنبه ۲۵ آذرماه در نخستین روز از برگزاری آنلاین چهاردهمین جشنواره «سینماحقیقت» برگزار میشود.
۱۳۹۹/۰۹/۲۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
اکبر عالمی در کنار خسرو سینایی آرام گرفت
اکبر عالمی در کنار مزار خسرو سینایی و محمدعلی کشاورز به خاک سپرده شد.
۱۳۹۹/۰۷/۲۳
خسرو سینایی: همه چیز هم دست خود آدم نیست
«من اصلا سعی میکنم خرافاتی نباشم. ولی یک اتفاقهایی میافتد که آدم را به جاهایی سوق میدهد. بالاخره همه چیز هم دست خودِ آدم نیست.»
۱۳۹۹/۰۵/۱۸
یادبود مجازی خسرو سینایی در هفتمین روز درگذشت
مراسم یادبود خسرو سینایی توسط کانون کارگردانان برگزار میشود.
۱۳۹۹/۰۵/۱۷
اکران ویژه «جزیره رنگین» در سینما فرهنگ
سینماپرس: هنر و تجربه برای گرامیداشت یاد و خاطره خسرو سینایی، فیلم «جزیره رنگین» آخرین ساخته او را به نمایش درمیآورد.
۱۳۹۹/۰۵/۱۷
سکوت به احترام خسرو سینایی در اختتامیه جشنواره یک دقیقه قرنطینه
مراسم اختتامیه نخستین جشنواره بین المللی فیلم های کوتاه موبایلی "یک دقیقه قرنطینه" با اعلام برگزیدگان این دوره از جشنواره و تقدیر از کادر پزشکی کشور، با حضور تعداد محدودی از اعضای دبیرخانه و هیئت داوران جشنواره با رعایت کامل پروتکل های بهداشتی، در مرکز همایش های برج میلاد برگزار...
۱۳۹۹/۰۵/۱۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
پیام داریوش مهرجویی در پی درگذشت خسرو سینایی
داریوش مهرجویی با انتشار یادداشتی درگذشت خسرو سینایی را تسلیت گفت.
۱۳۹۹/۰۵/۱۴
قدر دوست و دوستیهایمان را بدانیم
لوریس چکناواریان، هنرمند پیشکسوت آهنگساز و از دوستان نزدیک زنده یاد خسرو سینایی از دست دادن یک دوست ۶۰ ساله را تجریه دردناکی عنوان کرد و از این هنرمند فقید با عنوان یک شخصیت منحصر به فرد و یکی از اسطورههای سینمای ایران یاد کرد.
۱۳۹۹/۰۵/۱۳
پیام تسلیت سفارت لهستان در پی درگذشت کارگردان «مرثیه گمشده»
سفارت لهستان در تهران در پیامی درگذشت خسرو سینایی، فیلمساز پیشکسوت ایران را تسلیت گفت.
۱۳۹۹/۰۵/۱۲
تسلیت معاون هنری ارشاد برای درگذشت خسرو سینایی
معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، درگذشت خسرو سینایی، هنرمند نویسنده و فیلمساز را تسلیت گفت.
۱۳۹۹/۰۵/۱۲
«سینایی یک مورد ویژه» از تلویزیون پخش میشود
شبکه مستند یکشنبه ـ ۱۲ مرداد ماه ـ با پخش مستند «سینایی یک مورد ویژه» یاد این هنرمند را گرامی میدارد.
۱۳۹۹/۰۵/۱۲
پیکر خسرو سینایی درقطعه هنرمندان آرام گرفت
سینماپرس: پیکر خسرو سینایی کارگردان سینما ساعتی قبل و بدون برگزاری مراسم تشییع در قطعه هنرمندان بهشت زهرا(س) به خاک سپرده شد.
۱۳۹۹/۰۵/۱۲
فیلمساز بود و از اهالی موسیقی!
خسرو سینایی بزرگ بود و از اهالی امروز بود؛ مردی که اگرچه اغلب او را با فیلمهایش می شناسند اما پیش از آنکه خود را به عنوان یک کارگردان در دنیای هنر تثبیت کند، در موسیقی دستی داشت.
۱۳۹۹/۰۵/۱۲
تصاویری از زنده یاد خسرو سینایی
۱۱ مرداد ۱۳۹۹ / ۲۰:۴۶خسرو سینایی، کارگردان سینما بر اثر ابتلا به کرونا و عفونت ریه در سن ۸۰ سالگی درگذشت. سینایی مستند ساز و کارگردان سینما متولد سال ۱۳۱۹ است که فیلمسازی خود را از سال ۱۳۴۶ آغاز کرد. او سال ۶۲ مستند «مرثیه گمشده» با روایت مهاجرت هزاران...
۱۳۹۹/۰۵/۱۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
روایتی از حمید فرخنژاد و آشناییاش با خسرو سینایی
حمید فرخنژاد چند سال قبل ابراز امیدواری کرده بود که نسل او بارقههای منش نسل کسانی مثل خسرو سینایی را بفهمد و ادامه دهد.
۱۳۹۹/۰۵/۱۱