«جاده قدیم»؛ فیلمی متوسط با کارگردانی متوسط
در حالوهوای جشنواره فجر سی و ششم بهلطف هیئت انتخاب متوسط، تم مسحور کننده تجاوز از فیلم «فروشنده» به صورت تابوشکنانهای در حال تسرّی به سایر آثار سینمایی است. پس از فیلم اتاق تاریک (روحالله حجازی)، فیلم جاده قدیم منیژه حکمت دومین فیلمی است که درباره تجاوز ساخته شده و در جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمده است. اما ساختن فیلمی با تم تجاوز عیب محسوب نمیشود، اشکال این است که این تم باید پرداخت سینمایی معقولانهای داشته باشد.
فیلمهای شجاع (نیل جوردن)، پوستی که در آن زندگی میکنیم (پدرو آلمادوار)، کشور شمالی (نیکی کارو)، چینگاری (کالپانا لاجمی ــ محصول هندوستان)، صورتی (آنیرودها روی چوهاری ــ محصول هندوستان)، انجام (راهول راویل ــ محصول هندوستان)، دختری با تتو اژدها (دیوید فینچر)، متهم (جاناتان کاپلان) و... و بینهایت فیلم دیگر با موضوع تجاوز به زنان در سینمای جهان ساخته و عرضه شده است که نمونههای هندی متوسط ساخته شده هزاران بار از فیلم جاده قدیم خانم حکمت بهترند.
دستمایه روایی فیلم «جاده قدیم» در تولیدات سینماهای کشورهای دنیا از جنبههای مختلفی دستمایه آثار سینمایی فراوانی قرار گرفته است، اما چگونه پرداختن به این موضوع ملتهب اهمیت فراوانی دارد؟
در سینمای جهان بهصورت کلی معمول و مرسوم است که تم تجاوز با تم انتقام به تجانسی دراماتیک میرسد و حقخواهی زنانه محور قرار میگیرد و تماشاگر با کاراکتر مورد تعدی قرارگرفته یا اطرافیان این شخصیت همزادپنداری میکنند.
محرکه روایی اغلب آثار ساختهشده، درباره تجاوز به زنان، بهغیر از فیلم متعفن برگشتناپذیر (گاسپار نوئه)، انتقام است. در واقع موضع انفعالی درباره مسئله تجاوز، ریشه در گفتمان فیلم «فروشنده» دارد که موضع همسر زن مورد تعدی قرارگرفته، عماد، انتقام است نه خود زن.
اینکه فیلم «جاده قدیم» دنباله مشابه فیلم فروشنده است بهخودی خود، مسئله بسیار مهمی نیست، اما گفتمان فیلم، در کلیات و حتی جزئیات، با استانداردهای مرسوم عامهپسندانه و حتی روشنفکرانه سینما و حتی نسبتی با ساختمان فیلم ندارد. جزئیات رفتاری شخصیت زن مورد تعدی قرار گرفته فیلم یعنی مینو رسولی (مهتاب کرامتی) نیز تناسبی با جزئیات نمایش داده شده این پرسوناژ ندارد. فیلم فاجعهتر از این تحلیلهاست.
بهاعتقاد نگارنده با اینکه کارگردان پشت ویزور دوربین قرار گرفته اما زنان را بهخوبی نمیشناسد، حداقل خود کارگردان از شخصیت اقتدارگرایی مثل مینو رسولی که با دستان خودش خلق شده، شناخت کافی ندارد، حتی یک تحقیق دانشآموزی درباره رفتارهای عمومی زنان مقتدری که مورد تجاوز قرار گرفتهاند صورت نپذیرفته است. ادای فیلم فروشنده را درآوردن و قصه رعنای فیلم اصغر فرهادی را در فیلم دیگری گسترش دادن، با توجه به نشانههای رفتار مینو رسولی به تناقضات روایی فیلم دامن میزند.
حتی خود کارگردان نمیداند از جان شخصیتهایش چه میخواهد، دلیلش هم کاملاً روشن است. سطح آگاهی فیلمساز تخصصی نیست، از فیلم میفهمیم که سواد سازنده کافی نیست و نگارنده و سایر مخاطبان جدی سینما با این قصص ناقص سینماگران متوسطالحال، چهل سال است که روح، روان و جسم عشاقان سینما، با انحصار در تولید و نمایش را بیهوده زخمی کردهاند.
وقتی زن باشی و زن را نشناسی و تشنج پساتجاوز را با وسواس نتوان تمیز دهی، آنوقت میتوانی ادعای آسیبشناسی اجتماعی داشته باشی!؟ حداقل فیلمساز عزیز سواد کافی برای ساختن چنین فیلمی ندارد و آثار سینمایی مشابه را یک بار تماشا نکرده است تا بداند برای وضعیتهای نمایشی مرتبط پساتجاوز باید چه رویکرد نمایشی جذابی را دنبال کرد تا مخاطب با متن اثر همذاتپنداری کند.
تصور کنیم که فیلمساز ادعا میکند با توجه به تسلط قانون و مدرنیته، مسیر حقطلب و انتقام فردی بسته است و میگوید "من میخواهم به نمایش روانکاوانه مینو بپردازم". روانشناختی و روانکاوی و هر موضوع مرتبط دیگر با روان زن در محدوده دانش پروپاگانداییستی مثل خانم حکمت نیست. ورود به این محدوده به سواد جدی نیاز دارد.
در سینما فیلمهای فراوانی ساخته شده است که تجاوز و حقخواهی از مجاری قانونی را، تصویر کردهاند. در فیلم «جاده قدیم» با تم تجاوز، فیلمساز فاقد شجاعت است، جرات ندارد که قهرمان خود را در مصدر حقخواهی فردی قرار دهد. اگر کاراکتر زن مورد تعدی قرارگرفته، دست به رفتاری انتقامی بزند، به قهرمان دلپذیر مخاطبان سینما بدل خواهد شد.
حالا که فیلمساز محترم جرأتش را ندارد انتقام فردی را چاشنی فیلم کند، مجاری قانون با توجه به فضای تعریفشده فیلم فرصت خوبی را برای بسط روایت فراهم میکند. اما این منفذ داستانی بسته میشود و فیلمساز اقتدارگرایی شخصیت مینو رسولی را نادیده میگیرد و او را در موضع ضعف فردی قرار میدهد، بدون آنکه با توجه به فضای روایی ساختهشده بهدرستی استدلال کند چرا این زن در موضع انفعالی و ضعف فردی قرار دارد.
همانطور که اشاره شد فیلم متهم (جاناتان کاپلان) محصول ۱۹۸۸ با بازی فوقالعاده جودی فاستر، میتوانست مأخذ خوبی برای فیلمسازی باشد که در مقام یک کنشگر سینمایی سالی یکبار کتاب مهمی نمیخواند و شاید فیلمهای مهم تاریخ سینما را با همین موضوع، تماشا نکند، حتی مسئله تعدی و تجاوز را بهخوبی نمیشناسد. چون محتوای فیلم «جاده قدیم» سرکار خانم حکمت ناآگاهی غلیظ ایشان را عیان میکند. مشخص است وقتی فیلمساز فیلم بدی میسازد و مخاطب اقبالی بدان نشان نمیدهد بهعوض ضعفهای فردی فیلمساز با رفتارهای فرامتنی جبران میشود. این رفتارهای فرامتنی برای اهالی سینما و رسانه و فرمول مخالفخوانی، الگویی کلیشهای و تکراری است و نمیتواند ضعفهای اصلی فیلم را بپوشاند.
مهتاب کرامتی یکتنه فیلم را زمین میزند. بازی کرامتی به تناقض در شخصیتپردازی از سوی مؤلفان دچار است و حالات روانی کرامتی و نحوه اجرای او فیلم را به مخاطره میاندازد. مهتاب کرامتی بازیگر بسیار زیر متوسطی است و بهغیر از فیلم عصر یخبندان که نمایشی متوسط را از خود بروز داد در هر فیلمی حضور پیدا کرده، یکتنه فیلم را زمین زده است.
در این فیلم کرامتی در نیمه نخست فیلم نمیتواند زن مقتدر خانواده را بهخوبی بهتصویر بکشد و در نیمه دوم فیلم نمیتواند پرترهای از زن معصوم مورد تعدی قرارگرفته باشد. این دست بازیگران ضعیف و نازل، فقط صورتاند و اکت استاندارد را نمیدانند، حتی تلاش نمیکنند از نمونههای خارجی الگو بگیرند. جودی فاستر در فیلم یک شجاع نیل جوردن، بحران پساتجاوز را با جزئیات کامل رفتاری تصویر میکند، اما در فیلم اجرای ضعیف کرامتی هیچ جنبهای از التهابات دوران پساتعدی را نمیتواند در ذهن مخاطب تقویت کند. «جاده قدیم» باز هم اثبات کرد که منیژه حکمت کارگردانی بلد نیست و برای کارگردان شدن نیاز به تقویت آگاهیهای مرتبط با کارگردانی دارد.
*تسنیم
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
از بنی اعتماد و پناهی تا مهدویان و آبیار؛ بیانیه مهم تهیهکننده- کارگردانان: پروانه ساخت را حذف کنید
هشتاد و هفت تهیه کننده_کارگردان سینمای ایران با امضای بیانیهای حمایت قاطع خود از مواضع نوزده صنف سینمایی و بیانیه خانه سینما را اعلام کردند و خواستار حذف پروانه ساخت و پایان ممیزی فیلمنامه شدند. به گزارش سینماسینما، رخشان بنی اعتماد، علیرضا داوودنژاد، جعفرپناهی، کیانوش عیاری، محمدرسول اف، تهمینه میلانی،...
۱۴۰۴/۰۸/۱۲
منیژه حکمت از جشنواره داکا جایزه گرفت
بیست و دومین جشنواره فیلم داکا در کشور بنگلادش با اعطای یک جایزه به یک فیلم ایرانی به کار خود پایان داد. به گزارش سینماسینما، بیست و دومین جشنواره فیلم داکا از۲۰ تا ۲۸ ژانویه (۳۰ دی تا ۸ بهمن) در بنگلادش برگزار شد و فیلم سینمایی «آشغالها و عروسکها»...
۱۴۰۲/۱۱/۰۹
«تهران سیمین»؛ داستانِ تهرانی که فاطمه معتمدآریا تجربه کرده است!
چهل و پنجمین برنامه «مستندات یکشنبه» که زیرمجموعه سینماتک خانه هنرمندان ایران به پخش فیلمهای مستند میپردازد، یکشنبه ۲۴ دی ۱۴۰۲ به نمایش فیلم مستند «تهران سیمین» به کارگردانی هادی آفریده و تهیهکنندگی منیژه حکمت و امین کاظمی اختصاص داشت. به گزارش سینماسینما، منیژه حکمت(تهیهکننده) پیش از نمایش این فیلم...
۱۴۰۲/۱۰/۲۵
با طرحی از فرهاد فزونی؛ پوستر رسمی «بندربند» منتشر شد
پوستر فیلم سینمایی «بندربند» به کارگردانی منیژه حکمت با طرحی از فرهاد فزونی منتشر شد. به گزارش سینماسینما، به نقل از روابط عمومی فیلم، پوستر رسمی فیلم سینمایی «بندربند» ساخته منیژه حکمت به تهیهکنندگی منیژه حکمت و مهشید آهنگرانی فراهانی که از ۱۰ آذر اکران خود را در سینماهای سراسر...
۱۴۰۰/۰۹/۰۹
نوشتار جواد مجابی برای فیلم منیژه حکمت
جواد مجابی نویسنده پس از تماشای فیلم " بندربند" منیژه حکمت، متنی را منتشر کرد.
۱۴۰۰/۰۹/۰۹
براساس اطلاعیه شورای صنفی نمایش، چهار فیلم جدید به سینماها میآیند
شورای صنفی نمایش با اعلام تاریخ دقیق اکران چهار فیلم جدید از درخواست به سازمان سینمایی برای حمایتهای کرونایی از پخش فیلمها تا پایان سال خبر داد. به گزارش سینماسینما، جلسه شورای صنفی نمایش یکشنبه، هفتم آذرماه با حضور اعضا تشکیل و طبق آن مشخص شد که فیلم سینمایی «بندربند»...
۱۴۰۰/۰۹/۰۷
در یک اکران خصوصی؛ چهرههای فرهنگی به تماشای «بندربند» نشستند/ حکمت: از تمام اندیشمندان میخواهم صدای ما باشند
مراسم اکران خصوصی فیلم سینمایی «بندربند» ساخته منیژه حکمت عصر روز گذشته ۵ آذرماه با حضور جمعی از چهرههای فرهنگی، هنری، دانشگاهی و عوامل فیلم برگزار شد. به گزارش سینماسینما، به نقل از روابط عمومی فیلم، مراسم اکران خصوصی فیلم سینمایی «بندربند» ساخته منیژه حکمت به تهیهکنندگی منیژه حکمت و...
۱۴۰۰/۰۹/۰۶
آغاز پیشفروش بلیت فیلم «بندربند» از هفتم آذر ماه
پیشخرید بلیت برای فیلم سینمایى «بندر بند» که از ١٠ آذر در سینماهاى سراسر کشور به نمایش در مىآید، از یکشنبه ۷ آذر امکانپذیر شد. به گزارش سینماسینما، این فیلم به کارگردانی منیژه حکمت و با کارگردانی هنری فرهاد فزونی، تهیهکنندگی منیژه حکمت و مهشید آهنگرانی فراهانی، و پخش بینالمللی...
۱۴۰۰/۰۹/۰۳
آغاز اکران «بندر بند» منیژه حکمت از ۱۰ آذر در سینماهای سراسر ایران/ اولین تیزر فیلم منتشر شد
سینماهای سراسر کشور از ۱۰ آذرماه میزبان فیلم سینمایی «بندر بند» به کارگردانی منیژه حکمت میشوند. به گزارش سینماسینما، به نقل از روابط عمومی فیلم، فیلم سینمایی «بندر بند» ساخته منیژه حکمت به تهیهکنندگی منیژه حکمت و مهشید آهنگرانی فراهانی از ۱۰ آذر اکران خود را در سینماهای سراسر کشور...
۱۴۰۰/۰۸/۲۳
اکران «بندر بند» از ۱۰ آذر در سینماها
سینماهای سراسر کشور از ۱۰ آذرماه میزبان فیلم سینمایی «بندر بند» به کارگردانی منیژه حکمت میشوند. به گزارش روابط عمومی فیلم، فیلم سینمایی «بندر بند» ساخته منیژه حکمت به تهیهکنندگی ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۸/۲۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«بامداد خمار»؛ از کتاب ممنوعه تا پلتفرمهای سینمای خانگی
سینماسینما، آیه اسماعیلی سریال «بامداد خمار» روایتگر تلاقی عشق، طبقه اجتماعی، سنت و آرزو به شمار میرود. پروژهای که با اقتباس از رمانی به همین نام به قلم فتانه حاج سیدجوادی ساخته شده است. این سریال در بستر درام عاشقانه به بازخوانی یک داستان دیرین میپردازد. این اثر با کارگردانی...
۱۴۰۴/۰۸/۰۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«بامداد خمار» مهرماه منتشر میشود
سریال «بامداد خمار» مهرماه ۱۴۰۴ به صورت رسمی در پلتفرم شیدا منتشر میشود. به گزارش سینماسینما، سریال «بامداد خمار» اقتباسی از رمان پرفروش و شناختهشدهای به همین نام، نوشتهی فتانه حاج سیدجوادی، به کارگردانی نرگس آبیار است. در این اثر بازیگرانی از جمله رضا کیانیان، گلاب آدینه، علی مصفا، احترام...
۱۴۰۴/۰۶/۲۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«بامداد خمار» را از مهرماه در پلتفرم شیدا ببینید
سریال «بامداد خمار» به کارگردانی نرگس آبیار از مهرماه در پلتفرم شیدا به نمایش درمیآید. نوشته «بامداد خمار» را از مهرماه در پلتفرم شیدا ببینید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۶/۲۹
وعده سازمان سینمایی برای اکران «مصائب شیرین ۲» با بازی رضا داودنژاد
علیرضا داودنژاد خبر داد، مدیران سازمان سینمایی وعده نمایش فیلم اکران نشده رضا داودنژاد را دادهاند. به گزارش ایسنا، «مصائب شیرین ۲» با بازی زندهیاد رضا داودنژاد، ترلان پروانه، مونا ...ادامه مطلب نوشته وعده سازمان سینمایی برای اکران «مصائب شیرین ۲» با بازی رضا داودنژاد اولین بار در بانی فیلم....
۱۴۰۳/۰۳/۰۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«رویای سهراب» به فستیوال فیلم مسکو میرود
فیلم سینمایی «رویای سهراب» به کارگردانی علی قوی تن اردیبهشت ماه در فستیوال فیلم مسکو نمایش داده میشود. به گزارش سینماسینما، علی قویتن کارگردان فیلم سینمایی «رویای سهراب» از اکران این فیلم سینمایی در چهل و سومین فستیوال فیلم مسکو خبر داد. این دومین حضور بینالمللی فیلم «رویای سهراب» پس...
۱۴۰۰/۰۱/۱۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
فیلمبرداری «گربه سیاه» به پایان راه رسید
سینماپرس: فیلم سینمایی «گربه سیاه» به کارگردانی کریم امینی و تهیه کنندگی بهرام رادان به پایان رسید.
۱۳۹۸/۰۹/۲۶
پوستر «مصائب شیرین ۲» رونمایی شد
سینماپرس: در آستانه سی و هفتمین جشنواره جهانی فیلم فجر از پوستر فیلم سینمایی «مصائب شیرین ۲» رونمایی شد.
۱۳۹۸/۰۱/۲۸
آغاز اکران «پیشونی سفید۲» از ۱۸ مهر ماه
سینماپرس: اکران فیلم سینمایی «پیشونی سفید ۲» به کار گردانی و تهیهکنندگی سید جواد هاشمی از ۱۸ مهر ماه، همزمان با هفته کودک آغاز میشود.
۱۳۹۷/۰۷/۱۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«پری سا» به مرحله روتوش نهایی رسید/ احتمال اکران «راه رفتن روی سیم» در پاییز
سعید سعدی تهیه کننده سینما آخرین وضعیت فیلم های «پری سا»و « راه رفتن روی سیم» را تشریح کرد. به گزارش سینماسینما، سعید سعدی تهیه کننده سینما درباره آخرین وضعیت «پری سا» گفت: نسخه نهایی این فیلم آماده شده اما طبق صلاحدید در مرحله روتوش نهایی کارهای فنی قرار گرفت....
۱۳۹۷/۰۴/۲۹