نگاهی به «پیرپسر» و تطابق آن با جهان سینمای کیارستمی/ اول به پیرامون، بعد به دوردست‌ها

سینماسینما، فرزانه متین

جادوی سینما بدین معناست که یک فیلم خوب توانایی آن را دارد تا مخاطب‌اش را به فراسوی زندگی روزمره ببرد. اکتای براهنی بی‌پروا با موضوعات اجتماعی و ساختارهای تجربی، یکی از چهره‌های برجسته نسل جدید سینمای ایران است که نه پیرو سینمای هنری است و نه همراه با فیلمسازان وابسته. او با فیلم جدیدش نشان داد که چراغ سینمای اجتماعی ایران حتی اگر کم سو باشد، اما خاموش نخواهد شد.

بعد از تماشای یک کمدی سخیف در سینما تصمیم گرفتم در همان پردیس سینمایی برای بار سوم به تماشای فیلم «پیرپسر» بنشینم، این بار سعی کردم فارغ از توجه به فرم و نمادگرایی فیلم، «پیرپسر» را به عنوان یک هویت مستقل که با تخیل کارگردان درهم آمیخته شده و ستون‌های سینمای اجتماعی انتقاد‌گر ایران را به لرزه انداخته، تماشا کنم که ناخودآگاه برخی از جملات بی‌پرده و سراسر درسِ استاد بزرگ سینمای ایران، عباس کیارستمی فقید،در لابه‌لای سکانس‌ها خودنمایی کرد. هر چند که مرز میان واقعیت و تخیل در آثار وی همیشه مبهم بوده و مخاطب را به هنگام تماشای اثرش، میخکوب نکرده بلکه وادار به اندیشیدن کرده است، اما مانع از آن نمی‌شود ردپای سخنان‌اش را در میان آثار بزرگ کارگردان ندید. در سکانسی از فیلم «پیرپسر»، زمانی که علیِ سر به‌زیر و درون‌گرای داستان در کتابفروشی مورد اهانت و تحقیر کارفرمایش قرار می‌گیرد یاد یک جمله‌ی معروف از مرحوم کیارستمی افتادم: «اول باید به پیرامون خود توجه کنیم و بعد به دوردست‌ها» این همان چیزی است که همیشه هر آن‌چیزی که در اطراف ما روی می‌دهد، بی‌توجه از آن گذر می‌کنیم و حالا نکته‌ی آن را درمی‌یابیم که در تمامی سکانس‌های مهم آثار اجتماعی بکر از جمله فیلم «پیرپسر»، فریاد می‌زند که به پیرامون خود بنگرید. از آن به بعد یادداشت‌ها و سخنان عباس کیارستمی مانند زیرنویس به‌روی پرده سینما برایم نقش بست. «واقعیت همیشه توانایی انگیزش خلاقیت را رقم می‌زند.»

سکانسی که دو پسر باستانی با هم گلاویز شدند یاد بخش دیگری از جملات کارگردان محبوب‌ام افتادم: «برای من فیلم یعنی تشویق به نگاه کردن، کنجکاوی و پرسشگری.» سه مردی که فامیلی باستانی را یدک می‌کشاندند و از قاب پنجره، ورود رعنا به خانه را نگاه می‌کردند، یکی از روی هوس و پلشتی و دو باستانی دیگر از روی حس کنجکاوی، یاد جمله‌ی طلایی از کتاب «سر کلاس با کیارستمی» افتادم: «وقتی به شخصیت‌ها به روی پرده سینما نظر می‌اندازیم و به موقعیتی که این موجودات خیالی در آن قرار گرفتند نگاه می‌کنیم آن‌ها را با خودمان می‌سنجیم. تلخ و‌ شیرین زندگی را از راه آن‌ها می‌چشیم.» در پلانی که علی و رعنا بعد از آن دورهمی شبانه، در خیابان قدم بر می‌داشتتند و باستانی فهیم کلافه از رعنا شده بود به معرفت درونی که کیارستمی از آن یاد می‌کرد، پی بردم، او می‌گفت: «وقتی می‌گوییم -دو تا چشم داشت دو تای دیگر هم قرض کرد- آن دو چشمِ قرضی است که می‌خواهیم با آن فیلم‌ها باز شود. آن دو چشم به ما اجازه می‌دهند به آن چه ورای تصویر هست، برسیم.» در ۲۰ دقیقه پایانی فیلم که نفس‌ام را برای بار سوم در سینه حبس کرده بودم یاد سخن دیگرش افتادم: «هویت فیلم را، بیننده تعیین می‌کند. به تعداد بیننده برداشت‌های مختلف وجود دارد» و در انتها که هر سه مرد بر کف زمین در خون غلطیده بودند آخرین جمله‌ای که از سازنده‌ی «طعم گیلاس» به یاد داشتم بر روی پرده‌ی سینما بالا و پایین می‌رفتند: «بیننده تیزبین می‌تواند گره‌ها را برای خودش باز کند به شرط آن که شخصیت‌ها و پیکره‌بندی فیلم استوار باشد.» این جمله‌ی گران‌بها همان مقوله ای است که اکتای براهنی از ابتدا تا انتها برای خلق جهان فیلمش به آن وفادار ماند و توانست مخاطبش را با آن جادو کند.

منبع: سینما سینما

آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/145345

دیدگاه

آخرین خبرها

مرتبط با خبر

عباس کیارستمی

اکتای براهنی

خبرهای پربازدید

چرا ترامپ دست از پا درازتر از پکن برگشت؟

درحالی که دونالد ترامپ سفر دو روزه خود به چین را با ادعای دستیابی به «توافقات فوق‌العاده» اقتصادی به پایان رساند، به نظر می‌رسد مهم‌ترین هدف سیاسی واشینگتن در این سفر، یعنی همراه کردن پکن علیه ایران، دستاورد ملموسی نداشته است.

حسین شریعتمداری: مذاکره به جای خود، اما باید انتقام خون رهبر شهید را از ترامپ و نتانیاهو و خلبانان مهاجم بگیریم

در اولین دقایق جنگ رمضان و حمله نظامی وحشیانه و مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران اسلامی، حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای مراد و مقتدای امت جهانی اسلام به شهادت رسیدند.

حمله سایت جبهه پایداری به پزشکیان: او به پروژه شکست‌خورده «گفت‌وگو کنیم» بازگشته

در تکراری تلخ از یک مسیر شکست‌خورده، مسعود پزشکیان بار دیگر با طرح سوال انحرافی «گفت‌وگو نکنیم؛ چه کنیم؟» به تریبون جریان غرب‌گرا تبدیل شده است.

منتظر بمانید..

نگاهی به «پیرپسر» و تطابق آن با جهان سینمای کیارستمی/ اول به پیرامون، بعد به دوردست‌ها

آخرین خبرها

مرتبط با خبر

عباس کیارستمی

اکتای براهنی

خبرهای پربازدید

چرا ترامپ دست از پا درازتر از پکن برگشت؟

حسین شریعتمداری: مذاکره به جای خود، اما باید انتقام خون رهبر شهید را از ترامپ و نتانیاهو و خلبانان مهاجم بگیریم

حمله سایت جبهه پایداری به پزشکیان: او به پروژه شکست‌خورده «گفت‌وگو کنیم» بازگشته

بهرام بیضایی

Bahram Beyzai

عباس کیارستمی

abbas kiarostami

در رثای مردی که از فرهنگ ایران نوشید/ بیضایی؛ دلباخته شاهنامه

جعفر پناهی

jafar panahi

عباس کیارستمی

abbas kiarostami

از «بادکنک سفید» تا «طعم گیلاس» در نیویورک

عباس کیارستمی

abbas kiarostami

افتتاح جشنواره جهانی فیلم فجر با فیلمی از عباس کیارستمی

محمود کلاری

mahmoud kalari

عباس کیارستمی

abbas kiarostami

داوران ایرانی معرفی شدند؛ افتتاح جشنواره جهانی فیلم فجر با فیلمی از عباس کیارستمی

همایون ارشادی

homayon arshadi

عباس کیارستمی

abbas kiarostami

برای همایون ارشادی که به تازگی به ابدیت پیوست؛ بازیگر سکوت و تأمل

همایون ارشادی

homayon arshadi

عباس کیارستمی

abbas kiarostami

یاد همایون ارشادی در قاب بهزاد خورشیدی

همایون ارشادی

homayon arshadi

عباس کیارستمی

abbas kiarostami

ویدیو/ همایون ارشادی؛ داستان یک رنج آرام و ساکت و سرد

همایون ارشادی

homayon arshadi

عباس کیارستمی

abbas kiarostami

همایون ارشادی به روایت محمد نیک‌بین؛ از شاهد ازدواج تا همکاری در سینما

جعفر پناهی

jafar panahi

عباس کیارستمی

abbas kiarostami

«پیرپسر» در آینه مکتب نقد عمیق‌گرا

محمود کلاری

mahmoud kalari

عباس کیارستمی

abbas kiarostami

«خانه دوست کجاست؟» یک فیلم صلح طلب است

عباس کیارستمی

abbas kiarostami

محمود کلاری: «خانه دوست کجاست؟» یک فیلم صلح‌طلب است

عباس کیارستمی

abbas kiarostami

افتتاح «سینمای ایران برای وطن» با فیلم «خانه دوست کجاست؟»

عباس کیارستمی

abbas kiarostami

دیدار ایوبی با قدرتمندترین مسئول فرهنگی چین: از عباس کیارستمی تا وعده‌های صادق

عباس کیارستمی

abbas kiarostami

تخریب دفتر نشریه تصویر سال در اثر تجاوز رژیم اسراییل

«پیرپسر»؛ پیرمرد پرحاشیه

لیلا حاتمی

Leila Hatami

حامد بهداد

Hamed behdad

درباره فیلم «پیر پسر»؛ پدر خانه را ویران کرد

اکران آنلاین «پیرپسر» متوقف شد

بابک حمیدیان

babak hamidian

اکران آنلاین فیلم «پیر پسر» آغاز شد

لیلا حاتمی