رخ به رخ با سینما در روز ملی سینما/ چه فیلم‌هایی با محوریت «سینما» ساخته شدند؟
روز ملی سینما فرصتی است برای نظر دوختن به قاب دلنشین خاطراتی که با سینما برای‌مان جاودانه شد. با آن رشد کردیم، بی‌قرار تصاویر شدیم و دل به ستاره‌ها از پشت پرده نقره‌ای و از فاصله میان خیال‌پردازی تا واقعیت‌نمایی سپردیم. سینمایی که می‌تواند بهانه‌ای برای نفس کشیدن در جهانی تهی از آرمان و عشق باشد یا چنان حال پراکنده‌ای بسازد که همین ذرات معلق نفس‌های‌مان را هم به دورترین نقطه زیست بکشاند و انتظارهای‌مان را برای تصویری ناب از زندگی به تاراج برد، مانند سکانسی از فیلم «ابر و آفتاب» که هر چقدر گروه فیلمسازی منتظر قدوم آفتاب برای انجام فیلمبرداری می‌شوند، جز ابرهای تیره پاسخی نمی‌یابند! حال به بهانه روز گرانقدر سینما فرصتی است تا رخ به رخ شویم با سینما برای سینما و فیلم‌هایی که در ارتباط با موضوع سینما در ایران ساخته شدند.
فیلم‌هایی با محوریت سینماحاجی آقا در برابر پدیده‌ای چون سینما مقاومت می‌کند و اجازه فعالیت به دخترش را نمی‌دهد اما تقدیر چنان بازی وارونه‌ای برایش می‌سازد که در نهایت حاجی آقا در دام فیلم کارگردان گرفتار می‌آید! فیلم «حاجی آقا آکتور سینما» که در سال ۱۳۱۲ به اکران درآمد، اولین آینه‌ای است که سینما را در برابر سینما قرار داد. فیلمی صامت که با استفاده از ابزار تکنولوژیک سینما پُلی برای نقد جریان ورود مدرنیته به حریم سنت‌گرای این سرزمین ساخت. پس از آن سینمای ایران سال‌ها در چنگال جریانی مغفول از توجه به آثاری با ماهیت ایرانی ماند و انواع آثار فرنگی و بیگانه با ماهیت این سرزمین به دار تماشا درآمدند. آثاری همچون «صمد آرتیست می‌شود» که به سودای نمایش پشت پرده کثیف سینمای پیش از انقلاب خود به مبتذل‌ترین شکل ممکن پرداخت! در سینمای پس از انقلاب فیلم «میکس» داریوش مهرجویی بود که در سال ۱۳۷۸ با دستمایه قرار دادن معضلات رساندن فیلمی به جشنواره فجر، مخاطب را به جهان پشت دوربین برد. مهرجویی که در بخشی از فیلم «میهمان مامان» نیز با نمایش زندگی مفلوک یک آپاراتچی قدیمی سینما ادای دینی به هنر هفتم کرده بود، در فیلم «میکس» به سطحی‌ترین شکل ممکن به نمایش ایده‌اش دست زد. اما «کلاس هنرپیشگی» علیرضا داوودنژاد با نزدیک کردن الگوی زندگی به جهان فیلم در صدد ایجاد تجربه‌ای از هم‌کیشی واقعیت و سینما بود و دوربین چنان نقشی نزدیک میان حقیقت و بازنمایی حقیقت یافت که گاه مرزها در هم تنیده می‌شد. فیلم دیگری که در سال‌های پس از انقلاب، موضوع سینما را به شکلی محوری در قالب داستانی درآورد، فیلم «گلچهره» وحید موسائیان بود که مکان داستانی‌اش در کابل می‌گذشت و در صدد بازآفرینی «سینما پارادیزو»ی به سبک افغانی- ایرانی بود!
فیلم‌هایی درباره حاشیه سینما
بسیاری از آثار سینمایی مرتبط با سینما را آثاری دربر گرفتند که به دنبال ارائه درون‌مایه‌ای از ملودرام‌های اجتماعی با بستری از شخصیت‌ها، موقعیت‌ها و جهانی سینمایی بودند. چنانکه همین دسته از فیلم‌ها را می‌توان به شاخه‌هایی فرعی تقسیم کرد و از مناظری گوناگون به زوایای پرداخت آنها نگریست. در این میان برخی فیلم‌ها از طریق وجود کاراکتری متعلق به حوزه سینما خواستند ضمن اینکه گوشه چشمی به معضلات اهالی این صنف ارائه می‌دهند، به ارائه نسبتی که این شخصیت‌های هنری برای برقراری ارتباط با جهان پیرامون خود دارند، بپردازند که نمونه‌هایی از آنها فیلم «بانوی اردیبهشت» ساخته رخشان بنی‌اعتماد بوده که درباره کاراکتر فروغ؛ کارگردانی است که از همسرش جدا شده و با پسرش دچار خلأ ارتباطی شده است. فیلم اگر چه زبانی شاعرانه و روایتی مستندگونه انتخاب کرده است اما درصدد نمایاندن ارتباط میان شمایل مادرانه و جهان هنرمندانه است. فیلم «سینما سینماست» ساخته سیدضیاءالدین دری محصول سال ۱۳۷۶ هم به مساله سوءظن به بازیگری در سینما پرداخته و حکایتی از اظهار علاقه دختری بازیگر به یک کارگردان است. فیلم «ساحره» ساخته داوود میرباقری هم که با برداشتی از داستان «عروسک پشت پرده» صادق هدایت ساخته شده درباره ارتباط مردی آشفته احوال با یک بازیگر جوان تئاتری است. بهمن فرمان‌آرا اما پس از بازگشت به ایران در دوران اصلاحات با فیلم «بوی کافور عطر یاس» نقبی به ارتباط واقعیت درونی و بیرونی در جهان فیلم زده و داستان کارگردانی را روایت می‌کند که سفارش فیلمسازی برای ساخت اثری درباره مرگ با برگزاری مراسم مرگ خودش توامان می‌شود! فیلم‌هایی همچون «ساکن طبقه وسط»، «سلام سینما»، «ناصرالدین شاه آکتور سینما» و آثار جست‌وجوگرایانه کیارستمی درباره ارتباط زندگی و سینما و مرگ در زلزله رودبار با نام‌های «زیر درختان زیتون» و «زندگی و دیگر هیچ» و نیز فیلم «کلوزآپ» این فیلمساز که درباره وسوسه‌های بازیگری و شهرت است، از جمله آثار دیگر ساخته شده درباره سینما و حواشی آن است.
به دنبال یک قندون!
یکی از مهم‌ترین فیلم‌های ساخته شده درباره مسائل و معضلات پشت پرده سینما را در سال‌های اخیر علی ملاقلی‌پور با نام «قندون جهیزیه» ساخته که با توجه به نگاه کمیکی که فیلم نسبت به موقعیت‌های زندگی و سینما دارد بسیار مورد توجه مخاطبان قرار گرفت. البته همین میزان نمایان سازی حقیقت از احوال سینما به گفته فیلمساز به مذاق مدیران سینمایی خوش نیامد و این فیلم از جشنواره فجر آن سال کنار گذاشته شد! اما یکی از مشهورترین فیلم‌های ساخته‌شده درباره سینما و ارتباطش با زندگی را داریوش فرهنگ در دهه ۶۰ شمسی با فیلم «دو فیلم با یک بلیت» ساخت که در اکران موفق بود و بارها به پخش تلویزیونی درآمد. داستانی از سودای هنرپیشه شدن جوانی دوره‌گرد که برق سینما بدجوری او را می‌گیرد! آثار دیگر ساخته شده درباره سینما را فریدون جیرانی با سه‌گانه‌اش رقم زد؛ «ستاره می‌شود»، «ستاره است» و «ستاره بود»، فیلم‌هایی ساخته شده در پرداخت مستقیم میان آدم‌ها و سینما بود؛ دختری در آرزوی ستاره شدن، بازیگری به دنبال نقشی متفاوت و ستارگانی فراموش شده که هر کدام در قالب داستانی می‌خواهند به وجهی از وجوه ناملایم سینما در زندگی انسان اشاراتی داشته باشند.
ادای دین به سینما
برخی آثار سینمایی ایرانی و غیرایرانی در سکانسی، نمایی و حتی نمایش قطعه‌ای از جهان مورد علاقه فیلمسازشان می‌خواهند ادای دین به اثر یا آثار خاصی کنند و در میان آثار تولیدی ما هم چنین اتفاقی رخ داده است. «قاعده بازی» ساخته فیلمساز متفکر، احمدرضا معتمدی ساخته شده به سال ۱۳۸۵ به وفور از این نوع ادای دین یا بهتر است بگوییم شوخی با آثار مطرح جهان سینما بهره برده است و این نقیضه‌سازی از فیلم صامت «رزم ناو پوتمکین» سرگئی آیزنشتاین تا فیلم فلسفی و تخیلی کوبریک با نام «ادیسه فضایی ۲۰۰۱» صورت یافته است. همچنین ادای دین به سینما در آثار ایرانی با فیلم «این جا بدون من» و علاقه همراه با تخیل کاراکتر «احسان» نسبت به مقوله تصویر نمایان شده است.
منبع: وطن امروز
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین می‌شود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران می‌شود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه می‌تواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر می‌شد
- فیلم‌های سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
معرفی هیأت انتخاب و فیلم‌های کوتاه داستانی جشنواره فیلم کوتاه تهران
اسامی فیلم‌های کوتاه داستانی راه یافته به بخش ملی چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران به انتخاب اسما ابراهیم‌زادگان، الهام اسدی، محسن اصدق‌پور، رضا فهیمی، وحید موسائیان، الهام معروفی و وحید نامی معرفی شدند. نوشته معرفی هیأت انتخاب و فیلم‌های کوتاه داستانی جشنواره فیلم کوتاه تهران اولین بار در سوره...
۱۴۰۵/۰۷/۰۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
اولین گردهمایی جوانان کانون کارگردانان سینما برگزار شد/ سینما به سمت حذف کارگردانان صاحب فکر و اندیشه می‌رود
اولین گردهمایی جوانان کانون کارگردانان سینمای ایران با حضور اعضای شورای مرکزی این کانون و جمعی از کارگردانان جوان سینما روز ۱۶ آذر در خانه سینما (شماره یک) برگزار شد. به گزارش سینماسینما، محمد علی نجفی رئیس هیات مدیره خانه سینما، محسن امیریوسفی رئیس کانون کارگردانان، احمد امینی، وحید موسائیان،...
۱۴۰۰/۰۹/۱۷
طاهری خبر داد؛ از سرگیری فیلمبرداری سریال «سلمان فارسی»
فیلمبرداری سریال «سلمان فارسی» به کارگردانی داوود میرباقری در شهرک سینمایی غزالی از سر گرفته شد. حسین طاهری، تهیه کننده ...ادامه مطلب نوشته طاهری خبر داد؛ از سرگیری فیلمبرداری سریال «سلمان فارسی» اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۸/۳۰
برگزاری مراسم یادبود همسر داوود میرباقری در مسجد بلال
مراسم یادبود زنده‌یاد «جمیله حجی» همسر داوود میرباقری کارگردان سینما و تلویزیون یکشنبه -۲۷ آبان- در مسجد بلال برگزار می‌شود. ...ادامه مطلب نوشته برگزاری مراسم یادبود همسر داوود میرباقری در مسجد بلال اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۸/۲۱
هشدار فریدون جیرانی درباره معیشت کارگردانان
فریدون جیرانی با هشدار درباره دشواری‌های فزاینده پیش روی کارگردانان — از معیشت تا ممیزی — کمیته‌ای ویژه برای پیگیری امور رفاهی ، اعضا کانون کارگردانان سینمای ایران تعیین کرد.
۱۴۰۵/۰۶/۲۶
فریدون جیرانی : جواد مجابی همه فن حریف بود
فریدون جیرانی در پی درگذشت جواد مجابی، با تأثر از فقدان این چهره پیشکسوت فرهنگی و هنری نوشت: دکتر مجابی شاعر، داستان نویس، محقق و روزنامه‌نگاری حرفه‌ای بود و شخصیتی بسیار قابل احترام داشت.
۱۴۰۵/۰۶/۱۷
آرزوی داریوش فرهنگ برای «واروژ سینمای ایران»
داریوش فرهنگ گفت: آرزو می‌کنم واروژ کریم‌مسیحی (کارگردان پرده آخر) هر چه زودتر سلامتی‌اش را بازیابد، چون جای او خیلی خالی است. ۷ سال طول کشید تا او فیلم اولش را بسازد، ۱۸ سال طول کشید تا فیلم دومش را بسازد و تا به امروز ۱۸ سال طول کشیده که...
۱۴۰۵/۰۵/۱۸
«ستاره لیلا» رونمایی شد
مراسم رونمایی و جشن امضای کتاب «ستاره لیلا» نوشته یاسمن خلیلی‌فرد شامگاه جمعه ۲۵ مهرماه در کتابفروشی نشرچشمه کارگر برگزار شد. به گزارش سینماسینما، در این برنامه داریوش فرهنگ (بازیگر و کارگردان سینما و تئاتر تلویزیون) و مرتضی برزگر (نویسنده و مدرس داستان نویسی) درباره کتاب و تجربه‌شان از خواندن...
۱۴۰۴/۰۷/۲۶
دومین روز جشنواره فیلم ۱۰۰ زیر سایه حضور فیلمسازان و مخاطبان
دومین روز پانزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم ۱۰۰ در حالی در حوزه هنری برگزار شد که حضور پررنگ فیلمسازان، هنرمندان و علاقه‌مندان به سینمای کوتاه، فضای جشنواره را شلوغ و پرتحرک کرده بود. نوشته دومین روز جشنواره فیلم ۱۰۰ زیر سایه حضور فیلمسازان و مخاطبان اولین بار در سوره سینما پدیدار...
۱۴۰۵/۰۶/۲۶
فیلم کوتاه می‌تواند بهترین ورودی برای سینمای حرفه‌ای باشد
علیرضا داوودنژاد در کارگاه «صدراه» جشنواره فیلم ۱۰۰ گفت: فیلمساز با ساخت فیلم‌های کوتاه و تجربه مداوم در این حوزه می‌تواند آمادگی بیشتری برای ورود به سینمای حرفه‌ای پیدا کند. نوشته فیلم کوتاه می‌تواند بهترین ورودی برای سینمای حرفه‌ای باشد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۶/۲۵
واکنش دختر مهرجویی و وحیده محمدی‌فر در سالروز قتل پدر و مادرش
مونا مهرجویی دختر زنده یاد داریوش مهرجویی و وحیده محمدی‌فر در سالروز به قتل رسیدن پدر و مادرش متنی را منتشر کرد.
دیروز
«اجاره‌نشین‌ها» در موزه سینما به نمایش درآمد
فیلم سینمایی «اجاره‌نشین‌ها» ساخته داریوش مهرجویی، همزمان با روز جهانی صلح و روز جهانی ناشنوایان، با حضور سیداحمد محیط طباطبایی و یارتا یاران در موزه سینما به نمایش درآمد. نوشته «اجاره‌نشین‌ها» در موزه سینما به نمایش درآمد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۷/۰۳
سینما زبان تصویرسازی مفاهیم فلسفی است
دومین نشست تخصصی «کتاب و سینما» با حضور احمدرضا معتمدی برگزار شد. به گزارش مهر، دومین نشست تخصصی «کتاب و ...ادامه مطلب نوشته سینما زبان تصویرسازی مفاهیم فلسفی است اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۲/۱۹
معرفی داوران آثار بین‌الملل جشنواره فیلم کوتاه تهران
مسعود مددی، احمدرضا معتمدی، ای. آر. رحمان، مایا کاستا، شادیا خلید، آنتونی انتی و اکاترینا یاکوولوا به عنوان داوران آثار بخش مسابقه بین‌الملل چهل‌و‌یکمین جشنواره فیلم کوتاه تهران معرفی شدند. نوشته معرفی داوران آثار بین‌الملل جشنواره فیلم کوتاه تهران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۷/۳۰
نمایش «بوف کور» با حضور مجابی و دولت‌آبادی
چهارمین جلسه خصوصی نمایش «بوف کور» تولید سال ۱۴۰۰ دوشنبه هشتم آبان ماه در کافه فیلم برگزار شد. به گزارش سینماسینما، جواد مجابی و محمود دولت آبادی به همراه جمعی از اهالی فرهنگ و هنر و دوستداران صادق هدایت از مهمانان این برنامه بودند.
۱۴۰۴/۰۸/۱۹
پوری سلطانی، محمد مصدق، صادق هدایت و… در مجله «عصر روشن»
نخستین شماره سال جدید مجله «عصر روشن» با تصویر «پوری سلطانی» روی جلد منتشر شد. به گزارش رسیده، در شماره ...ادامه مطلب نوشته پوری سلطانی، محمد مصدق، صادق هدایت و… در مجله «عصر روشن» اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۱/۲۰
انتخاب مجدد «پروین صفری» به ریاست انجمن طراحان فیلم خانه سینما
سینماپرس: پروین صفری رئیس انجمن طراحان فیلم سینمای ایران شد.
۱۳۹۵/۰۵/۳۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
داوران فیلم‌های سینمایی هجدهمین جشن «خانه سینما» معرفی شدند
سینماپرس: داوران مرحله اول انتخاب فیلم های سینمایی متقاضی شرکت در هجدهمین جشن خانه سینما معرفی شدند.
۱۳۹۵/۰۵/۳۰