اگرچه ابراهیم حاتمیکیا دستکم دو فیلم محبوب خود؛ «آژانس شیشهای» و «ارتفاع پست» را به تکلوکیشن محدود کرد، اما فاصله این دو اثر با «شب طلایی» به اندازهای زیاد است که نمیتوان فیلم «شب طلایی» را وامدار آن دو اثر دانست.
«شب طلایی» از چند بابت قابل بررسی و تحلیل است. فیلمنامهی منسجم، اجرای متناسب، شخصیتهای متعدد، لوکیشن محدود، بازیهای خوب و قابل قبول محمل و دریچهای برای ورود و نشان دادن تلاش فیلمساز در این اثر است. در این نوشته سعی میکنیم ابعاد مورد اشاره در فیلم را مورد بررسی قرار دهیم تا بتوانیم از اتمسفر و تنشی که این فیلم در یک فضای بسته ایجاد کرده است دست پیدا کنیم.
فیلمنامهی ساختارمندفیلم سینمایی «شب طلایی» ایدهای منحصر به فرد و تماما تازه ندارد اما پرداخت داستانی آن و گرههای روایتش خوب کاشته شده و به درستی گشوده میشوند. سه گره اصلی داستانی این فیلم موجب شده است که مخاطب تا انتها پای فیلم بنشیند و آن را دنبال کند. اینکه این فیلم با وجود لوکیشن محدود خود و حضور مداوم در یک خانه (فضای بسته) توانسته است کشش و گیرایی خود را حفظ و مخاطب را برای تماشای فیلم تا انتها قانع کند، بخشی از موفقیت این فیلم است. توفیقی که هم به کشش فیلمنامه و هم به نحوهی اجرای درست آن برمیگردد و حاصل این موفقیت را باید به پای یوسف حاتمیکیا گذاشت که هم نویسنده و هم کارگردان این اثر بلند سینمایی است.
این فیلم اگرچه از نظر لوکیشن محدود به یک خانه است اما بسیار پرشخصیت است. در نگاه اول مخاطب با شخصیتهای متعددی روبهرو میشود که دلیل جمع شدن آنها را نمیداند و حتی آنها را نمیشناسد. طومار این فیلمنامه با شیوهای معماوار باز میشود تا درام خود را بدون لکنت تعریف کند. مخاطب به تدریج و در طول فیلم دلیل جمع شدن آدمها، مناسبات آنها و درونیاتشان را متوجه میشود، چرا که فیلمنامه قرار است معماوار آدمها و مناسبات بینشان را افشا کند.
داستان فیلم «شب طلایی» در دوران کرونا میگذرد. در خانهی قدیمی مادربزرگ، همه دور هم جمع شدهاند تا جشن تولدی برای مادربزرگ بگیرند. همه چیز خوب پیش میرود تا این که داماد خانواده سر میرسد و شمش طلایش را میخواهد و بعد از گشتن خانه متوجه نبودن شمش طلا میشوند و… . این خلاصه داستان اگرچه نشان میدهد که فیلمنامه چه حالوهوایی دارد (و حتی ممکن است ایدهی آن تازه به نظر نیاید) اما نشان از هوشمندی و محدودیت روایت در یک فضای سربسته دارد.
یکی از جذابیتهایی که فیلم را به روزگار ما نزدیک میکند محدود شدن داستان به خانه است. در روزگار ما که شیوع کرونا عامل جدایی و محدود ماندن آدمها به خانه شده است یوسف حاتمیکیا به درستی از شرایط کرونا و محدودیتهای آن برای فروکاست داستانش به یک خانه بهره میگیرد و عامدانه شیوع ویروس کرونا را در داستان خود برجسته میکند. با این کار انگار قصد داشته است تا یک داستان نه چندان تازه را برای شرایط امروزی ما بازخوانی کند. «شب طلایی» در جشنوارهی فجر سال گذشته تقریبا تنها اثری بود که مصائب کرونا را به داستان خود اضافه کرده بود.
محدودیت لوکیشن از طرف دیگر عاملی است برای دورهم جمع شدن یک جمع پراکنده. کارگردان که داستان را به یک لوکیشن فروکاسته است، سعی میکند شخصیتهای مختلف خود را با روحیات منحصر به فردشان مطرح کند تا از طریق تعدد شخصیتها، اجتماعی از افراد را دورهم قرار دهد و داستان را بهانهای برای شناخت شخصیتهای کنار همدیگر قرار دهد.
عنصر تصادف در قصهغالبا منتقدان از احساساتیگری و تصادف در فیلمنامه ابراز نارضایتی میکنند و آن را به عنوان عاملی برای نشان دادن ضعف یک فیلم یا فیلمنامه علم میکنند. موضوع تصادف در بین منتقدان سینمای ایران وضعیتی پیچیدهتر دارد و چون منتقدان عموما از فیلمفارسی رویگردان هستند، هرگونه تصادفی را به عنوان وجه فیلمفارسی یک اثر برجسته کرده و با آن جدال میکنند. درست است که عنصر تصادف در «شب طلایی» وجود دارد و جمع شدن آدمها به دلیل جشن تولد و گم شدن طلا در آن شب بخصوص و… عناصری هستند که فیلم را از نگاه منتقدان شبیه فیلمفارسی میکند، اما فیلم براساس کاشتهای داستانی و درام معماگون پیش میرود و نه تصادف صرف.
خصومت منتقدان ایرانی با اتفاقات تصادفی البته باعث شده است تا کارکرد «اتفاق» را در فیلمها نادیده بگیرند. اما در یک نگاه تحلیلیتر قابل پذیرش است که «درام بسته به این فرض است که اتفاق «همین جوری» نمیافتد، ولی افراد در قبال هرآنچه بر سرشان بیاید مسئولاند. بنابراین پیداشدن سروکلهی سرنوشت، اتفاق، و مداخلهی الهی به ندرت گواه نوشتهی دراماتیک حسابی است.» (هاوارد سوبر، قدرت فیلم، ص ۳۶)
در فیلم سینمایی «شب طلایی» تصادف وجود دارد اما «همین جوری» اتفاق نمیافتد. اتفاقا افراد مسئول کردهها و اعمال و رفتار خودشان هستند. بعلاوه باید به رویدادها و شخصیتها وجه نقادانهی روابط افراد را اضافه کرد که در نهایت جز تنهایی و خانهای خالی چیزی برای مادربزرگ به جا نمیگذارند. محدودیت لوکیشن و تکثر شخصیتها در تحلیل نهایی درخدمت تنهایی مادرانه است. یعنی در واقع ارزش اضافی آن خانه نه آدمها و خواستههای زیادهطلبانهشان است، بلکه نگاه انسانی مادرانه است که در حصار تنهایی گرفتار شده.
شب طلایی بازیگرانحسن معجونی، مریم سعادت، یکتا ناصر، بهناز جعفری، مسعود کرامتی، سوگل خلیق، علی باقری و سینا رازانی ترکیب بازیگران «شب طلایی» را تشکیل میدهند. کنار هم قرار گرفتن این بازیگرها که هیچ وقت بدین ترتیب دورهم جمع نشده بودند، نشان از یک ترکیب خلاقانه دارد.
درکنار این، فیلم فرصتی را به بازیگران خود میدهد تا یکی از بهترین بازیهای خود را به نمایش بگذارند. حسن معجونی، مریم سعادت، یکتا ناصر و مسعود کرامتی یکی از بهترین بازیهای خود را در این فیلم انجام دادهاند. بازیهای خوب و قابل توجهی که بیش از پیش ما را درگیر آدمهایی میکند که صرفا در جستجوی شمشهای طلا و تمناهای شخصی خود هستند.
شناخت خوب کارگردان از تکراری نشدن تصاویر، نماهای خلاقانه و کمتر دیده شده راهی برای ملالآور نشدن این فیلم است. کارگردانی هدفمند یوسف حاتمیکیا توانسته است از دل سوءظن و دوزوکلک شخصیتها تنهایی و دلتنگی برای ارتباطات سالم را به مخاطب منتقل کند. آنچه بعد از فیلم با ما خواهد ماند این است که انگار مهر بیدریغ مادر را فراموش کردهایم. فیلم فرصتی به دست میدهد تا نگاهی دوباره به ارتباطات خودمان بیندازیم.
یوسف حاتمیکیا با نشان دادن مادری تنها و تاحدودی ناتوان توانسته است شمایلی قابل پذیرش از مادر به دست دهد. کاری که علی حاتمی با «مادر» بیش از هرکسی از پس نمایشاش برآمد. جالب اینجاست که هردوی این مادرهای سینمایی، ناظر ساکت و خاموش شخصیتهایی هستند که خودشان را در پس ظواهر دستوپاگیر و آداب ساختگی پنهان کردهاند.
نوشته بهانهای برای شناخت شخصیتها در «شب طلایی» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
در نشست رسانهای جشنواره فیلم شهر ،اعتراض به قطع درختان شهر توسط تعدادی از خبرنگاران، بحث برانگیز شد. به گزارش سینماسینما، مریم پیرکاری، دبیر نهمین جشنواره فیلم شهر در پاسخ به پرسش درباره قطع درختان و… با تأکید بر این که جای طرح چنین مسائلی در نشست خبری یک جشنواره...
۱۴۰۴/۰۸/۱۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، محمد ناصریراد فیلم «ارتفاع پست» به کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا و فیلمنامهای مشترک از اصغر فرهادی، بیانیهای تصویری است از جامعهای که میان زمین و آسمان، میان زیستن و رهایی، میان وطن و رؤیای فرار، در آن دهه یعنی آغاز دهه هشتاد خورشیدی در حال تردید است، تردیدی که کماکان...
۱۴۰۴/۰۷/۲۹
ابراهیم حاتمیکیا کارگردان سینمای ایران درباره اقدام تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی یادداشتی منتشر کرد. نوشته یادداشت ابراهیم حاتمیکیا درباره اقدام تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۳/۲۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
دومین پوستر فیلم سینمایی «موسی کلیمالله (ع): به وقت طلوع» ساخته ابراهیم حاتمیکیا در آستانه فروش ۵۰ میلیاردی رونمایی شد. نوشته رونمایی از پوستر جدید فیلم سینمایی «موسی کلیمالله (ع)» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۱/۲۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
تیزر جدید فیلم سینمایی «موسی کلیمالله (ع): به وقت طلوع» به کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا رونمایی شد. نوشته رونمایی از جدیدترین تیزر «موسی کلیمالله (ع)» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۱/۲۱
فیلم سینمایی «موسی کلیمالله (ع): به وقت طلوع» جدیدترین ساخته ابراهیم حاتمیکیا از طریق شبکه اکران سیار بهمن سبز به شهرهای بدون سینما میرود. نوشته اکران سیار «موسی کلیمالله (ع)» در شهرهای بدون سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۱/۲۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
میزان فروش فیلم سینمایی «موسی کلیمالله (ع): به وقت طلوع» به کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا به ۳۰ میلیارد تومان رسید. به گزارش سینماسینما، فیلم سینمایی «موسی کلیمالله (ع): به وقت طلوع» جدیدترین ساخته ابراهیم حاتمیکیا به تهیهکنندگی سیدمحمود رضوی و محصول سیمافیلم که به عنوان یکی از آثار اکران نوروز ۱۴۰۴...
۱۴۰۴/۰۱/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
میزان فروش فیلم سینمایی «موسی کلیمالله (ع): به وقت طلوع» به کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا به ۳۰ میلیارد تومان رسید. نوشته فیلم سینمایی «موسی کلیمالله (ع)» ۳۰ میلیاردی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۱/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
میزان فروش فیلم سینمایی «موسی کلیمالله (ع): به وقت طلوع» به کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا از مرز ۲۵ میلیارد تومان عبور کرد. نوشته فروش «موسی کلیمالله (ع)» از مرز ۲۵ میلیارد عبور کرد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۱/۰۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
در هفتهای که پشت سر گذاشتیم شروین حاجیپور، تینا پاکروان، ابراهیم حاتمیکیا، کیانوش عیاری و زندهیاد منوچهر والیزاده از مهمترین چهرههای خبرساز در محافل رسانهای بودند. نوشته از جنجال «شروین» تا اعتراض «کیانوش» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۲/۱۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
اولین تیزر فیلم سینمایی «موسی کلیمالله (ع): به وقت طلوع» به کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا همزمان با آغاز اکران در سینماهای سراسر کشور منتشر شد. نوشته رونمایی از اولین تیزر «موسی کلیمالله (ع)» همزمان با آغاز اکران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۲/۰۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
پوستر فیلم سینمایی «موسی کلیمالله (ع)» به کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا در آستانه اکران گسترده در سینماهای ایران منتشر شد. نوشته رونمایی از پوستر «موسی کلیمالله (ع)» در آستانه اکران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۲/۰۷
فرزانه متین-با اعلام اسامی کاندیدهای چهل وسومین جشنواره فجر این شبهه پیش آمده که اکثر نامزدهایی که اعلام شده بر اساس سلیقه داوران و متعلق به چند فیلم خاص است. پیش از اعلام نامزدها،بر کسی پوشیده نبود که فیلم موسی کلیم الله از ابراهیم حاتمی کیا در اکثر رشته ها...
۱۴۰۳/۱۱/۲۲
سینماسینما، آرش عنایتی؛ مدار فعالیت در هر حرفهای بر این منوال است که خالی شدن ظرف زمان به افزون شدن مظروف تجربه منجر میشود. چنین بود که جوانانی خام، لات کوچههای خلوت گشتند. در آزمونهای از پیش قبول شده خطاهای بیشمارشان کم وکمتر میگشت. این شد که از حوض حوزهیهنری...
۱۴۰۳/۱۱/۱۹
سینماسینما، مرتضی رنجبران؛ نام او برای آنها که با سینما خاطره دارند آشناست؛ ابراهیم حاتمی کیا؛ کارگردان سینمای دفاع مقدس، از آن کارگردان ها که با دغدغه در دل جنگ برآمد، فیلم ساخت و بعد از مدتی ریل فیلمسازی اش را عوض کرد. من حاتمی کیا را با «مهاجر» می...
۱۴۰۳/۱۱/۱۹
سینماسینما، ایلیا محمدینیا؛ فیلم «موسی کلیم الله» به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا یک ناامیدی مطلق از حاتمیکیا، کارگردانی است که هر فیلم او در سالهای نه چندان دور به هر روی یک جاذبه برای جشنواره فجر محسوب میشد فارغ از اینکه دوستش بداریم یا نه. دیدن فیلم تازه او کنجکاو...
۱۴۰۳/۱۱/۱۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سیدمحمود رضوی بیان کرد که بلافاصله پس از جشنواره فجر تولید سریال «موسی کلیمالله (ع)» آغاز خواهد شد. نوشته تولید سریال به زودی آغاز میشود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۱/۱۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
بانیفیلم: نمایش نسخه سینمایی سریال «موسی»(ع) در جشنواره فیلم فجر، واکنشهایی را به همراه داشت. استفاده از تکنولوژی سیجی و ...ادامه مطلب نوشته دیدگاهی درباره ورژن سینمایی سریال «موسی»(ع) اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۱/۱۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
پوستر فیلم سینمایی «موسی کلیمالله (ع)» به کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا با طرحی از محمد تقیپور رونمایی شد. نوشته رونمایی از پوستر «موسی کلیمالله (ع)» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۱/۰۸
لوگو و لوگوموشن فیلم سینمایی «موسی کلیمالله (ع)» به کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا رونمایی شد. نوشته رونمایی از لوگوموشن «موسی کلیمالله (ع)» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۱/۰۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
آمادهسازی فنی نسخه سینمایی و پیشنمایش «موسی کلیمالله (ع)» به کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا به مراحل پایانی رسیده است. نوشته آمادهسازی نهایی «موسی کلیمالله (ع)» برای جشنواره فجر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۰/۲۹
گامپنجم: «بازگشت فیلمسازی ایدئولوژیک» دو جور ایستادن خیلی خوبه: روی پای خودت، و پای حرف خودت … سینمای ایران، به ...ادامه مطلب نوشته سایهروشنهای حاتمیکیا و پروژه بزرگ و پرخرج فیلم-سریال «موسی کلیمالله» اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۰/۲۸
فیلمبرداری نسخه سینمایی «موسی کلیمالله (ع)» به کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا در روزهای پایانی است. نوشته روزهای پایانی فیلمبرداری نسخه سینمایی «موسی کلیمالله (ع)» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۹/۲۴
حاتمیکیا در تلاش است تا با استفاده از تکنولوژی تولید مجازی برای اولین بار در ایران، نسخه سینمایی و پیشنمایش «موسی کلیمالله (ع)» را برای حضور در جشنواره فیلم فجر آماده کند. به گزارش سینماسینما، محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی با همراهی مسئولین صدا و سیما در روزهای پایانی...
۱۴۰۳/۰۹/۲۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
نسخه پایلوت سریال «حضرت موسی (ع)» به کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا در قالب یک فیلم سینمایی برای نمایش در جشنواره فیلم فجر آماده میشود و نسخه سریال نیز در پنج فصل جلوی دوربین میرود. نوشته نسخه سینمایی «حضرت موسی (ع)» برای جشنواره فجر آماده میشود اولین بار در سوره سینما پدیدار...
۱۴۰۳/۰۷/۲۸
سریال «موسی (ع)» که قرار است به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا به تولید برسد این روزها با یک قسمت سینمایی ...ادامه مطلب نوشته سینمایی «موسی(ع)» حاتمیکیا به جشنواره فجر می رسد؟ اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۷/۲۳
ابراهیم حاتمی کیا در پی شهادت سید حسن نصرالله سوگنامه نوشت و تاکید کرد:«سید، این قوم فرعونی به گواه تاریخ ...ادامه مطلب نوشته ابراهیم حاتمیکیا برای سیدحسن نصرالله سوگنامه نوشت اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۷/۰۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
همراه با حادثه تلخ کرمان در دی ماه گذشته ستونی را شروع کردیم که در آن سراغ خرده روایتهایی از ۱۰ فیلم امنیت ملی سینمای کشورمان رفتیم. در قسمت پنجم این مجموعه سراغ «به وقت شام» میرویم. ساخته ابراهیم حاتمیکیا. نوشته «به وقت شام»؛ فیلمی که یک سرباز ساخت اولین...
۱۴۰۲/۱۲/۲۳
همراه با حادثه تلخ کرمان در دی ماه گذشته ستونی را شروع کردیم که در آن سراغ خرده روایتهایی از ۱۰ فیلم امنیت ملی سینمای کشورمان رفتیم. در قسمت سوم این مجموعه سراغ «بادیگارد» میرویم. ساخته ابراهیم حاتمیکیا. نوشته «بادیگارد»؛ دغدغههای یک ناخودآگاه زیبا اولین بار در سوره سینما پدیدار...
۱۴۰۲/۱۲/۱۹