جواد طوسی :«تنگه ابوقریب» می تواند یک الگویتاریخ ساز برای سینمای جنگ دوران ما باشد | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

جواد طوسی :«تنگه ابوقریب» می تواند یک الگویتاریخ ساز برای سینمای جنگ دوران ما باشد

 جواد طوسی در شرق نوشت :

از دیروز فیلم «تنگه ابوقریب» ساخته بهرام توکلی به نمایش عمومی درآمده، این فرصت مناسبی است برای پرداختن به گذشته و حال سینمای جنگ ایران که اساسا مهم ترین ژانر سینمایی این دوران به شمار می آید. از طرفی، مقایسه این فیلم با دیگر آثار در حال اکران که اغلبشان کمدی های سطحی و بی مایه هستند، می تواند ما را متوجه یک تناقض غریب در فضای عمومی و فرهنگی جامعه کند. آنچه به سینمای جنگ ما اصالت بخشیده، ارتباط بی واسطه اش با یک رخداد تاریخی/ ملی است. در این نوع سینما می شد همه نشانه ها و مصادیق یک جامعه ارزشی و مبتنی بر مفاهیم اخلاقی انسانی را دید. «قهرمان» در نمونه های شاخص و برتر و ماندگار این سینما موجودیتی باورپذیر و سمپاتیک و در عین حال اسطوره ای دارد. این ویژگی استثنائی در شرایطی رقم می خورد که بیشتر این آدم های برگزیده، اصراری بر قهرمان بودن ندارند. همین شمایل نگاری واقع گرایانه باعث شد فیلم های جنگی ما از وجهی اجتماعی نیز برخوردار باشند. در فیلم های «مهاجر»، «دیده بان» و «چ» ابراهیم حاتمی کیا، «پرواز در شب»، «سفر به چزابه»، «هیوا» و «مزرعه پدری» زنده یاد رسول ملاقلی پور، «هور در آتش» عزیزالله حمیدنژاد و «ملکه» محمدعلی باشه آهنگر با نمونه های متفاوت قهرمان در قالبی فردی روبه رو هستیم. در فیلم های «کیمیا» و «دوئل» احمدرضا درویش، «نجات یافتگان» رسول ملاقلی پور و «برج مینو» ابراهیم حاتمی کیا و «فرزند خاک» و «سرو زیر آب» محمدعلی باشه آهنگر جنس دیگری از سینمای جنگ را بدون متمرکزشدن در عنصر قهرمان شاهد بودیم؛ اما بهرام توکلی در حضور غیرمترقبه اش در سینمای جنگ، نگاهی چندوجهی و متکثر به قهرمان در «تنگه ابوقریب» دارد. حسن (امیر جدیدی)، خلیل (حمیدرضا آذرنگ)، مجید (جواد عزتی) و عزیز (علی سلیمانی) همه با رفتار و خصایص و جان فشانی هایشان در میان آتش و خون و انفجار و نفیر گلوله ها قابلیت قهرمان بودن را دارند؛ منتها بهرام توکلی ترجیح می دهد قهرمان را در یک حضور تجمع یافته به نمایش بگذارند، در کنار این مجموعه تکثیرشده از قهرمان، با نوجوانی مانند علی سروکار داریم که در این کارزار بی امان، نگاهی ناظر و کنجکاو دارد. او هرچند بیشتر با واقعیت هولناک درگیر می شود و مظلومیت و دلاوری ها را در کنار هم می بیند، آگاه تر و آبدیده تر می شود. در پایان راه این بزرگ مرد کوچک، قهرمانی را با عیار خاص خودش می بینم که مانند یک ناظر تاریخی محرم و صادق در جلوی قاب ایستاده و واقعیت عینی و ریشه دارش را با ثبت انبوهی از پایمردی ها و خاطرات تلخ درهم تنیده شده به رخ می کشد. از این جهات «تنگه ابوقریب» می تواند یک الگوی مناسب و تاریخ ساز برای سینمای جنگ دوران ما باشد. و اما آن تناقضی که در ابتدا اشاره کردم، به شور و حال غیرتمندی و کنشگری جاری در این فیلم ربط پیدا می کند که در قیاس با لودگی و بی خبری و بشکن و بالابنداز از فیلم های دیگر روی پرده حکم کیمیا را دارد. بد نیست برای تلنگرزدن به این فضای رخوت زده و هویت باخته و خنثی که بدجور رنگ وبوی اختگی دارد، دیدن «تنگه ابوقریب» را به عنوان یک وظیفه ملی به همدیگر پیشنهاد کنیم. این یک جفای بزرگ تاریخی است که اسطوره های گمنامی که در «تنگه ابوقریب» می بینم، در نوستالژی و خاطره های غبارگرفته دفن شوند.

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/46351
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید


پرویز نوری درگذشت

پرویز نوری منتقد قدیمی سینما که از سرطان رنج می‌برد، از دنیا رفت. به گزارش سینماسینما، نوری که در سال های اخیر در آمریکا به سر می برد، طبق تایید جواد طوسی منتقد سینما امروز سه‌شنبه در سانفرانسیسکو از دنیا رفت. نوری متولد سال ۱۳۱۷ بود، و آن طور که...

۱۴۰۴/۱۱/۰۸


جواد طوسی : نقد، حافظه زنده یک ملت است

  روزنامه هفت صبح نوشت : در یک بعدازظهر آرام، صدای جواد طوسی در تلفن، همان طنین همیشگی را دارد؛ آرام، شمرده و مطمئن. از همان ابتدا، معلوم است که گفت‌وگو قرار نیست درباره یک چهره صرفا منتقد باشد. پای کسی در میان است که هم در سالن‌های سینما نشسته...

۱۴۰۴/۰۸/۲۶


انتقاد از عدم نمایش فیلم‌های سینمایی درباره شهدا

جواد طوسی منتقد سینما گفت: برخی فیلم‌های پرتره درباره شهدای گران‌قدر باوجود تولید در دو سال گذشته، هنوز اکران عمومی نشده‌اند. نوشته انتقاد از عدم نمایش فیلم‌های سینمایی درباره شهدا اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۶/۲۷


«شب، خانه، بخارا»؛ تاریخ نگار و مبتنی بر رسالت فرهنگی

در تازه‌ترین برنامه‌ی فرهنگی «شب‌های بخارا» که در خانه هنرمندان ایران برگزار شد، مستند شب خانه بخارا ساخته سعید قربانی به نمایش درآمد. به گزارش سینماسینما، در این مراسم، جواد طوسی ـ منتقد و پژوهشگر سینما ـ درباره‌ی فیلم سخن گفت و نگاه خود را نسبت به این اثر بیان...

۱۴۰۴/۰۶/۱۲


نشست نقد و بررسی «باد در کشتزارهای نیشکر» برگزار شد

نشست نقد و بررسی فیلم سینمایی «باد در کشتزارهای نیشکر» به کارگردانی ابراهیم اشرف‌پور در پردیس سینمایی چارسو برگزار شد. نوشته نشست نقد و بررسی «باد در کشتزارهای نیشکر» برگزار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۵/۲۱

بهروز افخمی
۳

نقد و بررسی «صبح اعدام» در برنامه «هفت»

جدیدترین قسمت از برنامه سینمایی «هفت» با اجرای بهروز افخمی جمعه ۱۶ خرداد با بررسی فیلم سینمایی «صبح اعدام» و پرونده ویژه پیرامون «مهندسی اکران» از شبکه نمایش پخش می‌شود. نوشته نقد و بررسی «صبح اعدام» در برنامه «هفت» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۳/۱۶


یادبودی برای شاهپور عظیمی در «حکیم نقد ایران»

مراسم یادبود شاهپور عظیمی به همت کمیته فرهنگی انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران برگزار می‌شود. به گزارش سینماسینما، مراسم یادبود شاهپور عظیمی منتقد، مترجم و مدرس سینما با عنوان «حکیم نقد ایران» ساعت ۱۶ تا ۱۸ سه‌شنبه هفتم اسفندماه در سالن حقیقت مرکز گسترش برگزار می‌شود. در این مراسم...

۱۴۰۳/۱۲/۰۵

مسعود کیمیایی
۱

«قیصر»؛ خندقی در گذر زمان

سینماسینما، ابوالفضل نجیب می شود به کیمیایی و فیلم های او عشق ورزید، هر چه ساخت و گفت به دیده منت بر سر و چشم گذاشت و به سلوک تعبیر کرد، مثل جواد طوسی در گذشته و حال و به یقین آینده. همچنان که می شود کیمیایی و فیلم های...

۱۴۰۳/۱۰/۱۱

ستاره اسکندری
۱

ستاره اسکندری: ساخت «خورشید آن ماه» مسئولیت اجتماعی من بود

ششصد و سومین برنامه از سری برنامه‌های سینماتک خانه هنرمندان ایران، دوشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۳، به نمایش فیلم سینمایی «خورشید آن ماه»‏ (۱۴۰۲) به کارگردانی ستاره اسکندری اختصاص داشت. پس از نمایش این فیلم، نشست نقد و بررسی آن با حضور جواد طوسی (منتقد سینما)، رضا صمیم (جامعه‌شناس) و ستاره...

۱۴۰۳/۰۸/۲۲

ستاره اسکندری
۱

نمایش «خورشید آن ماه»‏ در سینماتک خانه هنرمندان با حضور جواد طوسی، رضا صمیم و ستاره اسکندری

فیلم سینمایی «خورشید آن ماه»‏ در سینماتک خانه هنرمندان ایران به نمایش درمی‌آید. فیلم سینمایی «خورشید آن ماه»‏ (۱۴۰۲) به ...ادامه مطلب نوشته نمایش «خورشید آن ماه»‏ در سینماتک خانه هنرمندان با حضور جواد طوسی، رضا صمیم و ستاره اسکندری اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۸/۱۸

مصطفی کیایی
سیدجمال ساداتیان
۴

از انتقاد تا امیدواری در بیانیه هیات داوران جشنواره فیلم فجر

هیات داوران جشنواره فیلم فجربا انتقاد از برخی فضاسازی‌های خارج از عرف رسانه‌ای در دنیای مجازی برای فیلم‌های خاص، از وجود تنوع گونه‌های مختلف در جشنواره و آغاز جریان تازه اقتباس‌نویسی در سینمای ایران ابراز خرسندی کردند.

۱۳۹۹/۱۱/۲۲

پوریا رحیمی سام
گلاره عباسی

سیمرغ ها به پرواز در آمدند/ رضا عطاران و رویا افشار بهترین بازیگران جشنواره/ سیمرغ بهترین فیلم و کارگردانی برای «یدو»

آیین اختتامیه سی ونهمین جشنواره فیلم فجر شامگاه ۲۲ بهمن ماه در مرکز همایش‌های برج میلاد با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، رییس سازمان سینمایی و پیروز حناچی شهردار تهران برپا شد. بر اساس شواهد سالن سرشار از جمعیت ورعایت پروتکل های بهداشتی نادیده گرفته شده است.

۱۳۹۹/۱۱/۲۲

محمد کارت
۵

اعلام اسامی فیلم‌های نامزدشده بخش‌های مختلف جشنواره فجر۳۹

سینماپرس: اسامی آثار نامزدشده سه بخش فیلم کوتاه، مستند و مسابقه سینمای ایران (سودای سیمرغ) سی و نهمین جشنواره فیلم فجر با نظر هیأت داوران این بخش‌ها، توسط سیدمحمدمهدی طباطبایی‌نژاد دبیر جشنواره فیلم فجر اعلام شد.

۱۳۹۹/۱۱/۰۷


داوران بخش مسابقه ملی جشنواره فیلم کوتاه تهران معرفی شدند

داوران فیلم‌های بخش مسابقه ملی سی و هفتمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران معرفی شدند. به گزارش سینماسینما، به نقل از ستاد خبری سی و هفتمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران، اعضای هیات داوران بخش مسابقه ملی سی و هفتمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران معرفی شدند. محمدمهدی عسگرپور، محمدرضا...

۱۳۹۹/۱۰/۲۷

رهبر قنبری
ساره بیات
۱

قنبری: جای افراد مستقل در هیأت داوران این دوره از جشنواره بسیار خالی است/ با عدالت آثار را ارزیابی نمایید!

رهبر قنبری کارگردان سینما همزمان با معرفی و آغاز فعالیت هیأت داوران سی و نهمین جشنواره فیلم فجر گفت: بنده از ترکیب هیأت داوران این دوره از جشنواره به دلایل متعدد راضی نیستم که مهمترین آن فقدان حضور سینماگران مستقل است؛ بی تردید جای افراد مستقل در هیأت داوران این...

۱۳۹۹/۱۰/۲۳

مرتضی پورصمدی
سیدجمال ساداتیان
۴

آغاز داوری/ یادداشت داوران جشنواره فجر خطاب به مخاطبان سینما

داوران بخش مسابقه سینمای ایران سی و نهمین جشنواره فیلم فجر پس از دریافت احکام داوری و پیش از آغاز داوری آثار «سودای سیمرغ» نوشتاری را خطاب به مخاطبان سینمای ایران منتشر کردند. به گزارش سینماسینما به نقل از روابط عمومی جشنواره فیلم فجر، صبح امروز با حضور داوران بخش...

۱۳۹۹/۱۰/۲۲

مصطفی کیایی
سیدجمال ساداتیان
۴

با آغاز داوری بخش «سودای سیمرغ»؛ آیا اهالی رسانه از «فردا» به تماشای آثار می‌نشینند؟!

سینماپرس: صدور مجوز بازگشایی سینماهای کشور و سخنان وزیر ارشاد مبنی بر اینکه اهالی رسانه در سالن‌های مربوط به خود همزمان با مجموعه هیئت داوران، آثار شرکت‌کننده در «جشنواره فیلم فجر» امسال را تماشا می‌کنند سبب شد تا این سوال مطرح شود که آیا اهالی رسانه از فردا باید به...

۱۳۹۹/۱۰/۲۱


پخش «غلامرضا تختی» از آی فیلم

فیلم سینمایی «غلامرضا تختی» به کارگردانی بهرام توکلی، پنجشنبه (۲۷ آذر ماه) در شبکه آی‌فیلم نمایش داده می‌شود.

۱۳۹۹/۰۹/۲۵


«غلامرضا تختی» با «قطار آن شب» به بارسلون می رود

سینماپرس: ۲ فیلم ایرانی «قطار آن شب» و «غلامرضا تختی» در جشنواره فیلم‌های آسیایی بارسلون به نمایش درمی‌آیند.

۱۳۹۹/۰۷/۱۳

مجید مجیدی
۲

حضور در «فجر ۳۸» با طراحی صحنه «خورشید»

سینماپرس: کیوان مقدم، دارنده سیمرغ بلورین بهترین طراح صحنه جشنواره سی‌وهفتم فیلم فجر، از ساخت ۸۰ درصد از دکورهای فیلم سینمایی «خورشید» به کارگردانی مجید مجیدی خبر داد.

۱۳۹۸/۱۱/۱۱