«پیکار با پیکر»؛ وقتی که سخن هرودوت بهانه فیلم می‌شود | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

«پیکار با پیکر»؛ وقتی که سخن هرودوت بهانه فیلم می‌شود

lazy_placeholder.gifInShot_20210209_002616525-300x300.jpg سینماسینما، ایلیا محمدی‌نیا؛

آرش اسحاقی را در سینمای مستند، بیش از هر چیز با پژوهش می‌شناسم. او از آن دست کارگردان‌هایی است که کافی‌ست یک اثر معماری، یک نقش بر دیوار، یا حتی واژه‌ای ذهنش را درگیر کند؛ همان‌جا پژوهش آغاز می‌شود و به‌تدریج در قالب یک مستند سینمایی شکل می‌گیرد. برای اسحاقی، فیلم پیش از تصویربرداری ساخته می‌شود؛ کارگردانی و چینش صحنه‌ها از همان لحظه در ذهن او آغاز شده است.

روشن است که روایت تاریخ مجسمه در ایران، آن هم در قالب مستندی پنجاه‌دقیقه‌ای، امری ناممکن است. با این‌همه، کارگردان می‌کوشد تاریخ را از صافی تجربه، مطالعه و نگاه شخصی خود عبور دهد؛ نه به قصد جامع‌گویی، بلکه برای ساختن روایتی فشرده و معنادار.

فیلم با عنوانش آغاز می‌شود: «پیکار با پیکر»

عنوانی که پیش از شروع روایت، مخاطب را با باور و جهان‌بینی کارگردان روبه‌رو می‌کند. این نام در حکم مانیفست فیلمساز است؛ نشانه‌ی ایمانی که پیکار با پیکره را در این سرزمین مسئله‌ای ابدی می‌داند.

این باور در بخش‌های مختلف فیلم دیده می‌شود و اسحاقی بی‌هیچ هراسی آن را عیان می‌کند.

او در روایت خطی خود، پرده از پیشینه‌ای دوازده‌هزارساله از مجسمه در ایران برمی‌دارد؛ آن هم در شرایطی که چه در سینمای مستند و چه در آثار مکتوب از کتاب تا مقاله‌های دانشگاهی نمونه‌های اندکی از پرداختن به این موضوع دیده می‌شود و این سختی کار او را می رساند.

جغرافیای روایت، «ایران فرهنگی» را در بر می‌گیرد؛ از موصل در عراق تا بامیان در افغانستان. از جایی که داعش در پایتخت خودخوانده‌اش پیکره‌های کهن را به خاک بدل کرد، تا بامیان که مجسمه‌های عظیم بودا با نگاه ایدئولوژی‌زده‌ی طالبان به تلی از ویرانه بدل شدند.

تولید این فیلم را می‌توان وام‌دار جمله‌ای از هرودوت دانست؛ آن‌جا که گفته بود: «ایرانیان با آیین یکتاپرستی هرگز مجسمه‌سازی نداشتند.»

فیلم اسحاقی پاسخی است به همین شبهه‌ی تاریخی. پاسخ از تصویر آغاز می‌شود: نمای غاری بر فراز کوه، با دیوارنگاره‌هایی که هم‌زمان، از زبان نخستین پیکره می‌شنویم:

«ایرانیان پیکرتراشی را جایز ندانستند؛ ناآگاه از آن‌که من بودم، دوازده هزار روز و دوازده هزار شب، در این‌جا پنهان.»

در ادامه، فیلم نشان می‌دهد چگونه در دوران پیشاعیلامی، پیکره‌ها همراه انسان از کوه به دشت آمدند؛ چگونه در میان‌رودان، در شوش، بانوی نخست سرزمین، ناپیراسو، گرامی داشته شد و به خدای بزرگ، اینشوشیناک، پیوند خورد.

سپس با فرمان خدایان آشور، می‌بینیم که چگونه آشوربانی‌پال در شوش مقدس، آجرهای زیگوراتی را که با سنگ لاجورد آراسته شده بود، در هم می‌شکند.

روایت به نبرد مادها با آشوریان می‌رسد و پس از آن، شکوه پیکره‌های هخامنشی را می‌بینیم. شکوهی که به‌دست سلوکیان در هم می‌شکند. در این بخش، موسیقی فیلم لحنی تازه می‌یابد؛ لحنی که اشاره‌ای آشکار به عظمت و اقتدار هخامنشیان دارد.

حضور پیکره‌ها تا هجوم عمر بن خطاب امتداد می‌یابد و سپس به مغولان می‌رسد؛ آنان که «آمدند، سوختند، کشتند، بردند و رفتند».

فیلم نشان می‌دهد چگونه در دوره‌ی تیموریان، نگارگری ارج یافت و پیکرتراشی به نگهبانی خاموش در گورستان‌ها فروکاسته شد.

نوبت به صفویان می‌رسد؛ زمانی که پس از خلیفه و سلطان و خان، شیخ بر مسند نشست؛ تصویر مباح شد و تجسم حرام.

در دوران کریم‌خان زند، پیکره بار دیگر بر دیوار دیوان‌خانه نشست؛ جایی که چیرگی رستم ایران بر اشکبوس تورانی، یادآور پیروزی بر بازماندگان چنگیز، تیمور و ایلخانیان شد.

روایت فیلم تا انقلاب ۱۳۵۷ و سال‌های پس از آن ادامه می‌یابد؛ روایتی که در آن می‌توان ردّ پژوهشی دقیق و ارزشمند را دید.

اسحاقی با ایجازی حساب‌شده می‌کوشد تاریخ پرتنش و پرفرازونشیب مجسمه در ایران را، در زمانی اندک، پیش روی مخاطب قرار دهد. در این مسیر گفتار متن شعر گونه او جذابیتی شگرف به اثر می دهد.

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/152021
دیدگاه

آخرین خبرها
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید


یادداشتی بر مستند «خاکستر»؛ سیف‌الله در آتش

سینماسینما، محدثه واعظی‌پور؛ مستند «خاکستر» ساخته آرش اسحاقی، روایتی جذاب از یک پرونده واقعی است. حادثه به معنای اصیل کلمه، تکان دهنده و غریب است، فیلمساز ِ جستجوگر، می‌کوشد غبار از این رخداد بیست ساله بزداید. ما در مسیر کشف واقعیت با او همراه می شویم، هنرِ اسحاقی در این...

۱۴۰۴/۱۱/۲۰


«پیکار با پیکر»؛ پیکری در پیکار

سینماسینما، علی بلندنظر فیلم پیکار با پیکر ایده‌ای خلاقانه دارد. فیلمساز با فاصله گرفتن از کلیشه‌های رایج، این‌بار با یک مفهوم تاریخ را روایت می‌کند. با پیکر، مفهوم پیکر، مفهومی که نه سنگ است نه فلز نه نقش‌برجسته نه نگاره و نه شخصیتی خاص، درعین حال تمام این‌هاست و حتی...

۱۴۰۴/۰۹/۲۵


مستند «پیکار با پیکر» روی پرده می‌رود

سی‌وهشتمین برنامه‌ مستندهای ایرانشناسی به نمایش مستند «پیکار با پیکر» ساخته آرش اسحاقی اختصاص دارد. نوشته مستند «پیکار با پیکر» روی پرده می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۶/۲۲


مستند «خاکستر» آماده نمایش شد

مستند «خاکستر» به کارگردانی آرش اسحاقی تولید مرکز گسترش آماده نمایش شد. نوشته مستند «خاکستر» آماده نمایش شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۲/۱۰


«خاکستر» آماده نمایش شد

مستند «خاکستر» ساخته آرش اسحاقی (تولید مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی) آماده نمایش شد. به گزارش سینماسینما، در گزیده طرح از زبان آرش اسحاقی کارگردان فیلم مستند خاکستر می‌خوانیم: «قتلی که هیچ‌کس بر گردن نمی‌گیرد» ساخت و فراهم‌شدن شرایط نمایش این فیلم‌، هفت‌ سال به درازا کشید و...

۱۴۰۴/۰۲/۱۰


مستند «خرامان» جایزه زعفران طلایی ترکیه را دریافت کرد

سینماپرس: آرش اسحاقی با فیلم «خرامان» جایزه بهترین فیلم جشنواره بین‌المللی مستند «زعفران طلایی» را از کشور ترکیه دریافت کرد.

۱۳۹۹/۰۷/۰۶


۶ نمایش برای مستند «خرامان» در جشنواره های خارجی

سینماپرس: فیلم مستند «خرامان» ساخته آرش اسحاقی در ۶ جشنواره فیلم نمایش داده می شود.

۱۳۹۹/۰۶/۲۳


مستند «خرامان» به جشنواره شفیلد انگلستان می‌رود

سینماپرس: مستند «خرامان» به کارگردانی آرش اسحاقی در جشنواره شفیلد انگلستان نمایش داده می شود.

۱۳۹۹/۰۳/۲۰


اسحاقی: وزارت ارشاد باید میزان مبالغ اهدایی و بسته های حمایتی را افزایش دهد/ علیرغم ثبت صنوف در وزارت کار، همچنان از مزایای سایر صنوف کارگری برخوردار نیستیم!

سینماپرس: آرش اسحاقی دبیر انجمن کارگردانان مستند و عضو انجمن صدا سینمای ایران با انتقاد شدید نسبت به عدم اهدای عیدی میلیاردی وزارت ارشاد به یکایک اعضای خانه سینما گفت: وزارت ارشاد باید میزان مبالغ اهدایی و بسته های حمایتی را افزایش دهد؛ متأسفانه این روزها شنیده می شود بسته...

۱۳۹۹/۰۲/۰۸


«خرامان» در جشنواره فیلم «نیواورلئان» آمریکا

مستند «خرامان» به کارگردانی آرش اسحاقی به بخش رقابتی مستند جشنواره فیلم «نیواورلئان» آمریکا ‌راه یافت.

۱۳۹۸/۰۶/۰۱


«خرامان» به بخش رقابتی جشنواره نیواورلئان راه یافت

سینماپرس: مستند بلند «خرامان» به کارگردانی آرش اسحاقی در بخش رقابتی نیواورلئان آمریکا راه یافت.

۱۳۹۸/۰۶/۰۱


همکاری مرکز گسترش و انجمن کارگردانان سینمای مستند

سینماپرس: همکاری های مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی و انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند در زمینه های گوناگون از جمله برگزاری جشنواره «سینماحقیقت» در نشستی مورد بررسی قرار گرفت.

۱۳۹۷/۰۷/۲۸


اعلام اسامی آثار بخش مسابقه جشن سینمای مستند

اسامی آثار بخش مسابقه ی نهمین جشن مستقل سینمای مستند اعلام شد. به گزارش روابط عمومی خانه سینما، سام کلانتری دبیر نهمین جشن مستقل سینمای مستند ایران، اسامی اعضای هیات انتخاب وهمچنین فهرست آثار راه یافته به بخش مسابقه آیین بزرگ سینمای مستند را اعلام کرد. هیات انتخاب بخش مستند...

۱۳۹۶/۰۵/۲۸


اسامی آثار بخش مسابقه نهمین جشن مستقل سینمای مستند اعلام شد

سام کلانتری دبیر نهمین جشن مستقل سینمای مستند ایران، اسامی اعضای  هیات انتخاب وهمچنین فهرست آثار راه یافته به بخش مسابقه آیین بزرگ سینمای مستند را اعلام کرد. به گزارش رسیده،هیات انتخاب بخش مستند مرکب از آرش اسحاقی، آرش زاهد اصل، محمدرضا دزفولی، محمدحسن دامن زن، شیرین نادری، پری وش...

۱۳۹۶/۰۵/۲۸


اسامی نامزدهای هشتمین جشن فیلم مستند «خانه سینما» اعلام شد

سینماپرس: نامزدهای هشتمین جشن فیلم مستند هجدهمین جشن سینمای ایران اعلام شدند.

۱۳۹۵/۰۶/۱۳

آتیلا پسیانی
بهاره رهنما
۷

فیلمبردارى ” کشیک قلب ” از نیمه گذشت

علی پورکیانی تهیه کننده مینی سریال “کشیک قلب” به کارگردانی حسین مهکام گفت: مینی سریال “کشیک قلب” دو هفته پیش کلید خورد و در حال حاضر بیش از ۶۰ درصد از این سریال مقابل دوربین رفته و بازی آتیلا پسیانی و کاظم هژیر آزاد به پایان رسیده است. وی ادامه...

۱۳۹۵/۰۳/۰۵

آتیلا پسیانی
بهاره رهنما
۷

“کشیک قلب” با محسن کیایى کلید خورد

به گزارش مشاور رسانه ای، مینی سریال “کشیک قلب” به کارگردانی حسین مهکام و تهیه کنندگی علی پورکیانی مقابل دوربین رفت. این مینی سریال که اولین تجربه تلویزیونی حسین مهکام محسوب میشود طی ۵ قسمت برای پخش در شب های قدر تهیه و تولید میشود. پیش تولید این مینی سریال...

۱۳۹۵/۰۲/۱۹