درنگی بر دیالوگ‌گویی‌ در «سد معبر»/ پُرمشغله‌های خوش‌صحبت | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

درنگی بر دیالوگ‌گویی‌ در «سد معبر»/ پُرمشغله‌های خوش‌صحبت

cinemacinema_ir-1472-300x200.jpgدر سد معبر تلاش شده است که گفت‌وشنودها و دیالوگ‌ها رسا و بی‌لکنت ادا شوند، مثل خیلی از فیلم‌ها. این سنتی است که از تئاتر به سینما آمده است و ایرادی هم ندارد. اما وضوحِ کلامی در این فیلم و فیلم‌های مشابه می‌تواند محل بحث باشد.

سینماسینما، افشین اشراقی: در سد معبر وقتی شخصیت‌ها رودرروی هم قرار می‌گیرند۱* و لب به سخن می‌گشایند، امواجِ بی‌وقفه‌ی آواها به گوش می‌رسند؛ پالوده، روان، بی‌هیچ خللی. چرا که همه‌ی دیالوگ‌ها باید «خوب» شنیده شوند، واژه‌به‌واژه، بی‌کم‌وکاست. اِلّا در یک پلان. اوایل فیلم قاسم (حامد بهداد) و برادرش جلوی درِ خانه ایستاده‌اند و در حال گفت‌وگو‌اند. ماشینی وارد کادر می‌شود و (در بک‌گراند) بین‌شان قرار می‌گیرد… مهم نیست که ورود ماشین حساب‌شده بوده یا اتفاقی. کارکردِ احتمالی‌اش هم بحث ما نیست. نکته این‌جاست: هم‌زمانیِ صدای ماشین با بخشی از گفت‌وگوی آن‌دو. به صدای ماشین، نور چراغ‌هایش را هم باید افزود. عاملِ دیگری که در حواس‌پرتیِ تماشاگر دخیل است. هرچند که در پلانِ یادشده ماشین وسطِ حرفِ قاسم و محسن پارازیت می‌آید اما باز هم بعید به نظر می‌رسد که تماشاگر – برای شنیدنِ آن چند واژه – گوش‌هایش را تیز کند.

پس این همه وسواس برای چیست؟ آن هم در فیلمی که می‌خواهد به واقعیت (این واژه‌ی همیشه جدل‌انگیز) نزدیک‌تر شود و بیش‌تر به منطقِ دنیای عینی پایبند بماند. چه اتفاقی می‌افتد اگر بین صدها سطر گفت‌وگو چندتایی‌شان خوب شنیده نشوند؟ چه ایرادی دارد که شخصیت‌ها تپق بزنند و مِن‌مِن کنند و بیش‌تر توی حرفِ همدیگر بدوند؟ البته نه این‌قدر مترونومی و حساب‌شده. جایی از فیلم قاسم و آن دست‌فروشِ سمج به اوراق‌فروشی می‌روند تا موبایلِ مفقودشده را از چنگِ صاحب آن‌جا دربیاورد. صاحبِ اجناس بعد از رو شدنِ دست‌اش پیش مأمور شهرداری، آشفته می‌شود و خودش را به موش‌مردگی می‌زند. در این لحظه بهداد (با همان تمپوی سریعِ همیشگی‌اش هنگام عصبانیت و در موقعیت‌های تنش‌آلود) از او می‌پرسد: «دزدی بدتره یا مال‌خری؟» و فروشنده هم مسلط و فوری جواب‌ می‌دهد: «خُب معلومه، هر دو. » در حالی که در سرعت ادای جمله و آوایش، هیچ نشانی از حس‌وحالِ موقعیتی که در آن گرفتار آمده، نیست. این مسئله هنگامی که آن‌دو در نمای دونفره و رودرروی یکدیگر ایستاده‌اند نیز صدق می‌کند و بازی با لحن و پایین‌آمدنِ لِولِ صدای گفت‌وگوهای‌شان نباید ما را از مسئله‌ی مزبور غافل کند.

حالا شیوه‎ی ادای جمله‌ها در صحنه‌ی پیشین را مقایسه کنید با بازیِ محسن کیایی در همین فیلم (که البته بازی‌اش از این منظر خیلی کنترل‌شده است و تعداد پلان‌هایی که در آنها خلاف کلیّت فیلم عمل کرده است به انگشتان یک دست نمی‌رسند). برای نمونه، در صحنه‌ی بگومگویِ قاسم و کیایی و دست‌فروش در ساختمان شهرداری، کیایی در واکنش به حرف دست‌فروش که می‌گوید گوشی مال خودش نیست، این سؤال را سه بار بریده‌بریده تکرار می‌کند: «چرا حرفت رو عوض می‌کنی؟»

و اما اصرار بر وضوحِ کلامی و بی‌لکنتْ‌ اداکردنِ گفت‌وشنودها و دیالوگ‌ها چه لطمه‌ای به این فیلمِ به‌خصوص زده است؟ درست است که هر فیلمی می‌تواند جهان خودش را بنا کند اما این‌جا، بین وضعیتِ کنونیِ شخصیت‌ها و طرزِ صحبت‌کردن‌شان تضادی آشکار هست. انگار آدم‌های فیلم مال آن ‌‌جاها و آن موقعیت‌ها نیستند. آنها در متنِ جامعه‌ای ملتهب و زندگی‌ای نابه‌سامان به تصویر کشیده شده‌اند. همواره‌ گرفتار‌اند و با بحران دست‌به‌گریبان. اما هم‌چنین خوش‌صحبت‌اند و بر فنّ بیان مسلط.

 

۱*منظور گفت‌وگوهای دو نفره و چندنفره است. و نه مثلاً صحنه‌ی پرهمهمه‌ی گلاویزشدنِ مأموران سد معبر با دست‌فروشان و یا آن چند پلانی که شخصیت‌ها با تلفن صحبت می‌کنند. به‌طور طبیعی، در مکالمه‌ی تلفنی (برای القای این‌که کسی آن‌سوی خط دارد صحبت می‌کند) شخصیت‌ها کلمه‌ها را می‌خورند و بعضی از جمله‌های‌شان را با وقفه تکمیل می‌کنند.

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/35446
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

لیلا حاتمی
ترانه علیدوستی
۳

حامد بهداد؛ بازیگر مولف و قائم به انرژی

سینماسینما، آریو همتی حامد بهداد در کنار شهاب حسینی، ترانه علیدوستی، باران کوثری و لیلا حاتمی پنج ستاره طبقه متوسط و مطالبه‌گر در دوران گذار از موج نخست سینمای مطالبه‌گر به موج دوم آن بودند. این دوره گذار از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۹۴ طول کشید و پس از آن نیز...

۱۴۰۵/۰۴/۰۹

پرویز پرستویی
حامد بهداد
۲

اکران ویژه فیلم‌هایی از شهاب حسینی، بابک حمیدیان و پرویز پرستویی

همزمان با فرا رسیدن ایام سوگواری ماه محرم، چند اثر سینمایی عاشورایی با بازی پرویز پرستویی، شهاب حسینی، حامد بهداد و بابک حمیدیان نمایش داده می‌شود.

۱۴۰۵/۰۳/۲۶

حامد بهداد
۲

ویدیو/ خاطرات حامد بهداد، فرهاد آییش و ... در یادبود بهناز نازی

مجلس یادبود بهناز نازی، بازیگر تئاتر با حضور چهره‌هایی چون فرهاد آییش، حامد بهداد، رویا افشار و ... اجرای چند قطعه موسیقی و نمایش شامگاه شنبه نهم خرداد ماه در تالار رودکی برگزار شد.

۱۴۰۵/۰۳/۰۹

حامد بهداد
۲

تعطیلی سینماها و آغاز پیش‌فروش فیلم‌های حامد بهداد و محسن کیایی

سینماهای سراسر کشور در حالی از امروز عصر تا پایان روز دوشنبه، سوم آذر تعطیل می‌شوند که پیش فروش بلیت دو فیلم جدید آغاز شده است. به گزارش سینماسینما، همزمان با فرارسیدن سالروز شهادت حضرت فاطمه (س) سینماهای کشور از عصر امروز، یکشنبه دوم آذر تعطیل می‌شوند و تا پایان...

۱۴۰۴/۰۹/۰۲

لیلا حاتمی
حامد بهداد
۱

درباره فیلم «پیر پسر»؛ پدر خانه را ویران کرد

سینماسینما، منوچهر دین پرست فیلم «پیرپسر» ساخته اکتای براهنی، دومین اثر سینمایی او، با فیلمنامه‌ای منسجم و کارگردانی پخته، یکی از برجسته‌ترین آثار سینمای ایران در سال‌های اخیر است. فیلم درباره خانواده‌ای سه‌نفره شامل پدر مستبد (غلام با بازی حسن پورشیرازی) و دو پسرش (علی: حامد بهداد، رضا: محمد ولی‌زادگان)است...

۱۴۰۴/۰۸/۱۲

لیلا حاتمی
حامد بهداد
۴

اکران آنلاین فیلم «پیر پسر» از امشب در فیلم‌نت

فیلم سینمایی «پیر پسر» به کارگردانی اکتای براهنی، از ساعت ۱۸ یکشنبه ۴ آبان به طور اختصاصی در سینما آنلاین فیلم‌نت اکران می‌شود. نوشته اکران آنلاین فیلم «پیر پسر» از امشب در فیلم‌نت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۸/۰۴

حامد بهداد

گلایه حامد بهداد از کمیته انتخاب فیلم برای اسکار؛ سر «پیر پسر» را بریدید

حامد بهداد در مطلبی در صفحه اینستاگرامش از کمیته انتخاب فیلم برای اسکار گلایه کرد. به گزارش سینماسینما، حامد بهداد نوشته است: «‎با طلب توفیق و احترام بسیار به گروه فیلم‌منتخب، برای معرفی به اسکار لازم میدانم گلایه‌م را به هیئت داوری عنوان کنم: ‎رفقا و همکاران من در هیئت...

۱۴۰۴/۰۶/۲۹

ستاره اسکندری
همایون اسعدیان
۱

مراسم گرامیداشت روز ملی سینما برگزار شد؛ سینمای متفاوت را خفه نکنید/ صدای ما، صدای مردم است

مراسم گرامیداشت روز ملی سینما که به همت خانه سینما تدارک دیده شده است شامگاه ۲۱ شهریور در موزه سینما برگزار شد. به گزارش سینماسینما، مراسم گرامیداشت روز سینما با عنوان «در ستایش قصه‌های ماندگار یک ملت» به همت خانه سینما شامگاه جمعه ۲۱ شهریور در موزه سینمای ایران برگزار...

۱۴۰۴/۰۶/۲۱

حامد بهداد
بهنوش طباطبایی
۲

از درخشش «بامداد» با ربات‌ها تا سرگیجه «بهنوش» در میان مجانین!

در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم حامد بهداد، بهنوش طباطبایی، محمدحسین مهدویان، بامداد افشار و بهرام افشاری از مهمترین چهره‌ها در محافل رسانه‌ای بودند. نوشته از درخشش «بامداد» با ربات‌ها تا سرگیجه «بهنوش» در میان مجانین! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۵/۱۷

داریوش ارجمند
حامد بهداد
۱

واکنش تند حامد بهداد و اکتای براهنی/ ادعای داریوش ارجمند تکذیب شد؛ قرار نبود در «پیرپسر» بازی کنی

داریوش ارجمند در بخشی از نشست فیلم «ناخدا خورشید» که در موزه سینما برگزار شده، بیان کرد: برای بازی در فیلم «پیر پسر» به من پیشنهاد شد اما در آن بازی نکردم زیرا معتقدم فیلم‌ها و سریال‌های ما هم کپی فیلم‌های خارجی شده است و ما دیگر‌ حتی یک‌ پلیس...

۱۴۰۴/۰۵/۰۹

سعید روستایی

درباره «زن و بچه»/ زنی در میانه خشم و خروش و بخشش

سینماسینما، شادی حاجی مشهدی اگر «ابد و یک روز» را ملموس‌ترین و طبیعی‌ترین بازنمایی روستایی از یک تراژدی خانوادگی بدانیم یا «متری شیش و نیم» را به واسطهٔ شخصیت‌پردازی دقیق‌تر و کاراکترهای ماندگارش به خاطر آوریم، هنوز هم جاه‌طلبی و جسارت فیلمساز در خلق موقعیت‌ها و لحظات غافلگیرکنندهٔ «برادران لیلا»...

۱۴۰۵/۰۴/۰۵

پیمان معادی
سعید روستایی
۲

فیلم سینمایی «زن و بچه» به اکران آنلاین رسید

فیلم سینمایی «زن و بچه» ساخته سعید روستایی و به تهیه‌کنندگی سید جمال ساداتیان، در فیلیمو آنلاین اکران می‌شود. به گزارش سینماسینما، در این فیلم سینمایی پری‌ناز ایزدیار، پیمان معادی، حسن پورشیرازی، فرشته صدرعرفایی، سها نیاستی، مازیار سیدی، آرشیدا درستکار، سینان محبی و سحر گلدوست ایفای نقش می‌کنند.

۱۴۰۵/۰۳/۲۶

سعید روستایی

نگاهی به فیلم‌سینمایی «زن و بچه»؛ بحران‌زدگی

سینماسینما، یاسمن خلیلی‌فرد؛ «زن و بچه» تازه‌ترین ساخته‌ی سعید روستایی پس از فیلم‌های موفق «ابد و یک روز»، «متری شش و نیم» و «برادران لیلا»ست. شاید بزرگ‌ترین نقطه‌ضعف فیلم این باشد که به جای تمرکز بر مسئله‌ای واحد، سعی می‌کند به مسائل متعددی بپردازد و همین باعث می‌شود هسته‌ی اصلی...

۱۴۰۴/۰۷/۱۶

سعید روستایی

سینما فرهنگ میزبان «یک صبح متفاوت» شد

برنامه «یک صبح متفاوت» به میزبانی سینما فرهنگ تهران جمعه ۱۴ شهریور با نمایش فیلم سینمایی «زن و بچه» ساخته سعید روستایی و گفتگوی کارشناسان و جوانان برگزار شد. نوشته سینما فرهنگ میزبان «یک صبح متفاوت» شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۶/۱۶

سعید روستایی

«زن و بچه»؛ کوچه پس‌کوچه‌های یک فیلمساز

سینماسینما، شیوا مهرجو زن یا بچه؟ کدام یک؟ فیلمساز با بچه آغاز می‌‌‌کند و تا زمانیکه که پسر‌بچه هست، فیلم سر‌پاست، اما با حذف او، آن‌هم با علتی مخدوش فیلم از نفس می‌افتد و در کلاف خرده پیرنگ‌هایش گم می‌شود. نزدیک به نیمی از زمان فیلم صرف ساختن کاراکتر پسر‌بچه...

۱۴۰۴/۰۶/۰۵

سعید روستایی

درباره «زن و بچه»؛ کدام زن؟! کدام بچه؟!        

سینماسینما، فرهاد خالدی نیک سعید روستایی با همان اولین فیلم بلند کارنامه‌ی سینمایی‌اش به چنان شهرت و اعتباری دست یافت که شاید بسیاری از فیلمسازان کهنه کار و باتجربه‌ی سینمای ایران، آرزو و حسرت آن را داشتند. ساخت و نمایش «متری شیش و نیم» نشان داد که موفقیت‌های «ابد و...

۱۴۰۴/۰۶/۰۲

سعید روستایی
۱

«زن و بچه»؛ دوئلی تصویری با چهره‌هایی خیره‌شده به دوربین

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی دلبستگی سعید روستایی به واقع‌گرایی چیزی نیست، که بر کسی پوشیده باشد. او لایه لایه واقعیت را می‌کاود، و از آن غریب‌ترین واقعیت‌های زندگی را بیرون می‌کشد. این همه را به نوعی زبان سینمایی خاص خودش تصویر می‌کند، که پر از اِله‌مان‌های آمده از سینمای حادثه‌ای...

۱۴۰۴/۰۵/۲۱

سعید روستایی

«زن و بچه»؛ خیره با چشمان باز به کابوسی که زندگی‌ات را می‌بلعد

سینماسینما، شهرام اشرف ابیانه فیلمساز صحنه‌های شلوغ، و آدم‌های طبقه‌ی آسیب‌پذیر، که در لحظه‌ای با معضلی جدی در زندگی‌شان روبرو شده‌اند، و فیلم سعید روستایی تصویرگر تقلا و تکاپوی‌شان برای رهایی است. انگار بلیه‌ی نازل شده سر شخصیت‌ها، همچون محرک داستانی، به شخصیت‌ها گونه‌ای تحرک بخشیده، که آنها را هویت‌دار...

۱۴۰۴/۰۵/۱۶

سعید روستایی
۱

بازنمایی جامعه مردسالار در «پیر پسر» و «زن و بچه»

سینماسینما، فرزانه متین نظام مردسالاری بر پایه ی خشونت، غیرت، قدرت نمایی و سرکوب احساسات بنا شده است این مردانگی نه فقط به زن، ستم می کند بلکه مرد را در نهایت به ویرانی می کشاند. یکی از مهم‌ترین مشکلات سینمای ایران، نمای مردانه، نگاه جنسی شده به زن، روایت...

۱۴۰۴/۰۵/۱۴

سیدجمال ساداتیان
سعید روستایی

بدهی ۳۵ میلیاردی سینما/ سعید روستایی فیلم جدید می‌سازد/ بزودی بلیت شناور اجرا خواهد شد

تهیه‌کننده فیلم «زن و بچه» با بیان اینکه این فیلم در دولت قبل مجوز نگرفت، از دیدار با اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس در ارتباط با همین فیلم خبر داد و گفت: متوجه شدیم دوستان به‌شدت مشغول نمادسازی هستند و خواهش کردیم نمادها را کنار بگذارند. برخی‌ها آتشی در وزارت ارشاد...

۱۴۰۴/۰۵/۱۳