برای بهرام بیضایی/ اسطوره همیشه زنده | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

برای بهرام بیضایی/ اسطوره همیشه زنده

lazy_placeholder.gifphoto_2025-11-11_06-34-27-300x280.jpg سینماسینما، آریو همتی

بهرام بیضایی مهمترین کارگردان  پلی ژانریک ایران، در سینمای ساختار آوانگارد «رگبار»، «کلاغ»، «چریکه تارا»، «مرگ یزدگرد» و «سگ کشی» را ساخت، در سینمای پساساختار گرا «غریبه و مه»، «شاید وقتی دیگر» و «مسافران» و در سینمای فراساختارگرا «باشو غریبه کوچک» و «وقتی همه خوابیم» را کارگردانی کرد.

بیضایی کارگردانی بود که مانند ناصر تقوایی به المان‌های جنبش جهانی موج نو وفادار ماند.

او مانند ناصر تقوایی، کم فیلم ساخت ولی تمامی آثارش مانند آثار تقوایی در اوج بود. یعنی به لحاظ تعداد و کیفیت آثار بهرام بیضایی و ناصر تقوایی را نمی‌شود با کسی مقایسه کرد.

بیضایی و تقوایی کارگردان‌های  مولفی بودند که سفارش نمی‌پذیرفتند و نه به سینمای بازاری و دم‌دستی و نه سینمای سفارش‌پذیر و نه سینمای جشنواره‌ای گرایش نداشتند.

تقوایی بیشتر صدای مردم عصر را تعیین می‌بخشید و بیضایی صدای مردم را از دل اساطیر بیرون می‌آورد. هر چه جدای از سبک جمعی موج نو که مشترک هر دو شان بود بخواهیم سمت سبک شخصی و دستاوردهای ویژه آنها برویم در تقوایی بوم افزایی و در  بیضایی اسطوره افزایی را می‌توانیم به شکل بسامدمند و تعمدی ببینیم.

بیضایی در میان کارگردان‌های موج نو، بنیانگذار ژانر محتوایی موج نوی اسطوره افزا بر محور نگره‌های فرائیستی است .

جهان بیضایی حرکت از ابژه به سوژه و تصویر  جهان درونی نامفهوم که به علت پیچیدگی‌های درون انسان اینگونه تصویر می‌شد و سپس بدون آنکه در این جهان رمزآلود و ناشناخته به دریافت‌های زیادی برسیم، به سمت جهان  ابژیکال بر می‌گشتیم. بیضایی شبیه ماهی‌گیری که در میان اقیانوس دنبال صید یک ماهی ویژه است کار خود را در رویارویی با جهان درون انجام می‌داد و با آگاهی که داشت در عدم شناخت حقیقی  ساحت بی‌انتهای درون انسان، از آن جهان با صید کلمه پدیدار خاص بر می‌گشت. یعنی می‌توان گفت جدای از امر اسطوره‌افزایی، نوع مواجهه بهرام بیضایی با روان انسان احتمالا بنا بر تجربه زیستی‌اش و عمق قلمی او در نوشتن و نقد، بسیار اصولی‌تر، جامع‌تر و دقیق‌تر از خیل روانشناسان فیک و زردی که به قولی فضا را آلوده می‌کنند، بود.

حضور متداوم  بیضایی به عنوان یک استاد در جریان روشنفکری و در زمینه تئاتر و سینما از اواخر دهه چهل تا زمانی که ایران بود و حتی تا پیشاآسمانی شدن  از طریق فضای مجازی و گفتگوهای هر چند اندکی که با رسانه‌ها داشت، در واقع وجهه الگو بودن و  راهنما بودن را حفظ کرده بود. او  که در دیالوگ‌نویسی، به زبان باشکوه پارسی تسلط داشت و مانند علی حاتمی آن جان و جوهره‌ی معنایی و روح شاعرانه‌ی کلمه‌ها و زبان پارسی را کشف کرده بود و خنیای بی‌نظیر زبان پارسی در قلمش مانند قلم حاتمی چه تجسم با شکوهی گرفته بود. نمایشنامه‌ها و فیلمنامه‌های درخشانی برای تاریخ هنر باشکوه‌ترین تمدن جهان، ایران بزرگ فرهنگی به یادگار گذاشت. البته او مولف است و مرگ ظاهری هیچ‌گاه پایان یک اسطوره نیست یعنی تا کلمه زنده است بیضایی مانند تقوایی، مهرجویی و دیگر بزرگان‌مان زنده است.

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/152867
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

بهرام بیضایی

«باشو غریبه کوچک» راهی مونیخ می‌شود

چهل و سومین جشنواره فیلم مونیخ میزبان نمایش چند فیلم از جمله نسخه مرمت شده فیلم «باشو غریبه کوچک» ساخته بهرام بیضایی خواهد بود.

۱۴۰۵/۰۳/۲۹

بهرام بیضایی

وقتی «سگ‌کشیِ» بیضایی مدیر جابه‌جا کرد

نسخه مرمت شده فیلم «سگ‌کشی» بهرام بیضایی پس از ۲۵ سال با این یادآوری نمایش داده شد که «زمانی در سینمای ایران فیلم‌هایی ساخته می‌شد که مدیران را جابجا می‌کرد ولی الان واقعیت‌گرایی مبتذل، سینما را نابود کرده است.»

۱۴۰۵/۰۳/۲۷

بهرام بیضایی

کانون کارگردانان سینما برگزار می‌کند؛ اولین نمایش نسخه مرمت شده «سگ کشی» در موزه سینمای ایران

در ادامه برنامه «کلاسیک‌های کانون» کانون کارگردانان سینمای ایران، سه شنبه۲۶ خرداد ماه اولین نمایش نسخه اصلاح و مرمت شده«سگ کشی»به کارگردانی استاد بهرام بیضایی در موزه سینمای ایران به نمایش گذاشته خواهد شد. به گزارش سینماسینما، در این مراسم «سگ‌کشی» به عنوان یکی از مهم‌ترین آثار بهرام بیضایی که...

۱۴۰۵/۰۳/۲۴

داریوش ارجمند
رضا کیانیان
۲

مجید مظفری، داریوش ارجمند و رضا کیانیان ۲۶ سال قبل

۲۶ سال پس از ساخت «سگ‌کشی»، نسخه اصلاح و مرمت شده این اثر ماندگار بهرام بیضایی به نمایش درمی‌آید.

۱۴۰۵/۰۳/۲۴

بهرام بیضایی

به بهانه اجرای «چهار صندوق» بیضایی در تهران/ مترسکی که با دست خودمان می‌سازیم

سینماسینما، ساسان گلفر پنجاه‌وهشت سال پیش که بهرام بیضایی نمایشنامه «چهار صندوق» را نوشت، صورت‌هایی را در افق می‌دید که دیگران توانایی دیدن‌شان را نداشتند. آن دیگران یا اصلاً تصوری نداشتند که  مدتی پیش در جهان چه روی داده است یا باور نمی‌کردند که ممکن است چنان رویدادهایی در زادبوم...

۱۴۰۴/۱۱/۲۸

علی حاتمی
بهرام بیضایی
۵

حقایقی درباره فیلم مسافران بیضایی به بهانه نمایش نسخه بازسازی شده آن در موزه سینما

حقایقی درباره فیلم مسافران بیضایی به بهانه نمایش نسخه بازسازی شده آن در موزه سینما

سینماسینما، محمد تاجیک – مسافران، فیلمی است به نویسندگی و کارگردانی بهرام بیضایی که سال ۱۳۶۹ (اواخر سال) و ۱۳۷۰ ساخته شد وبه نوشته ویکی پدیا بهرام بیضایی در سخنرانی خود به تاریخ ۱۱ فوریه ۲۰۱۱ در دانشگاه استنفورد گفت که این فیلم را در پاسخ به فیلم مادر علی...

۱۴۰۴/۱۰/۱۸

بهرام بیضایی

طایفه زنده‌کُشِ مُرده‌پرست؛ داستان فراموشی بهرام بیضایی در ایران

سنماسینما، فرنوش آبا این یادداشت را در حالی نوشتم که هنوز در سوگ یگانه هنر ایران، گیج و مغموم بودم، اما زلزله خبرها در ایران، مرددم کرد در انتشار آن… بهرام بیضایی از آن نسل هنرمندانی بود که حذف نشدند؛ آرام‌آرام کنار گذاشته شدند. نه با حکم، که با بی‌توجهی....

۱۴۰۴/۱۰/۱۷

بهرام بیضایی
سوسن تسلیمی

کارنامه بازیگری سوسن تسلیمی به بهانه حضور در آثار بیضایی/ تلاقی همزمان نبوغ بازیگر و بازیگردان

سینماسینما، ابوالفضل نجیب این متن بخشی از کتاب مجموعهٔ مقالات سینمایی نگارنده دربارهٔ سوسن تسلیمی است. سوسن تسلیمی بی‌تردید از چهره‌های بی‌بدیل هنر بازیگری در سینمای ایران است. این ویژگی برای بازیگری که در مقایسه با بازیگران زن سینمای قبل و بعد از انقلاب تنها ۶ فیلم «چریکه تارا» (۱۳۵۷)،...

۱۴۰۴/۱۰/۱۷

بهرام بیضایی
۲

نمایش نسخه مرمت‌شده «مسافران» در موزه سینما

نمایش نسخه مرمت‌شده «مسافران» در موزه سینما

نسخه مرمت‌شده فیلم سینمایی «مسافران» به کارگردانی بهرام بیضایی در موزه سینما نمایش داده می‌شود. نوشته نمایش نسخه مرمت‌شده «مسافران» در موزه سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۱۰/۱۶

بهرام بیضایی

بهرام بیضایی، در متن آثارش از خلال افکارش؛ سلوک بیضای

سینماسینما، علی‌اصغر کشانی ای مزدا، هنگامی که در آغاز با اندیشه خویش برای ما تن و خرد و وجدان آفریدی، و به تن ما جان دمیدی، و به ما، توانایی گفتار و کردار دادی، خواستی که ما باور خویش را به دلخواه برگزینیم.(۱)   ما چه کم داریم از ایران؟...

۱۴۰۴/۱۰/۱۶


شب «مرتضی حنانه» برگزار می‌شود

شب زنده‌یاد «مرتضی حنانه» موسیقی‌دان و آهنگساز ایرانی، روز سه‌شنبه ۲۴ مهر ماه، همزمان با سالروز درگذشت این هنرمند شهیر موسیقی ایران در «خانه فرهنگ و هنر کارفه» برگزار می‌شود. نوشته شب «مرتضی حنانه» برگزار می‌شود اولین بار در موسیقی ایرانیان. پدیدار شد.

۱۳۹۷/۰۷/۲۰


روایت مسیر پر پیچ و خم زندگی علی‌رضا حیدری در مستند «دوئل»

روایت مسیر پر پیچ و خم زندگی علی‌رضا حیدری در مستند «دوئل»

مستند «دوئل» روایتی از مسیر پر پیچ و خم علی‌رضا حیدری برای رسیدن به المپیک، دوم مرداد روی آنتن شبکه ورزش می‌رود. نوشته روایت مسیر پر پیچ و خم زندگی علی‌رضا حیدری در مستند «دوئل» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۵/۰۲


«بازیافتنی‌ها» شب یلدابه صحنه نمی‌رود

نمایش « بازیافتی‌ها» به کارگردانی رضا حیدری امشب ۳۰ آذر ماه روی صحنه نخواهد رفت.

۱۳۹۷/۰۹/۳۰


امیر کربلایی‌زاده و الهام شعبانی در یک نمایش

نمایش «باز یافتی‌ها» به کارگردانی رضا حیدری، آذر ماه در پردیس تئاتر شهرزاد بر روی صحنه می‌رود.

۱۳۹۷/۰۸/۲۶


گروه طراحان و آهنگساز نمایش «ریچارد» معرفی شدند

گروه طراح و آهنگساز نمایش «ریچارد» به کارگردانی حمیدرضا نعیمی معرفی شدند. به گزارش مهر، در نمایش «ریچارد» که از تیرماه در تالار وحدت روی صحنه می رود، رضا مهدی زاده طراح صحنه، ادنا زینلیان طراح لباس، ماریا حاجیها طراح گریم، رضا حیدری طراح نور، حبیب شیبانی و پردیس خسروی...

۱۳۹۷/۰۴/۰۲


معرفی ده فیلم منتخب تماشاگران جشنواره فیلم کوتاه

اسامی ۱۰ فیلم برتر به انتخاب تماشاگران در سی و چهارمین جشنواره فیلم کوتاه تهران اعلام شد.انجمن فیلم کوتاه ایران (ایسفا) به همراه تعدادی از اعضا شامل پیمان نهان قدرتی، مصطفی امامی، علی رشیدی فر، کاوه قهرمان، غلام رضا حیدری، حمید ناصری مقدم، مسعود حاتمی، میر عباس خسروی نژاد، مهدی...

۱۳۹۶/۰۸/۰۲

پژمان بازغی
محسن محسنی نسب
۷

«شاخ کرگدن» هم به دبیرخانه سی‌وپنجمین جشنواره فیلم فجر رسید

سینماپرس: نسخه نهایی فیلم سینمایی «شاخ کرگدن» تحویل دبیرخانه سی‌وپنجمین جشنواره فیلم فجر شد.

۱۳۹۵/۱۰/۰۶

هومن سیدی
لیلا زارع

فیلمبرداری «کمدی انسانی» به پایان رسید

سینماپرس: فیلمبرداری فیلم سینمایی «کمدی انسانی» محمدهادی کریمی به پایان رسید.

۱۳۹۵/۰۸/۰۹

مریم مقدم
۲

«دیپلماسی شکست ناپذیر آقای نادری» در مراحل پایانی تدوین

سینماپرس: فیلم مستند سینمایی «دیپلماسی شکست ناپذیر آقای نادری» ساخته مشترک بهتاش صناعی ها و مریم مقدم مراحل پایانی تدوین را پشت سر می‌گذارد.

۱۳۹۵/۰۶/۱۹

عباس کیارستمی
رضا درمیشیان

از تجلیل «پوران درخشنده» تا دعوت رامبد جوان از وزیر بهداشت برای حضور در «خندوانه»

سینماپرس: برندگان بخش های مختلف نخستین جشنواره فیلم «سلامت» معرفی شدند.

۱۳۹۵/۰۶/۰۷

پوریا آذربایجانی
منیر قیدی

نامزدهای نخستین جشنواره فیلم «سلامت» معرفی شدند

سینماپرس: نامزدهای دریافت جایزه از بخش های مختلف نخستین جشنواره فیلم «سلامت» معرفی شدند.

۱۳۹۵/۰۶/۰۵