برای بهرام بیضایی/ اسطوره همیشه زنده | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

برای بهرام بیضایی/ اسطوره همیشه زنده

lazy_placeholder.gifphoto_2025-11-11_06-34-27-300x280.jpg سینماسینما، آریو همتی

بهرام بیضایی مهمترین کارگردان  پلی ژانریک ایران، در سینمای ساختار آوانگارد «رگبار»، «کلاغ»، «چریکه تارا»، «مرگ یزدگرد» و «سگ کشی» را ساخت، در سینمای پساساختار گرا «غریبه و مه»، «شاید وقتی دیگر» و «مسافران» و در سینمای فراساختارگرا «باشو غریبه کوچک» و «وقتی همه خوابیم» را کارگردانی کرد.

بیضایی کارگردانی بود که مانند ناصر تقوایی به المان‌های جنبش جهانی موج نو وفادار ماند.

او مانند ناصر تقوایی، کم فیلم ساخت ولی تمامی آثارش مانند آثار تقوایی در اوج بود. یعنی به لحاظ تعداد و کیفیت آثار بهرام بیضایی و ناصر تقوایی را نمی‌شود با کسی مقایسه کرد.

بیضایی و تقوایی کارگردان‌های  مولفی بودند که سفارش نمی‌پذیرفتند و نه به سینمای بازاری و دم‌دستی و نه سینمای سفارش‌پذیر و نه سینمای جشنواره‌ای گرایش نداشتند.

تقوایی بیشتر صدای مردم عصر را تعیین می‌بخشید و بیضایی صدای مردم را از دل اساطیر بیرون می‌آورد. هر چه جدای از سبک جمعی موج نو که مشترک هر دو شان بود بخواهیم سمت سبک شخصی و دستاوردهای ویژه آنها برویم در تقوایی بوم افزایی و در  بیضایی اسطوره افزایی را می‌توانیم به شکل بسامدمند و تعمدی ببینیم.

بیضایی در میان کارگردان‌های موج نو، بنیانگذار ژانر محتوایی موج نوی اسطوره افزا بر محور نگره‌های فرائیستی است .

جهان بیضایی حرکت از ابژه به سوژه و تصویر  جهان درونی نامفهوم که به علت پیچیدگی‌های درون انسان اینگونه تصویر می‌شد و سپس بدون آنکه در این جهان رمزآلود و ناشناخته به دریافت‌های زیادی برسیم، به سمت جهان  ابژیکال بر می‌گشتیم. بیضایی شبیه ماهی‌گیری که در میان اقیانوس دنبال صید یک ماهی ویژه است کار خود را در رویارویی با جهان درون انجام می‌داد و با آگاهی که داشت در عدم شناخت حقیقی  ساحت بی‌انتهای درون انسان، از آن جهان با صید کلمه پدیدار خاص بر می‌گشت. یعنی می‌توان گفت جدای از امر اسطوره‌افزایی، نوع مواجهه بهرام بیضایی با روان انسان احتمالا بنا بر تجربه زیستی‌اش و عمق قلمی او در نوشتن و نقد، بسیار اصولی‌تر، جامع‌تر و دقیق‌تر از خیل روانشناسان فیک و زردی که به قولی فضا را آلوده می‌کنند، بود.

حضور متداوم  بیضایی به عنوان یک استاد در جریان روشنفکری و در زمینه تئاتر و سینما از اواخر دهه چهل تا زمانی که ایران بود و حتی تا پیشاآسمانی شدن  از طریق فضای مجازی و گفتگوهای هر چند اندکی که با رسانه‌ها داشت، در واقع وجهه الگو بودن و  راهنما بودن را حفظ کرده بود. او  که در دیالوگ‌نویسی، به زبان باشکوه پارسی تسلط داشت و مانند علی حاتمی آن جان و جوهره‌ی معنایی و روح شاعرانه‌ی کلمه‌ها و زبان پارسی را کشف کرده بود و خنیای بی‌نظیر زبان پارسی در قلمش مانند قلم حاتمی چه تجسم با شکوهی گرفته بود. نمایشنامه‌ها و فیلمنامه‌های درخشانی برای تاریخ هنر باشکوه‌ترین تمدن جهان، ایران بزرگ فرهنگی به یادگار گذاشت. البته او مولف است و مرگ ظاهری هیچ‌گاه پایان یک اسطوره نیست یعنی تا کلمه زنده است بیضایی مانند تقوایی، مهرجویی و دیگر بزرگان‌مان زنده است.

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/152867
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

بهرام بیضایی

«چهار صندوق»؛ وقتی قدرت، سازندگانش را به بند می‌کشاند

سینماسینما، فرزانه متین؛ دوشب گذشته به تماشای نمایشنامه‌خوانی «چهار صندوق» بهرام بیضایی به کارگردانی کیوان کثیریان نشستم؛ شبی که برای من فقط یک نمایشنامه‌خوانی نبود، بلکه فرصتی بود برای دوباره شنیدن صدای هنرمندی که بخش مهمی از تئاتر و سینمای ایران با نام او معنا پیدا می‌کند. بیضایی از آن...

۱۴۰۵/۰۷/۰۳

بهرام بیضایی
۲

بغض و حسرت محمد رضایی‌راد در مجلس یادبود بهرام بیضایی

در مجلس یادبود بهرام بیضایی از او به عنوان هنرمندی یاد شد که یک تنه به جای ده تن کار کرد.

۱۴۰۵/۰۷/۰۱

بهرام بیضایی
۱

«چهار صندوقِ» بهرام بیضایی نمایشنامه‌خوانی می‌شود

نمایشنامه «چهار صندوق» در تازه‌ترین جلسه از سلسله جلسات بیضایی‌خوانی به کارگردانی کیوان کثیریان نمایشنامه خوانی می‌شود. به گزارش سینماسینما، نمایشنامه «چهار صندوق» نوشته استاد فقید بهرام بیضایی، دوشنبه ۳۰ شهریورماه ساعت ۱۹ در عمارت روبرو خوانده می‌شود. نغمه احمدی، رضا جلایری، بهگل ذوالفقارزاده، امیرعلی صابری، درسا علمی‌نژاد و حسین...

۱۴۰۵/۰۶/۲۸

بهرام بیضایی

«چهار صندوق» بهرام بیضایی نمایشنامه‌خوانی می‌شود

نمایشنامه «چهار صندوق» در تازه‌ترین جلسه از سلسله جلسات بیضایی‌خوانی به کارگردانی کیوان کثیریان نمایشنامه خوانی می‌شود. نوشته «چهار صندوق» بهرام بیضایی نمایشنامه‌خوانی می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۶/۲۸

بهرام بیضایی
عزیزالله حاجی مشهدی
۱

یادداشتی بر برخوانی نمایشنامه «آرش»؛ از ستوربانی تا کمانداری، از حماسه تا تراژدی

سینماسینما، عزیزالله حاجی مشهدی؛ در ادامه ی مجموعه برنامه های برخوانی نمایشنامه های استاد بهرام بیضایی با عنوان «بیضایی خوانی»،  ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ در «مدرسه  سینما و تئاتر جادو»، با برخوانی ندا کوهی و کارگردانی کیوان کثیریان، به تماشای برخوانی نمایشنامه «آرش»، یکی از نوشته‌های آغازین سال های نمایشنامه نویسی...

۱۴۰۵/۰۶/۲۷

اکبر عبدی
بهرام بیضایی
۱

ویدیو/ شبی برای سینمای «ایران»

آیین گرامیداشت روز سینما با محوریت «ایران» شامگاه پنج‌شنبه (۲۶ شهریور) در محوطه بیرونی موزه سینما و با حضور تعدادی از مسوولان و هنرمندان سینما و تلوبزیون و با نکوداشت یاد بهرام بیضایی، ناصر تقوایی و اکبر عبدی گرامی داشته شد.

۱۴۰۵/۰۶/۲۷

اکبر عبدی
بهرام بیضایی
۱

گرامیداشت روز سینما / گزارش تصویری

گرامیداشت روز سینما با محوریت «ایران» و با نکوداشت یاد بهرام بیضایی، ناصر تقوایی و اکبر عبدی و آنهایی که جان خود را در جنگ و ناآرامی های دی‌ماه سال گذشته از دست دادند، شامگاه پنج‌شنبه ۲۶ شهریور ماه در موزه سینمای ایران برگزار شد. عکاس: علی چاشنی‌گیر

۱۴۰۵/۰۶/۲۷

بهرام بیضایی

شکل‌گیری مرکز اسناد خانه سینما به نام بهرام بیضایی

کتابخانه و مرکز اسناد خانه سینما با تاکید بر جمع‌اوری اسناد و آرشیو این نهاد صنفی، به اسم بهرام بیضایی نامگذاری شد.

۱۴۰۵/۰۶/۲۵

بهرام بیضایی

برنامه «به یاد استاد بهرام بیضایی» در موزه سینما برگزار می‌شود

برنامه «به یاد استاد بهرام بیضایی» با پخش مستندهای «نامه‌های گمشده» و «فرش آنچه به یاد می‌آورد» در موزه سینمای ایران برگزار می‌شود. نوشته برنامه «به یاد استاد بهرام بیضایی» در موزه سینما برگزار می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۶/۲۴

بهرام بیضایی
۲

خبرهایی از تقی محمودی، اکبر اصفهانی، بهرام بیضایی و...

در این بسته خبری مروری بر مهم‌ترین خبرهای رسیده سینما و تئاتر داریم.

۱۴۰۵/۰۶/۲۴


شب «مرتضی حنانه» برگزار می‌شود

شب زنده‌یاد «مرتضی حنانه» موسیقی‌دان و آهنگساز ایرانی، روز سه‌شنبه ۲۴ مهر ماه، همزمان با سالروز درگذشت این هنرمند شهیر موسیقی ایران در «خانه فرهنگ و هنر کارفه» برگزار می‌شود. نوشته شب «مرتضی حنانه» برگزار می‌شود اولین بار در موسیقی ایرانیان. پدیدار شد.

۱۳۹۷/۰۷/۲۰


روایت مسیر پر پیچ و خم زندگی علی‌رضا حیدری در مستند «دوئل»

روایت مسیر پر پیچ و خم زندگی علی‌رضا حیدری در مستند «دوئل»

مستند «دوئل» روایتی از مسیر پر پیچ و خم علی‌رضا حیدری برای رسیدن به المپیک، دوم مرداد روی آنتن شبکه ورزش می‌رود. نوشته روایت مسیر پر پیچ و خم زندگی علی‌رضا حیدری در مستند «دوئل» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۵/۰۲


«بازیافتنی‌ها» شب یلدابه صحنه نمی‌رود

نمایش « بازیافتی‌ها» به کارگردانی رضا حیدری امشب ۳۰ آذر ماه روی صحنه نخواهد رفت.

۱۳۹۷/۰۹/۳۰


امیر کربلایی‌زاده و الهام شعبانی در یک نمایش

نمایش «باز یافتی‌ها» به کارگردانی رضا حیدری، آذر ماه در پردیس تئاتر شهرزاد بر روی صحنه می‌رود.

۱۳۹۷/۰۸/۲۶


گروه طراحان و آهنگساز نمایش «ریچارد» معرفی شدند

گروه طراح و آهنگساز نمایش «ریچارد» به کارگردانی حمیدرضا نعیمی معرفی شدند. به گزارش مهر، در نمایش «ریچارد» که از تیرماه در تالار وحدت روی صحنه می رود، رضا مهدی زاده طراح صحنه، ادنا زینلیان طراح لباس، ماریا حاجیها طراح گریم، رضا حیدری طراح نور، حبیب شیبانی و پردیس خسروی...

۱۳۹۷/۰۴/۰۲


معرفی ده فیلم منتخب تماشاگران جشنواره فیلم کوتاه

اسامی ۱۰ فیلم برتر به انتخاب تماشاگران در سی و چهارمین جشنواره فیلم کوتاه تهران اعلام شد.انجمن فیلم کوتاه ایران (ایسفا) به همراه تعدادی از اعضا شامل پیمان نهان قدرتی، مصطفی امامی، علی رشیدی فر، کاوه قهرمان، غلام رضا حیدری، حمید ناصری مقدم، مسعود حاتمی، میر عباس خسروی نژاد، مهدی...

۱۳۹۶/۰۸/۰۲

پژمان بازغی
محسن محسنی نسب
۷

«شاخ کرگدن» هم به دبیرخانه سی‌وپنجمین جشنواره فیلم فجر رسید

سینماپرس: نسخه نهایی فیلم سینمایی «شاخ کرگدن» تحویل دبیرخانه سی‌وپنجمین جشنواره فیلم فجر شد.

۱۳۹۵/۱۰/۰۶

هومن سیدی
لیلا زارع

فیلمبرداری «کمدی انسانی» به پایان رسید

سینماپرس: فیلمبرداری فیلم سینمایی «کمدی انسانی» محمدهادی کریمی به پایان رسید.

۱۳۹۵/۰۸/۰۹

مریم مقدم
۲

«دیپلماسی شکست ناپذیر آقای نادری» در مراحل پایانی تدوین

سینماپرس: فیلم مستند سینمایی «دیپلماسی شکست ناپذیر آقای نادری» ساخته مشترک بهتاش صناعی ها و مریم مقدم مراحل پایانی تدوین را پشت سر می‌گذارد.

۱۳۹۵/۰۶/۱۹

عباس کیارستمی
رضا درمیشیان

از تجلیل «پوران درخشنده» تا دعوت رامبد جوان از وزیر بهداشت برای حضور در «خندوانه»

سینماپرس: برندگان بخش های مختلف نخستین جشنواره فیلم «سلامت» معرفی شدند.

۱۳۹۵/۰۶/۰۷

پوریا آذربایجانی
منیر قیدی

نامزدهای نخستین جشنواره فیلم «سلامت» معرفی شدند

سینماپرس: نامزدهای دریافت جایزه از بخش های مختلف نخستین جشنواره فیلم «سلامت» معرفی شدند.

۱۳۹۵/۰۶/۰۵