«پرنده کوچک خوشبختی»؛ مهمترین اثرِ روان سوژه‌گرای سینمای ما | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

«پرنده کوچک خوشبختی»؛ مهمترین اثرِ روان سوژه‌گرای سینمای ما

lazy_placeholder.gifphoto_2025-11-11_06-34-27-300x280.jpg سینماسینما، آریو همتی

پوران درخشنده که به واسطه تحقیق و پژوهش در میان اهالی سینما یکی از چهره‌های برجسته محسوب می‌شود، در دومین اثر خود «پرنده کوچک خوشبختی» و در اوج سینمای پلیسی و دفاع مقدس و همچنین ملودرام‌های «گل‌های داوودی»زده، از سینمای ساختار کلاسیک تا حدودی عبور کرده و به سینمای ساختار آوانگارد نزدیک می‌شود. این اثر روان سوژه‌گرای پیشنهاددهنده و تعلیمی، با بازی هماروستا (پروانه شفیق) بازی درون‌گرای درون ریز، جمیله شیخی (خانم فخرایی) بازی برون‌گرای برون ریز، امین تارخ (آقای سهرابی) درون گرای برون ریز،عطیه معصومی (ملیحه سهرابی) برون گرای درون ریز و آزیتا لاچینی، فتحعلی اویسی و… یکی از بهترین نوع انتخاب بازیگران و هماهنگی کاراکتر و بازیگر را همراه دارد.

فیلم قصه یک روانشناس است که برای حضور در یک مدرسه کودکان ناشنوا که در ایجاد ارتباط به هر دلیلی ناتوانی دارند دچار مشکلاتی می‌شود. مهمترین چالش این معلم دختری به نام ملیحه سهرابی است که با دیگران نمی‌تواند ارتباط بگیرد. همان آغاز با سکانس ایستادن ملیحه روی ساختمان مدرسه و امکان مرگ او مخاطب می‌فهمد که با یک مسیر دشوار باید با معلم همراه باشد. درخشنده در واقع روح سرکش انسان را در بچه‌ها تا پیش از تربیت‌شدگی به خوبی تصویر می‌کند که در عین زیبایی توحش گون آن با امکان صدمه به دیگران و خود امکان به خطر افتادن زیست طبیعی فرد و اطرافیان نیز دور از ذهن نیست. رابطه معلم در طول فیلم با ملیحه و بقیه بچه‌ها به مرور گرم‌تر می‌شود و دلبستگی پروانه شفیق به ملیحه شبیه به دلبستگی مادر فرزندی است که با بچه‌دار نشدن پروانه این رابطه شدت یافته است. ملیحه کم کم از غذا نخوردن و منزوی بودن به سمت نقاشی کشیدن و بوسیدن دست پدر متمایل می‌شود و رفتارهای عصبی و پرخاشگر او کمتر می‌شود. در واقع کودک از ضدهنجاربودگی که اقتضای شرایط روحی روانی عارض بر او بوده دست می‌کشد. در دیالوگ پدر و معلم امر نابغه بودن ملیحه و یادگیری او در بحث خواندن و نوشتن از چهار سالگی  آشکار می‌شود.

در ارتباط بیشتر خانم شفیق و آقای سهرابی پدر ملیحه، علت به وجود آمدن مشکلات روانی ملیحه که با مرگ مادر او همراه بوده باز می‌شود. ملیحه با همکلاسی‌های خودش مانند مریم ارتباط بیشتری می‌گیرد و می‌تواند دیگران را کم کم درک کند. در نامه او همه چیز به‌جز معلم و مادر سیاه است و این امر به خوبی نقش تعلیم و تربیت یک معلم و جایگاه مادرانگی زن در آموزش مهرورزانه را یادآور می‌شود. بازی هما روستا در واقع عمیق است و می‌تواند مخاطب را در خود غرق کند.

فیلم دارای دو نیمه است :

۱ـ در نیمه اول معلم باید دانش آموزان و به طور خاص ملیحه را درک کند .

۲ـ در نیمه آخر این ملیحه است که معلم را درک می‌کند و با تشویق معلم شروع به نوشتن می‌کند.

اتفاقی که در طول فیلم می‌افتد تخلیه روانی و برداشته شدن سد از جلوی روان یک انسان ـ اینجا دختر بچه ـ است .

فیلم بین دو ارتفاع اتفاق می‌افتد:

۱ـ ارتفاع آغازینه با سقف مدرسه که به نوعی ترس از مرگ همراه با عصبیت، سکون و سکوت را برای ما تعین می‌بخشد .

۲ـ ایستادن در ارتفاع پایانی فیلم و نگریستن به حوض و معلم، که سبب تخلیه یکباره فشار روانی پیشینی دختر بچه و حرف زدن مجدد او بعد از شک طولانی مدت می‌شود. این ارتفاع با صدا، دیالوگ و زندگی پیوستگی دارد و به ما از سرچشمه امید حرف می‌زند. حرکت  این اثر آموزشی پیشنهادگر در طول دهه‌های بعد تکامل پیدا نکرد و هر چه آثار روان سوژه گرای خوبی ساخته شد، اما مبحث آموزشی آن به شکل هم افزا نادیده گرفته شد. «پرنده کوچک خوشبختی» هنوز هم اثری خوش ساخت با بازی خوب هما روستا و تفاوت سازی‌های خانم شفیق و خانم فخرایی و همچنین کاراکتر تفاوت ساز ملیحه و پدر، ملیحه و خانم شفیق و ملیحه و همکلاسی‌هایش نیز هست که به مرور از دیالکتیک تضاد به دیالکتیک ادراکی تغییر فضای اثر را شاهد هستیم.

علاوه بر کارگردانی به قاعده و استاندارد پوران درخشندگی باید به پرداخت اصولی قصه از سیروس تسلیمی نیز در ساخته شدن این اثر آموزشی توجه داشت. ارزش فیلم آنجا نمایان‌تر شد که مقوله زمان به ما اثبات کرد اثری در این سطح نتوانست ساخته شود که علاوه بر تحلیل روان، پیشنهاد دهنده نیز باشد.

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/155687
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

پوران درخشنده

«شمعی در باد»؛ جسورانه‌ترین فیلم نیمه اول دهه هشتاد

سینماسینما، آریو همتی فیلم «شمعی در باد» پوران درخشنده، جسورانه‌ترین فیلم نیمهٔ اول دههٔ هشتاد در کشمکش الگوهای متعینِ پیشینی با موقعیت‌های جدید برای اثبات خویش در عصر پساساختارگرا / پسامدرن است. این فیلم به لحاظ اجرا قوی‌ترین اثر پوران درخشنده است و در واقع، بنا بر مقوله‌بندیِ ساختاریک ـ...

۱۴۰۴/۱۰/۰۲

آتش تقی پور
مریم سعادت
۷

بزرگداشت و رونمایی از کتاب فرهاد آییش با حضور علی نصیریان برگزار شد

مراسم بزرگداشت فرهاد آییش همراه با رونمایی از مجموعه نمایشنامه‌های او با عنوان «چمدان تئاتر» شامگاه جمعه دوم آبان ماه در تالار رودکی برگزار شد. به گزارش سینماسینما، این برنامه با حضور هنرمندانی چون علی نصیریان، داریوش مودبیان، ابراهیم حقیقی، حسن فتحی، مریم سعادت، حمید نعیمی، آتش تقی‌پور، شقایق فراهانی،...

۱۴۰۴/۰۸/۰۳

پوران درخشنده
همایون شجریان
۱

از بازگشت «هادی» با روایت یسنا تا رپ‌خوانی «سینا» برای امیرکبیر

در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم همایون شجریان، هادی حجازی‌فر، سینا ساعی، پوران درخشنده و رایان سرلک از مهمترین چهره‌ها در محافل رسانه‌ای بودند. نوشته از بازگشت «هادی» با روایت یسنا تا رپ‌خوانی «سینا» برای امیرکبیر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۶/۱۴

مسعود کیمیایی
پوران درخشنده

مسعود کیمیایی و پوران درخشنده پروانه ساخت گرفتند

شورای پروانه ساخت سازمان سینمایی در جلسه اخیر خود با ساخت ۴ فیلم‌ از جمله «عشق در انفرادی» به کارگردانی مسعود کیمیایی و «مادر زمین» به کارگردانی پوران درخشنده موافقت کرد. نوشته مسعود کیمیایی و پوران درخشنده پروانه ساخت گرفتند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۶/۰۳

مسعود کیمیایی
پوران درخشنده
۲

پروانه ساخت سینمایی برای چهار فیلمنامه صادر شد

شورای پروانه فیلمسازی در جلسه اخیر، با ساخت ۴ فیلم‌ سینمایی موافقت کرد. به گزارش سینماسینما، فیلم‌‌نامه‌های «عشق در انفرادی» به تهیه‌کنندگی علی اوجی و کارگردانی و نویسندگی مسعود کیمیایی، «بورسیه» به تهیه‌کنندگی سیدمحسن حجازی و کارگردانی و نویسندگی برزو نیک‌نژاد، «مادر زمین» به تهیه‌کنندگی و کارگردانی و نویسندگی پوران...

۱۴۰۴/۰۶/۰۳

پوران درخشنده

جایزه دستاورد سینمایی فستیوال نلسون ماندلا برای پوران درخشنده

بانی‌فیلم: پوران درخشنده جایزه دستاورد سینمایی فستیوال فیلم‌های کودکان نلسون ماندلا ۲۰۲۵ را می‌گیرد. به گزارش بانی‌فیلم، فستیوال فیلم‌های کودکان ...ادامه مطلب نوشته جایزه دستاورد سینمایی فستیوال نلسون ماندلا برای پوران درخشنده اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۳/۱۲

پوران درخشنده

برای گوهر بانوی سینمای ایران، پوران درخشنده

جمشید پوراحمد شنیدن دو پیام صوتی از بانو پوران درخشنده. انگیزه‌ای شد برای آنچه که می خوانید. سرکار خانم درخشنده ...ادامه مطلب نوشته برای گوهر بانوی سینمای ایران، پوران درخشنده اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۲/۳۰

پوران درخشنده
جبار آذین

چرا فیلم‌ها و سریال‌های ملی و مردمی تولید نمی‌شود؟

جبار آذین اوس محمود که سخنان درست و گلایه‌ها و ناراحتی‌ها و انتقادها و پیشنهادهای خانم پوران درخشنده سینماگر مطرح ...ادامه مطلب نوشته چرا فیلم‌ها و سریال‌های ملی و مردمی تولید نمی‌شود؟ اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۲/۲۶

پوران درخشنده

چرا نمی‌گذارند «هیس، پسرها…» ساخته شود؟/ انتقاد پوران درخشنده از اوضاع نابسامان سینما

بانی‌فیلم: در روزهای گذشته و با دستگیری فردی به جرم آزار و اذیت کودکان، بار دیگر توجه افکار عمومی جامعه ...ادامه مطلب نوشته چرا نمی‌گذارند «هیس، پسرها…» ساخته شود؟/ انتقاد پوران درخشنده از اوضاع نابسامان سینما اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۲/۲۰

پوران درخشنده

پوران درخشنده «مادر زمین» را می‌سازد

شورای پروانه ساخت سازمان سینمایی در جلسه اخیر، با ساخت هشت فیلم‌نامه موافقت کرد که یکی از آن‌ها «مادر زمین» به کارگردانی پوران درخشنده است. نوشته پوران درخشنده «مادر زمین» را می‌سازد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۲/۲۵

پوران درخشنده

گلایه‌های پوران درخشنده از بی‌توجهی به سینمای کودک و نوجوان

پوران درخشنده کارگردان سینما معتقد است که برگزاری جشنواره‌ها بدون ساختن فیلم خوب و شناخت جهان کودکان و نواجوانان اثرگذاری ...ادامه مطلب نوشته گلایه‌های پوران درخشنده از بی‌توجهی به سینمای کودک و نوجوان اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۰/۰۵

پوران درخشنده
۱

پرورش نسل آینده تئاتر ایران؛ جشنواره تئاتر «خوشه پروین» به دنبال کشف استعدادهای کارگردانان زن جوان است

نشست رسانه‌ای نخستین جشنواره تئاتر «خوشهٔ پروین» با حضور «مازیار رضاخانی» طراح و دبیر جشنواره، دکتر آتوسا مومنی، رییس مرکز میراث ناملموس (یونسکو) در وزارت میراث فرهنگی و حامی جشنواره، پوران درخشنده، مشاور عالی جشنواره و سفیر یونسکو، فریدون محرابی، عضو شورای سیاست‌گذاری و نمایندهٔ هیأت داوران جشنواره، کسرا شاهینی...

۱۴۰۳/۱۰/۰۳

پوران درخشنده

حرف‌های پوران درخشنده در باره دلایل تمدید نشدن پروانه ساخت«هیس پسرها فریاد نمی‌زنند»

پوران درخشنده کارگردان و فیلمنامه‌نویس با اشاره به ضرورت توجه به برخی موضوعات در جامعه گفت که حتما باید فیلم ...ادامه مطلب نوشته حرف‌های پوران درخشنده در باره دلایل تمدید نشدن پروانه ساخت«هیس پسرها فریاد نمی‌زنند» اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۸/۲۱

پوران درخشنده

پوران درخشنده «عشق» می‌سازد

پوران درخشنده در تدارک ساخت فیلم «عشق» با موضوع مهاجرت و با حضور بازیگران ایرانی و خارجی است. نوشته پوران درخشنده «عشق» می‌سازد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۲/۰۳

هما روستا
حمید سمندریان

نگاهی به مستند «حمید هما»؛ مرور یک زندگی عاشقانه با چاشنی تئاتر

‎محمداحسان مفیدی کیا فعال فرهنگی در یادداشتی به مستند «حمید هما» و زندگی هما روستا و حمید سمندریان پرداخته است. ...ادامه مطلب نوشته نگاهی به مستند «حمید هما»؛ مرور یک زندگی عاشقانه با چاشنی تئاتر اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۲/۲۲

هما روستا

آغاز دور دوم اجرای «بی‌پایانی…» زیر سایه هما روستا

دور دوم نمایش «بی‌پایانی…» از ۲۰ آبان‌ماه در تماشاخانه هما روی صحنه خواهد رفت. به گزارش رسیده، نمایش «بی‌پایانی…» با ...ادامه مطلب نوشته آغاز دور دوم اجرای «بی‌پایانی…» زیر سایه هما روستا اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۸/۱۸

هما روستا

یادش بخیر؛ اگر هما روستا بود، امروز ۸۰ ساله می‌شد

‎روز چهارم مهر ماه سال ۱۳۹۴ فاطمه بانو رزمگاه ترانه‌ای را برای دخترکش خواند از سال‌های خیلی دور و هما ...ادامه مطلب نوشته یادش بخیر؛ اگر هما روستا بود، امروز ۸۰ ساله می‌شد اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۷/۰۳

هما روستا
حمید سمندریان

تلاش فرزند حمید سمندریان و هما روستا برای تحقق آرزوی پدر و مادرش

کاوه سمندریان، فرزند حمید سمندریان و هما روستا خبر داد که چراغ آموزشگاه پدرش، بعد از حدود دو سال تعطیل روشن شده و این آموزشگاه از پاییز امسال فعالیت خود را آغاز کرده است.

۱۴۰۰/۰۸/۰۹

هما روستا

صالح علا سال‌ها قبل برای مرگ هما روستا گریسته بود

محمد صالح علا، سال‌ها پیش از مرگ هما روستا برای مرگ او گریسته بود، مرگی شبیه مرگ قویی سفید در یک فیلم سینمایی.

۱۴۰۰/۰۷/۰۳

هما روستا

هدیه هما روستا به ما

روز چهارم مهر ماه سال ۹۴ دوستان هما روستا به این فکر می‌کردند برای تولد او چه جملاتی در پیام‌های تبریک خود بنویسند. دوست‌شان مدتی بود برای ادامه درمان به آمریکا رفته بود و به سبب اختلاف ساعت، تماس تلفنی چندان راحت نبود. شاید برخی از آنان هنوز در اندیشه...

۱۳۹۹/۰۷/۰۳

ابراهیم حاتمی کیا
مرتضی شایسته
۵

برای سالروز تولد «مهر»ی‌های سینمای ایران

سیف‌الله داد، ابراهیم حاتمی‌کیا، هما روستا، ژیلا مهرجویی، مرتضی شایسته، ابراهیم گلستان، عبدالله اسکندری و ساموئل خاچیکیان از هنرمندان متولد مهر ماه هستند.

۱۳۹۷/۰۷/۲۹

هما روستا

نمایشنامه‌خوانی «بیوه‌های غمگین سالار جنگ» در عمارت نوفل لوشاتو

نمایشنامه «بیوه‌های غمگین سالار جنگ» به یاد زنده‌یاد هما روستا در عمارت نوفل لوشاتو (ارغنون) خوانش می‌شود. به گزارش رسیده، در ادامه برگزاری رپرتوار نمایشنامه‌خوانی و اجرا خوانی‌های عمارت نوفل لوشاتو، گروهی از هنرجویان با سرپرستی شهاب‌الدین حسین‌پور، نمایشنامه «بیوه‌های غمگین سالار جنگ» نوشته محمدامیر یاراحمدی را به یاد هما...

۱۳۹۷/۰۴/۰۱

هما روستا
حمید سمندریان

یک نمایشنامه‌خوانی نوجوانانه به یاد سمندریان و هما روستا

نمایشنامه «بیوه‌های غمگین سالار جنگ» نوشته محمد امیر یاراحمدی به یاد زوج هنرمند حمید سمندریان و هما روستا نمایشنامه‌خوانی می‌شود.

۱۳۹۷/۰۳/۲۹

بهرام بیضایی
هما روستا
۱

اهدای نشان سمندریان به ۳ هنرمند

پنجمین دوره جشن آکادمی سمندریان با اهدای نشان آکادمی به بهرام بیضایی، محمد چرمشیر و حمید پورآذری در نبود هما روستا و حمید سمندریان برگزار شد.

۱۳۹۶/۰۶/۲۵

پوران درخشنده
هما روستا

خاطرات پوران درخشنده/ هما روستا معلم را ماندگار کرد

ایسنا نوشت: زنده یاد هما روستا در فیلم «پرنده کوچک خوشبختی» یکی از نقش‌های ماندگار معلم را در سینمای ایران به یادگار گذاشت، پوران درخشنده کارگردان این اثر معتقد است: «خانم هما روستا با عشق و علاقه و بدون تاریخ مصرف، بگونه‌ای نقش معلم فیلم را ایفا کرد که هر...

۱۳۹۶/۰۲/۱۲

پوران درخشنده
هما روستا

خاطرات پوران درخشنده / هما روستا معلم را ماندگار کرد

زنده یاد هما روستا در فیلم «پرنده کوچک خوشبختی» یکی از نقش‌های ماندگار معلم را در سینمای ایران به یادگار گذاشت، پوران درخشنده کارگردان این اثر معتقد است: «خانم هما روستا با عشق و علاقه و بدون تاریخ مصرف، بگونه‌ای نقش معلم فیلم را ایفا کرد که هر بار به...

۱۳۹۶/۰۲/۱۲

هما روستا
احترام برومند

احترام برومند در افتتاحیه‌ی «هملت» چه گفت؟

احترام برومند در افتتاحیه‌ی تئاتر «هملت» گفت:داود رشیدی در زمان حیات علاقه بسیار زیادی به متون شکسپیر داشت و این جای خوشحالی دارد که یک گروه اجرایی با الهام از متن جاودانه «هملت» تئاتر مدرنی را روی صحنه برده است.

۱۳۹۶/۰۱/۱۸

هما روستا

هرگز به هنر نگاه ابزاری ندارم/ سعی کرده‌ام به مسأله فرهنگ توجه ویژه‌ای داشته باشم

سینماپرس: شهردار تهران با بیان اینکه "تمام تلاش ما این است که بتوانیم برای ارتقا و پیوند فلسفه دین و هنر تلاش کنیم"، گفت: در طول دوران مسئولیتم همواره سعی کرده‌ام از نقش هنرمندان و پیشکسوتان فرهنگ و هنر لحظه‌ای غفلت نکنم.

۱۳۹۵/۱۱/۲۰