نگاهی به فیلم «تمارض» ساخته عبد آبست/ فیلم ساختن با لهجه
سینماسینما، حسین جوانی:
«تمارض» جزو معدود فیلمهای سینمای ایران است که در استفاده از لهجه برای شکل دادن به یک موقعیت داستانی زیرکانه عمل کرده و لهجه را به بخشی از جهان اثر تبدیل میکند. در لامکانی وقوع داستان، شخصیتها به شکل ظریفی با لهجهی مردمان بخشی از خوزستان حرف میزنند که نه مثل فیلمهایی که تهرانیها ساختهاند شکلی غلوشده دارد (مثلا «ارتفاع پست» و «روز سوم») و نه آنچنان در بهکارگیری آن زیادهروی شده که بیننده غیربومی را به مشکل بیندازد (مثل فیلمهای کوتاه پیمان ماندگار). حتی شکل تزیینی هم پیدا نمیکند که چند نفر با لهجه بهخصوصی حرف بزنند، اما بقیه نه. استفاده «تمارض» از لهجه حداقلی است، اما همانند رویکرد سینمایی فیلم و توجه به جزئیات بیاهمیت که رفتهرفته مهم میشوند، این حداقل، حاصلی حداکثری پیدا میکند. در مقام مقایسه، «تمارض» همان بهرهای را از لهجه میبرد که سالها پیش کیانوش عیاری در «آبادانیها» برده بود.
اما اگر در «آبادانیها» لهجه مظهر جدااُفتادگی مکانی شخصیتها در دل شهری غریبه است که سرمایهشان را به باد داده، در «تمارض» لهجه عامل پیوندی میان زمانها و مکانهاست. تفاوت اصلی اما در شیوه استفاده است. درست مثل خود عبد آبست که بچه آبادان است، اما از تیپ و قیافهاش نمیتوان بهراحتی این مسئله را تشخیص داد؛ «تمارض» هم ظاهری متفاوت از باطن خود دارد. فقط اگر بچه جنوب باشید و وقتی آبست عصبانی یا احساساتی شده، خوب به حرف زدنش گوش بدهید، متوجه ته لهجه شیرینش میشوید که در حالت عادی از گوش شما پنهان نگه داشته شده. درست همان موقع است که از مجموعه رفتارها، میمیک صورت، مُدل دست کشیدن توی موها و ناخودآگاهی که در ریزکردن چشمهایش وجود دارد، پی به اصالت جنوبیاش و صد البته جذابیت ذاتی آبست خواهید برد. همانطور که اگر با همین دقت به «تمارض» بنگرید، بَرخلاف ظاهر غلطاندازش اصالتی نهفته را تشخیص خواهید داد. لهجه به مرور کمرنگشده آبست در اثر احساسات در مصاحبهها بیرون میزند. فیلمش هم از همین کمرنگشدگی بهره میبرد تا موقعیت داستانی خلق کند که بهمرور زمان کمرنگ شده و بدون آنکه کسی متوجهش شود، فراموش گردیده. اما وقتی کنترل احساسی شخصیتها از دست میرود، ممکن است در هر زمانی بیرون بزند. بدین ترتیب، همانگونه که آبست در شکل اجتماعی رفتارش، انسانی جدای از موقعیت بومی رشدیافته در آن به نظر میرسد، «تمارض» نیز به شکل عمومی با آنچه واقعا هست، متفاوت است. احساسی که آبست میخواسته با مجموعهای از تصاویر یا احیانا با ارجاعات سینمایی به بیننده منتقل کند، پیشتر و به شکل ناخودآگاه در ذات فیلم موجود است؛ نکتهای که برای بیننده خارجی بههیچوجه قابل درک نیست و همین «تمارض» را جدای از تمامی شباهتهای فرمیاش به آثار خارجی یا تاثیری که از سینمای روز جهان پذیرفته، به فیلمی بومی تبدیل میکند.
پیش از آنکه «تهرانی حرف زدن» بهعنوان گویش رسمی وارد زندگی روزمره ما ایرانیها شود، تَکثر لهجهها علاوه بر تفاوت قومیتها، تفاوت زمانها و مکانها را جلوهگر میساخت. حالا «تمارض» بهخوبی نشان میدهد شخصیتهایی که با این گویش سخن نمیگویند، چطور در زمان و مکانی نامعلوم اسیر وقایعی شدهاند که دَرهَم فرورفته و تکرار میشوند. «تمارض» از این زاویه شبیه به یک نفرین است. مهم نیست پدر در چه زمانی به شیراز رفته، دختر در چه زمانی بر اثر تصادف ناخواسته فوت کرده، پسرها راست میگویند یا پیرمرد چرا روی آنها اسلحه کشیده؛ گویی در این نامعلومی همه چیز از سطح به زیر کشیده شده تا مثل لهجههای پنهانشده زیر لوای گویش رسمی، از اهمیت بیفتند. بیتوجهی به لهجهای که در گذشته بوده و شاید در آینده وجود نداشته باشد و در لحظات حساس زندگی به ناآگاه خودنمایی میکند، باعث شده گذشته و آینده در «تمارض» به شکل زمان حال دربیایند تا بتوانیم همزمان هر سه را در یک زمان به تماشا بنشینیم. شاید یکی از زیباترین وجوه معنایی «تمارض»، همین تبدیل شدن ناخودآگاه موقعیتها باشد که ریشه در لهجه شخصیتهایش دارد
ماهنامه هنر و تجربه
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
خبرهای پربازدید
حضور «کشتن خواجه» در جشنواره «اِسلم دنس»
فیلم سینمایی «کشتن خواجه» به نویسندگی و کارگردانی عبد آبست در بخش مسابقه بیست و هشتمین دوره جشنواره «اِسلم دنس» (SLAMDANCE) آمریکا به رقابت با دیگر آثار این فستیوال میپردازد. ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۹/۱۹
"کشتن خواجه" در رقابت آمریکایی ها
فیلم سینمایی «کشتن خواجه» به نویسندگی و کارگردانی عبد آبست در بخش مسابقه بیست و هشتمین دورهجشنواره «اِسلم دنس» (SLAMDANCE) آمریکا به رقابت با دیگر آثار این فستیوال میپردازد.
۱۴۰۰/۰۹/۱۹
نمایش «کشتن خواجه» در جشنواره تالین
آنونس فیلم سینمایی «کشتن خواجه» به کارگردانی عبد آبست رونمایی شد. این اثر به عنوان تنها فیلم ایرانی در بخش مسابقه اصلی بیست و پنجمین دوره فستیوال «شب های سیاه ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۸/۲۸
آنونس «کشتن خواجه» رونمایی شد
آنونس فیلم سینمایی «کشتن خواجه» به کارگردانی عبد آبست رونمایی شد.
۱۴۰۰/۰۸/۲۸
پوستر «کشتن خواجه» رونمایی شد
پوستر انگلیسی فیلم سینمایی «کشتن خواجه» به نویسندگی و کارگردانی عبد آبست و تهیهکنندگی شهرزاد سیفی رونمایی شد. نوشته پوستر «کشتن خواجه» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۰/۰۸/۰۳
رونمایی از اعلان «کشتن خواجه» برای شب های سیاه تالین
پوستر انگلیسی فیلم سینمایی «کشتن خواجه» به نویسندگی و کارگردانی عبد آبست و تهیهکنندگی شهرزاد سیفی رونمایی شد.
۱۴۰۰/۰۸/۰۳
انتشار پوستر فیلم «کشتن خواجه»
پوستر انگلیسی فیلم سینمایی «کشتن خواجه» به نویسندگی و کارگردانی عبد آبست و تهیهکنندگی شهرزاد سیفی رونمایی شد. به گزارش رسیده، آرش صادقی لواسانی این پوستر را با استفاده از ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۸/۰۳
نمایش «کشتن خواجه» در جشنواره تالین
فیلم سینمایی «کشتن خواجه» به کارگردانی عبد آبست به عنوان تنها فیلم ایرانی در بخش مسابقه اصلی بیست و پنجمین دوره فستیوال «شب های سیاه تالین» حضور دارد. این فستیوال ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۶/۲۶
حضور «کشتن خواجه» در بخش مسابقه جشنواره «شبهای سیاه تالین»
فیلم سینمایی «کشتن خواجه» به کارگردانی عبد آبست در بخش مسابقه بیست و پنجمین جشنواره «شبهای سیاه تالین» حضور دارد. نوشته حضور «کشتن خواجه» در بخش مسابقه جشنواره «شبهای سیاه تالین» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۰/۰۶/۲۶
نمایش «کشتن خواجه» در بخش مسابقه جشنواره تالین
فیلم سینمایی «کشتن خواجه» به کارگردانی عبد آبست و تهیهکنندگی شهرزاد سیفی در بخش مسابقه اصلی بیست و پنجمین دوره فستیوال «شب های سیاه تالین» حضور دارد. این فستیوال از ۲۱ آبان تا ۷ آذر در شهر تالین کشور استونی برگزار میشود. به گزارش سینماسینما «شبهای سیاه تالین» در رده...
۱۴۰۰/۰۶/۲۶
انتخاب فیلم ایرانی برای «شب های سیاه تالین»
فیلم سینمایی «کشتن خواجه» به کارگردانی عبد آبست و تهیهکنندگی شهرزاد سیفی به عنوان تنها فیلم ایرانی در بخش مسابقه اصلی بیست و پنجمین دوره فستیوال «شب های سیاه تالین» حضور دارد.
۱۴۰۰/۰۶/۲۶
جایزه یک جشنواره اسپانیایی برای «تمارض»
فیلم سینمایی «تمارض» به کارگردانی عبد آبست به طور مشترک با فیلم «خانه ما» از ژاپن جایزه بهترین فیلم جشنواره spain moving images (تصویر متحرک اسپانیا) را که از ١ تا ٩ تیر ماه ١٣٩٧ در مادرید اسپانیا برگزار شد به خود اختصاص داد. در بیانیه هیئت داوران این جشنواره...
۱۳۹۷/۰۴/۱۲
چرا «تمارض» ایرانی را ژاپنیها برگزیدند؟
فیلم سینمایی "تمارض" به کارگردانی عبد آبست بطور مشترک با فیلم "خانه ما" از ژاپن جایزه بهترین فیلم جشنواره "spain moving images" (تصویر متحرک اسپانیا) را که در مادرید اسپانیا برگزار شد به خود اختصاص داد.
۱۳۹۷/۰۴/۱۲
منتظر بمانید..
تقدیر از "تمارض" در اسپانیا
سینماپرس: فیلم سینمایی "تمارض" ساخته "عبد آبست" توانست جایزه بهترین فیلم جشنواره تصویر متحرک اسپانیا را بطور مشترک بدست آورد.
۱۳۹۷/۰۴/۱۲
نگاهی به «تمارض» ساخته عبد آبست/ لارس، گاسپار، شهرام و دیگران
سینماسینما، رضا حسینی: متاسفانه ادبیات نقد ما در اغلب موارد هیچ مرز مشخصی بین الهام گرفتن یا تقلیدِ صرفِ یک فیلمساز از دیگر آثار سینمایی قائل نیست؛ نتیجه این رویکرد در عرصه تخصصی و مطبوعات سینمایی ایران، به نگارش نقدهای عجیبی انجامیده است که یکی از بارزترین نمونههایش درباره «جیببر...
۱۳۹۷/۰۳/۰۱