نمایش فیلم «پاتر پانچالی» در سینماتوگراف اهواز؛ تو با یک فیلم بومی روبرو هستی

به گزارش سینماسینما، در این نشست که شامگاه جمعه (۱۶ مردادماه سال ۱۴۰۵) در گالری ریم برگزار شد، منتقدان و سینماگران به نقد و بررسی این فیلم پرداختند.

در آغاز محمد مرادی، جاوید فیلمساز و مترجم درباره فیلم نمایش فیلم «پاتر پانچالی» در سینما توگراف اهواز گفت: پاترپانچالی به معنای آواز کوره راه‌ها است. راه، حتی اگر یک راه کوچک باشد، در این فیلم اهمیت دارد. اساسأ راه معنا و مفهوم گذار از یک مرحله و یا یک جغرافیاست. ما در این فیلم می‌بینیم خانواده در نهایت از روستا کوچ می‌کنند و در راهی می‌افتند که در طول فیلم چند بار آن را دیده‌ایم و حتی پیکر عمه را از همین راه به خاک بدرقه می‌کنند. اما درباره اهمیت اجرایی فیلم باید گفت، هر پلان از این فیلم به تنهایی یک عکس است، یک تابلوی نقاشی است. ساتیا جیت رای به علت این که متأثر از شاعری همچون رابیند تاگور است، فیلم پاترپانچالی را بدل به شعر می کند.

در ادامه عبدالله سلامی، فیلمساز پیشکسوت به عنوان دیگر منتقد پیرامون فیلم سینمایی پاترپانچالی گفت: این فیلم متأثر از سینمای ایتالیا است. جیت رای تلاش کرده آدم‌ها را در موقعیت‌هایی قرار بدهد که جبر زمانه آن‌ها را به چنین کاری وا می‌دارد. حتی مادر که دخترش را به علت میوه دزدی تنبیه می‌کند، در پایان خودش هم تن به چنین کاری می‌دهد. درواقع جیت رای آدم‌هایش را معلول علت های جاری آن روزگار هند وبنگال در زیر سایه جنگ جهانی دوم به تصویر می کشد. ضمنأ غافل نشویم که نکته بارز فیلم، اجرای بسیار استادانه و ریزبافت ساتیا جیت رای است که چنین موضوعی را با بیانی سینمایی مطرح می‌کند.

حبیب باوی ساجد، فیلمساز و داستان نویس در تحلیل فیلم نیز گفت: من مایلم از نام فیلم شروع کنم و با نام فیلم به جهان فیلم ورود کنم. ترجمه نام فیلم آواز کوره راه‌ها است، اما ساتیا جیت رای ترجیح می دهد نام بومی آن را به کار ببرد، یعنی پاترپانچالی. چرا؟ برای این که از همان نخست به مخاطب می‌گوید تو با یک فیلم بومی روبرو هستی که حتی نام فیلم را باید به همان شکل به یاد بسپاری که در زبان بنگالی است. رفته رفته می‌بینیم این بومی بودن، فقط شکلِ ظاهری ندارد، بلکه عمیقأ تنیده شده با همه اجزای فیلم است. شما دقت کنید به رفتار و کردار و سکنات آدم‌های فیلم. نوع غذا خوردنشان، نشستنشان، راه رفتنشان، دست و روشستنشان، همه این‌ها زاده همان آدم‌ها و همان بستر روستایی فیلم است. چیزی از شهر به آن محیط تحمیل نمی‌شود.

کارگردان فیلم سینمایی سامی در افزود: کارگردانی ساتیا جیت رای به همین جا ختم نمی‌شود، بلکه به اجرای دقیق و با کاربرد زبان تصویری‌اش گسترش می‌یابد. ببینید سکانس مرگ دختر را چگونه با استفاده از عنصر صدا، نور، تصویر و تدوین استادانه به تصویر کشیده است. سکانس قطار را ببینید چگونه ترکیبی از هجوم صنعت به طبیعت را اجرا می‌کند. همین طور به فیلمنامه توجه کنید که البته از رمانی نوشته بیوتی بوسان بانرجی اقتباس کرده است. آدم‌های اصلی هرکدام راوی فیلم است، و در این میان مادر می‌تواند دانای کل باشد. اساسأ مادر در این فیلم نقش بسیار مهمی دارد، والبته یادمان نرود به طور کلی خانواده در این فیلم اهمیت شایانی دارد.

عکس: حسن سیاحی – آراد فلاحی