بهمن فرمان‌آرا، فیلمسازی که خیال را هم واقعی می‌سازد/ به مناسبت تولد بهمن فرمان‌آرا | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

بهمن فرمان‌آرا، فیلمسازی که خیال را هم واقعی می‌سازد/ به مناسبت تولد بهمن فرمان‌آرا

 سینماسینما، ندا قوسی

بهمن فرمان‌آرا (زاده ۱۳۲۰، تهران) تهیه‌کننده، کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس، نویسنده و هنرپیشه‌ی روشنفکر ایرانی است که با ساخت فیلم‌هایی چون  «خانه‌ی قمرخانم» (۱۳۵۱) و «شازده احتجاب» (۱۳۵۳)، جزو پیشگامان موج نوی ایران شد.

عناصر و مقولات متفاوت و متنوعی در آثار این فیلمساز مدرن قابل ‌مشاهده است. خیال و اوهام از مهم‌ترینِ این مقولات است. اما ورای مولفه‌های فراواقع‌گرایانه که کم‌وبیش در تمام کارهای او دیده می‌شود، آنچه جذابیت آثارش را افزون می‌کند توانایی‌ او در عادی و معمولی جلوه دادن توهم و خیال است به گونه‌ای که تماشاگر گمان برد، آنچه مقابل چشمانش می‌بیند عین واقعیت است ولاغیر. مثلا مگر می‌شود خیالات و خاطرات تلخ و تاریک «شازده احتجاب» را واقعی نپنداشت؟ یا سروش مرگ که در «یک بوس کوچولو» (۱۳۸۴) در هیئت زنی زیبا (هدیه تهرانی) به در خانه‌ی اسماعیل شبلی(جمشید مشایخی) می‌آید و فنجانی شکر طلب می‌کند را معمول و ملموس ندانست؟
مولفه‌‌ی جالب دیگر که آن هم زیبا و ستودنی است، توجه وی به نمادها و سمبل‌هاست. علاقه‌ی او نسبت به تصویرسازی‌های نمادین هم باز باعث می‌شود که مسائل خرق‌عادت و غیرواقعی، معمول جلوه کنند و مقبول. مثلا در فیلم «خانه‌ای روی آب» (۱۳۸۰) پیرزنی را می‌بینیم که مدام در حال بافتن است؛ در جایی از فیلم هم در دیالوگی از ژاله(هدیه تهرانی) می‌شنویم که گفته می‌شود: «اگه می‌دونستم سرنوشت آدما رو کی می‌بافه، بهش می‌گفتم مال من‌ رو بشکافه…». اینجا پیرزن بافنده که مظهر سرنوشت آدمی است، آنقدر واقعی در جای‌جای و سکانس‌های فیلم تنیده شده و چنان قابل‌قبول در جریان داستان نسج یافته که تماشاگر آن را بخشی از واقعیت می‌پندارد، این نمادِ بافنده‌ی سرنوشت را. (پیرزن بافنده یادآور اسطوره‌ی خواهران مویرای، «کلوتو»-خواهرِ پیرِ بافنده- نیز است.)
یا مثلا در فیلم «خاک آشنا» (۱۳۸۶) ماجرای راهزنانی که در غاری دور هم جمع شده‌اند، نماد کنایی جالب و درخوری است که باظرافت به داستان اصحاب کهف گوشه می‌زند و مخاطب را درگیر این اندیشه می‌کند که نکند اصلا قصه‌ی قدیمی یاران گریخته از دقیانوس هم قصه‌ای تحریف شده، بوده باشد، در روزگار مدرن ما.
و مهم‌ترین و جذاب‌ترین مولفه (جذاب هم از نظر المان‌های تصویری و هم روایی) عنصر مرگ است که اساسا موضوعی ویژه و خاص در آثار این کارگردان خوش‌قریحه است. او در فیلم‌هایش آنقدر مرگ را عادی و معمول می‌سازد که مخاطب به راحتی نزدیکی و قریب‌الوقوع بودنش را ادراک می‌کند و آن را همچون «یک بوس کوچولو» بر روی گونه‌اش درمی‌یابد. یا اساسا همچون فیلم «بوی کافور عطر یاس» (۱۳۷۸) که در کلیت هم تصویرگر نگاه یک انسان به مرگ است، با جمله‌ای کلیدی: «هراس من از مرگ نیست، هراس من از بیهوده زیستن است.» از همان ابتدا نگاه عمیق و وسیع فیلمساز را درمورد این مفهوم ازلی ابدی نمایان می‌سازد.

مجموعا باید سینمای ما ببالد که چنین فیلمسازانی دارد اما هیچ جا این تفاخر و بالندگی را نمی‌بینیم و متاسفانه عرصه را آنقدر تنگ می‌کنند برای همچون این نوابغ سینمایی که برخی بی‌خیال فیلمسازی می‌شوند و بعضی هم شروع می‌کنند به بد فیلم ساختن.

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/65703
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

مسعود کیمیایی
داریوش مهرجویی
۴

«شطرنج باد»؛ فروپاشی ساختارهای کهنه

«شطرنج باد»؛ فروپاشی ساختارهای کهنه

سینماسینما، آریو همتی «شطرنج باد» به نویسندگی و کارگردانی محمدرضا اصلانی و تهیه‌کنندگی بهمن فرمان‌آرا یکی از قله‌های موج نوی سینمای ایران محسوب می‌شود؛ موج نویی‌ها در سه شاخه: ۱ـ موفق در گیشه و تبدیل شدن به جریان اصلی با «قیصر » مسعود کیمیایی ۴۸ ۲ـ نیمه موفق بین مخاطبان...

۱۲ساعت پیش

بهمن فرمان آرا

وقتی کتاب‌ها روی پرده جان می‌گیرند

همزمان با آغاز فیلمبرداری فیلم اقتباسی «چشم‌هایش» به کارگردانی بهمن فرمان‌آرا به مرور فیلم‌های شاخصی پرداخته‌ایم که از یک اثر ادبی اقتباس کرده‌اند. نوشته وقتی کتاب‌ها روی پرده جان می‌گیرند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۴/۲۲

بهناز جعفری
علی مصفا
۵

«چشم‌هایش» کلید خورد 

 فیلمبرداری فیلم «چشم‌هایش» به کارگردانی بهمن فرمان‌آرا بر اساس رمان بزرگ علوی آغاز شد. به گزارش سینماسینما، با پیوستن بهناز جعفری، علی شادمان، پانته آ پناهی‌ها و ژاکلین آواره به عنوان بازیگر به پروژه «چشم‌هایش» به کارگردانی بهمن فرمان‌آرا، تیم بازیگران این اثر تکمیل شدند. پیش‌تر نیز مهدی پاکدل،...

۱۴۰۴/۰۴/۱۸

بهمن فرمان آرا

فیلمبرداری «چشم‌هایش» کلید خورد

فیلمبرداری فیلم سینمایی «چشم‌هایش» به کارگردانی بهمن فرمان‌آرا بر اساس رمان بزرگ علوی آغاز شد. نوشته فیلمبرداری «چشم‌هایش» کلید خورد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۴/۱۸

علی مصفا
بهمن فرمان آرا
۴

مهدی پاکدل و لاله مرزبان به «چشم‌هایش» پیوستند

مهدی پاکدل و لاله مرزبان به فیلم سینمایی «چشم‌هایش» به کارگردانی بهمن فرمان‌آرا پیوستند. نوشته مهدی پاکدل و لاله مرزبان به «چشم‌هایش» پیوستند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۳/۱۲

علی مصفا
بهمن فرمان آرا
۳

به کارگردانی بهمن فرمان‌آرا؛ مهدی پاکدل و لاله مرزبان به «چشم‌هایش» پیوستند

مهدی پاکدل و لاله مرزبان به فیلم سینمایی «چشم‌هایش» به کارگردانی بهمن فرمان‌آرا پیوستند که با حمایت بنیاد سینمایی فارابی در مراحل پیش تولید است. به گزارش سینماسینما، با حضور مهدی پاکدل و لاله مرزبان گروه بازیگران اصلی فیلم سینمایی «چشمهایش» کامل شد. از دیگر بازیگران این فیلم می‌توان به...

۱۴۰۴/۰۳/۱۲

بهمن فرمان آرا
مهدی پاکدل
۱

«چشم‌هایش» فرمان آرا بازهم بازیگر گرفت؛ مهدی پاکدل و لاله مرزبان

مهدی پاکدل و لاله مرزبان به فیلم سینمایی «چشم‌هایش» به کارگردانی بهمن فرمان‌آرا پیوستند که با حمایت بنیاد سینمایی فارابی ...ادامه مطلب نوشته «چشم‌هایش» فرمان آرا بازهم بازیگر گرفت؛ مهدی پاکدل و لاله مرزبان اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۳/۱۲

علی مصفا
بهمن فرمان آرا
۲

علی مصفا، صابر ابر و شمس لنگرودی در «چشم‌هایش» فرمان‌آرا

‎علی مصفا، صابر ابر و شمس لنگرودی به فیلم سینمایی «چشم‌هایش» به کارگردانی بهمن فرمان‌آرا پیوستند که با حمایت بنیاد ...ادامه مطلب نوشته علی مصفا، صابر ابر و شمس لنگرودی در «چشم‌هایش» فرمان‌آرا اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۳/۰۳

علی مصفا
بهمن فرمان آرا
۲

علی مصفا، صابر ابر و شمس لنگرودی به «چشم‌هایش» پیوستند

علی مصفا، صابر ابر و شمس لنگرودی به فیلم سینمایی «چشم‌هایش» به کارگردانی بهمن فرمان‌آرا پیوستند که با حمایت بنیاد سینمایی فارابی در حال تولید است. نوشته علی مصفا، صابر ابر و شمس لنگرودی به «چشم‌هایش» پیوستند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۳/۰۲

علی مصفا
بهمن فرمان آرا
۲

پیوستن علی مصفا، صابر ابر و شمس لنگرودی به «چشم‌هایش»

علی مصفا، صابر ابر و شمس لنگرودی به فیلم سینمایی «چشم‌هایش» به کارگردانی بهمن فرمان‌آرا پیوستند که با حمایت بنیاد سینمایی فارابی در حال تولید است. به گزارش سینماسینما، پروژه سینمایی «چشم‌هایش» به کارگردانی بهمن فرمان‌آرا، وارد مرحله پیش‌تولید شد و علی مصفا، صابر ابر و شمس لنگرودی به عنوان...

۱۴۰۴/۰۳/۰۲

اصغر نقی زاده
۲

حسین رفیعی و اصغر نقی‌زاده مهمان «دست در دست» می‌شوند

«دست در دست» در آخرین روزهای سال ۱۳۹۹ با چهار ویژه‌برنامه از سه‌شنبه ۲۶ تا جمعه ۲۹ اسفند همراه با مخاطبان شبکه دو سیما خواهد بود و در شب چهارشنبه سوری نیز میزبان حسین رفیعی است. به گزارش سینماسینما، به نقل از روابط عمومی شبکه دو؛ «دست در دست» ویژه...

۱۳۹۹/۱۲/۲۶

اصغر نقی زاده

اصغر نقی‌زاده: کار من بازیگری است و باید درآمدی داشته باشم/مایلم سراغ نقش منفی و غیره هم بروم!

بازیگر سریال «دادستان» گفت: کار من بازیگری است و باید درآمدی داشته باشم وگرنه با حقوق آموزش و پرورش که بازنشسته آن هستم، دردی دوا نمی‌شود.

۱۳۹۹/۱۱/۲۸

اصغر نقی زاده
مسعود ده نمکی
۱

نزدیک به ۶۰ سالم است و دیگر نمی توانم فیلم های دفاع مقدسی کار کنم

نزدیک به ۶۰ سالم است و دیگر نمی توانم فیلم های دفاع مقدسی کار کنم

سینماپرس: بازیگر سریال های تلویزیونی گفت: این روزها در سریال «دادستان» مسعود ده نمکی در نقش سرباز نیروی انتظامی بازی می‌کنم.

۱۳۹۹/۰۷/۰۵

اصغر نقی زاده

امیدوارم که بتوانیم آن برکات و ارزش‌های دوران دفاع‌مقدس را به بهترین وجه به این نسل منتقل کنیم

سینماپرس: اصغر نقی‌زاده این روزها جلوی دوربین "دادِستان" رفته است. وقتی خاطراتش را مرور می‌کند دو اسم بیشتر منقلبش می‌کند شهید همت و حاج حسین اسکندرلو! او را به رزمندگی در تلویزیون و سینما شناخته‌اند اما خودش آرزوهای دیگری هم دارد.

۱۳۹۹/۰۶/۲۸

اصغر نقی زاده

ساخت فیلم حضرت معصومه(س) به‌زودی کلید می‌خورد

سینماپرس: کارگردان سینما در مراسم جشن ۴۰ سالگی بسیج که همزمان با هفته بسیج، مراسم در تالار مرکزی شهر برگزار شد، از ساخت فیلم سینمایی حضرت معصومه(س) خبر داد.

۱۳۹۸/۰۹/۰۸

اصغر نقی زاده

نقی زاده: اعمال سلایق شخصی مسئولان سینما باعث افول و نزول جدی سینمای دفاع مقدس شده است/ روحیه سلحشوری، فداکاری و مقاومت باید در جامعه زنده نگه داشته شود

سینماپرس: اصغر نقی زاده بازیگر سینما و تلویزیون همزمان با هفته دفاع مقدس با انتقاد از عملکرد مدیران سینمایی در رابطه با سینمای انقلاب و دفاع مقدس گفت: اعمال سلایق شخصی مسئولان سینما باعث افول و نزول جدی سینمای دفاع مقدس شده است؛ آن ها هستند که سیاست های سینما...

۱۳۹۸/۰۷/۰۱

ابراهیم حاتمی کیا
اصغر نقی زاده
۱

گفتگو با اصغر نقی زاده: از هر کسی عکس می‌گرفتم شهید می‌شد

نیوشا روزبان در خبرگزاری مهر نوشت : اصغر نقی زاده را سینمادوستان با نقش هایی که در آثار جنگی چون «مهاجر»، «دیده بان»، «آژانس شیشه ای»، «از کرخه تا راین» می شناسند. وقتی پای صحبت های این بازیگر پیشکسوت بنشینی حرف های زیادی برای گفتن دارد مثلا از چگونگی آشنایی...

۱۳۹۷/۰۷/۰۷

اصغر نقی زاده

غفلت از وقایع انقلاب در سینما و پیشروی به سمت سیاهی و تباهی!/ از اهمال کاری و مانع تراشی تا عدم علاقه برخی مسئولان برای تولید آثار انقلابی

سینماپرس: کارشناسان و صاحب نظران فرهنگی و هنری سینمای کشور با انتقاد از وضعیت بحرانی حوزه فرهنگ و هنر، عموم مدیران فرهنگی را افرادی منفعل دانستند که تلاشی برای ترویج اهداف و آرمان های انقلابی نمی کنند، این سینماگران تأکید کردند: مدیران سینمایی باید به جای وعده دادن و بخشنامه...

۱۳۹۷/۰۳/۲۰

اصغر نقی زاده

همزمان با روز نکبت مستند «دیوار گتو» رونمایی می‌شود

مستند «دیوار گتو» به کارگردانی محسن نقی زاده همزمان با روز نکبت رونمایی می شود. به گزاش مهر، همزمان با روز نکبت و سالروز آوارگی ملت فلسطین و تشکیل کشور جعلی اسراییل، مستند «دیوار گتو» چهارشنبه ۲۶ اردیبهشت ماه با حضور گلعلی بابایی، اصغر نقی زاده و سامه یح رییس...

۱۳۹۷/۰۲/۲۳

اصغر نقی زاده

علی انصاریان فوتبالیست «محکومین» شد

بعد از اصغر نقی زاده، فرشاد احمدزاده و علی انصاریان به سریال «محکومین» پیوستند. به گزارش بانی فیلم، علی انصاریان و فرشاد احمدزاده جدیدترین بازیگرانی هستند که برای بازی در یکی از اپیزودهای «محکومین» که درباره یک فوتبالیست است، پیوسته و تست گریم آنها انجام شده است. پیش از این...

۱۳۹۶/۰۵/۲۲