نیای رئالیسم جادویی در سینما/ نگاهی به «معجزه در میلان» ساخته ویتوریو دسیکا
سینماسینما، یزدان سلحشوریادم است وقتی اولین بار «معجزه در میلان» را روی پرده سینما دیدم، تقریبا گیج بودم! فیلم، شباهتی به فیلمی نداشت که از سازنده «دزد دوچرخه» انتظار داشتم. اولا یک کمدی بود و در مرحله بعد اصلا دارای آن لحن تلخ فیلم های نئورئالیستی که برایم با «رُم شهر بی دفاع» روسلینی آغاز شده بود، نداشت، اما نکته مهمش باز این هم نبود. فیلم بدون آنکه از «واقعیت» کناره بگیرد، به نحو شگفت انگیزی از رمز و راز «افسانه ها» برخوردار بود. دو سال بعد، وقتی «صد سال تنهایی» را خواندم و با امکان شگفت انگیزی مثل «رئالیسم جادویی» در روایت آشنا شدم، تازه فهمیدم دسیکا چه کرده در این فیلم.
«معجزه در میلان» رسما یک آغاز بود، نه برای سینما صرفا، که برای ادبیات حتی. تاثیری که این فیلم بر فیلم های پس از خود گذاشت، انکارناپذیر است، حتی بر فیلم هایی که ظاهرا از افسانه بری بودند، گرچه در زمان ساختش، در ایتالیا، توسط منتقدان چپ تقریبا طرد شد[این لحن شاد و این ورود غیرایدئولوژیک «معجزه» به سینما آنان را برآشفته بود] و توسط منتقدان راست هم به دلیل موضع روشنش در قبال فاصله طبقاتی، چندان محبوب نبود. سکانس پایانی فیلم را [که همه شخصیت های پایین شهری سوار جاروی رفتگران می شوند و همچون جادوگران قرون وسطایی به آسمان می روند] بعدها اسپیلبرگ در «ای.تی» [با دوچرخه هایی که نوجوانان فیلمش را به آسمان برد] بازسازی کرد، اما به رغم برتری تکنولوژیک فیلم اسپیلبرگ، من شخصا سکانس دسیکا را بیشتر دوست دارم؛ تاثیرگذارتر است و انسانی تر و به گمانم، حتی باورپذیرتر.
فیلمی که بیشترین تاثیر را روی من گذاشت، «معجزه در میلان» ساخته ویتوریو دسیکا بود. فیلم های نئورئالیستی ایتالیایی تنها آثاری بودند که اجازه داشتند در کشورهای کمونیستی به نمایش درآیند، چراکه جامعه های کاپیتالیستی و سرمایه داری را مورد انتقاد قرار داده و مدام آنها را نکوهش می کردند. اما نکته بامزه اینجا بود که این فیلم – که قاعدتا می بایست مورد پذیرش سران جامعه های کمونیستی باشد ـ به خاطر جزئیاتش، توسط همان کمونیست ها توقیف شده بود… با وجود عدم نمایش عمومی فیلم، ما توانستیم در مدرسه فیلم سازی آن را ۱۵ تا ۲۰ بار ببینیم. فیلم بی نهایت برایمان جذاب و جدید بود و فکر می کنم این مسئله تا اندازه ای به ساختار کل فیلم برمی گشت. ساختاری که بعدها با عنوان «سینما – وریته»(سینما – حقیقت) شناخته شد… همین جا باید اعتراف کنم که همه فیلم های من به شدت وام دار این فیلم هستند.»[میلوش فورمن]
فیلم بر اساس رمان«Totò il Buono» و با همکاری مشترک دسیکا و زاواتینی روی فیلمنامه شکل گرفت. مشکل بتوان باور کرد که نویسنده «دزد دوچرخه» این متن پر از شوخی های خلاقانه و افسانه های جهان نو را خلق کرده باشد، اما زاواتینی واقعا چنین کاری کرد! فیلم، نخل طلای کن را به خانه برد، اما بیشترین تاثیر را بر سینمای آمریکا گذاشت نه سینمای ایتالیا. هالیوود البته رئالیسم جادویی اش را بدل به «فانتزی» کرد، آن هم نه برای بزرگسالان، که برای کودکان.
زاواتینی شاعر، روح شاعرانه انکارناپذیری را به فیلم بخشید که با «کودک درون» انسان پس از جنگ دوم جهانی و درگیر با جنگ سرد در مکالمه ای پیوسته اما دلپذیر بود. با این همه، این «کودک درون» در ایتالیا که هنوز چپ بودن و استالینیست بودن در اغلب موارد از سوی معتقدان و منتقدان یکی انگاشته می شد، عمیقا متاثر از دستورات فرهنگی -هنری «رفیق بزرگ» در مسکو بود. فیلم کمابیش حالت شیرینی تازه ای را داشت که برای کودکی خریداری شده باشد، بدون آنکه کودک آن را خواسته باشد و پیش از آن لج کرده باشد که چیز دیگری می خواهد و حالا هم از این یکی خوشش آمده باشد، اما لجاجت اجازه پشیمانی به او ندهد! این احتمالا بهترین توصیف، برای دلیل مقابله روشنفکران چپ در قبال فیلم دسیکا بود. فیلم در بلوک شرق توقیف شد و روایت میلوش فورمن از دلیل توقیف فیلم، به اندازه جهانی که میلان کوندرا از همان دوره در رمان هایش توصیف می کند، جالب توجه و مفرح و البته به طرزی غیرقابل مقاومت خنده دار است: «در سکانس پایانی فیلم، همه فقیران و بی خانمان ها، جلوی کلیسای جامع میلان به دسته جارو چنگ می زنند و با آن به دنیای بهتری پرواز می کنند و جالب اینکه کمونیست ها در این سکانس به این نکته پی برده بودند که جارو درحقیقت به سمت غرب پرواز میکند، به نظر آنها فیلم بر این تاکید داشت که دنیای بهتر، در غرب متجلی شده است و به همین دلیل، آنها فیلم را توقیف کردند.» شاید از همین توصیف بتوان به عیان دریافت که مشابهت نوع واقعیات ترسیم شده در فیلم دسیکا با جهان پیرامونی اش تا چه حد بوده. درواقع، این فیلم نه تنها از یک سری واقعیات «سخن می گوید»، بلکه ساختار خود را بر اساس همان واقعیات «شکل می دهد» و احتمالا به همین دلیل است که حالا می توانیم با خیال راحت و به دور از عذاب وجدان یک «روشنفکر متعهد»[بیماری مسری ای که حتی ژان پل سارتر غیرمارکسیست را هم روی صندلی چرخ دار «سیاست زدگی» نشانده بود] این فیلم را بخشی انکارناپذیر از «نئورئالیسم» بدانیم و تفسیرهای ایدئولوژیک خودمان را همچون کوله و پوتین هایی متعلق به جنگی سپری شده پشتِ درِ دوران جنگ سرد جا بگذاریم.
اکنون در سال ۲۰۱۸، وقتی به این فیلم نگاه می کنیم، حتی لازم نیست باقی فیلم های نئورئالیسم را ببینیم تا از جهان تلخ آن روزهای پس از جنگ ایتالیا باخبر شویم. خودِ فیلم پر از واقعیت های تلخ است که به شکل مفرحی روایت می شود، اما واقعیت را پنهان نمی کند. فیلم نه تنها برای نسل حاضر ایتالیا، که برای نسل حاضر جهان، یک کتاب درسی تاریخی است. درواقع مثل هر کمدی درست و خوبی، یک کتاب درسی تاریخی است درباره زمانه اش.
منبع: ماهنامه هنر و تجربه
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
منتظر بمانید..
فیلمهای بخش کلاسیکهای ونیز معرفی شدند/ به یاد دسیکا و ماسترویانی
فیلمهای میکل آنجلو آنتونیونی، ویتوریو دسیکا و لینا ورتمولر در بخش کلاسیکهای جشنواره فیلم ونیز امسال جای گرفتند. به گزارش سینماسینما، ونیز نسخه ترمیم شده فیلم کلاسیک «شب» اثر میکل آنجلو آنتونیونی و «طلای ناپل» اثر ویتوریو دسیکا را در فهرست ۱۸ فیلمی گذاشت که بخش کلاسیکهای هشتاد و یکمین...
۱۴۰۳/۰۴/۱۶
انتشار نسخه صوتی فیلم «دزد دوچرخه»
فیلم سینمایی «دزد دوچرخه» ساخته ویتوریو دسیکا با صدای محسن بهرامی توضیحدار شد.
۱۳۹۹/۰۳/۲۱
برترین فیلمهای سینمای روسیه در سالهای اخیر
فیلمهای روسی درست مثل سایر هنرهای این کشور، مضامینی، اسرارآمیز، عرفانی، روانشناختی و کنایهآمیز را همراه با موضوعاتی تاریک
۱۳۹۵/۱۱/۱۷
به بهانه سالروز درگذشت «مارچلو ماستوریانی»
مارچلو ماسترویانی، در سال ۱۹۵۷ یکی از نخستین فیلمهای مهم خود را با
۱۳۹۵/۰۹/۲۹
ماندگارترین لحظه های تاریخ سینما
بی گمان تاریخ سینمای جهان لحظه های ماندگار بسیاری به خود دیده است و تقریبا کمتر سینمادوستی است که
۱۳۹۵/۰۵/۲۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
از فریادهای سوسن پرور تا واکنش هنرمندان به درگذشت اکبر عبدی
هنرمندانی چون سوسن پرور، امین حیایی، رضا کیانیان، حامد بهداد، پرویز پرستویی، فاطمه معتمدآریا، نوید محمدزاده و... به خبر درگذشت اکبر عبدی واکنش نشان دادند.
۱۴۰۵/۰۵/۰۳
از حضور پرستویی در یک اجرا تا انتشار آمار تماشاگران
از سرگیری فعالیت سالنهای نمایشی بعد از تعطیلات رسمی کشور، شروع اجرای نمایش «۶۸ ثانیه بعد از تو» با حضور پرویز پرستویی، برگزاری جلسه نمایشنامهخوانی با نقشخوانی نوجوانان، از تازهترین خبرهای نمایشی است.
۱۴۰۵/۰۴/۲۰
۶ درگذشت با خبرهایی از پرویز پرستویی و عرفان طهماسبی
فضای حکمرانی باید با تغییر ذائقه جامعه هماهنگ شود، وقتی «سگکشیِ» بیضایی مدیر جابهجا کرد، سیمین پس از مرگ جلال چه نوشت؟، روایتی از یک عکس تکاندهنده از جنگ، مراسم تشییع صدای ماندگار ایران، تخلف در کرمان ادامه دارد، شش درگذشت، وضعیت بازار پرچم محرم پس از جنگ و نوسان...
۱۴۰۵/۰۳/۲۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
نگاهی متفاوت به ماجرای فیلم توقیفی فرهاد اصلانی،مریلا زارعی و پرویز پرستویی
معاون سابق ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی با بازخوانی آنچه بر فیلم «خرس» خسرو معصومی و توقیف آن گذشته، تأکید کرد: این فیلم به دلیل قصۀ درگیرانه، پرکشش و جهانشمول خود هنوز میتواند در سکوهای نمایش فیلم دیده شود. درنگ در انجام این کار بیش از این جایز نیست و...
۱۴۰۵/۰۳/۲۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
اکران ویژه فیلمهایی از شهاب حسینی، بابک حمیدیان و پرویز پرستویی
همزمان با فرا رسیدن ایام سوگواری ماه محرم، چند اثر سینمایی عاشورایی با بازی پرویز پرستویی، شهاب حسینی، حامد بهداد و بابک حمیدیان نمایش داده میشود.
۱۴۰۵/۰۳/۲۶
حضور دوباره پرویز پرستویی در تئاتر
پرویز پرستویی که در کنار بازیگری گاهی هم در حوزه تهیهکنندگی تئاتر فعالیت میکند، از تیر ماه بار دیگر با تهیهکنندگی دو تئاتر، در هنرهای نمایشی حضور خواهد داشت.
۱۴۰۵/۰۳/۲۴
ویدیو/ «حضور و غیاب» هنرمندان به یاد دانشآموزان میناب
آخرین شب از برنامه «حضور و غیاب» شامگاه شنبه (۱۰ خرداد) با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، سخنگوی دولت، رییس سازمان سینمایی، معاون امور هنری و مدیرعامل بنیاد فارابی در خانه هنرمندان برگزار شد. در این برنامه که پرویز پرستویی اجرای آن را برعهده داشت به جای حضور و...
۱۴۰۵/۰۳/۱۰
پرویز پرستویی: ما دوباره کبوترهایمان را پیدا خواهیم کرد
در آخرین شب برنامه «حضور و غیاب» به یاد بچههای میناب، پرویز پرستویی از مردم خواست با او تکرار کنند: «ما دوباره کبوترهایمان را با مهربانی پیدا خواهیم کرد، انتظار میکشیم حتی روزی که دیگر نباشیم.»
۱۴۰۵/۰۳/۱۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
نگاهی به تازهترین قسمت برنامه «اکنون»؛ سیر و سلوک بازیگری
سینماسینما، فرهاد خالدی نیک؛ گفت و گوی سروش صحت با پرویز پرستویی در پنجاه و سومین قسمت برنامهی «اکنون»، نه تنها گفت و شنودی تماشایی و ماندگار، بلکه یک مستر کلاس فوق العاده برای علاقه مندان بازیگری است. علاقه مندانی که شاید هزینه های فراوانی را برای لمس دنیای بازیگری...
۱۴۰۴/۰۹/۰۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
بازیگران ترکیهای «هزار و یک شب» چه کسانی هستند؟
سریال نمایش خانگی «هزار و یک شب» به کارگردانی مصطفی کیایی که با همکاری بازیگران ایرانی و ترکیهای تولید شده دوشنبه ۱۰ آذر منتشر میشود. نوشته بازیگران ترکیهای «هزار و یک شب» چه کسانی هستند؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۹/۰۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
از روی دیگر «مهرداد» تا گامهای هوشمندانه «الهام»
در هفتهای که پشت سر گذاشتیم مهرداد صدیقیان، پرویز پرستویی، امید جهان، الهام کردا و سجاد بابایی از مهمترین چهرههای خبرساز در محافل رسانهای بودند. نوشته از روی دیگر «مهرداد» تا گامهای هوشمندانه «الهام» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۶/۲۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
از خاطرهبازی با فیلمهای ماندگار تا تقدیم تقدیرنامه پرستویی به پورشیرازی
مراسم گرامیداشت روز ملی سینما به همت خانه سینما در موزه سینمای ایران برگزار و طی آن از پرویز پرستویی و ستاره اسکندری تجلیل شد. نوشته از خاطرهبازی با فیلمهای ماندگار تا تقدیم تقدیرنامه پرستویی به پورشیرازی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۶/۲۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
از بازگشت بلندپروازانه «رامبد» تا ناگفتههای «هومن» از «وحشی»
در هفتهای که پشت سر گذاشتیم رامبد جوان، پرویز پرستویی، هومن سیدی، لاله مرزبان و علی میرمیرانی از مهمترین چهرهها در محافل رسانهای بودند. نوشته از بازگشت بلندپروازانه «رامبد» تا ناگفتههای «هومن» از «وحشی» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۴/۲۰
پخش سریال «شکارگاه» از دو پلتفرم
سریال «شکارگاه» با بازی پرویز پرستویی همزمان از دو پلتفرم در شبکه نمایش خانگی منتشر خواهد شد. به گزارش ایسنا، ...ادامه مطلب نوشته پخش سریال «شکارگاه» از دو پلتفرم اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۳/۱۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
پرستویی بازیگر سریال نمایش خانگی «شکارگاه» شد
اولین عکس از گریم پرویز پرستویی در سریال «شکارگاه» منتشر شد. به گزارش ایسنا، «شکارگاه»، تازهترین ساخته نیما جاویدی است ...ادامه مطلب نوشته پرستویی بازیگر سریال نمایش خانگی «شکارگاه» شد اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۳/۱۰