چه کسی ناصر ملک‌مطیعی را ممنوع‌التصویر کرد؟ /روایت فارس از موافقت آیت الله خامنه ای با اکران «برزخی ها» تا مقابلهخاتمی، میرحسین و مخملباف با نمایش برزخی ها
فارس نوشت :در میان چهره‌های فعال در سینمای ایران پیش از انقلاب اسلامی، نام‌های درخشانی وجود دارد. چه در عرصه بازیگری و چه در حوزه کارگردانی. مسعود کیمیایی، داریوش مهرجویی، بهرام بیضایی، امیر نادری، علی حاتمی، ناصر تقوایی، عباس کیارستمی، علیرضا داوود نژاد و سیروس الوند چهره درخشانی بودند که فعالیت خود را در سالهای پیش از انقلاب اسلامی آغاز کردند و پس از پیروزی انقلاب اسلامی بازهم به فعالیت خود ادامه دادند و بارها از جشنواره ملی فجر جایزه گرفتند. در حوزه بازیگری نیز تا حدود زیادی چنین شرایطی به وجود آمد.
عزت‌الله انتظامی، محمدعلی کشاورز، داود رشیدی، علی نصیریان، جمشید مشایخی، مهدی فخیم زاده، سعید راد، عنایت بخشی، بهزاد فراهانی، شهلا ریاحی، ملکه رنجبر، ژاله علو، محمد متوسلانی، بهمن زرین پور، آفرین عبیسی، فرامرز قریبیان، پروانه معصومی، حمیده خیرآبادی و ثریا قاسمی بخشی از بازیگرانی اند که فعالیت حرفهای آنها در سینما با انقلاب اسلامی دچار انقطاع نشده است.
اما در میان چهره‌های مهم سینمای پیش از انقلاب، چند نفر را می‌توان برشمرد که در فعالیت حرفهای آنها در سینمای ایران از ۱۳۵۷ به این‌سو، به‌شدت کمرنگ شده است. بهروز وثوقی، بهمن مفید، محمدعلی فردین، سوسن تسلیمی و ناصر ملک‌مطیعی مهمترین افراد این سیاهه هستند. برای پیگیری سرنوشت این چهره‌ها، بررسی موردی تجربه اکران فیلم برزخی‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
برزخی‌ها را ایرج قادری در سال ۱۳۵۸ شروع کرد و تا اواخر سال بعد کارهای فنی آن به طول کشید. این فیلم، روایت فرار گروهی از زندانیان در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ و تلاش آنها برای خروج از مرزهای کشور است. تلاشی که البته پس از مواجهه این افراد با سید یعقوب و صحبت‌های او در خصوص مواجهه با تجاوز دشمن خارجی، به تلاش برای دفاع از میهن تغییر می‌کند. در این فیلم بخش قابل‌توجهی از چهره های سرشناس عرصه بازیگری سالهای پیش از انقلاب ایفای نقش کردند. محمدعلی فردین، سعید راد، ناصر ملک‌مطیعی، حسین شهاب و محمدعلی کشاورز ازجمله این چهره‌های سرشناس هستند.
این فیلم پس از آماده شدن، به‌عنوان نخستین فیلم توقیفی در دوران انقلاب اسلامی شناخته شد. مهدی کلهر که نخستین معاون سینمایی بود، این فیلم را توقیف کرد. کلهر سال‌ها بعد در مصاحبه با مجله عصر اندیشه این تصمیم را ناشی از اصرارهای میرحسین موسوی نخست‌وزیر وقت عنوان کرده بود. کلهر، نقش محسن مخملباف در این تصمیم را برجسته می‌داند.
عبدالمجید معادیخواه وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی وقت نیز در گفتگویی که سال ۹۲ با سایت خبری خبرآنلاین داشته است، روایت جالبی از این اتفاقات دارد: آن زمان یک دعوای مفصلی به وجود آمد که از آقای مخملباف در آن شرکت داشتند و علیه من موضع می‌گرفتند تا آقای مسیح مهاجری. دعوا بر سر اکران فیلم «برزخی‌ها» بود.
این مساله خودش یک پرونده است که جنجال زیادی درست کرد به همه‌جا ازجمله مجلس هم کشید. بسیجی هم علیه بنده راه افتاد که بخشی از آن در مطبوعات آن دوران هست. هم مطبوعاتی که آقای خاتمی اداره می‌کردند، مثل کیهان به ما می‌تاختند و هم امثال آقای مخملباف فریاد «وا اسلاما» سر می‌دادند. در آن هیاهو هیچ‌کس نیامد ببیند که اصلاً داستان فیلم «برزخی‌ها» چیست.
معادیخواه در آن زمان به دو دلیل از اکران فیلم حمایت می‌کند. نخست به دلیل محتوای فیلم که اعلام همکاری بازیگران سرشناس سینمای پیش از انقلاب با مردم و انقلاب اسلامی بود، دلیل دوم هم حفظ حرمت امضای وزیری بود که به تهیه‌کننده مجوز ساخت این فیلم را داده بود و تهیه‌کننده به اعتبار این امضا ده میلیون تومان سرمایه‌گذاری کرده بود.
معادیخواه روایتی هم از جلسه‌ای که با آقای خامنه‌ای داشته است ارائه می‌دهد. او می‌گوید که ایشان را در جریان مسئله قراردادم و فشارها را هم توضیح دادم. نظر ایشان این بود که به‌صرف حضور یک بازیگر در فیلم نباید جلوی اکران آن گرفته شود و اگر فیلم اشکالی ازنظر محتوایی ندارد می‌تواند اکران داشته باشد. مهدی کلهر در گفت‌وگویی با ماهنامه سینما رسانه گفت: روزی که ما جلوی فیلم برزخی‌ها را گرفتیم، وزیر وقت که آقای معادیخواه بود رفت پیش حضرت آقا که آن زمان رئیس‌جمهور بودند. با من تماس گرفت و گفت: آقای خامنه‌ای می‌گویند به دلیل بازی کردن فردین نباید جلوی فیلم گرفته شود. اگر فیلم اشکالی دارد؛ اشکالش را برطرف کنید و فیلم را نشان بدهید. بازی کردن فردین اشکالی ندارد!
به هر صورت برزخی‌ها اکران شد، البته فقط در تهران. با شروع اکران فروش فیلم بسیار جلب توجه کرد. در همین زمان بود که نخستین نقد منتشره علیه «برزخی‌ها» را روزنامه کیهان در تاریخ ۹ خرداد ۱۳۶۱ تحت عنوان «دوزخ ابتذال در برزخی‌ها» نوشت. دومین نقد معترضانه را روزنامه جمهوری اسلامی با تیتر «برزخی‌ها متن نامطلوب وقاحت» به چاپ رساند که نویسنده بی‌نام در آن از «ذکر مصیبت» نوشت و اینکه «بیایید گریه کنیم در سوگ هنر اسلامی!». افزایش فشارها به وزارت ارشاد موجب کناره‌گیری معادی خواه از این سمت شد و میرحسین موسوی شخصاً اداره وزارتخانه را به عهده گرفت. ازجمله نخستین تصمیمات موسوی نیز توقف اکران برزخی‌ها بود. برزخی‌ها طی یک ماهی که روی پرده بود، هشت میلیون تومان فروخت. با احتساب قیمت ۵ تومانی بلیت در آن زمان می‌توان دریافت که یک‌میلیون ششصد هزار نفر در تهران این فیلم را در سینماها دیدند.
حضور ستاره های سینمای پیش از انقلاب که عمدتاً بانام فیلم فارسی از آنها یاد می‌شد، با این اکران پررونق بسیار موردتوجه قرار گرفت اما سیاست‌های سینمایی سالهای بعد موجب قطع ارتباط این افراد با سینمای ایران شد.
در دوران تصدی وزارت ارشاد توسط سید محمد خاتمی، سید فخرالدین انوار به معاونت سینمایی رفت و سید محمد بهشتی راهی بنیاد سینمایی فارابی شد. انوار و بهشتی در این دوره فضایی جدید در سینما ایجاد کردند و ریل‌گذاری متفاوتی از گذشتگان در پیش گرفتند. مسیر جدید به‌صورت مشخص به سینمای هنری و معناگرا بها می‌داد و بدیهی بود که چهره‌های پرمخاطبی همچون ملک‌مطیعی و فردین که برآمده از سینمای بدنه بودند امکان ادامه فعالیت در این فضا را پیدا نمی‌کردند. نتیجه این شد که فردین به کار فرش‌فروشی پرداخت و به‌دوراز سینما فوت کرد. ملک‌مطیعی نیز گوشه انزوا کشیده شد.
محمد بهشتی در مصاحبه‌ای که مجله پنجره داشته است چنین می‌گوید: این جماعت (بازیگران چهره سینمای پیش از انقلاب) توبه کردند و ما هم پذیرفتیم که در ایران بمانند و کار کنند؛ اما بعد دیدیم مگر میشود مخاطب سینما تک‌تک فیلم‌های قبلی را از یاد ببرد؟ به همین خاطر مجبور شدیم تمام مصادیق سینمای قبل از انقلاب را پاک‌کنیم و درنهایت تصمیم این شد که این افراد کار نکنند.
از تیم برزخی‌ها محمدعلی کشاورز توانست به فعالیت حرفهای خود ادامه دهد. سعید راد هم مانند ملک‌مطیعی از ایران رفت اما در اواخر دهه هفتاد به کشور بازگشت و توانست در فیلم دوئل نقش‌آفرینی کند و این فعالیت ادامه داشت و بعدها سعید راد بدون حاشیه فیلم‌های متعددی همچون فیلم چ را بازی کرد؛ اما ملک‌مطیعی شانس سعید راد را نداشت. او در سالهای اخیر نقشی کوتاه در فیلم نقش نگار به کارگردانی علی عطشانی ایفا کرده بود و به‌نوعی زمینه بازگشت او به سینما فراهم‌شده بود اما با مشخص شدن سرمایه‌گذاری بابک زنجانی در این فیلم، فرصت اکران برای آن فراهم نشد و او بازهم ممنوع التصویر باقی ماند. ناصر ملک‌مطیعی روز گذشته در بیمارستان درگذشت.
منبع: خبرگزاری فارس
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه می‌تواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیه‌کنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر می‌شد
- فیلم‌های سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
منتظر بمانید..
وقتی «ستارخان» سوژه جلسه غیر علنی مجلس شد!
نسخه اصلاح و مرمت‌شده «ستارخان» علی حاتمی با حضور محمدمهدی دادگو در موزه سینما نمایش داده شد؛ تهیه‌کننده باسابقه سینمای ایران گفت: علی حاتمی عاشق ایران بود، نه به معنی شعاری بلکه به معنی همه سنت‌ها، تاریخ، سربلندی‌ها و حتی اشیا، ابنیه، قصه‌ها، مراسم و اعتقادات.
۱۴۰۵/۰۶/۲۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
اکران فیلم‌هایی از مهرجویی،حاتمی،نادری و تقوایی برای روز سینما
در آستانه روز ملی سینما (۲۱ شهریور) نسخه اصلاح و مرمت‌شده فیلم‌هایی از علی حاتمی، امیر نادری، داریوش مهرجویی، ناصر تقوایی و واروژ کریم مسیحی اکران میشود.
۱۴۰۵/۰۶/۱۵
«سکس و فلسفه»؛ دلا خو کن به تنهایی
سینماسینما، سید محمد حسینی «سکس و فلسفه» از تن می‌گوید، اما به تن ختم نمی‌شود؛ دوربین از میان میل، لمس و دلباختگی عبور می‌کند تا به تنهاییِ انسان برسد. مردی چهل‌ساله، چهار زنِ گذشته‌اش را به رقص فرامی‌خواند و محسن مخملباف قصه را بیش از آنکه روایت کند، به رقص...
۱۴۰۵/۰۷/۰۸
«بایسیکل‌ران»؛ دور باطل در جهانی گروتسک
سینماسینما، ونداد الوندی‌پور «بایسیکل‌ران»(۱۳۶۶)، مهمترین فیلم محسن مخملباف، و به نوعی، مانیفست فلسفی-سینمایی او، اثری است بهره‌مند از فیلمنامه‌ای هنرمندانه و گویا، اما، از قرار معلوم، سوءتفاهم‌برانگیز؛ سوءتفاهمی به نظرم عجیب که از رئالیستی (یا حتی نئورئالیستی) پنداشتن داستان و تماتیک فیلم سرچشمه می‌گیرد که خود، حاصل عدم درک جهان...
۱۴۰۵/۰۴/۳۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
همگام با بهروز وثوقی در قله‌های بازیگری
سینماسینما، آریو همتی بهروز وثوقی با درک میدان نیرو و آفرینش هنری در مقوله بازیگری، برای تاریخ سینمای ایران گنجینه‌ای شاخص و والا را به یادگار گذاشته است که در آن می‌توان انواع حس‌ها و هم‌افزایی آنها، جامع‌الاضداد بودن کاراکترهای تألیفی را دید که قله این آفرینش در اتفاق‌های جهانی...
۱۴۰۵/۰۶/۱۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
امین تارخ از کدام نقش‌هایش بیشتر لذت بُرد؟
امین تارخ می‌گفت: تجربه‌ای را که با مسعود کیمیایی در فیلم «سرب» داشتم از تجربه‌های خوب و لذت بخش سینمایی من بوده است.
۱۴۰۵/۰۵/۲۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سعید پیردوست درگذشت
سعید پیردوست بازیگر سینما و تلویزیون بامداد امروز( ۱۶ دی ) به دلیل ابتلا به سرطان در منزل درگذشت. به گزارش سینماسینما، علیرضا پیردوست با نام هنری سعید پیردوست بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون متولد ۱۶ دی ۱۳۱۹ بود. او در آثار کارگردانان برجسته‌ای از جمله مسعود کیمیایی، سیروس الوند،...
۱۴۰۴/۱۰/۱۶
«فریاد زیر آب» و موجی که فروکش نکرد
سینماسینما، آریو همتی فیلم «فریاد زیر آب» بنا بر مقوله‌بندی ساختاریک یعنی سینمای پیشاساختار، ساختارمند، پساساختارگرا و فراساختارگرا در نوع سینمای ساختارگرای کلاسیک قرار می‌گیرد. از سال ۱۳۵۳ با فرزان دلجو و امیر مجاهد موجی موسوم به موج فرزان دلجو در میان سینمای جوان‌گرای دهه پنجاه به وجود آمد که...
۱۴۰۴/۰۹/۲۹
افتتاح جشنواره فیلم کوتاه تهران با یادی از بهرام بیضایی
چهلوسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران شنبه ٢۵ مهر با یادی از بهرام بیضایی و نمایش «عمو سیبیلو» ساخته این کارگردان فقید افتتاح میشود. نوشته افتتاح جشنواره فیلم کوتاه تهران با یادی از بهرام بیضایی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
دیروز
«عمو سیبیلو» جشنواره فیلم کوتاه تهران را آغاز می‌کند
جشنواره فیلم کوتاه تهران با یادی از بهرام بیضایی افتتاح میشود.
دیروز
واکنش دختر مهرجویی و وحیده محمدی‌فر در سالروز قتل پدر و مادرش
مونا مهرجویی دختر زنده یاد داریوش مهرجویی و وحیده محمدی‌فر در سالروز به قتل رسیدن پدر و مادرش متنی را منتشر کرد.
۱۴۰۵/۰۷/۲۱
«اجاره‌نشین‌ها» در موزه سینما به نمایش درآمد
فیلم سینمایی «اجاره‌نشین‌ها» ساخته داریوش مهرجویی، همزمان با روز جهانی صلح و روز جهانی ناشنوایان، با حضور سیداحمد محیط طباطبایی و یارتا یاران در موزه سینما به نمایش درآمد. نوشته «اجاره‌نشین‌ها» در موزه سینما به نمایش درآمد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۷/۰۳
از ادعای عجیب و غریب ناصر تقوایی تا «انزوای ناخواسته» اش
احمد طالبی‌نژاد در سالروز درگذشت ناصر تقوایی گفت: خالق «ناخدا خورشید» در سالهای پایانی عمرش در یک انزوای ناخواسته بود.
۱۴۰۵/۰۷/۲۲
چرا ناصر تقوایی دیگر فیلم نساخت؟
احمد طالبی‌نژاد، روزنامه‌نگار و منتقد سینما در سالروز درگذشت ناصر تقوایی، هنر فیلمنامه‌نویسی این کارگردان بزرگ سینمای ایران را بررسی کرد. در این گفت‌وگو که در استودیوی ایسنا انجام شد، زوایای تازه‌ای از زندگی ناصر تقوایی مطرح و مهارت وی در اقتباس آثار ادبی تحسین شد.
۱۴۰۵/۰۷/۲۲
واکنش مجید مجیدیبه مستندی از صمدیان درباره کیارستمی
مجید مجیدی پس از تماشای مستند «در جاده با عباس کیارستمی» ساخته سیف‌الله صمدیان در سی‌ویکمین جشنواره بین‌المللی فیلم بوسان، به تمجید از این مستند و عباس کیارستمی پرداخت.
۱۴۰۵/۰۷/۲۰
منتظر بمانید..
تماشای این فیلم آسان نیست!
مستند «مشق امشب» بزودی اکران آنلاین میشود، مستندی که با نگاهی به فیلم «مشق شب» عباس کیارستمی ساخته شده و روزنامه گاردین درباره‌ی آن نوشته که «تماشای این فیلم آسان نیست، با این حال باید بدانیم بدون اینکه دنیا چشمانش را روی این بچه‌ها ببندد، آنها خودشان به اندازه کافی...
۱۴۰۵/۰۷/۱۴
منتظر بمانید..
حضور ناصر ملک‌مطیعی و علی کسمایی پس از ۷۱ سال در فستیوال روتردام!
بانی‌فیلم: ناصر ملک‌مطیعی ستاره فقید سینمای پیش از انقلاب یکی از هنرپیشگان پر کار در ایران بود. آغاز فعالیت سینمایی ...ادامه مطلب نوشته حضور ناصر ملک‌مطیعی و علی کسمایی پس از ۷۱ سال در فستیوال روتردام! اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۰/۲۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
مصایب سعید راد بودن؛ سوپراستاری که سینمای پس از انقلاب، قدرش را ندانست
بانی‌فیلم: سعید راد بهترین نمونه از جمع هنرمندانی‌ست که سینمای پس از انقلاب ایران نه تنها قدرشناس‌اش نشد بلکه در ...ادامه مطلب نوشته مصایب سعید راد بودن؛ سوپراستاری که سینمای پس از انقلاب، قدرش را ندانست اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۵/۱۳
فرهاد توحیدی: جای امیر نادری خالی است
فرهاد توحیدی در نمایش فیلم «تنگسیر» گفت: جای امیر نادری در این نمایش خالی است.
۱۴۰۵/۰۶/۱۹
روزنامه اصولگرا: در خواست اصلاح طلبان و خاتمی برای افزایش مشارکت، ایده شیطانی است
روزامه اصولگرا ، مشارکت جویی از مردم در انتخابات ریاست جمهوری را شیطانی دانست
۱۴۰۳/۰۴/۰۶
حمایت خاتمی می تواند پزشکیان را رئیس جمهور کند؟/ باید طبقه متوسط شهری را اقناع کرد
پس از اعلام راهبرد مشارکت مشروط جبهه اصلاحات و ورود به صحنه در صورت تائیدصلاحیت نامزدهای مورد تائید این تشکیلات، خاتمی در بیانیه‌ای اعلام کرد که اگر شرایط لازم مهیا شود، در انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم شرکت خواهد کرد. پنجشنبه به‌طور رسمی اعلام شد که خاتمی به پزشکیان رای خواهد...
۱۴۰۳/۰۳/۲۶