بدن‌مندی زن در سینما | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

بدن‌مندی زن در سینما

lazy_placeholder.gifphoto_2025-11-11_06-34-27-300x280.jpg سینماسینما، آریو همتی

برخی از مهم‌ترین جلوه‌های ابراز بدن، فراتر از مفهوم تن، شامل هم‌افزایی تن، روح، روان و جهان درون و برون و… زنان در سینما را اگر فهرست‌وار نام ببریم اینچنین است:

تاجی احمدی در «خشت و آینه» ۴۳، مهری ودادیان در «شوهر آهو خانم» ۴۷، ثریا قاسمی در «آرامش در حضور دیگران» ۴۸، نوری کسرایی در «پنجره» ۴۹، پروانه معصومی در «رگبار» ۵۰، گوگوش در «بیتا» ۵۱، فروزان در «دشنه» ۵۱، فخری خوروش در «شطرنج باد» ۵۵، آهو خردمند در «پسر ایران از مادرش بی‌اطلاع است» ۵۵، پوری بنایی در «غزل» ۵۵، شهره آغداشلو در «سوته‌دلان» ۵۶، مری آپیک در «بن‌بست» ۵۶، سوسن تسلیمی در «چریکه تارا» ۵۸، افسانه بایگان در «سربداران» ۶۰، تسلیمی در «باشو، غریبه کوچک» ۶۴، شهلا میربختیار در «پاییز صحرا» ۶۴، هما روستا در «پرنده کوچک خوشبختی» ۶۶، بیتا فرهی در «هامون» ۶۸، ماهایا پطروسیان در «پرده آخر» ۶۹، نیکی کریمی در «پری» ۷۳، فاطمه معتمدآریا در «همسر» ۷۳، ویشکا آسایش در «ساحره» ۷۶، هدیه تهرانی در «قرمز» ۷۷، عسل بدیعی در «بودن یا نبودن» ۷۷، پگاه آهنگرانی در «دختری با کفش‌های کتانی» ۷۸، هدیه تهرانی در «شوکران» ۷۸، نیکی کریمی در «دو زن» ۷۸، مهتاب کرامتی در «مومیایی ۳» ۷۸، مژده شمسایی در «سگ‌کشی» ۷۹، کتایون ریاحی در «شام آخر» ۸۰، رویا نونهالی در «عصر جمعه» ۸۴، باران کوثری در «خون‌بازی» ۸۵، گلشیفته فراهانی در «میم مثل مادر» ۸۵، بیتا بادران در «دل‌شکسته» ۸۷، سارینا فرهادی در «جدایی نادر از سیمین» ۸۹، طناز طباطبایی در «هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند» ۹۱، ترانه علیدوستی در «فروشنده» ۹۴، سارا بهرامی در «علفزار» ۱۴۰۰، لیلا حاتمی در «پیر پسر» ۱۴۰۰، لیلی فرهادی در «کیک محبوب من» ۱۴۰۲، آناهیتا افشار در «تهران کنارت» ۱۴۰۲، هدی زین‌العابدین در «اسکورت» ۱۴۰۵ و…

که برخی از این اتفاق‌های سینمایی تألیفی بوده، برخی آثار اجتماعی مهمی آفریده‌اند و برخی در سینمای گیشه مهم هستند و امکان دارد مواردی هم در هر سه مقوله و ساحت هم‌افزایی موفق عمل کرده باشند.

کنش بدنی به معنای حرکت مدام بدن نیست، بلکه ساحتی از روح غالب بر کاراکتر است و باید حالت‌های به‌وجودآمده را بازتاب دهد که این امر، در حالت متعالی، می‌تواند با مراقبه شناور منجر به یکی‌شدگی آگاهانه بازیگر و کاراکتر شود. حس‌های متضاد و هم‌افزا، هم در حالت حرکت و هم در حالت سکون، امکان اتفاق دارند؛ پس بدن همواره شناوربودگی خویش را برای معانی و حس‌های متعدد و در تناسب با حس‌ها، کنش خویش را استمرار می‌بخشد.

۱. فیلم‌فارسی

فیلم‌فارسی‌ها از یک بدن تک‌ساحتی، به‌مثابه تن، با حذف ذهن، روح و روان زنانه رواج دادند. این زن بر محور فرم بیرونی و با حذف امکانات و پتانسیل‌های دیگر بدن در زن اتفاق افتاد.

۲. موج نو

موج نو بر محور کاراکتر غیرکلیشه‌ای و کلیشه‌زدا و طبیعی بودن، در مقابل تصنع پیشین، سمت ظهور امکانات سینرژیستیک بدن در ساحت هم‌افزای تن، روح، روان، دل و… رفت. اتفاق‌هایی مانند «شوهر آهو خانم»، «آرامش در حضور دیگران»، «دشنه» و «غزل» و در سطح متعالی‌تر «رگبار»، «بیتا»، «شطرنج باد» و «گزارش».

۳. دهه شصت

سینمای جریان اصلی، با ساختن بدن تک‌ساحتی روح‌محور و با حذف امکانات تن، روان، دل و…، سمت نوعی دیگر از حذف رفت. امکان ظهور و بروز بدن در بازی‌های سینرژیستیک سوسن تسلیمی در این دهه، پتانسیل‌هایی مهم به تاریخ بازیگری زنان ایرانی افزود. تسلیمی در ساحتی فرایی، شش بازی انجام داد و هر شش بازی او در نوع بازیگر مؤلف تعریف می‌شوند.

ظهور و بروز بدن در «هامون» مهرجویی با بیتا فرهی و بازگشت محوری تن به سینمای پسا ۵۷ با «عروس» افخمی و نیکی کریمی اتفاق افتاد.

۴. دهه هفتاد

اتفاق هدیه تهرانی و فاطمه معتمدآریا در این دهه، با نوع مبارزه پایان‌ناپذیر آنها جهت احقاق حقوق زن در سینما، عرصه بدن را به محل ظهور و بروز معانی جدید، مانند موج‌های اول و دوم فمینیستی، تبدیل کرد.

توانایی جسمانی، توانایی کنش و واکنش، انواع اداها، رقابت ادامه‌دار و شکست‌ناپذیر با مردان و حضور در ساحت سینمای مطالبه‌گر اجتماعی، کم‌کم هدیه تهرانی را به شمایل مطالبه‌گری و مهم‌ترین سوپراستار زن تاریخ سینمای ایران تبدیل کرد. از «سلطان»، «غریبانه»، «قرمز»، «شوکران»، «پارتی» و… تا «کاغذ بی‌خط» و «خانه‌ای روی آب»، جزو آثار ماندگار و اتفاق‌های تأثیرگذار تاریخ سینمای ما هستند.

پس از موج ظهور و بروز بدن از نیمه دهه هفتاد و فضای باز آن برهه، دیگر محدودیت‌های پسینی هیچ‌گاه نتوانست زنان را به پیشا دهه هفتاد بازگرداند. موج میلیونی زنان مطالبه‌گر جوان، امکان سرکوب همه‌جانبه را به مرور از دست داد و جامعه پسا دهه هفتاد، در وجه فرهنگی و صاحبان اندیشه، سمت باهم‌بودگی، پذیرش تفاوت، پذیرش تکثر و، در کنار ساحت رادیکال اخلاق‌ستیز و اخلاق‌گریز، بخشی از جامعه سمت آزادی‌های بااصالت جامعه چندصدایی مرکزافزا پیش رفت.

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/159347
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

پرویز پرستویی
اکبر عبدی
۵

از فریادهای سوسن پرور تا واکنش هنرمندان به درگذشت اکبر عبدی

هنرمندانی چون سوسن پرور، امین حیایی، رضا کیانیان، حامد بهداد، پرویز پرستویی، فاطمه معتمدآریا، نوید محمدزاده و... به خبر درگذشت اکبر عبدی واکنش نشان دادند.

۱۴۰۵/۰۵/۰۳

فاطمه معتمدآریا

یک سال است که به فرانسه آمده‌ام؛ معتمدآریا، مهاجرت کرده؟!

بانی‌فیلم: پس از مهاجرت گاه و بی گاه برخی از هنرمندان سینما و تئاتر و موسیقی از ایران، در جدیدترین ...ادامه مطلب نوشته یک سال است که به فرانسه آمده‌ام؛ معتمدآریا، مهاجرت کرده؟! اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۲/۰۸

فاطمه معتمدآریا
باران کوثری
۲

چشیدن طعم نابرابری/ نگاهی به فیلم «عامه‌پسند»

سینماسینما، زهرا مشتاق عامه پسند فیلم ساده ای است. قصه اش را بدون پیچیدگی و سرراست تعریف می کند. یک زن خیلی معمولی در ۶۰ سالگی و رنج هایی که از آدم های اجتماع، سنت، عقاید و باورهای قراردادی و بی پایه بر او تحمیل می شود و یک بار...

۱۴۰۳/۰۳/۰۷

فاطمه معتمدآریا
باران کوثری
۴

«عامه پسند» اکران آنلاین می‌شود

بخش اکران آنلاین فیلم‌نت از ۲۵ اردیبهشت میزبان فیلم «عامه پسند» با بازی فاطمه معتمدآریا، هوتن شکیبا و باران کوثری خواهد بود. به گزارش سینماسینما، فیلم سینمایی «عامه پسند» اثری از سهیل بیرقی از ساعت ۸ شب سه‌شنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ در فیلم‌نت اکران آنلاین می‌شود. این فیلم ۹۱ دقیقه‌ای...

۱۴۰۳/۰۲/۱۸

فاطمه معتمدآریا
۱

«تهران سیمین»؛ داستانِ تهرانی که فاطمه معتمدآریا تجربه کرده است!

چهل و پنجمین برنامه «مستندات یکشنبه» که زیرمجموعه سینماتک خانه‌ هنرمندان ایران به پخش فیلم‌های مستند می‌پردازد، یکشنبه ۲۴ دی ۱۴۰۲ به نمایش فیلم مستند «تهران سیمین» به کارگردانی هادی آفریده و تهیه‌کنندگی منیژه حکمت و امین کاظمی اختصاص داشت. به گزارش سینماسینما، منیژه حکمت(تهیه‌کننده) پیش از نمایش این فیلم...

۱۴۰۲/۱۰/۲۵

فاطمه معتمدآریا
۱

«شوماه» آماده نمایش شد

فیلم سینمایی «شوماه» نخستین تجربه کارگردانی مژگان بیات آماده نمایش شد. نوشته «شوماه» آماده نمایش شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۲/۱۰/۱۳

فاطمه معتمدآریا
۱

آغاز فیلم‌برداری «شوماه» در شهرک دفاع مقدس

فیلم سینمایی «شوماه» ساخته مژگان بیات به‌تازگی در شهرک سینمایی دفاع مقدس مقابل دوربین رفته است. نوشته آغاز فیلم‌برداری «شوماه» در شهرک دفاع مقدس اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۰/۰۹/۲۷

محمدعلی فردین
۲

جواب آزمایش!

یادداشت / جمشید پوراحمد دیگر از منش و معرفت، غلامرضا تختی، محمدعلی فردین،‌ سوسن، فروزان، مهدی میثاقیه و بسیاری دیگر نمی‌گویم… از مهری ودادیان می‌گویم؛ مستاجر بود‌ و با دو ...ادامه مطلب نوشته جواب آزمایش! اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۲/۱۲/۱۵

پردیس افکاری
۱

پردیس افکاری در کنار مهری ودادیان آرام گرفت

پردیس افکاری (بازیگر) با همراهی دوستان و همکاران‌اش در صبح سرد زمستانی تهران، در کنار مهری ودادیان (بازیگر ) به خاک سپرده شد. به گزارش خبرنگار ایسنا، مراسم تشییع پیکر ...ادامه مطلب نوشته پردیس افکاری در کنار مهری ودادیان آرام گرفت اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۲/۱۲/۰۷

حمیده خیرآبادی
ثریا قاسمی
۵

مادرانی که در قاب سینمای ایران ماندگار شدند / از رقیه چهره‌آزاد و نادره تا جمیله شیخی

همزمانی روز زن و مادر بهانه‌ای برای یاد کردن از مادران درگذشته سینما و تلویزیون ایران است. به گزارش سینماسینما، مادر برای همه ما واژه آشنایی است که دل‌بستگی عمیقی به آن داریم. همه ما برای مادرانمان از جان‌ودل خواهیم گذشت. از مادر گفتن و برای او نوشتن کار آسانی...

۱۳۹۶/۱۲/۱۸

لعیا زنگنه
ثریا قاسمی

قسمت آخر سریال «میراث» روی آنتن می‌رود

قسمت هفدهم و پایانی سریال «میراث» که روایتی متفاوت از زندگی یک روحانی جوان است، پنجشنبه ۲۷ آذر روی آنتن شبکه دو سیما می‌رود. نوشته قسمت آخر سریال «میراث» روی آنتن می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۹/۲۷

لعیا زنگنه
ثریا قاسمی
۲

سریال «میراث» روی آنتن شبکه دو می‌رود

سریال تلویزیونی «میراث به کارگردانی امین امانی از شنبه هشتم آذرماه روی آنتن شبکه دو سیما می‌رود. نوشته سریال «میراث» روی آنتن شبکه دو می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۹/۰۶

محمود پاک نیت
علی دهکردی
۶

راغب خواننده تیتراژ سریال «عملیات مهندسی» شد

مصطفی راغب تیتراژ پایانی سریال «عملیات مهندسی» به کارگردانی سروش محمدزاده را می‌خواند. نوشته راغب خواننده تیتراژ سریال «عملیات مهندسی» شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۵/۱۲

ثریا قاسمی

قصه‌گویی ثریا قاسمی در آلبوم «کی بود کی نبود»

‎آلبوم «کی بود کی نبود» به آهنگسازی و کارگردانی حمیدرضا آفریده و نویسندگی الهام السادات افراز با گویندگی ثریا قاسمی ...ادامه مطلب نوشته قصه‌گویی ثریا قاسمی در آلبوم «کی بود کی نبود» اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۲/۰۹

ثریا قاسمی
۱

بازگشت ثریا قاسمی بعد از سال‌ها به عرصه دوبله

ثریا قاسمی بعد از مدت‌ها دوری از عرصه دوبله با دوبله فیلم جدیدی به مدیریت زهره شکوفنده به این عرصه ...ادامه مطلب نوشته بازگشت ثریا قاسمی بعد از سال‌ها به عرصه دوبله اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۹/۲۴

فرهاد قائمیان
ثریا قاسمی
۱

موفقیت «پریسان» در دو جشنواره فیلم مکزیک و هند

فیلم سینمایی «پریسان» به کارگردانی کامبیز بابایی در دو جشنواره فیلم مکزیک و ناوادای هند موفق به دریافت جوایزی شد. نوشته موفقیت «پریسان» در دو جشنواره فیلم مکزیک و هند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۸/۲۰

ثریا قاسمی
مهدی کوشکی

پوستر فیلم سینمایی «حبس مجرد» رونمایی شد

در آستانه اکران «حبس مجرد» به کارگردانی محمدحسام حدادیان در گروه سینمایی هنروتجربه، از پوستر این فیلم سینمایی رونمایی شد. نوشته پوستر فیلم سینمایی «حبس مجرد» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۴/۰۳