کارکرد دراماتیک سیگار در فیلم «آتابای» | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

کارکرد دراماتیک سیگار در فیلم «آتابای»

lazy_placeholder.gif20200229_183502-300x264.jpg سینماسینما، آرش عنایتی

 هدف از این نوشتار اشاره  به کاربرد غیر کلیشه‌ای عنصری است که اغلب برای تخریب شخصیت‌ها و یا به تصور نشان دادنِ سویه‌ی تاریک کاراکترها در فیلم‌های ایرانی استفاده می‌شود.  لیکن در فیلم آتابای، به شکلی دیگر کارکرد یافته است. با این توضیح که نگارنده، سیگاری نیست-بنابراین نه قصد توجیه کشیدن و نه نسبت به آن سمپاتی دارم- آری سیگار! محال است سریال «کاراگاهان حقیقی» را دیده باشید و مجذوب نحوه‌ی سیگار کشیدن متیو مک کانهی- به خصوص شکل و انتخاب انگشتانی که سیگار را با آن گرفته است-  نشده باشید (یا فیلم‌های همفری بوگارت) در این متن اما، سخن از نوع بازی حجازی‌فر با سیگار در مقام بازیگر نیست. سخن از نقشی است که سیگار در ارتباط با کاراکترها بازی می‌کند. یحیی که به تازگی زن‌اش را از دست داده، برای کشیدن سیگار (سیگار کشیدن در مراسم ختم، تابو محسوب می‌شود) از جلسه ختم بیرون می زند و به همراه آتابای بر سر مقبره‌ی شمس می‌روند و در راه از خاطرات گذشته‌شان حرف می‌زنند. اندکی پس از گِله کردن آتابای (آتابای برای تسلی دادن یحیی، از همان عباراتی استفاده می‌کند که سال‌ها قبل، یحیی در مراسم ختم خواهرِ آتابای استفاده کرده بود). این تلافی کلامی کمک می‌کند تا این دو، به رابطه‌ای عمیق‌تر برسند. به پیشنهاد یحیی، سیگار دیگری می‌کشند و البته این سیگار جدید را با سیگار قبلی روشن می‌کنند. در ادامه، زمانی که رابطه‌ی عاطفی سیما و آتابای در حال شکل‌گیری است‌. سیما، از آتابای سیگار می‌خواهد- سیما: ‌آن‌قدر با لذت سیگار می‌کشی که آدم هوس می‌کنه( نقل به مضمون)- آتابای همچنان که نشسته است سیگار‌اش را روی زمین می‌گذارد و دست در جیب‌اش می‌کند تا سیگاری به سیما تعارف کند اما سیما، سیگارِ روشنِ آتابای را برمی‌دارد و همان را می‌کشد. چند سکانس بعد، زمانی که آتابای و پدرش بر سر قبر خواهر نشسته‌اند. آتابای که رابطه‌ی خوبی با پدرش ندارد و برای گریز از احساسات، به بهانه‌ی جاگذاشتن پاکت سیگارش بر می‌خیزد و به سمت ماشین‌اش می‌رود. پدرش از او می‌پرسد که «بهمن» می‌کشی؟ با تایید آتابای، او هم بلند می‌شود، چند قدمی برمی‌دارد و مقابل او می‌ایستد. از پاکتِ سیگارش، سیگاری به آتابای می‌دهد. آتابای قصد دارد تا سیگار خودش را با فندک روشن کند که پدرش، کمی به سوی او خم می‌شود. بنابراین نخست سیگار پدر را روشن می‌کند. به عبارت بهتر، یخ رابطه‌ی این دو( پدری که در کودکی فرزندش را کتک می‌زده؛ و فرزندی که تمام این سال‌ها از پدر کینه داشته) به آتشِ سیگار آب می‌شود. آن‌گونه که از طریق نریشن( صدای ذهنی و درونی آتابای) می‌فهمیم که در این لحظات حتی می‌خواهد پدرش را به آغوش بکشد.

در هر سه سکانسی که ذکر شد، سیگار این عامل کلیشه‌ای برای نمایشِ بدطینتی و بدبختی در سینمای ایران- اِلمانی برای پیوند شخصیت‌ها شده است. از تداوم دوستی میانِ یحیی و آتابای، شکل‌گیری رابطه‌ی نزدیک و حتی شاید بتوان گفت اروتیک سیما و آتابای(حداقل در چارچوب مناسبات قابل بیان در سیمای ایران)  و در ارتباط با پدر و پسر، نزدیک‌ترین لحظه از فهم متقابل نسبت به هم، با نوع (برند) سیگار و خواستِ با حفظِ غرورِ هر یک در ایجاد ارتباط، همه و همه از طریق کاربرد نامتعارف این عنصر شکل گرفته‌اند. 

ظرافت ماجرا اما، در ارتباط با کاراکتر آیدین رخ می‌دهد. در سلسله نماهایی که آتابای قصد دارد با نشان دادن عکس‌های دوران دانشجویی‌اش و ذکر داستان عشق از دست رفته‌اش، رابطه صمیمانه‌تری با آیدین برقرار کند به آیدین، سیگار تعارف می‌کند. هوشمندی حجازی‌فر در مقامِ نویسنده‌ی فیلم‌نامه در همین نکته است که آیدین، سیگار را پس می‌زند. سیگار نمی‌کشد هم‌چنان که نمی‌دانیم و نخواهیم فهمید که باز هم نزد دایی‌اش (آتابای) خواهد ماند یا خیر. علاوه بر این، فیلم و فیلم‌نامه از این اتهام که عاملی در ترویج یا تبلیغ کشیدن سیگار هستند(به خصوص قبح آن برای جوان‌ترها و استعمال‌اش نزد بزرگ‌ترها) رهیده است.

 

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/96217
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

نیکی کریمی
مسعود کیمیایی
۲

تحلیل بازیگری نیکی کریمی؛ شمایل زن فیلسوف و پرسشگر

تحلیل بازیگری نیکی کریمی؛ شمایل زن فیلسوف و پرسشگر

سینماسینما، آریو همتی سنت بازیگری زنان در ایران یکی از پربارترین سنت‌های بازیگری زنان در جهان سینما محسوب می‌شود. این امر نخست به سبب حضور سینماگران اندیشه‌محور  و دوم اندیشه‌گرایی طیف زیادی از زنان بازیگر که توانستند تعداد زیادی از کاراکترها را در دیالکتیک بازیگر ـ متن شکل بدهند به...

۱۴۰۴/۱۰/۱۴

نیکی کریمی
۱

یادداشت مینا اکبری/ حق انتخاب و قضاوت‌های سطحی

سینماسینما، مینا اکبری؛ در روزهایی که قضاوت شتاب‌زده و حمله‌های بی‌پایه جای گفت‌وگو را گرفته، نام نیکی کریمی بار دیگر در مرکز هجمه‌ها قرار گرفته است. هجمه‌هایی که نه بر مبنای شناخت، بلکه اغلب بر پایه تصویرهای ساده‌شده و دوگانه‌های کاذب شکل گرفته‌اند: یا باید قهرمان مطلق بود یا خائن...

۱۴۰۴/۰۷/۱۶

نیکی کریمی

یادداشت نیکی کریمی درباره شیوا ارسطویی

نیکی کریمی  در اینستاگرام خود نوشت : چند روزی گذشت تا بهت خبر از بین برود تا چیزی بنویسم ، از بچگی کتاب می خواندم و اتفاقا از یک سن علاقه ام به رمان های ایرانی بیشتر شد و کنکاش در میان زنان ‌مردان معاصر نویسنده ، دوست داشتم بدانم...

۱۴۰۴/۰۲/۲۰

نیکی کریمی

فیلم جدیدی به جشنواره اضافه نمی‌شود/ خروج فیلم نیکی کریمی از جشنواره فجر

فیلم سینمایی «زمانی در ابدیت» به کارگردانی مهدی نوروزیان و تهیه‌کنندگی نیکی کریمی از جدول نمایش آثار چهل و سومین جشنواره فیلم فجر خارج شد. به گزارش سینماسینما به نقل از روابط عمومی چهل و سومین جشنواره فیلم فجر، باتوجه به اعلام قبلی دبیرخانه جشنواره درخصوص زمان تحویل نسخه نهایی...

۱۴۰۳/۱۱/۰۸

نیکی کریمی

مشکلات مالکیتی باعث خروج «زمانی در ابدیت» از جشنواره فیلم فجر شد

فیلم سینمایی «زمانی در ابدیت» به کارگردانی مهدی نوروزیان و تهیه‌کنندگی نیکی کریمی از جدول نمایش آثار چهل و سومین ...ادامه مطلب نوشته مشکلات مالکیتی باعث خروج «زمانی در ابدیت» از جشنواره فیلم فجر شد اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۱/۰۸

محمود کلاری
رضا کیانیان
۴

معرفی داوران بخش سینمایی جشنواره ملی فیلم اقوام ایرانی

یک هیات هفت نفری متشکل از سینماگران صاحب‌نام، داوری بخش فیلم‌های سینمایی نخستین دوره جشنواره ملی فیلم اقوام ایرانی را به عهده دارند. نوشته معرفی داوران بخش سینمایی جشنواره ملی فیلم اقوام ایرانی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۲/۰۹

محمود کلاری
رضا کیانیان
۴

معرفی داوران جشنواره ملی فیلم اقوام ایرانی

یک هیئت هفت نفری، داوری بخش فیلم‌های سینمایی نخستین دوره جشنواره ملی فیلم اقوام ایرانی را به عهده دارند. به گزارش سینماسینما به نقل از روابط عمومی جشنواره ملی فیلم اقوام ایرانی، محمدعلی باشه‌آهنگر، حامد بهداد، ابوالفضل جلیلی، نیکی کریمی، محمود کلاری، رضا کیانیان و محمدحسین لطیفی، ۱۶ فیلم سینمایی...

۱۴۰۳/۰۲/۰۹

نیکی کریمی
بیتا فرهی

واکنش اینستاگرامی نیکی کریمی به درگذشت بیتا فرهی

نیکی کریمی با انتشار تصویری نوشت که «بیتا فرهی در فیلمی که سال گذشته به نام «زمانی در ابدیت» تهیه کردم، بازی کرد.» به گزارش ایسنا، این هنرمند نوشت: «چقدر ...ادامه مطلب

۱۴۰۲/۰۹/۰۶

نیکی کریمی

«موقعیت مهدی»، «آتابای» و زبان مادری

سینماسینما، محمود توسلیان زبان جدای هر تعریفی یک ویژگی بسیار مهم دارد و آن هویت بخشی به گویش‌وران خودش است. فارغ از اینکه فکر و زندگی ما به تمامی تحت تاثیر زبان‌مان است، این هویت ما است که فردیت ما را می‌سازد و این فردیت به هنرمان شکل می‌دهد. به...

۱۴۰۱/۰۶/۰۷

پیمان معادی
نیکی کریمی
۳

۱۰ بازیگری که در فجر کارگردانی هم کرده‌اند

بهروز شعیبی امسال با «صورت فلکی» و «بدون قرار قبلی» هم در مقام بازیگر و هم در مقام کارگردان به ضیافت فجر آمده. به همین مناسبت نگاهی انداخته‌ایم به همه بازیگر-کارگردان‌هایی که طی ده سال اخیر در جشنواره حضور داشته‌اند. فهرستی که در آن نام ۱۰ نفر به چشم می‌خورد....

۱۴۰۰/۱۰/۲۲

نیکی کریمی
۱

«آتابای» در میان ۵ فیلم پرفروش هفته

فیلم سینمایی «آتابای» ساخته‌ نیکی کریمی در چهارمین هفته نمایش جای «درخت گردو» را در میان ۵ فیلم پرفروش هفته گرفت و با یک پله صعود در رده چهارم جدول ...ادامه مطلب

۱۴۰۰/۱۰/۰۸

نیکی کریمی

تبریزی‌های افراشته در باد/ نگاهی به فیلم «آتابای»

سینماسینما، دکتر مه‌ناز رونقی آتابای شعر است، شعری سروده شده در روستای پیرکندی خوی، شعری محلی با صدایی خش دار که طنین می اندازد در ذهن و می ماند روزها. می خواهی انگشت کوچک کسی را بگیری تا جوابی بگیری از او. جواب تمام سوال های بی جواب مانده زندگی...

۱۴۰۰/۱۰/۰۶

نیکی کریمی

خوشحالی نیکی کریمی از استقبال مردم آذربایجان از «آتابای»

نیکی کریمی گفت : خوشحالم فیلم آتابای در نمایش های مختلفی که در شهرهای مختلف استان های آذربایجان (شرقی و غربی ) داشته است، مورد استقبال قرار گرفته است. نیکی ...ادامه مطلب

۱۴۰۰/۱۰/۰۵

نیکی کریمی
سحر دولتشاهی
۱

«آتابای»؛ فرجام مردی که از عشق تمرد کرد

سینماسینما، زهرا مشتاق  آتابای فیلمی برای دغدغه های مردی از طبقه متوسط است. آتابای کارگر نیست که رنج هایش در تعریف طبقه کارگر بگنجد. یا مثلا نگرانی اش مسائل جامعه روشنفکری باشد. گرفتاری او با خودش و خلوت و سکوت خود خواسته ای است که عصبانیت و نفرتی عمیق را...

۱۴۰۰/۰۹/۲۵

سعید آقاخانی
جواد عزتی
۱

داغ «جواد» روی قلب سینما/ اسباب زحمت «سعید» به دل نشست

در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم سعید آقاخانی، جواد عزتی، الهام اخوان، جواد گنجی و یوز ایرانی از مهمترین چهره‌های خبرساز در محافل رسانه‌ای بودند. نوشته داغ «جواد» روی قلب سینما/ اسباب زحمت «سعید» به دل نشست اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۱۲/۰۸

جواد عزتی

«جواد عزتی» در پشت صحنه فصل دوم سریال وحشی

در ادامه تصویر جالب و کمتر دیده شده از جواد عزتی را در پشت صحنه فصل دوم سریال وحشی مشاهده می کنید.

۱۴۰۴/۱۱/۲۰

هومن سیدی
جواد عزتی
۱

راز جذابیت «وحشی» چیست؟/ فرمول درست دنباله‌سازی

اتفاق خوب این روزهای شبکه نمایش خانگی، پخش فصل دوم سریال «وحشی» به کارگردانی هومن سیدی است. نوشته راز جذابیت «وحشی» چیست؟/ فرمول درست دنباله‌سازی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۱۰/۰۸

هومن سیدی
جواد عزتی
۱

پخش فصل دوم سریال «وحشی» با مردم آغاز شد

قسمت اول از فصل دوم سریال «وحشی» با حضور هومن سیدی و جواد عزتی در قالب اکران مردمی در پردیس کورش به نمایش در آمد. نوشته پخش فصل دوم سریال «وحشی» با مردم آغاز شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۹/۲۵

هومن سیدی
جواد عزتی

افتتاحیه فصل دوم «وحشی» با هومن سیدی و جواد عزتی

اکران مردمی قسمت اول از فصل دوم سریال «وحشی» با حضور هومن سیدی و جواد عزتی در پردیس کورش برگزار می‌شود. نوشته افتتاحیه فصل دوم «وحشی» با هومن سیدی و جواد عزتی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۹/۱۹

نگار جواهریان
هومن سیدی
۱

فصل دوم «وحشی» از دوشنبه ۲۴ آذر در «فیلم‌نت»

فصل دوم سریال «وحشی» به کارگردانی هومن سیدی از دوشنبه ۲۴ آذر در پلتفرم «فیلم‌نت» منتشر می‌شود. نوشته فصل دوم «وحشی» از دوشنبه ۲۴ آذر در «فیلم‌نت» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۹/۰۸

هومن سیدی
جواد عزتی

«وحشی»؛ اولین حضور سریال‌های ایرانی در تورنتو

اولین حضور سریال‌های ایرانی تولید شبکه نمایش خانگی در جشنواره تورنتو با «وحشی» هومن سیدی رقم خورد. به گزارش سینماسینما، پنجاهمین دوره جشنواره فیلم تورنتو از جشنواره‌های الف جهان، در حالی دیشب ۲۳ شهریور ۱۴۰۴ به پایان رسید که سریال «وحشی» به نویسندگی و کارگردانی هومن سیدی توانست با حضور...

۱۴۰۴/۰۶/۲۴

علی سرتیپی
هومن سیدی
۱

اولین حضور سریال‌های ایرانی در جشنواره تورنتو با «وحشی»

اولین حضور سریال‌های ایرانی تولید شبکه نمایش خانگی در جشنواره تورنتو با سریال «وحشی» ساخته هومن سیدی و پلتفرم فیلم‌نت رقم خورد. نوشته اولین حضور سریال‌های ایرانی در جشنواره تورنتو با «وحشی» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۶/۲۴

نگار جواهریان
هومن سیدی
۱

حضور سریال «وحشی» در پنجاهمین جشنواره فیلم تورنتو

سریال «وحشی» به کارگردانی هومن سیدی در اولین حضور جهانی خود در بخش رسمی پنجاهمین جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو حضور می‌یابد. نوشته حضور سریال «وحشی» در پنجاهمین جشنواره فیلم تورنتو اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۵/۱۷

بهنوش طباطبایی
رضا رشیدپور
۳

از خشم «هادی» در سوگ «الهه» تا بازگشت «جواد» به افتخار «وحشی»

در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم جواد عزتی، هادی حجازی‌فر، بهنوش طباطبایی، رضا رشیدپور و علیرضا قربانی از مهمترین چهره‌ها در محافل رسانه‌ای بودند. نوشته از خشم «هادی» در سوگ «الهه» تا بازگشت «جواد» به افتخار «وحشی» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۳/۱۶

هومن سیدی
جواد عزتی

وحشی‌سازی یا وحشی‌زادگی؟/ روایتی از داود اشرف و زخم فرودستان در «وحشی» 

سینماسینما، فریبا اشوئی؛ گاهی بعضی سریال‌ها طوری از دل زندگی می‌جوشند که نمی‌شود بهشان فقط به چشم یک سرگرمی نگاه کرد. «وحشی» ساخته‌ی هومن سیدی، یکی از همان‌هاست. نه فقط به خاطر داستان تلخش، بلکه چون سراغ بخشی از جامعه رفته که معمولاً کسی نمی‌خواهد زیاد درباره‌شان حرف بزند: آدم‌هایی...

۱۴۰۴/۰۲/۱۲

مهران مدیری
محمدرضا گلزار
۳

از زمزمه بازگشت «وثوقی» تا شمایل دوست‌داشتنی «هما»

در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم ریما رامین‌فر، جواد عزتی، مهران مدیری، بهروز وثوقی و محمدرضا گلزار از مهمترین چهره‌های خبرساز در محافل رسانه‌ای بودند. نوشته از زمزمه بازگشت «وثوقی» تا شمایل دوست‌داشتنی «هما» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۱/۲۹

نگار جواهریان
هومن سیدی
۲

از ۲۵ فروردین؛ سریال هومن سیدی به شبکه نمایش خانگی می‌آید

جدیدترین اطلاعات، عکس و آنونس رسمی سریال «وحشی» هومن سیدی منتشر شد. به گزارش سینماسینما، در فاصله یک ماه تا آغاز انتشار «وحشی» تازه‌ترین محصول اختصاصی فیلم‌نت، از آنونس رسمی این اثر رونمایی شد. سریال «وحشی» به نویسندگی و کارگردانی هومن سیدی و تهیه کنندگی محمدرضا صابری از دوشنبه ۲۵...

۱۴۰۳/۱۲/۲۴

رعنا آزادی ور
جواد عزتی
۱

نسخه سینمایی «زخم کاری ۳» منتشر شد

در آستانه پخش فصل چهارم «زخم کاری» به کارگردانی محمدحسین مهدویان، نسخه سینمایی فصل سوم این سریال منتشر شد. نوشته نسخه سینمایی «زخم کاری ۳» منتشر شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۹/۱۰

الناز حبیبی
جواد عزتی
۱

جواد عزتی در اکران آنلاین هم رکورد زد

فیلم سینمایی «تمساح خونی‌‌» به کارگردانی جواد عزتی در اکران آنلاین هم به رکورد جدیدی دست یافت. نوشته جواد عزتی در اکران آنلاین هم رکورد زد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۶/۱۷