بازیگران سینما و نقش قهرمانان ورزشی؛ از «خط پایان» تا «سونامی»

روزنامه همشهری به بهانه حضور فیلم «سونامی» در جشنواره فجر امسال، در گزارشی به بازیگرانی پرداخته که در فیلم‌های ورزشی نقش قهرمان یا ورزشکار را بازی کرده‌اند. این فیلم‌های بعد از انقلاب موفقیت‌های متفاوت داشتند.

این گزارش را در ادامه بخوانید.

بهرام رادان

رشته ورزشی: تکواندودر کدام فیلم: سونامی/ میلاد صدر عاملیچندمین نقش ورزشی‌اش بوده: «سونامی» اولین فیلم ورزشی بهرام رادان به‌حساب می‌آید که در آن نقش یک تکواندوکار را بازی کرده. فیلمبردای این فیلم اواخر خرداد امسال به پایان رسید و در حال حاضر مراحل فنی را سپری می‌کند تا برای نمایش در جشنواره فجر آماده شود. «سونامی» اولین فیلم بلند صدرعاملی است و علاوه بر رادان، مهرداد صدیقیان، علیرضا شجاع نوری و رعنا آزادی‌ور بازیگران آن هستند.زاویه نگاه فیلم: قصه «سونامی» داستان تکواندوکاری به نام مرتضی نژادی با بازی بهرام رادان است که بنا به دلایلی از تیم ملی کناره‌گیری می‌کند. این اتفاق دریکی از مسابقات مهم رخ می‌دهد وزندگی مرتضی تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد ...مسیری که بازیگر طی کرده: در خبرهای رسمی «سونامی»، آیتمی با عنوان «مربی و مشاور تکواندو: کوروش رجلی» به چشم می‌خورد. اسم رجلی برای پی گیران ورزش آشنا است؛ او قهرمان طلایی تکواندو ایران است که افتخارات زیادی به دست آورده. ازقضا در طول دوران قهرمانی با اتفاقات عجیب‌وغریبی روبرو شده وزندگی ورزشی‌اش دراماتیک است که شرح جزئیات آن در حوصله گزارش نیست. کوروش رجلی در فیلم «سونامی» مسئولیت آموزش تکواندو به بهرام رادان را بر عهده داشته و این بازیگر بیش از دو ماه پیش او فنون این رشته ورزشی را یاد گرفته است.چالش‌هایی که بازیگر داشته: گفته می‌شود «سونامی» دو غافلگیری برای مخاطبان جشنواره دارد؛ یکی اشاره آن به اتفاقی حساس در ورزش کشورمان است و دیگری قرابت فراوان رادان به یک ورزشکار حرفه‌ای که بدون بدل جلوی دوربین رفته. نکته جالب این‌که او پیش از ضبط هر سکانس بدن خود را گرم می‌کرده و مواجهه‌اش با صحنه‌های مسابقه دقیقاً شبیه یک مبارزه بوده است. حتی یکی از عوامل می‌گوید اگر مشکلی در حین فیلمبردای پیش می‌آمد و سکانس گرفته نمی‌شد، رادان بار دیگر بدنش را گرم می‌کرده. علاوه بر کارگردان، کوروش رجلی هم بر صحنه‌های مربوط به تکواندو نظارت داشته است تا بازی بازیگر مطابقت کامل با مبارزه یک تکواندوکار داشته باشد.موفقیت‌هایی که به دست آورده: «سونامی» در جشنواره امسال رونمایی می‌شود و تلاش بهرام رادان در این رویداد محک می‌خورد. کسانی که صحنه‌هایی از بازی‌اش را دیده‌اند عقیده دارند بعید است هیئت‌داوران جشنواره، از تلاش رادان برای نمایش باورپذیر زندگی دراماتیک یک قهرمان ورزشی چشم‌پوشی کنند.

ایرج طهماسب

رشته ورزشی: دوچرخه‌سواریدر کدام فیلم: خط پایان / محمدعلی طالبیکاراکتری که بازی کرد: خلیل سمندرتجربه دیگری دارد: این فیلم تنها تجربه طهماسب در نقش یک قهرمان ورزشی استزاویه نگاه فیلم: خط پایان جز اولین فیلم‌هایی سینمای پس از انقلاب محسوب می‌شود، اگر مبنای حرکت جدی سینما بعد از دوران پهلوی را از سال ۱۳۶۰ بگذاریم، خط پایان به‌نوعی جز نخستین محصولات این سینما محسوب می‌شود. در آن سال‌ها فیلم‌ها اجتماعی بیشتر به‌نقد روابط و مناسبات حاکم در دوران پهلوی می‌پرداختند. خط پایان هم در همین اتمسفر قرار دارد، منتها اینجا یک رقابت ورزشی بستری ‌شده برای نقد و تحلیل همان روابط و مناسبات.چالش‌هایی که بازیگر داشته: خط پایان و آن‌سوی مه جز اولین تجربه‌های بازیگری ایرج طهماسب است. او قبل از این به‌عنوان عروسک‌گردان و مجری در تلویزیون فعال بود و نقش یک قهرمان دوچرخه‌سواری در همان ابتدای مسیر برایش یک چالش بزرگ بود. او به لحاظ فیزیک بدنی، کاملاً استایل یک دوچرخه‌سوار حرفه‌ای را داشت و زمانی که دوچرخه‌سوار در فیلم رکاب می‌زد مخاطب او را می‌پذیرفت. طهماسب زیاد به‌عنوان بازیگر در سینما فعالیت نکرده، اما در همین کارنامه جمع‌وجور نقش خلیل سمندر بیشتر از بقیه می‌درخشد.موفقیت‌هایی که به دست آورده: خط پایان برای ایرج طهماسب موفقیت فردی نداشته اما این فیلم در دوره چهارم جشنواره فیلم فجر توانست نظر هیئت‌داوران جلب کند و درنهایت جایزه ویژه این هیئت را از آن خودش کند.

مجید مجیدی

رشته ورزشی: فوتبالدر کدام فیلم: تا مرز دیدار / حسین قاسمی جامیکاراکتری که بازی کرد: مصطفی موسویتجربه دیگری دارد: تا مرز دیدار آخرین فیلم مجیدی به‌عنوان بازیگر است. او بعدازآن وارد دنیای کارگردانی شد و اصلاً دور بازیگری را برای همیشه خط کشید.زاویه نگاه فیلم: تا مرز دیدار در راستای همان فیلم‌هایی است که در حوزه دفاع مقدس در سال‌های دهه ۶۰ ساخته می‌شد. فیلم به لحاظ محتوا و البته پیامی که می‌خواهد منتقل کند چیزی بیشتر از فیلم‌های هم سلفش ندارد و چه‌بسا حتی شعاری‌تر هم از آب درآمده است؛ اما تنها نکته‌اش همینتم ورزشی قصه است که موجب شده تا فضای فیلم فقط مختص به خاکریزیها و منطقه جنگی نباشد و بخشی عمده‌ای از آن در فضای شهری بگذرد.چالش‌هایی که بازیگر داشته: مجیدی کلاً استایلش به یک فوتبالیست حرفه‌ای نمی‌خورد. اضافه‌وزن او در سکانس‌هایی که لباس ورزشی بر تن دارد کاملاً مشخص است و همین بین او و مخاطب برای پذیرش کاراکتر یک فوتبالیست حرفه‌ای در سطح تیم ملی فاصله می‌انداخت و همین نشان می‌داد که مجیدی برای هماهنگ کردن فیزیکش با یک فوتبالیست هیچ زحمتی به خودش نداده. علاوه بر این در تمامی سکانس‌های که او را مشغول بازی می‌دیدیم، کارگردان بیشتر از نماهای بسته پاها استفاده کرده بود تا ضعف مجیدی در عدم تسلط بر تکنیک‌های فوتبالی هم به چشم نیاید.موفقیت‌هایی که به دست آورده: تا مرز دیدار از فیلم‌های بسیار معمولی سینمای دفاع مقدس است. فیلمی که تنها افتخارش حضور در هشتمین جشنواره فیلم فجر است. «تا مرز دیدار» البته یکی از کم مخاطب‌ترین فیلم‌های ژانر خودش هم محسوب می‌شود.

باران کوثری

رشته ورزشی: فوتسالدر کدام فیلم: عرق سرد / سهیل بیرقیکاراکتری که بازی کرد: افروز اردستانیتجربه دیگری دارد: در کارنامه چهل‌وسه فیلمی باران کوثری، نقش افروز تنها، نقش ورزشی اوست.زاویه نگاه فیلم: فیلم اگرچه به شکل رسمی اعلام نشد که ماجرای این فیلم از یک اتفاق واقعی الهام گرفته‌شده، اما داستان عرق سرد ممنوع‌الخروج شدن کاپیتان تیم ملی فوتسال توسط همسرش را به تصویر کشیده است.چالش‌هایی که بازیگر داشته: باران کوثری کاملاً نقش را برای خودش کرده، او همان زمان که نقش به او پیشنهاد می‌شود، به اهمیت و جایگاهی که می‌تواند این کاراکتر در کارنامه‌اش داشته باشد پی می‌برد، از همین همه تلاشش را به خرج می‌دهد تا از فرصت پیش‌آمده نهایت بهره را ببرد. او وارد یک چالش اساسی می‌شود و برای اینکه این نقش را برای خودش و مخاطب قالب باور کند، تصمیم می‌گیرد تا استایلش را به استایل یک ورزشکار حرفه‌ای نزدیک کند. موفقیت‌هایی که به دست آورده: ضمن اینکه هیئت‌داوران جشنواره سی ششم اسم کوثری را در بین پنج نامزد سیمرغ بلورین بهترین بازیگر زن جشنواره قرار داد. جایزه‌ای که البته درنهایت به سارا بهرامی رسید.

محسن تنابنده

رشته ورزشی: کشتیدر کدام سریال: فصل سوم پایتخت/ سیروس مقدمکاراکتری که بازی کرد: نقی معمولیتجربه دیگری دارد: محسن تنابنده در این سریال برای اولین بار بازی در نقش یک قهرمان ملی‌پوش ورزشی را تجربه کردزاویه نگاه سریال: فصل سوم پایتخت یکی از بهترین فصل‌های این سریال است؛ فصلی که مخاطب با وجه دیگری از کاراکتر نقی معمولی آشنا می‌شود. کاراکتری که به دلیل بیکاری خانه‌نشین شده و کلی مشکل روحی دارد؛ در همان ابتدا یک شکست ورزشی هم به همه مشکلات قبلی‌اش اضافه می‌شود تا شخصیت نقی کلاً دگرگون شود و از اینجاست که زوایای پنهان کاراکتر او مثل بخل و حسادت و خودبزرگ‌بینی‌اش بیرون می‌زند. در ابتدا این شکست وجوه منفی نقی را عیان می‌کند؛ اما حضورش براثر یک اتفاق در تیم ملی کشتی پیشکسوتان باعث می‌شود تا دوباره این کاراکتر دوست‌داشتنی وجوه مثبت شخصیتی‌اش را احیا کند.چالش‌های که بازیگر داشته: تنابنده از تئاتر آمده او آموخته که باید برای به نتیجه رسیدن کار تا آخر توانش تلاش کند؛ او از همین رو برای اینکه کشتی‌گیر بودن نقی به باور مخاطب بنشیند؛ تمرینات سخت کشتی را پیش از شروع تصویربرداری پشت سر می‌گذارد و با تسلط بر فنون کشتی جلوی دوربین مقدم می‌رود.موفقیت‌های نقش: به‌هرحال سریال چون امکان حضور جشنواره‌ای ندارد موفقیتی به لحاظ کسب جایزه نداشت؛ اما به لحاظ جذب مخاطب به‌نوعی رکوردشکنی کرد. محبوبیت تنابنده بعد از پخش این فصل خیلی قبل‌تر از گذشته شد.

علیرضا خمسه

رشته ورزشی: دوچرخه‌سواریدر کدام فیلم: روز باشکوه / کیانوش عیاریکاراکتری که بازی کرد: گل‌آقاتجربه دیگری دارد: روز باشکوه هم خیلی تق و لق جز کاراکترهای ورزشی قرار می‌گیرد، چون عملاً به‌جز اینکه در کلام گفته می‌شود که گل‌آقا قهرمان دوچرخه‌سواری آسیاست، هیچ نمایی از دوچرخه‌سواری خمسه نمی‌بینیم.زاویه نگاه فیلم: روز باشکوه فیلمی متفاوت در کارنامه عیاری است. فیلم ماجرایش در دوران پهلوی اتفاق می‌افتد و داستانش بستری است برای نقد قدرت و روابط آن‌که چطور از قهرمانان محبوب مردم در راستای رسیدن به اهدافشان استفاده می‌کردند. در این محتوا آمیخته‌شده به نگاه عیاری و از زاویه دید او مخاطب وارد چنین محتوایی می‌شود. همین نگاه منحصربه‌فرد عیاری موجب شده تا روز باشکوه برخلاف خیلی از فیلم‌هایی که در آن سال‌ها با چنین محتوایی ساخته می‌شد، شعارزده از آب درنیاید.چالش‌هایی که بازیگر داشته: همانطوریکه پیش‌تر اشاره شد، قهرمان بودن گل‌آقا در رشته دوچرخه‌سواری فقط بهانه‌ای است برای ورود به محتوای موردنظر کارگردان از همین رو مخاطب اصلاً به دنیای قهرمانی کاراکتر وارد نمی‌شود و از طریق دیالوگ‌ها فقط متوجه می‌شود که او قهرمان دوچرخه‌سواری آسیاست از همین رو ما هیچ‌گاه گل‌آقا را در موقعیت مسابقه نمی‌بینیم؛ بنابراین با حذف این بخش از کاراکتر، گل‌آقا تبدیل به یک شخصیت کاملاً معمولی در کارنامه خمسه شده است.موفقیت‌هایی که به دست آورده: فیلم جز کارهای قدر نادیده، کیانوش عیاری است. در جشنواره هفتم فیلم فجر هیچ موفقیتی به دست نیاورد و فقط یکی از فیلم‌های حاضر در این رویداد بود. فیلم حتی اکران عمومی موفقی هم نداشت و در پخش تلویزیونی‌اش بود که دیده شد.

امیر جدیدی

رشته ورزشی: کشتیدر کدام فیلم: غلامرضا تختی / بهرام توکلیکاراکتری که قرار بود بازی کند: غلامرضا تختیتجربه دیگری دارد: امیر جدیدی در آستانه تجربه یک نقش ورزشی قهرمانی بود که این تجربه هم درنهایت برایش اتفاق نیفتاد.زاویه نگاه فیلم: فیلم هنوز در مرحله تولید است و قرار است در جشنواره پیش روی جشنواره فیلم فجر از آن رونمایی شود؛ اما طبق شنیده‌ها زندگی غلامرضا تختی از دوران نوجوانی و بعد ورود به دنیای حرفه‌ای کشتی در این فیلم روایت‌شده است. البته نکته مهم فیلم در زاویه دیدی است که در آن به مرگ تختی شده، گفته می‌شود مرگ او به‌گونه‌ای روایت‌شده که درنهایت شائبه خودکشی جهان‌پهلوان پررنگ‌تر خواهد بود.چالش‌هایی که بازیگر داشته: بی‌شک این مهم‌ترین نقش کارنامه کاری امیر جدیدی بود. یک شاه نقش به‌تمام‌معنا. خود جدیدی بیش از همه به اهمیت این نقش پی برده بود، به خاطر همین باانرژی منحصربه‌فرد و البته انگیزه بالا به مصاف آن رفت. او ضمن تماشای فیلم‌های به‌جامانده از رقابت‌های تختی، به شکل فشرده زیر نظر منصور برزگر، به فراگیری فنون کشتی پرداخت. او حدود چهار ماه تمرینات کشتی را زیر نظر این مربی سپری کرد. میزان فراگیری فنون توسط او به‌گونه‌ای بود که برزگر در مصاحبه‌ای به تمجید از جدیدی پرداخت.موفقیت‌هایی که به دست آورده: درست در آستانه کلید خوردن، اعلام شد که امیر جدیدی از حضور در این پروژه انصراف داده است. هیچ‌گاه به شکل رسمی از سوی عوامل اصلی فیلم دلیل کنار گذاشتن جدیدی اعلام نشد.

شیلا خداداد

رشته ورزشی: ووشودر کدام سریال: گلشیفته / بهروز شعیبیکاراکتری که بازی کرد: مژگان میرزاییتجربه دیگری دارد: سریال «گلشیفته» تنها تجربه شیلا خداداد از بازی در اثری با محوریت ورزش محسوب می‌شود.زاویه نگاه سریال: بهروز شعیبی برای سریال خانگی «گلشیفته» چند قصه را به‌طور هم‌زمان روایت کرد که یکی از آن‌ها داستان مژگان میرزایی ورزشکار رشته ووشو است. او برای مسابقات المپیک بلغارستان انتخاب شده اما شوهرش، ضیاء شریفی (محمد بحرانی) با این سفر مخالف است. او اصرار دارد که همراه همسرش به سفر برود ولی فدراسیون با این درخواست موافقت نمی‌کند. این ماجرا تا قسمت‌های پایانی سریال ادامه دارد و کارگردان با زبان طنز محدودیت‌های خانم‌های ورزشکار را به چالش می‌کشد. درنهایت متوجه می‌شویم مژگان به مسابقات خارجی رفته و مدال هم به دست آورده است.چالش‌هایی که بازیگر داشته: سریال «گلشیفته» برای شیلا خداداد نقش سختی به‌حساب نمی‌آید. دلیل؟ به خاطر این‌که او را درصحنه مبارزه نمی‌بینیم. چند سکانس هم که مربوط به تمرین است، نیازمند تسلط کامل بر ووشو و نمایش آمادگی جسمانی نیست. خداداد باید محدودیت‌های زنان ورزشکار را بازی می‌کرده که به‌خوبی از پس این کار برآمده و بازی‌اش در راستای طنز سریال است.موفقیت‌هایی که به دست آورده: سریال «گلیشفته» موفقیت و محبوبیت سریالی چون «شهرزاد» را به دست نیاورد. بااین‌حال مخاطب ثابت خود را داشت و خانم خداداد هم نقشش را خوب بازی کرد.

۹۴۱۰

• ایرج طهماسب
• باران کوثری
• بهرام رادان
• سونامی