
سینماسینما، سینا حسینی؛
ناصر تقوایی را معمولاً با سینما میشناسیم؛ با ناخدا خورشید، داییجان ناپلئون و نگاهی که جنوب ایران را به بخشی از جغرافیای زیباییشنــــــاســـی سینمایی بدل کرد. اما در ورای این چهره سینمایی، تقوایی انسانی بود که فوتبال را نیز با همان وسواس، دقت و شور هنری درک میکرد. او نه صرفاً یک تماشاگر، که «فوتبالی تمامعیار» بود؛ هوادار پرشور صنعت نفت آبادان، که سالهای جوانیاش را مانند میلیونها ایرانی با شوق فوتبال سپری کرد.
تقوایی از آن دسته سینماگرانی بود که فوتبال را بخشی از فرهنگ مردمی میدانست؛ پدیدهای که زبان و رفتار اجتماعی مردم را شکل میدهد. روایتهای او از روزگار طلایی فوتبال آبادان و ستارگانی چون پرویز دهداری، نوری خدایاری، عبدالرضا برزگری و ابراهیم قاسمپور، یادآور نگاهی انسانشناسانه به فوتبال است. او در گفتوگوهای خود، از فوتبال نه بهعنوان سرگرمی، بلکه بهمثابه یک روایت جمعی سخن میگفت؛ روایتی از تلاش، شکست، غیرت و پیروزی همان مؤلفههایی که در سینمایش نیز تکرار میشوند.
دوستان نزدیکش، بارها از «جنون فوتبالی» او گفتهاند؛ جنونی که به تعبیر خودشان، همانقدر در گفتوگوهایش از فوتبال نمود داشت که در قابهای دقیق فیلمهایش. تقوایی در تحلیل بازیها با همان نگاهی که کارگردانان به یک فیلم دارند، سخن میگفت؛ نگاهی که جزئیات را میدید، حرکت را معنا میکرد و ریتم را میفهمید.
تقوایی در یکی از معدود مصاحبههای فوتبالی خود روایتی متفاوت از فوتبال و زندگی را به زبان میآورد: «فوتبال هم مثل زندگی یک مبارزه است؛ نباید ترسید و باید تا لحظه آخر جنگید.» این جمله، عصاره جهانبینی اوست؛ در میدان فوتبال.
تا واپسین روزهای عمر، عشق به فوتبال در وجودش زنده ماند. او تماشای بازیها در ورزشگاه آزادی، بویژه دیدار نفت آبادان با یکی از دو تیم بزرگ پایتخت را آرزویی شخصی میدانست؛ آرزویی که هرچند تحقق نیافت، اما در حافظه فوتبالیها جاودانه ماند. ناصر تقوایی تنها خالق تصاویر ماندگار نبود؛ او میان دو جهان سینما و فوتبال پلی زد که از جنس شور و درک زیبایی بود.
وقتی دیگر تــــــوپ گم نشد
داستان حضور زندهیاد ناصر تقوایی، کارگردان شاخص و برجسته سینمای ایران، در استادیوم بزرگ آزادی و جانمایی دوربینهای تلویزیونی برای رفع مشکلات تصویربرداری مسابقات فوتبال، در نوع خود بینظیر و کمنظیر در تاریخ رسانهای کشور است.
استاد تقوایی هیچگاه عشق و دلبستگی عمیق خود به فوتبال را از همکارانش پنهان نمیکرد. علاقه او به تیمهای شاهین، پاس و نیز به فوتبال آبادان زبانزد بود تا آنجا که ناصر شفق، مدیرعامل وقت باشگاه پاس تهران، درباره او گفته است:«استاد تقوایی فوتبالیترین کارگردان تراز اول سینمای ایران بود.»
این تهیهکننده سینما که سالهای بسیاری را در فوتبال ایران و مدیریت باشگاهها سپری کرده است، درباره همکاری تقوایی چنین روایت میکند:«در آن دوران یکی از ایرادهای جدی که به نحوه پوشش تلویزیونی مسابقات فوتبال وارد میشد، این بود که دوربینها در بسیاری از لحظات، توپ را گم میکردند. روزی استاد تقوایی به باشگاه پاس آمد و پیشنهاد داد که میتواند در رفع این مشکل کمک کند. من با اشتیاق پذیرفتم و موضوع را با مسئولان صداوسیما و مدیران مجموعه آزادی درمیان گذاشتم تا با حضور در ورزشگاه، راهحلی پیدا کنیم.» ناصر شفق در ادامه توضیح میدهد:«باورکردنی نبود؛ استاد تقوایی با صبر و دقتی مثالزدنی، نزدیک به چهار ساعت در ورزشگاه آزادی از پلهها بالا و پایین رفت تا بهترین نقاط را برای استقرار دوربینها بیابد. خوشبختانه مسئولان صداوسیما و مدیران ورزشگاه نیز از این اقدام استقبال کردند. هر کس آن روز در استادیوم حضور داشت، با دقت از توضیحات استاد یادداشتبرداری میکرد. ناگهان استاد رو به من کرد و گفت:«چند کیسه گچ میخواهم!» بلافاصله پیگیری کردم و چند کیسه گچ آوردند. استاد همانجا نقاط مورد نظرش را با گچ علامتگذاری کرد تا گروه فنی صداوسیما محل دقیق استقرار دوربینها را فراموش نکنند.»
او ادامه میدهد:«در آن زمان مسابقات معمولاً با دو یا نهایتاً سه دوربین پوشش داده میشد؛ اما نکته جالب این بود که استاد حدود دوازده نقطه را برای نصب دوربینها مشخص کرد تا اگر در آینده امکان استفاده از دوربینهای بیشتر فراهم شد، موقعیتها از پیش تعیین شده باشد. شاید باورتان نشود، اما پس از آن طرح تخصصی، دیگر هیچ دوربینی در پوشش بازیها توپ را گم نمیکرد. برای اولینبار، تصویری کامل و منسجم از جریان مسابقه به دست آمد. حتی امروز با وجود پیشرفتهای چشمگیر فناوری، همچنان بخش عمدهای از دوربینها در همان نقاطی قرار میگیرند که استاد تقوایی تعیین کرده بود؛ نشانهای روشن از آیندهنگری و بینش بینظیر او.»
با این همه، نقش ناصر تقوایی تنها به اصلاح پوشش تصویری فوتبال محدود نمیشد. علاقه عمیق و بیپایان او به فوتبال برای بسیاری از چهرههای سینمایی و ورزشی شناخته شده بود. او از معدود هنرمندان نامدار کشور بود که بازیکنان دوران خود را با لقبهای فوتبالی میشناخت و درباره آنان با شور سخن میگفت. تقوایی دلبسته مکتب شاهین و پاس بود و با بسیاری از ستارگان ماندگار این دو تیم دوستی دیرینه داشت. خاطره حضورش در ورزشگاه امجدیه و تماشای پیروزی تاریخی ایران برابر اسرائیل را بارها برای دوستان همدورهاش بازگو میکرد. او از علاقه خود به نشستن زیر ساعت امجدیه یاد میکرد؛ عادتی که نشان میداد هیچگاه نتوانسته بود از فوتبال فاصله بگیرد.
ناصر شفق در ادامه روایت خود از شناخت و علاقه استاد نسبت به فوتبالیستهای نسلش میگوید:«استاد تقوایی آشنایی و شناخت چشمگیری از تیمهای بزرگ فوتبال ایران داشت. او معتقد بود مرحوم نوریخدایاری یکی از استعدادهای ویژه و دستنیافتنی فوتبال ایران است، هرچند استعدادش هرگز آنچنان که باید شکوفا نشد. علاقه بسیاری به حسن حبیبی و ابراهیم قاسمپور داشت و مرحوم محمد رنجبر را با لقب «رئیس» صدا میکرد. دوستیاش با جعفر کاشانی، پرویز قلیچخانی و عبدالرضا برزگری زبانزد خاص و عام بود.»
بدینسان، ناصر تقوایی نهتنها در سینمای ایران اثری ماندگار بر جای گذاشت، بلکه در حافظه فوتبال ایران نیز به عنوان هنرمندی عاشق، دقیق و آیندهنگر، نامش با احترام و تحسین جاودانه ماند.
منبع: روزنامه ایران
احمد طالبینژاد در سالروز درگذشت ناصر تقوایی گفت: خالق «ناخدا خورشید» در سالهای پایانی عمرش در یک انزوای ناخواسته بود.
۱۸ساعت پیش
احمد طالبینژاد، روزنامهنگار و منتقد سینما در سالروز درگذشت ناصر تقوایی، هنر فیلمنامهنویسی این کارگردان بزرگ سینمای ایران را بررسی کرد. در این گفتوگو که در استودیوی ایسنا انجام شد، زوایای تازهای از زندگی ناصر تقوایی مطرح و مهارت وی در اقتباس آثار ادبی تحسین شد.
۱۷ساعت پیش
سینماسینما، امیرابراهیم جلالیان فیلم «کاغذ بیخط» آخرین ساخته ناصر تقوایی است که سال ۱۳۸۰، پس از سالها سکوتِ این فیلمسازِ صاحبسبک، به نمایش درآمد و بهنوعی واپسین حضور جدی او در سینمای ایران بود. فیلم، برخلاف آثار شاخص و سنگین پیشین او مانند «ناخدا خورشید» یا «آرامش در حضور دیگران...
۱۴۰۵/۰۷/۱۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
آیین گرامیداشت روز سینما با محوریت «ایران» شامگاه پنجشنبه (۲۶ شهریور) در محوطه بیرونی موزه سینما و با حضور تعدادی از مسوولان و هنرمندان سینما و تلوبزیون و با نکوداشت یاد بهرام بیضایی، ناصر تقوایی و اکبر عبدی گرامی داشته شد.
۱۴۰۵/۰۶/۲۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
گرامیداشت روز سینما با محوریت «ایران» و با نکوداشت یاد بهرام بیضایی، ناصر تقوایی و اکبر عبدی و آنهایی که جان خود را در جنگ و ناآرامی های دیماه سال گذشته از دست دادند، شامگاه پنجشنبه ۲۶ شهریور ماه در موزه سینمای ایران برگزار شد. عکاس: علی چاشنیگیر
۱۴۰۵/۰۶/۲۷
تالار نشستهای خانه سینما شماره ۲ با حضور مدیرعامل خانه سینما و جمعی از سینماگران به نام ناصر تقوایی نامگذاری شد. نوشته نامگذاری تالار نشستهای خانه سینما به نام ناصر تقوایی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۶/۲۴
در فاصله کمتر از یک ماه مانده تا اولین سالروز درگذشت ناصر تقوایی، سالنی در خانه سینما ۲ به یاد این فیلساز مشهور ایرانی نامگذاری شد.
۱۴۰۵/۰۶/۲۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
نسخه مرمتشده «ای ایران» ناصر تقوایی در آستانه روز ملی سینما به نمایش درآمد؛ همایون اسعدیان در این نشست، منفردزاده را آهنگسازی بینظیر خواند و تأکید کرد که ساخت آثاری چون «ناخدا خورشید» و «دایی جان ناپلئون» برای ماندگاری یک فیلمساز در تاریخ هنر کافی است.
۱۴۰۵/۰۶/۱۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
در آستانه روز ملی سینما (۲۱ شهریور) نسخه اصلاح و مرمتشده فیلمهایی از علی حاتمی، امیر نادری، داریوش مهرجویی، ناصر تقوایی و واروژ کریم مسیحی اکران میشود.
۱۴۰۵/۰۶/۱۵
هر سال با نزدیک شدن به اربعین، دهها مستند و برنامه تلویزیونی درباره این مناسبت آئینی ساخته یا بازپخش میشوند؛ اما اگر بخواهیم یک اثر را بهعنوان نقطه آغاز سینمای اربعین معرفی کنیم، باید از مستند «اربعین» ساخته ناصر تقوایی نام ببریم. نوشته از «اربعین» ناصر تقوایی تا جای خالی...
۱۴۰۵/۰۵/۱۳
ناصر تقوایی میگفت: وظیفه اصلی ما فیلمسازان، نویسندگان و نقاشها این است که زبانی بومی برای این حرفهها پیدا کنیم و بزرگترین کاری که این نسل میتواند انجام بدهد، غنیتر کردن آن است.
۱۴۰۵/۰۴/۲۱
در ادامه برنامه «کلاسیکهای کانون» کانون کارگردانان سینمای ایران، سهشنبه ۲۳ تیرماه،ساعت۱۷ نخستین نمایش نسخه مرمتشده فیلم «کاغذ بی خط» به کارگردانی ناصر تقوایی، در موزه سینمای ایران برگزار خواهد شد. به گزارش سینماسینما، در این مراسم، فیلم «کاغذ بی خط»؛ اثر ماندگار ناصر تقوایی که به همت فیلمخانه ملی...
۱۴۰۵/۰۴/۲۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
نسخه مرمت شده فیلم سینمایی «کاغذ بی خط» به کارگردانی ناصر تقوایی و با بازی هدیه تهرانی و خسرو شکیبایی به نمایش درمیآید.
۱۴۰۵/۰۴/۲۰
ناصر تقوایی از طرفداران پروپا قرص فوتبال بود و اتفاقات فوتبال را پی میگرفت، حتی برخی او میگویند او اشراف کاملی به فوتبال داشت و مفسر فوتبال بود.
۱۴۰۵/۰۳/۲۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، سیدحسام فروزان فیلمنامه «کوچک جنگلی» نوشته ناصر تقوایی محصول سالهای پایانی دهه پنجاه و اوایل دهه شصت است؛ دورهای که سینما و تلویزیون ایران در وضعیت پرآشوب پس از انقلاب و تغییرات ساختاری نهادهای تولیدی قرار داشتند. تقوایی در ابتدا این سناریو را برای یک فیلم سینمایی سه ساعته...
۱۴۰۴/۰۹/۲۳
سینماسینما، مسعود ارجمندفر ناصر تقوایی، یکی از برجستهترین و وسواسیترین سینماگران موج نوی ایران، همواره مرزبانی ظریف بین ادبیات و سینما را بر عهده داشته است [۶]. او با پیشینه ادبی قدرتمند و شناخت عمیق از جغرافیا و فرهنگ جنوب ایران، آثاری خلق کرده که فراتر از روایت داستانی، به...
۱۴۰۴/۰۸/۱۹
محسن شریفیان گفت: اگر ناصر تقوایی در سال ۴۸ مستند «اربعین» را در بوشهر ضبط نمیکرد، ما نمیتوانستیم بعدها درباره آثاری چون «ممد نبودی» حرف بزنیم.
۱۴۰۴/۰۸/۱۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
در نشست رسانهای جشنواره فیلم شهر ،اعتراض به قطع درختان شهر توسط تعدادی از خبرنگاران، بحث برانگیز شد. به گزارش سینماسینما، مریم پیرکاری، دبیر نهمین جشنواره فیلم شهر در پاسخ به پرسش درباره قطع درختان و… با تأکید بر این که جای طرح چنین مسائلی در نشست خبری یک جشنواره...
۱۴۰۴/۰۸/۱۸
رویداد «شب ناصر» در پاسداشت یاد و میراث زندهیاد ناصر تقوایی شنبه ۱۷ آبان در خانه سینما برگزار میشود. نوشته «شب ناصر» در خانه سینما برگزار میشود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۸/۱۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، سعید رجبی فروتن فیلم «سامی» اولین تجربه نیمه بلند حبیب باوی ساجد داستاننویس و فیلمساز عرب خوزستانی است. تماشای فیلمی که سازنده آن با احمد محمود، کیانوش عیاری و ناصر تقوایی حشرونشر داشته و با اشتیاق از مکتب ادبی و هنری آنها نکتهها آموخته است، خالی از لطف نیست....
۱۴۰۴/۰۸/۱۱
سینماسینما، محمد ناصریراد فیلم «ای ایران» ساختهی ناصر تقوایی، از آن دست آثاری است که در جغرافیای محدود خود، گسترهی یک سرزمین را به نمایش میگذارد. ماسوله در این فیلم، کارکردِ صرفا لوکیشن نداشته و عملا استعارهای از تمام ایران است؛ شهری پلکانی که طبقاتش از بالا تا پایین، بازتابی...
۱۴۰۴/۰۸/۰۹
عصر روز سهشنبه، ششم آبانماه مراسم یادبود ناصر تقوایی چند هفته پس از درگذشت این هنرمند در سالن شهناز خانه هنرمندان توسط کانون کارگردانان خانه سینما برپا شد. به گزارش سینماسینما، متن سخنان محسن امیریوسفی نائب رئیس خانه سینما و نماینده کانون کارگردانان سینمای ایران در مراسم یادبود ناصر تقوایی...
۱۴۰۴/۰۸/۰۷
سینماسینما، شهرام اشرف ابیانه ۱ نوشتن دربارهی تو کار سختی است ناصر خان. تویی که کلاسهای فیلمسازیات از دههی هفتاد شمسی زبانزد خاص و عام بوده. البته ادعاهایی هم مبنی بر کلاسهای بازیگری در دههی شصت هم بواسطهی یکی دو عکس نقل این و آن بود، اما هیچوقت تایید نشد....
۱۴۰۴/۰۸/۰۷
جمعی از کارگردانان و سینماگران برای یادبود ناصرتقوایی در خانه هنرمندان ایران گردهم آمدند. به گزارش سینماسینما، عصر روز سهشنبه، ششم آبانماه مراسم یادبود ناصر تقوایی چند هفته پس از درگذشت این هنرمند در سالن شهناز خانه هنرمندان توسط کانون کارگردانان خانه سینما برپا شد. در این برنامه بجز مرضیه...
۱۴۰۴/۰۸/۰۷
کانون کارگردانان سینمای ایران مراسم یادبود زندهیاد ناصر تقوایی را در سالن استاد شهناز خانه هنرمندان برگزار میکند. نوشته مراسم یابود ناصر تقوایی برگزار میشود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۸/۰۴
مراسم یادبود زنده یاد «ناصر تقوایی» نویسنده و کارگردان برجسته سینما روز سه شنبه ششم آبان ماه ساعت ۱۷ در خانه هنرمندان، سالن استاد شهناز برگزار میشود. به گزارش سینماسینما به نقل از روابط عمومی خانه سینما، ناصر تقوایی نویسنده و فیلمساز – سهشنبه ۲۲ مهرماه – در سن ۸۴...
۱۴۰۴/۰۸/۰۴
سینماسینما، فریبا جمور ناصر تقوایی از معدود فیلمسازان ایرانی است که سینما را نه در تقابل با ادبیات، بلکه در امتداد آن میفهمد. اقتباس برای او فرایندی مکانیکی از انتقال داستان به تصویر نیست، بلکه «ترجمهای فرهنگی» است؛ تلاشی برای بازآفرینی جهان ادبی از خلال امکانات بصری و صوتی سینما....
۱۴۰۴/۰۸/۰۲
سینماسینما، فرزانه متین اصطلاح موج نو نخستینبار در ادبیات انتقادی اوایل دهه ۱۳۵۰ در ایران بهکار رفت و برای توصیف مجموعهای از فیلمهای متفاوت و بحثبرانگیز ایرانی که در دهههای ۴۰ و ۵۰ توسط گروهی از فیلمسازان جوان و روشنفکر ساخته شده بودند، استفاده شد. فیلمسازانی همچون فرخ غفاری، ابراهیم...
۱۴۰۴/۰۸/۰۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، محدثه واعظیپور دو اتفاق مهم در هفتهای که سپری شد، دو وجه از مسئله مهم «حفظ حریم خصوصی» را عریان کردند. «حریم خصوصی» برای افراد مشهور تا چه اندازه قابل رعایت و محافظت است؟ آیا مشهور بودن این اجازه را به دیگران (به ویژه عموم مردم) میدهد تا در...
۱۴۰۴/۰۷/۳۰
کیانوش عیاری در یادداشتی اختصاصی در روزنامه ایران نوشت : برخی فقدان ها جایی در روح آدم باز می کنند که نه با زمان پر می شود، نه با فراموشی. سال ۱۹۸۴ بود، فرانسوا تروفو بر اثر سرطان مغز درگذشت. من آن زمان هنوز وارد سینمای حرفه ای نشده بودم؛...
۱۴۰۴/۰۷/۲۹