گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنج‌های معاصر | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنج‌های معاصر

lazy_placeholder.gifphoto_2025-11-11_06-34-27-300x280.jpg سینماسینما، آریو همتی

گلاب آدینه به سبب داشتن روح مادری سنتی، اما غیرکلیشه‌ای و همچنین احترام به هنر و قدرشناسی در زیست‌شان، از بازیگران پرطرفدار است.

کارنامه گلاب آدینه با تمام تصاویر «حاشیه ـ مرکز»، کنش‌های زیست شخصی و جمعی، دغدغه‌های شغلی، دغدغه‌های فرزندان در مدرسه و دانشگاه، ارتباط با مردم در زمان ساخت اثر و… در سینما به مثابه آینگی امر جمعی می‌توانند به نگره‌ای مستند برای ثبت زیست ایرانیان در دهه‌های شصت، هفتاد، هشتاد و نود مورد واکاوی قرار بگیرند. این شاخصه در امر سینمای اجتماعی با وجود کمیت ـ کیفیت لازم در کارنامه کمتر بازیگری قابل دریافت است.

گلاب آدینه در بین انواع بازی‌ها یعنی :

۱ـ برون‌گرای تک ساحتی

۲ـ درون‌گرای تک ساحتی

۳ـ برون‌گرای برون‌ریز

۴ـ برون‌گرای درون‌ریز

۵ـ درون‌گرای برون‌ریز

۶ـ درون‌گرای درون‌ریز (۱)

ساحت ثابت بازی‌اش بر برون‌گرای برون‌ریز استوار است که همین مسئله در شمایل‌سازی مطالبه‌گرایانه ـ اجتماعی او تأثیرگذار بوده است، اما نباید از بالفعل شدن توانایی‌های ساحات درونی او نیز در آثاری مانند «معجزه خنده» (یدالله صمدی)، «وقتی همه خواب بودند» (فریدون حسن پور) و یا کاراکتر توبای او جلوی دوربین مینو فرشچی در نقش فروغ کیا مستندساز و پژوهشگر  در فیلم «بانوی اردیبهشت» (رخشان بنی اعتماد) که می‌خواهد درباره زیست خود و سختی شغل و درآمد حرف بزند، اما سرخ می‌شود و ناخودآگاه خنده‌اش می‌گیرد. هم میل به ابراز در وجود کاراکترهایی که بازی کرده دیده می‌شود و هم نوعی حیای مشرقی ایرانی که آدم را به جهان درون کاراکتر می‌کشد .

از همان ابتدا حضور گلاب آدینه در «چوپانان کویر» (حسین محجوب) و «رسول پسر ابوالقاسم» ( داریوش فرهنگ ) تا سریال «سلطان و شبان» (فرهنگ) نشان‌دهنده آغاز به کار بازیگری است که مانند دوستان هم افزا و هم همراه و هم آغاز خود در تئاتر یعنی سوسن تسلیمی، مهدی هاشمی و فرهنگ هنر را به درستی می‌شناسد و می‌داند که باید به نوعی از سینمای بدنه تن ندهد. (هر چند هاشمی و فرهنگ بعدها به شکل پراکنده در فیلم‌های سینمای بدنه نیز دیده شدند، اما روال بازیگران بزرگ تئاتر حضور در آثار اندیشه محور بوده است.)

آشنایی بیشتر با رخشان بنی‌اعتماد منجر به سینرژیسم سینمایی و هم‌افزایی کارگردان بازیگر در طول سه دهه همکاری مشترک آنها شد. آدینه می‌توانست نمونه خوبی از زن شرقی با تمام دغدغه‌های صحیح آن باشد و با وجود تکرار برخی ساحت‌ها از فیلمی به فیلم دیگر، اما هر بار نه تنها مورد انتقاد جامعه منتقدان قرار نگیرد بلکه همیشه ستایش شود. مادرانی طبیعی با حس‌های امید و ضعف توأمان، شادی و غم توأمان، قدرت و ترس توأمان و…که کمک می‌کرد نه تنها از تیپ به کاراکتر برسد بلکه گاهی حتی از کاراکتر سمت ابرکاراکتر حرکت‌هایی داشته باشد.

«زرد قناری» (رخشان بنی‌اعتماد- ۱۳۶۷) صحنه درخشش مهدی هاشمی است که موتور محرک او در مسیر آدینه است. این اثر آغاز سرفصلی درخشان از همکاری یک کارگردان مؤلف زن یعنی بنی‌اعتماد با بازیگر مؤلف زن یعنی آدینه است.

«روسری آبی» (بنی اعتماد -۱۳۷۳) حضور کوتاه و غیرمحوری، اما درخشان آدینه کنار حضور دو غول بازیگری یعنی عزت‌الله انتظامی و فاطمه معتمدآریا بسیار به چشم می‌آید. حضور او آنقدر طبیعی توانسته صدای حاشیه باشد که نظر کارشناسان بازیگری را به خود جلب کرده است.

«بانوی اردیبهشت» (رخشان بنی اعتماد ) در سال‌های ۷۶ و ۷۷ جلوه‌ای خاص از هم‌افزایی مستند و سینمایی، و بازگشت به ریشه‌گاه مشترک  دغدغه‌های زنان و مردان، آنجا که هر دو بتوانند به عنوان دگرسوژه‌های یکدیگر در جایگاه سوژه نشستن را درک کنند . با وجود حضور کوتاه خانم آدینه در این اثر که صحنه درخشش مینو فرشچی است، ولی باز بازی آدینه به چشم می‌آید. حضور چند باره پر نقش‌های کوتاه آثار و درخشش در چنین نقش‌هایی با بار کمی کمتر نشان‌دهنده کیفیت کار یک بازیگر مؤلف و صاحب سبک است.

«زیر پوست شهر» (بنی‌اعتماد- ۱۳۷۸) به اصطلاح شعاری‌ترین و به انتخاب بسیاری از کارشناسان مهمترین فیلم بنی‌اعتماد است (اما به نظر من «روسری آبی» شاهکار اوست) ، و حضور سوپر استار وقت سینمای ایران محمدرضا فروتن فیلم را از جهان تأثیرگذار اندیشه وارد عرصه رقابت در سینمای گیشه نیز می‌کند. این فیلم صحنه درخشش گلاب آدینه‌ی دغدغه‌مند است و او حضور خود را به عنوان مادری دردآشنا در تاریخ سینما تثبیت می‌کند.

«مهمان مامان» (داریوش مهرجویی) که دوربین خانه و فضای آن را به مثابه میدان نیرو محل درخشش و ظهور و بروز توانایی‌های بازیگری بازیگران آن می‌کند. در فیلم کاراکتر مادر حضوری محوری دارد و همه کاراکترها در کنار او درخشان هستند. کنش و واکنش و ردوبدل شدن حس‌های مختلف در حضورگلاب آدینه با پورشیرازی، آدینه باهمسایه‌ها، آدینه با بچه‌ها، آدینه با مهمانان و…منجر به ماندگاری اثر می‌شود.

«وقتی همه خواب بودند» (فریدون حسن پور) روایتی شاعرانه از مادرانگی و دلبری به در زیست ساده و پالایشگر روستایی ـ طبیعی و حضور هماهنگ و جواب پس داده‌ی محمدرضا فروتن و گلاب آدینه. اثری تاثیرگذار و گیرا که بازی درون‌گرای درون‌ریز غزل شاکری را نیز کنار دیگر بازی‌های درون‌گرای خود دارد.

«قصه‌ها» (رخشان بنی‌اعتماد- ۱۳۹۲) فیلمی چند روایتی و پلی فونیک بر بستر رویدادهای اجتماعی که هر چند حضوری پر از ستاره را تجربه کرد، ولی مانند «روسری آبی» و «زیر پوست شهر» گیرایی خاصی برای مخاطبان نخبه‌گرا و یا مخاطبان عام نداشت.

به هر حال نگاه انتقادی رخشان بنی‌اعتماد همواره و در هر نوعی از سینمای ساختارگرا و یا پساساختارگرا برای مدیران کمتر قابل تحمل بوده است، برای همین شکلی از فیلم‌های واقعی اجتماعی را که در آثار این دسته کارگردان‌ها می‌دیدیم دچار ممنوعیت می‌شدند تا نوعی از آثار انتقادی غیرواقع که در واقعیت توسط خودی‌ها ساخته می‌شد جای مستقل بودگی و در سطح هنری‌تر مؤلف بودگی را بگیرد.

منابع:

۱ـ کتاب «جهان سینما در وضعیت ابرفیلم تیپ ،کاراکتر و ابرکاراکتر» اثر مشترک آرش آذرپیک و آریو همتی ـ چاپ ۱۴۰۵ـ انتشارات ارشدان تهران.

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/161389
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید


گلاب آدینه، عاشق و بیمار تئاتر است

«من بیمار و عاشق تئاترم و بین یک پیشنهاد سینمایی خوب و یک تئاتر خوب، شک نکنید که تئاتر را انتخاب می‌کنم.» این جملات را گلاب آدینه گفت؛ در مراسم نکوداشتش که بهار سال گذشته در خانه هنرمندان ایران برپا شد.

۱۴۰۵/۰۸/۲۲

سعید آقاخانی
۲

از گلاب آدینه و محرم زینال‌زاده تا محسن کیایی و سعید آقاخانی در یک رویداد

دنیای فیلم کوتاه در ساختار سینمای ایران اگرچه علاقه‌مندان و سازندگان حرفه‌ای خود را دارد، اما طیف گسترده‌ای از تماشاگر عادی را هم به‌ویژه در سال‌ها اخیر با خود همراه کرده که در این زمینه حضور بازیگران سرشناس تأثیر به‌سزایی داشته است.

۱۴۰۵/۰۷/۲۵


روایتی از حضور گلاب آدینه در داستان یک مهاجرت

روایتی از حضور گلاب آدینه در داستان یک مهاجرت

کارگردان فیلم کوتاه «زبان پسری» درباره حضور گلاب آدینه در فیلمش گفت: در کنار علاقه‌ زیادم به فیلم «مهمان مامان» برای فیلمم به دنبال یک مامان واقعی بودم نه بازیگری که نقش یک مادر دلسوز و نگران را بازی کند.

۱۴۰۵/۰۷/۲۱


تیزر «زبان پسری» با بازی گلاب آدینه منتشر شد

تیزر رسمی فیلم کوتاه «زبان پسری» به کارگردانی فرزانه دادخواهی و تهیه‌کنندگی سیدصابر امامی در آستانه اکران این اثر در جشنواره فیلم کوتاه تهران منتشر شد. نوشته تیزر «زبان پسری» با بازی گلاب آدینه منتشر شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۷/۲۱


فیلم کوتاه «زبان پسری» آماده نمایش شد/ رونمایی از پوستر

فیلم کوتاه «زبان پسری» با بازی گلاب آدینه برای حضور در چهل و سومین جشنواره فیلم کوتاه تهران، آماده نمایش و پوستر فیلم رونمایی شد. نوشته فیلم کوتاه «زبان پسری» آماده نمایش شد/ رونمایی از پوستر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۷/۱۲

رخشان بنی اعتماد
۱

به مناسبت هفت سالگی سوینا؛ نسخه ویژه نابینایان «گیلانه» با صدای گلاب آدینه منتشر می‌شود

گلاب آدینه فیلم سینمایی «گیلانه» ساخته رخشان بنی‌اعتماد و محسن عبدالوهاب را برای نابینایان توضیح‌دار کرد. به گزارش سینماسینما، سوینا به مناسبت هفت سالگی فعالیتش، نسخه ویژه نابینایان فیلم سینمایی «گیلانه» ساخته رخشان بنی‌اعتماد و محسن عبدالوهاب را پنجشنبه اول مرداد ماه در چارچوب برنامه فیلمخانه منتشر می‌کند. این فیلم...

۱۴۰۵/۰۴/۳۱


نسخه متفاوت «گیلانه» با گلاب آدینه / «فیلمی برای صلح»

رخشان بنی‌اعتماد تاکید دارد که هیچ وقت نمی‌خواسته «گیلانه» ترحم‌برانگیز باشد اما می‌خواسته تفکر برانگیز باشد.

۱۴۰۵/۰۴/۳۱


گلاب آدینه و روایت شنیدنی‌اش از «طوبی»

گلاب آدینه یکی از نقش‌های ماندگارش در فیلم «زیر پوست شهر» است که در گفت‌وگویی درباره این نقش گفته است: من شخصیت «طوبی» را آنقدر دوست دارم که دیگر طاقت دیدن فیلم را به جهت ملموس و واقعی بودن شخصیت‌هایش ندارم. خیلی ناراحت می‌شوم و زجر می‌کشم.

۱۴۰۴/۰۸/۲۱

رضا کیانیان
علی مصفا
۴

«بامداد خمار» مهرماه منتشر می‌شود

سریال «بامداد خمار» مهرماه ۱۴۰۴ به صورت رسمی در پلتفرم شیدا منتشر می‌شود. به گزارش سینماسینما، سریال «بامداد خمار» اقتباسی از رمان پرفروش و شناخته‌شده‌ای به همین نام، نوشته‌ی فتانه حاج سیدجوادی، به کارگردانی نرگس آبیار است. در این اثر بازیگرانی از جمله رضا کیانیان، گلاب آدینه، علی مصفا، احترام...

۱۴۰۴/۰۶/۲۹

علی قمصری
۱

موسیقی- نمایش «داستان شهریار» / گزارش تصویری

«داستان شهریار» با آهنگسازی و نوازندگی علی قمصری و کارگردانی گلاب آدینه اثری در قالب اپرای ایرانی با تلفیق موسیقی، نمایش و حرکت است که نویسندگی و شعر آن را احسان افشاری بر عهده داشته است در تالار وحدت در حال برگزاری است.

۱۴۰۴/۰۶/۰۶


گلاب آدینه بعد از ۷ سال دوری، دوباره بازی می‌کند

گلاب آدینه بعد از ۷ سال دوری از عرصه بازیگری تئاتر با نمایش «هم این/ هم آن» به صحنه باز ...ادامه مطلب

۱۴۰۴/۰۴/۲۵


برگزاری نکوداشت‌ گلاب آدینه در شب کارگردانان تئاتر

‎گلاب آدینه در شب نکوداشت خود بابت حادثه غم‌انگیز بندرعباس به مردم کشورمان تسلیت گفت و بر ضرورت کار کردن ...ادامه مطلب نوشته برگزاری نکوداشت‌ گلاب آدینه در شب کارگردانان تئاتر اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۲/۱۳


در بیستمین شب کارگردان؛ نکوداشت گلاب آدینه برگزار می‌شود

بیستمین شب کارگردان با نکوداشت گلاب آدینه برگزار می‌شود. به گزارش سینماسینما به نقل از روابط عمومی انجمن صنفی کارگردانان تئاتر ایران، بیستمین دوره شب کارگردان همراه با آیین نکوداشت گلاب آدینه روز جمعه ۱۲ اردیبهشت برگزار خواهد شد. در این مراسم که به همت انجمن کارگردانان تئاتر ایران طبق...

۱۴۰۴/۰۲/۰۷


نکوداشت گلاب آدینه توسط کارگردانان تئاتر

بیستمین شب کارگردان با نکوداشت گلاب آدینه برگزار می‌شود. به گزارش مهر، بیستمین دوره شب کارگردان همراه با آیین نکوداشت ...ادامه مطلب نوشته نکوداشت گلاب آدینه توسط کارگردانان تئاتر اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۲/۰۷

رخشان بنی اعتماد

از رخشان بنی اعتماد چه خبر؟

شورای مرکزی کانون کارگردانان سینمای ایران در آستانه روز سینما با رخشان بنی‌اعتماد دیدار کرد.

۱۴۰۵/۰۶/۲۰

مرضیه برومند
سمیرا مخملباف
۳

«روسری آبی»؛ فرا رفتن از چارچوب بسته

«روسری آبی»؛ فرا رفتن از چارچوب بسته

سینماسینما، آریو همتی در میان فیلم‌هایی که زنان کارگردان ساخته‌اند وجوهی از فرا رفتن از چارچوب بسته را می‌توان مشاهده کرد؛ از جمله در آثاری مانند: «شهر موش‌ها» مرضیه برومند و محمدعلی طالبی۱۳۶۳، «پرنده کوچک خوشبختی» پوران درخشنده ۱۳۶۶، «روسری آبی» رخشان بنی‌اعتماد ۱۳۷۳، «سیب» سمیرا مخملباف ۱۳۷۶، «بانوی اردیبهشت»...

۱۴۰۵/۰۵/۰۸

کیانوش عیاری
رخشان بنی اعتماد
۴

از بنی اعتماد و پناهی تا مهدویان و آبیار؛ بیانیه مهم تهیه‌کننده- کارگردانان: پروانه ساخت را حذف کنید

هشتاد و هفت تهیه کننده‌_کارگردان سینمای ایران با امضای بیانیه‌ای حمایت قاطع خود از مواضع نوزده صنف سینمایی و بیانیه خانه سینما را اعلام کردند و خواستار حذف پروانه ساخت و پایان ممیزی فیلمنامه شدند. به گزارش سینماسینما، رخشان بنی اعتماد، علیرضا داوودنژاد، جعفرپناهی، کیانوش عیاری، محمدرسول اف، تهمینه میلانی،...

۱۴۰۴/۰۸/۱۲

فریدون جیرانی
علی مصفا
۷

زنجیره بیانیه‌ها درباره اسکار ادامه دارد؛ حمایت۸۰ سینماگر دیگر از تصمیم خانه‌سینما

چندی پیش ۱۳۰ نفر از سینماگران تصمیم خانه سینما مبنی بر پرهیز از مشارکت در ساز و کار ابهام امیز و ناکارآمد معرفی فیلم به اسکار را تصمیمی مسئولانه اعلام کردند که رخشان بنی اعتماد، فریدون جیرانی، علیرضا داوودنژاد، جعفرپناهی، مصطفی کیایی، آیدا پناهنده، مازیار میری، محمد رسول‌اف، علی مصفا،...

۱۴۰۴/۰۶/۲۸

رخشان بنی اعتماد

در سومین دوره فستیوال انجام می‌شود؛ نمایش فیلم‌های ایرانی در جشنواره زنان شرقی

سومین جشنواره فیلم زنان شرقی از ۲۶ تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵ در کوبلنز آلمان برگزار می‌شود؛ رویدادی که به نمایش آثار برجسته‌ای از فیلم‌سازان زن ایران، افغانستان و سایر کشورهای شرقی اختصاص دارد. به گزارش سینماسینما، سومین جشنواره فیلم زنان شرقی در کوبلنز آلمان از ۲۶ تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵...

۱۴۰۴/۰۶/۲۴

بهرام رادان
رخشان بنی اعتماد

نمایش «گیلانه» در روز سوم «سینمای ایران برای وطن»

فیلم سینمایی «گیلانه» به کارگردانی رخشان بنی‌اعتماد و محسن عبدالوهاب دوشنبه ۶ مرداد در موزه سینمای ایران به نمایش در می‌آید. نوشته نمایش «گیلانه» در روز سوم «سینمای ایران برای وطن» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۵/۰۵

کیانوش عیاری
رخشان بنی اعتماد
۱

یک سینماگر ایرانی دیگر در جشنواره ونیز/ «درون امیر» در مسابقه‌ی «روزهای مولفین» شرکت می‌کند

فیلم «درون امیر» ساخته امیر عزیزی در بخش مسابقه‌ی «روزهای مولفین» در جشنواره ونیز شرکت خواهد کرد‌. به گزارش سینماسینما، کارگردان این فیلمِ امیر عزیزی چهل و یک ساله فعالیت‌های سینمایی‌اش را در سال ۲۰۰۳ به‌عنوان دستیار کارگردانانی چون کیانوش عیاری و رخشان بنی اعتماد آغاز کرد. سپس فیلم های...

۱۴۰۴/۰۵/۰۵

رخشان بنی اعتماد
باران کوثری
۱

در آستانه شش سالگی سوینا؛ نسخه ویژه نابینایان «نرگس» با صدای باران کوثری منتشر می‌شود

در آستانه شش سالگی سوینا؛ نسخه ویژه نابینایان «نرگس» با صدای باران کوثری منتشر می‌شود

باران کوثری فیلم سینمایی «نرگس» ساخته رخشان بنی‌اعتماد را برای نابینایان توضیح‌دار کرد. به گزارش سینماسینما، سوینا در آستانه ششمین سالگرد تاسیس خود، نسخه ویژه نابینایان فیلم سینمایی «نرگس» ساخته رخشان بنی‌اعتماد را پنجشنبه ۲۶ تیرماه در چارچوب برنامه فیلمخانه منتشر می‌کند. این فیلم روز پنجشنبه ساعت ۱۹ از طریق...

۱۴۰۴/۰۴/۲۵

رخشان بنی اعتماد

بزرگداشت رخشان بنی‌اعتماد برگزار شد

بزرگداشت رخشان بنی اعتماد در تورنتو برگزار شد. به گزارش سینماسینما، طی مراسمی در تورنتو، از بانو رخشان بنی‌اعتماد و فعالیت‌های این کارگردان ایرانی تجلیل به عمل آمد. این شب تقدیر که توسط گروه هنری موج‌نو به مدیریت عارف محمدی و با همکاری پژهشکده ایرانشناسی الهه امیدیار (دانشگاه تورنتو) برگزار...

۱۴۰۴/۰۱/۱۰

جهانگیر کوثری
رخشان بنی اعتماد
۳

با صدای رخشان بنی‌اعتماد، لیلی گلستان، جهانگیر و باران کوثری؛ نسخه صوتی داستان «تیستو سبزانگشتی» منتشر می‌شود

سوینا (سینمای نابینایان) داستان صوتی «تیستو سبزانگشتی»‌ را پنجشنبه منتشر می‌کند. به گزارش سینماسینما، «تیستو سبزانگشتی» عنوان کتابی نوشته موریس دروئون با ترجمه لیلی گلستان است که کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان آن را منتشر کرده و ابراهیم حقیقی تصویرگر و طراح روی جلد کتاب است. سوینا داستان صوتی...

۱۴۰۳/۱۱/۲۴

رخشان بنی اعتماد

عمارت روبرو برگزار می‌کند؛ سومین دوره «چشم در چشم» با رخشان بنی‌اعتماد

سومین دوره «چشم در چشم» به نمایش آثار رخشان بنی‌اعتماد و برگزاری جلسه گفتگو با حضور این کارگردان سینمای ایران اختصاص دارد. به گزارش سینماسینما، برنامه این دوره که از ۲۵ تا ۳۰ دی ۱۴۰۳ در پلتفرم عمارت روبرو برگزار می‌شود به شرح زیر است: سه‌شنبه ۲۵ دی و ساعت...

۱۴۰۳/۱۰/۱۶

رخشان بنی اعتماد

پیشنهاد رخشان بنی‌اعتماد به تماشاگران؛ «علت مرگ نامعلوم» را ببینید!

‎رخشان بنی اعتماد مخاطبان را به تماشای فیلم «علت مرگ: نامعلوم» دعوت کرد و درباره سینمای اجتماعی نوشت. ‎به گزارش ...ادامه مطلب نوشته پیشنهاد رخشان بنی‌اعتماد به تماشاگران؛ «علت مرگ نامعلوم» را ببینید! اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۰/۰۹

رخشان بنی اعتماد

همزمان در سراسر دنیا؛ مستند «ژیلا» آنلاین اکران می‌شود

 مستند «ژیلا» به کارگردانی مشترک «رخشان بنی‌اعتماد» و «مجتبا میرتهماسب» به‌طور همزمان در سراسر دنیا اکران اینترنتی خواهد شد. به گزارش سینماسینما، این اکران آنلاین از ١١ آگوست (٢١ مرداد) ساعت ١٢ ظهر به‌وقت لس‌آنجلس و همزمان با نخستین نمایش فیلم در سالروز درگذشت «ژیلا کاشف» آغاز می‌شود و...

۱۴۰۳/۰۵/۱۴