زخم کاریِ ممیزی | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

زخم کاریِ ممیزی

lazy_placeholder.gifInShot_20200924_183833025-300x300.jpg سینماسینما، محمدرضا بیاتی*

سید عباس صالحی، وزیر محترم فرهنگ و ارشاد، در آخرین روزهای وزارت‌اش به مجلس رفت تا پاسخگوی سؤالاتی پیرامون نظارت و کنترل بر شبکه‌ی نمایش خانگی باشد. سؤال درباره‌ی عدم رعایت شئونات اخلاقی و تبلیغ ناهنجارهای اجتماعی بود (تبلیغ!). وزیر از اهمیت اقتصاد فرهنگ و هنر در جهان امروز و آینده گفت و ارائه‌ی آماری از موفقیت آمریکا و ترکیه در سریال‌سازی و بدیهیات دیگری که سال‌های سال، هزاران بار، به گوشِ هواداران سانسور خوانده شده اما دریغ از ذره‌ای تأثیر! در این میان آن‌چه اغلب کمتر گفته می‌شود این است که چه کسی یا کدام مرجع، بر اساس کدام جهان‌نگری و ارزش‌باوری، باید تعیین کند شئونات اخلاقی چیست و چه چیزی تبلیغ ناهنجاری است. در واقع اگر جهانِ بدون سانسور را غیرواقع‌بینانه بدانیم کمتر کسی است که منکرِ اصل نظارت باشد اما فرایند نظارت و سانسور چنان ریشه دوانده که حتی سینماگران مفروضاتی را مسلم می گیرند که از بُن و بنیاد نامسلم و نادرست هستند؛ یعنی آن‌چه برخلاف شئونات دانسته می‌شود هیچ مبنایی ندارد. فراقانونی و فراشرعی است. ضعف یا خطا در یک اثر هنری یک چیز است و  حقِ حذف آن یک چیز دیگر؛  ضعف آثار هنری باید در فضای اجتماعی و فرهنگی نقد شود در حالی‌که سانسور، نوعی جُرم‌انگاری و ممنوعیتِ هر گونه کم و کاستی است. نگارنده در یادداشت سانسور یا ممیزی در این‌باره نوشتم ولی درباره‌ی جنبه‌های ناگفته‌اش بسیار بیش از آن باید گفت و حتی این نوشته هم کفایت نمی‌کند. بگذارید از میان اعتراض‌ها به سانسور، از زخمِ کاری مهدویان و موارد دیگر، به مورد دراکولا اشاره کنم. سریال دراکولای مهران مدیری که شروع شد سیلی از انتقاد به راه افتاد. از نقد به خودِ مدیری و حواشی و منابع مالی‌اش تا نقد کیفیت کار. من هم با خیلی از نقدها موافق بودم. نبودم هم مهم نبود! نقد، موافقت یا مخالفت –همه- بخشی از فرایند طبیعیِ مواجهه با یک اثر است؛ اما یکباره دبیر کارگروه ساماندهیِ مُد و لباس وزارت ارشاد در نامه‌ای به ساترا خواستار سانسور سریال شد چون لباس و آرایش بازیگران مغایر با شئون است، ترویج زندگی غربی و زمینه‌ساز  آسیب‌های جدی و هنجارشکنی است! نگاهی به لباس‌های سریال بیاندازید. کدام هنجارشکنی؟ هنجارِ کجا؟ آن لباس‌ها چه آسیبی به جامعه می‌زند؟ گیرم صد سال پا از خانه بیرون نگذاشته باشید در فضای مجازی، زندگی واقعی مردم را هم ندیده‌اید؟ مهم‌تر از آن، بر مبنای قانون موجود-که مبتنی بر شرع است- حد و حدود پوشش تقریباً روشن است که در این مجموعه رعایت شده، بنابراین هر سانسوری فراتر از این، حتی با وضع آیین‌نامه‌های درون‌سازمانی و  قانون‌تراشی، تحمیل عقیده و سلیقه‌ی فردی و گروهی، و امری فراقانونی و فراشرعی است. اصلاً یک سؤال ساده‌تر، گیرم که استدلال شما در نمایش یک امر نامطلوب و ترویج آن درست می‌بود و  بنیان فرهنگ ما با آن لباس‌ها بر باد می‌رفت آیا فکر نکرده‌اید اگر قرار به اجرا و تعمیم این قوانین بدعت‌آمیز باشد نمایش و بیان هر عنصر منفی می‌تواند سانسور یا ممنوع شود؟ نکند توقع دارید شخصیت‌های منفی یک داستان مثل شخصیت‌های مثبت رفتار و زندگی کنند؟! در یک جهان عقلانی این درجه از جهل باید هجوآمیز می‌بود و باعث خنده؛ اما این‌جا در پوشش قانون و دفاع ارزش‌ها، جهل را تئوریزه می‌کنند. اصلاً هدف‌تان از این سانسورهای ناموجه چیست؟ بله شاید در دهه‌ی ۶۰ و ۷۰ با سانسور می‌توانستید مانع شنیده یا دیده‌شدنِ آن‌چه که نامطلوب می‌دانستید شوید؛ اما حالا چه؟ شما امروز چیزی را سانسور می‌کنید که ده‌ها  برابر تند و تیزتر از آن در فضای واقعی و مجازی هر روز جلوی چشم مردم رژه می‌رود؛ حتی در رسانه‌های رسمی! مثلاً در شورای فیلمنامه می‌گویند این موسسه‌ خیریه‌ی فاسد که اموال مردم را چپاول کرده را از داستان حذف کن مبادا چهره‌ی این موسسات خدشه‌دار شود! بعد پای‌ات را از اتاق شورا می‌گذاری بیرون، جلوی دکه‌ی روزنامه‌فروشی خبرِ فساد در فلان خیریه را با تیتر درشت می‌بینی و کمی بعد مصاحبه‌ای از یک مقام ارشد قضایی از تلویزیون پخش می‌شود که از برخورد قاطع و انقلابی با موسساتی می‌گوید که با سوءاستفاده از نام‌های مذهبی مردم را سرکیسه کرده‌اند! (خودم دیدم)؛ حالا واحیرتا این است که چرا من باید این سکانس‌ها را  از فیلمنامه‌ام سانسور کنم؟ این رویکرد هجوآمیزِ حق به جانب، تقریباً در اغلب قریب به اتفاقِ سانسورها تکرار می‌شود؛ درحالی‌که اساساً حتی کارکرد چند دهه پیش را هم ندارد. البته می‌دانم برخی از روی خیرخواهی خواهان ممیزی هستند اما این ساختار فراقانونی که زمینه را برای اِعمال قدرت خودسرانه فراهم می‌کند بخصوص وقتی به سطوح میانی و پایین ِ نهادهای متولی قلع و قمع آثار فرهنگی و هنری می‌رسد سرچشمه‌ی انواع و اقسام فساد می‌شود. 

 با افزایش تولیدات نمایشی، تعداد سانسورها بیشتر و اعتراض‌ها روزانه شده؛ احتمالاً به همین دلیل، وزیر محترم ارشاد (سابق)، پیشنهاد نظارت فراقوه‌ای را در مجلس مطرح کرد تا هرج و مرجی که سانسور خودسرانه‌ی مراجع مختلف ایجاد می‌کند را کمتر کند اما به گمان نگارنده مشکل با نظارت فراقوه‌ای حل نمی‌شود بلکه با پاسخگو کردنِ مراجع سانسور می‌توان روزنه‌ی امیدی گشود. پاسخگویی یعنی هر سانسوری باید با استناد به قانون (مبتنی بر شرع) باشد نه بر اساس آیین‌نامه‌های من‌درآوردی یا میل و درک شخصی یا گروهی افراد، که اغلب با منافع پیدا و پنهان آنها پیوند خورده است. حتی خانه‌ی سینما می‌تواند شورای نظارت بر سانسور داشته باشد و هر دستور یا  درخواست غیرقانونیِ ممیزی را با قانون تطبیق بدهد. باید حلِ کدخدامنشانه‌ی دعواهای سانسور را جایی تمام کرد و معیار عینی داشت. حتی اگر مراجع سانسور ترتیب اثری ندهند اعلام نظرِ یک شورای کارشناسیِ فرادولتی احتمالاً میزان خودسریِ ممیزی را کاهش می‌دهد.

 اگر مهران مدیری و آثارش را دوست نداریم یا زخمِ کاری و مهدویان و دیگران، شاید مطلقاً حق با ما باشد می‌توانیم -تا نفی کامل- آن‌ها را  به صلیب نقد بکشیم اما در برابر سانسور غیرقانونی آثارشان سکوت نکنیم. این سکوت، حق سانسور خودسرانه و ناپاسخگو را به رسمیت می‌شناسد. 

*فیلمنامه‌نویس و فیلمساز

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/80575
دیدگاه

آخرین خبرها
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید


نشست خبری وزیر ارشاد برگزار شد؛ مشکل شرعی، مانع «قاتل و وحشی»/دور تازه بازگشت هنرمندان وطن‌دوست

سیدعباس صالحی ـ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ـ در دومین نشست خبری خود در دولت چهاردهم که صبح سه شنبه ـ چهارم شهریور ماه ـ  در مجموعه باغ زیبا برگزار شد، پاسخگوی پرسش‌های رسانه‌ها بود. به گزارش سینماسینما، وزیر فرهنگ با اعلام صریح رویکرد تعامل بیشتر حاکمیت با این...

۱۴۰۴/۰۶/۰۴


انتقاد عارف از تصمیمات مسئولان در شهرستان‌ها و ایجاد مانع برای کنسرت‌ها و جشنواره‌ها

معاون اول رئیس‌جمهور با اشاره به برنامه‌های دولت برای اقتصاد فرهنگ و هنر، بر ضرورت تغییر و تحول رویکرد حکمرانی در این حوزه به ویژه پس از جنگ ۱۲ روزه تاکید و تصریح کرد: نباید یک نفر و یا شورای تامین برای فرهنگ و هنر کشور برخلاف نگاه بزرگان و...

۱۴۰۴/۰۵/۳۰


با حکم وزیر ارشاد، مدیر کل دفتر موسیقی منصوب شد

‎بابک رضایی با حکم سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان مدیر کل دفتر موسیقی منصوب شد. ...ادامه مطلب نوشته با حکم وزیر ارشاد، مدیر کل دفتر موسیقی منصوب شد اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۲/۰۱


آیین اختتامیه جشنواره موسیقی فجر / گزارش تصویری

آیین اختتامیه چهلمین جشنواره بین‌المللی موسیقی فجر با حضور عباس صالحی (وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی)، نادره رضایی (معاون امور هنری)، حمیدرضا نوربخش (مدیرعامل خانه موسیقی)، محمدحسین ایمانی خوشخو (دبیر شورای هنر شورای عالی انقلاب فرهنگی)، احمد صدری (مدیر کل دفتر موسیقی) و جمعی از هنرمندان شامگاه ۲۹ اسفند در...

۱۴۰۳/۱۱/۳۰


اعضای شورای سینمای ایران معرفی شدند

طی احکامی از سوی معاون اول رئیس جمهور، اعضای حقیقی و حقوقی شورای سینمای ایران معرفی شدند. به گزارش سینماسینما به نقل از اداره کل روابط عمومی سازمان سینمایی، سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، حسین سیمایی صراف وزیر علوم تحقیقات و فناوری، عبدالناصر همتی وزیر اقتصاد و...

۱۴۰۳/۱۱/۰۶


وزیر ارشاد در نشست رسانه‌ای مطرح کرد؛ اگر اثری را متوقف کنید، حق‌الناس است/ تعداد ممنوع از کارها بسیار کم است

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در نخستین نشست خبری خود با اشاره به اینکه عوامل مختلفی باعث گسست در سرمایه اجتماعی فرهنگی و هنر نسبت به نظام حکمرانی شده، درباره انتصاب‌های مدیران خود، ممیزی، ممنوع از وکاری و پیگیری‌ها برای بازگشت شبکه نمایش خانگی به وزارت ارشاد توضیحاتی را ارائه...

۱۴۰۳/۱۰/۲۳

ژاله علو
ایرج راد
۲

«ژاله علو مرگ ندارد»/ بدرقه پیکر ژاله علو به خانه ابدی

پیکر ژاله علو هنرمند پیشکسوت تئاتر،سینما، رادیو و تلویزیون با سخنانی از فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت و تعدادی از هنرمندان از مقابل تالار وحدت به سمت قطعه هنرمندان بهشت زهرا (س) بدرقه شد. به گزارش سینماسینما، سید عباس صالحی وزیر ارشاد، نادره رضایی معاون هنری وزارت ارشاد، اتابک نادری مدیر...

۱۴۰۳/۱۰/۰۵


عباس صالحی درباره هنرمندان ممنوع الفعالیت گفت

‎وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با تاکید بر حل مشکل تعدادی دیگر از هنرمندان ممنوع‌الفعالیت گفت: به زودی خبرهای خوشی ...ادامه مطلب نوشته عباس صالحی درباره هنرمندان ممنوع الفعالیت گفت اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۰/۰۲


وزیر ارشاد : بعضی مسئولان خودنظام پنداری را کنار بگذارند

سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ضمن ابراز خوشحالی از حضور در هجدهمین جشنواره سینماحقیقت گفت: خوشحالم که در ایران عزیز ما سینمای مستند گام به گام پیش آمده و باری را بر دوش می‌کشد که صراحت روایت دارد. این سینما مختص نسل جوان جسور و خلاق است...

۱۴۰۳/۰۹/۲۵

جبار آذین
۱

سریال اشتباه‌ها و اشتباهی‌های عباس صالحی در ارشاد

جبار آذین خانم نادره رضایی مدیریت کسب و کار، برای راه اندازی کسب و کارها، بر صندلی معاونت هنری ارشاد ...ادامه مطلب نوشته سریال اشتباه‌ها و اشتباهی‌های عباس صالحی در ارشاد اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۸/۱۳


«نادره رضایی» معاون هنری وزیر ارشاد شد

آیین معارفه معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی امروز شنبه (۱۲ آبان) با حضور سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمدمهدی احمدی مشاور عالی وزیر فرهنگ و برخی از مدیران معاونت امور هنری برگزار شد. به گزارش سینماسینما به نقل از مرکز روابط عمومی و اطلاع...

۱۴۰۳/۰۸/۱۲


مروری گذرا بر ساختار سنتی مدیریت در وزارت ارشاد

احمدرضا دانش دنیای امروز چنان باسرعت به سمت تغییرات می‌راند که مولفه‌های انطباق سیاست‌ها و بهره‌مندی از حضور هم‌تراز با ...ادامه مطلب نوشته مروری گذرا بر ساختار سنتی مدیریت در وزارت ارشاد اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۸/۰۷


تغییراتی که باید، انجام می‌شود؛ پاسخ وزیر ارشاد درباره تغییر دبیر جشنواره فجر و معاون هنری

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ضمن توضیح علت تأخیر در معرفی برخی معاونان خود، نکاتی را هم درباره وضعیت سینمای بین‌الملل ایران و فیلم‌هایی که از ایران معرفی می‌شوند ولی فقط نسخه قاچاق آنها به مخاطب ایرانی می‌رسد، بیان کرد. به گزارش سینماسینما، سید عباس صالحی عصر سه‌شنبه، یکم آبان‌ماه...

۱۴۰۳/۰۸/۰۲


وزیر ارشاد: در خصوص هنرمندان ممنوع الکار تجدید نظر کلی خواهد شد

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تاکید کرد: در دوره جدید پیرامون هنرمندان ممنوع الکار، تجدید نظر کلی صورت خواهد گرفت. به گزارش سینماسینما، سید عباس صالحی در حاشیه جلسه امروز هیئت دولت در جمع خبرنگاران، بیان کرد: بخشی که به عنوان هنرمندان ممنوع الکار تلقی می شوند، موارد مختلفی دارد....

۱۴۰۳/۰۷/۲۵


با حکم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ رائد فریدزاده رئیس سازمان سینمایی شد

مراسم تکریم و معارفه رؤسای جدید و قدیم سازمان سینمایی برگزار شد. به گزارش سینماسینما به نقل از مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مراسم تکریم و معارفه رؤسای جدید و قدیم سازمان سینمایی امروز شنبه (۲۱ مهر) با حضور سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و...

۱۴۰۳/۰۷/۲۱


پیام وزیر ارشاد به جشنواره فیلم‌ کودک و نوجوان

‎پیام سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به سی و ششمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان منتشر ...ادامه مطلب نوشته پیام وزیر ارشاد به جشنواره فیلم‌ کودک و نوجوان اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۷/۱۴


پیام‌هایی که در پی شهادت سید‌حسن نصرالله منتشر شد

در پی شهادت سید‌حسن نصرالله دبیرکل حزب‌‌الله لبنان،‌ جمعی از مدیران و مسئولان فرهنگی کشور پیام های تسلیت صادر کردند. به گزارش سینماسینما، سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پیام تسلیت خود نوشت: «مبارز نستوه و خستگی‌ناپذیر، سید مقاومت و نماد  ایستادگی در برابر ستم دیرپای رژیم...

۱۴۰۳/۰۷/۰۸


یک صندلی، سه گزینه؛ رییس سازمان سینمایی کیست؟!

بانی‌فیلم: پس از اینکه برخی شایعات از ماندگار شدن محمد خزاعی خبر می‌داد اما حضور او در برنامه هفت تلویزیون ...ادامه مطلب نوشته یک صندلی، سه گزینه؛ رییس سازمان سینمایی کیست؟! اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۷/۰۳


حسین انتظامی معاون توسعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شد

حسین انتظامی معاون توسعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شد. به گزارش سینماسینما، با حکم سید عباس صالحی، حسین انتظامی به عنوان معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منصوب شد. انتظامی اولین معاون توسعه وزارت فرهنگ است که سابقه دو معاونت تخصصی (مطبوعاتی و سینمایی) را...

۱۴۰۳/۰۷/۰۱


تشییع محمود حکیمی؛ چشم‌اندازی در مقابل مدینه فاضله‌های ساختگی دیگران!

‎مراسم تشییع پیکر محمود حکیمی ـ نویسنده ادبیات کودک و نوجوان و پژوهشگر با حضور سید عباس صالحی (وزیر ارشاد) برگزار ...ادامه مطلب نوشته تشییع محمود حکیمی؛ چشم‌اندازی در مقابل مدینه فاضله‌های ساختگی دیگران! اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۷/۰۱


پیام وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به سومین جشن مهر سینمای ایران

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پیامی به سومین جشن مهر سینمای ایران گفت: سینما این صنعت معجزه‌گون ممزوج با هنر، دیرزمانی است که زبان گفت‌وگو، تعامل، تفاهم و وفاق میان نخبگان و مردم از یک سو و جامعه و نظام حکمرانی از سوی دیگر است. به گزارش سینماسینما به...

۱۴۰۳/۰۶/۲۴

جبار آذین
۱

معارفه عجیب و سخنان غریب وزرای دیروز و امروز ارشاد

جبار آذین دیروز آیین و مراسم بدرقه اسماعیلی وزیر پیشین وزارت ارشاد و ورود صالحی به این وزارتخانه به طور ...ادامه مطلب نوشته معارفه عجیب و سخنان غریب وزرای دیروز و امروز ارشاد اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۶/۲۰


خدادی: سید عباس صالحی موجه‌ترین گزینه برای وزارت ارشاد است

معاون امور مطبوعاتی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت دوازدهم گفت: سید عباس صالحی موجه‌ترین و مسلط‌ترین ...ادامه مطلب نوشته خدادی: سید عباس صالحی موجه‌ترین گزینه برای وزارت ارشاد است اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۵/۲۲


قطعی شد؛ صالحی امیری وزیر گردشگری، عباس صالحی وزیر ارشاد

. بانی‌فیلم: با نزدیک شدن به زمان معرفی وزیران کابینه چهاردهم، گویا سیدعباس صالحی قرار است بر صندلی وزارتخانه ارشاد ...ادامه مطلب نوشته قطعی شد؛ صالحی امیری وزیر گردشگری، عباس صالحی وزیر ارشاد اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۵/۱۷


انصراف عباس صالحی از گزینه وزارت ارشاد

‎سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت دوازدهم که به عنوان یکی از گزینه‌های وزارت ارشاد در دولت چهاردهم ...ادامه مطلب نوشته انصراف عباس صالحی از گزینه وزارت ارشاد اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۵/۰۴


چالش‌های فرهنگ و هنر در دولت دوازدهم

سیدعباس صالحی در آخرین بخش از گفت‌وگوی خود درباره چالش‌های فرهنگ و هنر در دولت دوازدهم گفت.

۱۴۰۰/۰۵/۳۰


عدم تعریف مناسبات وزارت ارشاد در فضای مجازی

سید عباس صالحی گفت: عدم تعریف مناسبات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در فضای مجازی منجر به از دست دادن کنشگری آن می شود.

۱۴۰۰/۰۵/۲۶


نخستین بخش از گفت‌وگوی وزیر ارشاد منتشر شد

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفت‌وگویی به ارزیابی مناسبات دولت با حوزه فرهنگ، هنر و رسانه پرداخته است.

۱۴۰۰/۰۵/۱۷


وزیر ارشاد در صحن علنی مجلس/ پیشنهاد تشکیل شورای فراقوه‌ای نظارت بر سریال‌های خانگی را داده‌ایم

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از پیشنهادی برای تشکیل شورای فراقوه‌ای نظارت بر سریال‌های نمایش خانگی خبر داد. به گزارش سینماسینما، به نقل از خانه ملت، سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در نشست علنی امروز ۲۸ تیرماه مجلس شورای اسلامی، در پاسخ به سوال سیدمجتبی محفوظی و ۴۵...

۱۴۰۰/۰۴/۲۸