«دو زن» در آینه مکتب نقد عمیق‌گرا/ تصویری ماندگار از زنان | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

«دو زن» در آینه مکتب نقد عمیق‌گرا/ تصویری ماندگار از زنان

lazy_placeholder.gifphoto_2025-11-11_06-34-27-300x280.jpg سینماسینما، آریو همتی

تهمینه میلانی مهم‌ترین فیلم‌ساز«جنسیت‌سوژه‌گرا»ی ایران ذیل «زن‌سوژه‌گرایی» و به‌ شکل جزئی‌تر مکتب فمینیسم است و تلاش دارد در این زمینه آثاری را خلق کند و ارائه دهد.

از نیمه دهه هفتاد با ایجاد فضایی جدید و دغدغه‌هایی جدید امکان حضور پررنگ‌تر مطالبات گروه‌های مختلف جامعه فراهم شد. زنان نیز در این بستر خواستار حقوق بیشتری برای خویش شدند. اینکه بنا بر گذشته و تاریخی که در آن زنان امکان ظهور و بروز استعدادهای‌شان را در جهان مردمحور کمتر داشته‌اند در آن‌ها انگیزه‌ای برای طلب بسیاری از کاستی‌ها در حق آن‌ها ایجاد کرد همچنین نگاه‌های غلط بسیاری که در جامعه پیرامون حتی طبیعی‌ترین احوال زنان وجود داشته نیز می‌بایست اصلاح می‌شد. تهمینه میلانی با ساختن «دو زن» در نیمه دوم دهه هفتاد مهم‌ترین، پرسر و صداترین، پرفروش‌ترین و ماندگارترین تصویر در این فضا را خلق کرد.

فیلم «دو زن» بنا بر مقوله‌بندی ساختاریک در نوع سینمای ساختارگرا و شاخه ساختار آوانگارد قرار می‌گیرد. از نگاه میلانی در سنت، جهان زن در تابع‌بودن جهان مرد معنا پیدا می‌کرده و اکنون زن باید از تابع‌بودن خارج شود و ما صدای او را به‌ عنوان متضاد مرد بشنویم.

بازیگران فیلم نیکی کریمی در نقش فرشته، مریلا زارعی در نقش رویا، محمدرضا فروتن در نقش حسن و آتیلا پسیانی در نقش احمد هستند. اینکه وارد جهان دانشگاه و فضای تعطیلی آن می‌شویم و شرح تغییرات دختر دانش‌گرا و پرشور و شوری به نام فرشته به یک زنِ اسیرشده در مناسبات خانواده دوم، یعنی زیست پسا‌ازدواج روبه‌رو می‌شویم. زوج تفاوت‌ساز حسن که یک لات بی‌سر و پا و بی‌اصالت است با فرشته دانشجو، زوج تفاوت‌ساز احمد شوهری سخت‌گیر، شکاک، بی‌اعتماد، بددل که با یک دروغ درباره امکان ادامه تحصیل فرشته او را به همسری گرفته و اسیرگونه می‌پندارد، با فرشته زیبا، متین، آرام و البته با درونی غمگین و روانی که دارد آزار می‌بیند، زوج تفاوت‌ساز رویای موفق و آرشیتکت که در زیست طبیعی خود با تحصیلات و داشتن شغل موفق به نظر می‌آید در مقابل فرشته باهوش که از تحصیل بازداشته شده و نه مدرک دانشگاهی دارد و نه جز خانه‌داری اجازه فعالیتی داشته، زوج تفاوت‌ساز حسن که با تمام بی‌اصالت‌بودنش به هر زوری بعد از سیزده سال زندان برگشته و فرشته را می‌خواهد و احمد که با تمام لحظات تلخی که برای فرشته ساخته ولی همسر اوست و نمی‌خواهد کسی برای همسرش مزاحمت ایجاد کند که البته در درگیری حسن، احمد را با چاقو می‌زند و احمد در آخر می‌میرد.

فرشته پیشا‌ازدواج، فرشته پسا‌ازدواج، و فرشته پسا‌شوهرش انگار سه نوع زیست متفاوت را برای مخاطب و به‌خصوص زنان به‌ عنوان نیمی از جمعیت ما شکل می‌دهد. گویا فضای ذهن تهمینه میلانی تز، آنتی‌تز، سنتز هگلی‌ست و این پروسه شکل‌گیری و جان‌بخشی آن است.

یکی از مهم‌ترین پیام‌های فیلم فراهم‌شدن امکان تحصیل برای همه زن‌هاست. چرا باید یک زن از تحصیل محروم باشد و همان‌گونه که می‌بینیم زنی که شرایط تحصیل داشته توانسته زیست اجتماعی موفقی را پشت سر بگذارد. البته نه اینکه هر کس بیشتر درس بخواند حتماً موفق‌تر است ولی به هر حال ما اجازه نداریم بستر برابری را برای انواع استعدادها فراهم نکنیم. همه استعدادها با امکانات برابر و بایسته می‌توانند جامعه را پربار سازند. نکته مهم دیگر فیلم این است که چرا یک پسر به خود اجازه می‌دهد در خیابان، اتوبوس و حتی کوچه مزاحم دختری باشد و اجازه ندهد دختر در آرامش درسش را بخواند. آیا آن پسر حقی برای نگرش طرف مقابل یعنی دختر ـ اینجا کاراکتر فرشته ـ قائل نیست؟ یعنی اجازه نمی‌دهد فرشته در جایگاه سوژه بنشیند؟ مبحث دیگر الگوهایی متعین پیشینی هستند. چرا در این الگوها مانند خانواده ما انحرافاتی مانند مردسالاری را باید هنوز داشته باشیم در حالی که زن و مرد بنا بر نگره جنس سوم فرائیستی دو بال پرنده انسانیت محسوب می‌شوند و بنا بر دیالکتیک ادراکی هر دو تز، هم‌افزا و مکمل محسوب می‌شوند نه جنس مخالف و جنس متضاد.

نیکی کریمی توانسته در فیلم حس رنج و امید توأمان، حس زندانی و آزادی توأمان و حس‌های متضاد و مبهم فراوانی را در چهره‌اش به مخاطب ارائه کند. و بازی او یکی از مهم‌ترین جلوه‌های حضور زنان روی پرده است.

تهمینه میلانی از کارگردان‌هایی‌ست که همواره سعی می‌کند کاراکترهای کلیشه‌زدایی را جان ببخشد که در فیلم دو زن به درستی از عهده این امکان در سینمای ساختار آوانگارد برآمده است.

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/150707
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

کیانوش عیاری
رخشان بنی اعتماد
۴

از بنی اعتماد و پناهی تا مهدویان و آبیار؛ بیانیه مهم تهیه‌کننده- کارگردانان: پروانه ساخت را حذف کنید

هشتاد و هفت تهیه کننده‌_کارگردان سینمای ایران با امضای بیانیه‌ای حمایت قاطع خود از مواضع نوزده صنف سینمایی و بیانیه خانه سینما را اعلام کردند و خواستار حذف پروانه ساخت و پایان ممیزی فیلمنامه شدند. به گزارش سینماسینما، رخشان بنی اعتماد، علیرضا داوودنژاد، جعفرپناهی، کیانوش عیاری، محمدرسول اف، تهمینه میلانی،...

۱۴۰۴/۰۸/۱۲

تهمینه میلانی

پرتاب شدن به جهان تلخ زنان زجر کشیده تهمینه میلانی

محمد تاجیک : *این مصاحبه چهار دقیقه و سی و چهار ثانیه ای که خبرنگار روزنامه هفت صبح با همسر سابق قاتل الهه حسین نژاد انجام داده است را از دیروز چند بار گوش داده ام . انگار به تماشای فیلمی از تهمینه میلانی نشسته ام . گویی به جهان...

۱۴۰۴/۰۳/۱۷

مسعود کیمیایی
تهمینه میلانی
۲

تهمینه میلانی : مردم ایران مطالبه گر شده اند

تهمینه میلانی، زاده شهریور سال ۱۳۳۹ است؛ کارگردان سینما، کنشگر حقوق زنان و دانش آموخته معماری. او سینما را با منشی گری صحنه در تیم مسعود کیمیایی و فیلم خط قرمز آغاز کرد و تقریبا بیشتر حوزه های هنری را تجربه کرده است. در تمام سال های کار سینمایی همراه...

۱۴۰۳/۱۲/۰۸

تهمینه میلانی
۱

تهمینه میلانی داور جشنواره فیلم هند شد

  محمد تاجیک : تهمینه میلانی کارگردان مطرح سینما، داور جشنواره فیلم پونای هند شد. به گزارش سینماسینما ، میلانی که پیش از این بارها داور جشنواره های متعدد بین المللی بوده ،در گفت وگو با سینماسینما تایید کرد که برای حضور در این جشنواره به هند سفر می کند...

۱۴۰۳/۱۱/۲۴

تهمینه میلانی

السا فیروزآذر: از حضور در مافیا صدمه بدی دیدم

‎خواهرزاده تهمینه میلانی بازیگر «زن زیادی» گفت: من هیچ‌گاه از خاله‌ام نخواستم تهیه‌کننده من باشد یا به من نقش بدهد؛ فیلمنامه‌ای ...ادامه مطلب نوشته السا فیروزآذر: از حضور در مافیا صدمه بدی دیدم اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۰/۲۸

مسعود کیمیایی
تهمینه میلانی
۱

به یادماندنی و معترض‌ترین دانشجویان سینمای ایران/ از نیمه پنهان تا اعتراض و قصه ها

زندگی دانشجویان همواره با برخی مسائل سیاسی کشور درهم آمیخته می‌شود و حاصل آن موضوع‌هایی می‌شود که بیشتر رنگ شرایط روز را به خود می‌گیرند. به گزارش سینماسینما ،سینمای ایران در میانه‌های دهه ۷۰ که وارد فضای باز سیاسی دوران اصلاحات می‌شود، بیشتر درگیر موضوع‌های دانشجویی به عنوان قشر معترض...

۱۴۰۰/۰۹/۱۷

مهران مدیری
بهاره رهنما
۴

حمله تند مشرق به نمایشگاه کیمیایی : کاسبی لیلی گلستان با نقاشی‌های مسعودکیمیایی ۸۰ ساله از تهران

سایت اصولگرای مشرق نوشت :نقاشی های تهمینه میلانی، کنسرت مهران مدیری، بازیگر شدن خواننده های دوزاری ،شعرهای بهاره رهنما ،کلاس طنازی بهنوش بختیاری و حالا هم نمایشگاه نقاشی های مسعود کیمیایی به همت خانم لیلی گلستان. به گزارش مشرق، گالری گلستان این روزها میزبان نقاشی‌های مسعود کیمیایی است. نمایشگاهی متشکل...

۱۴۰۰/۰۹/۱۴

مسعود کیمیایی
تهمینه میلانی
۱

جریان شناسی نمایشگاه نقاشی دو کارگردان مطرح سینمای ایران

رکنا نوشت :  جمعه ۵ آذرماه نمایشگاه نقاشی های مسعود کیمیایی کارگردان مطرح سینمای ایران در گالری گلستان برگزار شد و این نمایشگاه یادها را به یاد نمایشگاه تهمینه میلانی دیگر کارگردان سرشناس کشور و حاشیه های زیاد آن نمایشگاه نقاشی انداخت . بحث این نوشته نقد و بررسی کیفی...

۱۴۰۰/۰۹/۰۸

پوران درخشنده
رخشان بنی اعتماد
۱

عکسی قدیمی از سه فیلمساز زن ایرانی

عکسی قدیمی از پوران درخشنده، تهمینه میلانی و رخشان بنی‌اعتماد در جشنواره فیلم لوکارنو، سوئیس (مرور آثار فیلمسازان زن) را ببینید: (این عکس را پوران درخشنده در صفحه اجتماعی خود منتشر کرد)  

۱۴۰۰/۰۸/۱۷

تهمینه میلانی

میلانی :امیدوارم با واکسینه شدن اهالی سینما، ساخت سریال میانبر را بطور جدی آغاز کنیم

تهمینه میلانی قصد دارد سریال « میانبر » ‌ با مضمونی اجتماعی و با بهره گیری از کارشناسان مجرب و با موضوع مهارت زندگی بسازد و به سینما سینما می گوید : امیدوارم با واکسینه شدن اهالی سینما، ساخت سریال را بطور جدی آغاز کنیم .   به گزارش سینماسینما...

۱۴۰۰/۰۵/۰۷

ابراهیم حاتمی کیا
رسول ملاقلی پور
۶

برش‌های کوتاه/ تصاویری از هجدهمین جشنواره فیلم فجر

تصاویری از هجدهمین جشنواره فیلم فجر را ببینید. سینماگرانی چون رضا میرکریمی، رسول ملاقلی‌پور، ابراهیم حاتمی‌کیا، مسعود کیمیایی، تهمینه میلانی، بهمن فرمان‌آرا، پرویز پرستویی و حمید فرخ‌نژاد در این ویدئو که در قالب برنامه چهل تیکه از شبکه نسیم پخش شد، حضور دارند.

۱۳۹۹/۱۱/۱۹

لیلا حاتمی
تهمینه میلانی
۱

اعتراض تهمینه میلانی به توقیف فیلم قاتل و وحشی

تهمینه میلانی به توقیف فیلم قاتل و وحشی در اینستاگرام خود اعتراض کرد و همچنین خبر داد که به خاطر مطالب اینستاگرامش تذکر جدی گرفته است. به گزارش سینماسینما ، میلانی در اینستاگرام خود نوشت :فیلم قاتل وحشی توقیف شد! اقایان مسیٔول! لطفا بفرمایید چند تا حمید نعمت الله داریم...

۱۳۹۹/۱۱/۰۹

تهمینه میلانی
شهاب حسینی
۱

پخش «سوپراستار» تهمینه میلانی از «رادیو فیلم»

این هفته در برنامه «رادیو فیلم» فیلم سینمایی «سوپراستار» به نویسندگی و کارگردانی تهمینه میلانی پخش می شود.

۱۳۹۹/۰۹/۰۴