نولان بخواب که ما بیداریم! | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

نولان بخواب که ما بیداریم!

سوره سینما – مهدی مافی : تا حالا دقت کرده‌اید که خیلی از فیلم‌های کریستوفر نولان را نمی‌توانیم لوث (به قول نسل جدید اسپویل) کنیم؟ حتی اگر واقعا تلاش مجدانه‌ای هم در این راه انجام بدهیم… . به عنوان مثال بیاید یک بار «تنت» را لوث کنیم؛ «مردی سیاه پوست که اسم هم ندارد می‌خواهد عملیاتی را در سالن اوپرای شهر کیف انجام دهد. اما کار به فنا می‌رود و دستگیر می‌شود. می‌خواهد خودکشی کند اما نمی‌میرد. می‌فهمد همه این‌ها یک نقشه از قبل چیده شده بوده تا او را تست کنند. بعد او توسط سازمانی تخیلی به اسم تنت استخدام می‌شود تا در زمان به عقب حرکت کند و… .» فقط کمی دیگر ادامه دهید مخاطبتان حتما خواهد خواست که ساقی یا پارکتان را عوض کنید!

از آنجایی که با یک نئو نوآرِ علمی-تخیلیِ هالیوودیِ جریان اصلی رو به رو هستیم پر واضح است که مخاطب حتی قبل از خرید بلیط سینما پایان بندی را هم به طور کامل می‌داند. به این معنی که متوجه است قهرمان -هرکه باشد- به هدفش خواهد رسید. در نتیجه شما به خاطر نحوه رسیدن نقش اول به هدفش است که فیلم را می‌بینید و از این سیر است که لذت می‌برید (یا نمی‌برید!). حالا اگر این سیر آن‌قدر پیچیده باشد که سر از آن در نیاورید دیگر دلیلی برای دیدن فیلم نیست. دقیقا مثل «تنت» که احتمالا فقط طرفداران سینه چاک سر کریستوفر از آن لذت خواهند برد؛ حداقل آمار فروشش که این را می‌گوید.

در خود کارنامه نولان هم هر جا او به سمت پیچیدگی افراطی رفته (مثل «تنت») شکست خورده و هر جا بر اساس ویژگی‌های فیلمنامه‌اش بازی‌های فرمی کرده نتیجه یک شاهکار به یادماندنی شده است؛ درست مثل «ممنتو»! «ممنتو» اثری است که ته دالان پیچیدگی را لمس کرده اما موفق است. داستان آن را به خاطر بیاورید؛ «مردی می‌خواهد انتقام مرگ همسرش را بگیرد. چالش جدی او جایی است که به دلایلی حافظه کوتاه مدت خودش را از دست داده و نمی‌تواند به آنچه می‌بیند اعتماد کند.» نولان در این فیلم روایت کلاسیک را هم شکسته. داستان را کمی از اول تعریف می‌کند و کمی از آخر؛ همین‌قدر عجیب! اما مخاطب نه تنها فیلم را متوجه می‌شود بلکه پای آن می‌نشیند تا نتیجه همه این تعلیق‌ها را ببیند. در «ممنتو» پیچیدگی کارکرد دراماتیک مهمی دارد. خود نولان می‌گوید قصد داشته مخاطبانش -که احتمالا همگی حافظه کوتاه مدت سالمی دارند- چیزی بیشتر از قهرمان بیمار فیلم ندانند. برای همین بخشی از قصه را از اول و بخشی را از آخر تعریف می‌کند و در انتها همه را به هم متصل می‌کند. این مدل روایت کمک زیادی به شخصیت پردازی نقش اول کرده؛ چرا که می‌تواند همدلی زیادی بین او و مخاطب ایجاد کند.

اما وقتی پیچیدگی از دل فیلم و دنیایش بیرون نیاید فقط می‌تواند مخاطب را کلافه کند. اتفاقی که در «شمال از جنوب غربی» رخ می‌دهد. در دقایق ابتدایی فیلم خط زمانی بدون منطق روایی به هم می‌ریزد؛ انگار قصد دارد با سردرگم کردن مخاطب تعلیق ایجاد کند. حال آنکه قصه انتخاب شده به خودی خود آن‌قدر گِل دارد که بازی‌های اینچنینی لازم نداشته باشد. بدتر این که از جایی به بعد همان فرم به هم ریخته زمانی رعایت نمی‌شود و کار خطی جلو می‌رود. این موضوع توازن روایت را به هم ریخته است. در نتیجه این پیچیدگی‌ها با فیلمی طرف هستیم که مخاطب را گیج می‌کند و به پتانسیل خودش نمی‌رسد.

در طرف مقابل اما «چشم بادومی» است که حتی در اسم هم سادگی را پیشه کرده. داستان «چشم بادومی» کم مایه‌تر از آن است که وقتی روی کاغذ آن را می‌خوانید بتوانید تصور کنید از آن یک فیلم سینمایی خوب در ‌آید. اما روایت پویای ابراهیم امینی کار را برای اثرش در می‌آورد. او به اندازهْ خط اصلی را می‌شکند و وارد فضای ذهنی مائده شخصیت اصلی‌اش می‌شود. می‌داند چه زمانی ریتم را بالا ببرد و کی به مخاطب وقت فکر کردن دهد. در نهایت هم با یک پایان‌بندی متناسب، بدون شعارزدگی پرونده نخستین فیلمش را می‌بندد. شاید «چشم بادومی» یک شاهکار ماندگار در تاریخ سینما نباشد اما همانی است که مخاطبان توقع دارند؛ ساده، قصه‌گو، جذاب و با بازی‌های خوب که مخاطب را تا پایان نگه می‌دارد و در نهایت خاطره اثری دغدغه‌مند را به او هدیه می‌دهد.

 

نوشته نولان بخواب که ما بیداریم! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

منبع: سوره سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/130949
دیدگاه

آخرین خبرها
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید


جاسوس‌بازی

اکران فیلم «پیش‌مرگ» می‌تواند روزهای خوبی را برای ژانر جاسوسی در سینمای ما به همراه داشته باشد. ژانری که کمتر در سینمای ما به آن پرداخته می‌شود و خیلی‌ها توجهی به اهمیت آن ندارند. نوشته جاسوس‌بازی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۱/۲۱


دمیدن نفس زمانه

روز گذشته «موسی کلیم‌الله (ع)» در سینمای اصحاب رسانه روی پرده رفت. فیلمی که باز با نفس زمانه زنده شده است. نفسی که اگر نبود حاتمی‌کیا آن را نمی‌ساخت. نوشته دمیدن نفس زمانه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۱/۱۹


پایان همه چیز است

هنر پایان‌بندی چیزی است که می‌تواند یک فیلم را نجات دهد یا آن را به قهقرا بفرستد. چرا که صحنه‌های پایانی، آخرین چیزی است که یاد مخاطب می‌ماند. «ناتور دشت» یکی از فیلم‌هایی است که می‌توان در مورد پایان بندی آن صحبت کرد. نوشته پایان همه چیز است اولین بار...

۱۴۰۳/۱۱/۱۸


انتقام‌جویان روی پرده

اکران دو فیلم «اشک هور» و «اسفند»، هر دو با محوریت شهید علی هاشمی در جشنواره امسال با حرف و حدیث‌های مختلفی همراه بوده است. اما بد نیست یک بار از منظر اقتصاد رسانه به تولید آن‌ها نگاه کنیم. نوشته انتقام‌جویان روی پرده اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۱/۱۷


شیرینی‌پزی کریمی و شرکا

از میان فیلم‌های به نمایش درآمده در سه روز ابتدایی جشنواره چهل‌وسوم، «بچه مردم» به کارگردانی محمود کریمی با بیشترین واکنش مثبت از سوی اصحاب رسانه و منتقدان مواجه شد. نوشته شیرینی‌پزی کریمی و شرکا اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۱/۱۵


سندروم آنی‌ هال

فیلم «آنتیک» آخرین فیلم به نمایش درآمده در دومین روز جشنواره چهل‌وسوم بود که به رغم انتظارات نتوانست تنور جشنواره را گرم کند؛ اما چرا؟ نوشته سندروم آنی‌ هال اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۱/۱۴


در ستایش یک شروع خوب!

اولین فیلم به نمایش درآمده در چهل‌وسومین جشنواره فیلم فجر، فیلم «صیاد» به کارگردانی جواد افشار بود که با واکنش‌های متفاوتی مواجه شد؛ این فیلم ایا آغاز جذابی برای فجر رقم زد؟ نوشته در ستایش یک شروع خوب! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۱/۱۳


داری می‌میری و هنوز خری!

بعد از اکران «عطرآلود» به کارگردانی هادی مقدم‌دوست در سینماها، مهدی مافی سردبیر سابق سوره سینما در یادداشتی به این فیلم سینمایی پرداخت. نوشته داری می‌میری و هنوز خری! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۳/۲۰


فصل سوم «داستان‌های فوتبال» به آنتن شبکه ورزش می‌رسد

فصل جدید مجموعه مستند «داستان‌های فوتبال» از یکم فروردین روی آنتن شبکه ورزش می‌رود‌. به گزارش سینماسینما، فصل سوم مجموعه مستند «داستان‌های فوتبال» به کارگردانی مهدی افضل‌زاده، نویسندگی مهدی مافی و تهیه‌کنندگی وحید پناهلو که تازه‌ترین محصول مرکز مستند سوره است، در ایام نوروز ۱۴۰۳ میزبان علاقه‌مندان به ورزش فوتبال...

۱۴۰۲/۱۲/۲۸

سعید پورصمیمی
۱

داستانی پر از آب چشم!

بعد از اکران «پرویز خان» به کارگردانی علی ثقفی در سینماها، مهدی مافی سردبیر سوره سینما در یادداشتی به این فیلم سینمایی پرداخت. نوشته داستانی پر از آب چشم! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۲/۱۲/۲۶


جعل عمیق

در سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی و به بهانه پخش سریال «اشباح بیروت»، یادداشت مهدی مافی درباره این سریال بازنشر می‌شود. نوشته جعل عمیق اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۲/۱۰/۱۳


«داستان‌های فوتبال ۳» آماده پخش شد

فصل سوم مجموعه مستند «داستان‌های فوتبال» که آماده نمایش شده است، به زودی در جدول پخش تلویزیون قرار می‌گیرد. نوشته «داستان‌های فوتبال ۳» آماده پخش شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۲/۱۰/۱۳


کار برای کودکان بی‌کلاسی نیست!

میزگرد «بچه زرنگ» با حضور حامد جعفری تهیه‌کننده، بهنود نکویی کارگردان و ابراهیم شفیعی صداپیشه این انیمیشن با اجرای مهدی مافی در سوره سینما برگزار شد. نوشته کار برای کودکان بی‌کلاسی نیست! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۲/۰۹/۲۰


«یک ملت، یک ضربان» روایت دهه‌ها فوتبال در ایران

مجموعه مستند «یک ملت، یک ضربان» به کارگردانی محمدحسن یادگاری تولید جدید شبکه مستند تاریخچه فوتبال ایران از زمان ظهور تا عصر معاصر را روایت کرده است. نوشته «یک ملت، یک ضربان» روایت دهه‌ها فوتبال در ایران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۱/۰۶/۰۹


حسینی: هدف، برگشتن به دوران «فیلم‌فارسی» است/ الگوی وزارت ارشاد فعلی همان وزیر لندن‌نشین است! / مستغاثی: با این دولت و آن دولت و آن وزیر و این وزیر چیزی اصلاح نمی‌شود

حسینی: هدف، برگشتن به دوران «فیلم‌فارسی» است/ الگوی وزارت ارشاد فعلی همان وزیر لندن‌نشین است! / مستغاثی: با این دولت و آن دولت و آن وزیر و این وزیر چیزی اصلاح نمی‌شود

سینماپرس: سید محمد حسینی گفت: در همین دورۀ جدید سراغ بعضی از فیلمسازان معروفی رفته‌اند که قبلۀ آمالشان غرب است و برایشان فرش قرمز پهن کردند و پشت صحنه فیلمشان رفته‌اند و حالا که فیلمشان ساخته شده و می‌‌بینند اگر اکران کنند خیلی رسوایی به بار می‌آید.

۱۳۹۵/۰۴/۱۲