نغمه‌ای نواخته نشد، اما طوفان معنا آفرید | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

نغمه‌ای نواخته نشد، اما طوفان معنا آفرید

lazy_placeholder.gifphoto_2025-07-12_17-32-44-300x300.jpg سینماسینما، محمد ناصری‌راد؛

در تقویم نوشته بودند شب چهاردهم شهریور، برج آزادی میزبان خواهد بود؛ همایون شجریان، صدایی آشنا، فرزند یک تاریخ آواز. سازها آماده شدند، پرده‌ها در خیال بالا رفتند، اما صحنه خالی ماند. کنسرت لغو شد، اما ماجرا از همان لحظه آغاز شد.

در این چند روز روایت‌های گوناگون بر سر زبان‌ها افتاده بود. گروهی گفتند این صحنهٔ روایت حکمرانی برای نمایش اقتدار و آرامش است. دیگرانی آن را فرصتی برای نزدیکی دل‌ها دیدند. و عده‌ای، در رؤیا و آرزو، شنیدند که مرغ سحر بر فراز برج آزادی ناله سر میدهد.

اما برج، با همه‌ی سکوتش، بدل شد به صحنه‌ای بزرگتر از هر سالنِ موسیقی.

آنتونیو گرامشی، نظریه‌پرداز ایتالیایی، روزگاری نوشت که قدرت تنها بر دوش زور نمی‌ماند؛ فرهنگ است که آن را در دل‌ها تثبیت می‌کند. اما آیا این رویداد نیز چنین شد!؟ لغو یک کنسرت، ساده‌ترین تعبیرش محرومیت از شنیدن موسیقی بود. اما در عمق، میدان تازه‌ای گشود برای گفت‌وگو، برای جدال معناها، برای برکشیدن پرسشی کهنه که هنر برای مردم است یا برای نمایش قدرت حکمرانی؟

در نهایت در این میدان، آنچه خاموش شد، خاموش نماند. مردم روایت خود را ساختند. برج آزادی دیگر صرفاً بنای معماری نبود؛ به نماد گفت‌وگو و اعتراض بدل شد. همان چیزی که گرامشی از آن به جنگ مواضع یاد می‌کند؛ نبردی آرام اما عمیق، در قلمرو معنا و فرهنگ.

کنسرت لغو شد، اما آواز همایون از هزاران زبان دیگر برخاست. در حافظه‌ٔ جمعی، در شبکه‌های اجتماعی، در دل کسانی که منتظر بودند، پژواکی ماندگار شکل گرفت. گویی همین غیبت، صدایی رساتر آفرید.

و این است راز ماندگاری هنر، آنکه نمی‌خواند، باز هم شنیده می‌شود. آنکه از صحنه بازمی‌ماند، در جان مردم صحنه‌ای بزرگتر می‌یابد. برج آزادی، در آن شب، سکوتی شکوهمند در خود گرفت؛ سکوتی که به جای خاموشی، به آغازی تازه شبیه بود.

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/145584
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

همایون شجریان

اسعدیان: خانه سینما بنگاه کاریابی نیست/ حسینی: سند ملی سینما را قبول نداریم

همایون اسعدیان یک ماه پس از انتصاب به عنوان مدیرعامل خانه سینما در آستانه (۲۱ شهریور ماه) نخستین نشست خبری خود را برگزار کرد ودر آن تاکید کرد که «از نظر من اگر وزارت ارشاد برای «پیرپسر» کارت زرد گرفته، کارت افتخار است و قابل احترام و اگر برای مجوز...

۱۴۰۴/۰۶/۱۵

پوران درخشنده
همایون شجریان
۱

از بازگشت «هادی» با روایت یسنا تا رپ‌خوانی «سینا» برای امیرکبیر

در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم همایون شجریان، هادی حجازی‌فر، سینا ساعی، پوران درخشنده و رایان سرلک از مهمترین چهره‌ها در محافل رسانه‌ای بودند. نوشته از بازگشت «هادی» با روایت یسنا تا رپ‌خوانی «سینا» برای امیرکبیر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۶/۱۴

همایون شجریان

ماجرای نافرجام یک کنسرت خیابانی/ شهرداری تهران آرزوی همایون را دفن کرد

روز دوشنبه اعلام شد که کنسرت رایگان همایون شجریان در میدان آزادی برگزار می‌شود که این خبر واکنش‌های بسیاری داشت. به گزارش سینماسینما، اما ظهر امروز چهارشنبه ۱۲ شهریور ماه همایون شجریان در صفحه اینستاگرام خود خبر از لغو برگزاری کنسرت رایگان‌ش در میدان آزادی تهران در روز جمعه ۱۴...

۱۴۰۴/۰۶/۱۲

همایون شجریان

فرهنگ و هنر زیر تیغ شهرداری تهران! 

سینماسینما؛ خانه اندیشمندان علوم انسانی، انجمن جامعه‌شناسی ایران و مراکز حمایت از زنان آسیب دیده از جمله نهادهای فرهنگی و اجتماعی بودند که در ساختمان‌های متعلق به شهرداری تهران فعالیت داشتند و هر یک برای ادامه حیات خود با این نهاد دچار چالش شدند. خانه اندیشمندان علوم انسانی انجمن جامعه‌شناسی...

۱۴۰۴/۰۶/۱۲

همایون شجریان

یک اتفاق تاریخی که نیفتاد؛ لغو کنسرت شجریان در میدان آزادی/ زاکانی از برگزاری در ورزشگاه آزادی خبر داد

همایون شجریان از لغو کنسرتش در میدان آزادی خبر داد. به گزارش سینماسینما، همایون شجریان در اینستاگرامش نوشت: «عزیزان اون چیزی که حدس میزدم آخر سر همان شد، تا الان و در دو روز گذشته وسایل ما اجازه ی ورود نگرفته و به نظر میاد که توان مدیریت برای حضور...

۱۴۰۴/۰۶/۱۲

همایون شجریان

توضیح دفتر موسیقی وزارت فرهنگ درباره اسامی منتشر شده اجراهای خیابانی میدان آزادی

دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با انتشار متنی اعلام کرد هیچ یک از اسامی و تاریخ‌های منتشر شده برای اجراهای خیابانی در میدان آزادی به جز اجرای همایون شجریان در تاریخ ۱۴ شهریور تائید شده نیست. به گزارش سینماسینما به نقل از روابط عمومی معاونت امور هنری به...

۱۴۰۴/۰۶/۱۱

همایون شجریان
رضا صادقی
۵

ادامه یک اتفاق تاریخی؛۹ خواننده دیگر در میدان آزادی کنسرت برگزار می‌کنند

دیروز خبر رسید که یک اتفاق تاریخی قرار است در تهران رخ دهد. با این وضعیت گرانی بلیت کنسرت‌ها، حالا هنرمندان به میان مردم می‌آیند؛ مانند اتفاقی که در زمان جنگ ۱۲روزه رخ داد. قرار است همایون شجریان و ۹ هنرمند دیگر در میدان آزادی کنسرت رایگان خیابانی اجرا ‌کنند....

۱۴۰۴/۰۶/۱۱

همایون شجریان

نشست خبری همایون شجریان / گزارش تصویری

همایون شجریان _ خواننده موسیقی ایرانی _ در نشستی که ۱۰ شهریورماه برگزار شد، اعلام کرد: این جلسه در راستای برگزاری کنسرت خیابانی من است و بعد از سال‌ها که این آرزو را در سر داشته‌ام، بالاخره مجوز این اجرا داده شد و خوشحالم که حالا عملی می‌شود؛ همایون شجریان...

۱۴۰۴/۰۶/۱۰

همایون شجریان

کنسرت رایگان همایون شجریان در میدان آزادی

همایون شجریان از برآورده شدن آرزوی چندساله‌اش خبر داد و اعلام کرد که در میدان آزادی برای مردم اجرای رایگان خواهد داشت. به گزارش سینماسینما، همایون شجریان _ خواننده موسیقی ایرانی _ در نشستی که ۱۰ شهریورماه برگزار شد، اعلام کرد: این جلسه در راستای برگزاری کنسرت خیابانی من است...

۱۴۰۴/۰۶/۱۰

همایون شجریان

همایون شجریان: به امید روزی که آوازها بلندتر از گلوله‌ها شنیده شوند

در پی ادامه حملات رژیم صهیونیستی به ایران، همایون شجریان واکنش خود به این اتفاقات را طی یک پست اینستاگرامی ...ادامه مطلب

۱۴۰۴/۰۳/۲۴

همایون شجریان

انتشار قطعه جدید همایون شجریان با شعری از فروغ فرخزاد

‎قطعه «از دوست داشتن» با شعری از فروغ فرخزاد، آهنگسازی وحید پویان و با صدای «همایون شجریان» منتشر شد. ‎به ...ادامه مطلب نوشته انتشار قطعه جدید همایون شجریان با شعری از فروغ فرخزاد اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۳/۰۳

همایون شجریان

دومین اثر مشترک سامی یوسف و همایون شجریان منتشر شد

دومین اثر موسیقایی از پروژه مشترک سامی یوسف خواننده ایرانی‌تبار و همایون شجریان خواننده موسیقی ایران با عنوان «زنده» پیش ...ادامه مطلب نوشته دومین اثر مشترک سامی یوسف و همایون شجریان منتشر شد اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۱/۰۴

همایون شجریان

پورناظری پدر، شجریان پسر و بانک صادرات؛ «ش‌ م‌ س» در تالار وحدت رونمایی شد!

‎آیین رونمایی از آلبوم «ش م س» به آهنگسازی کیخسرو پورناظری و خوانندگی همایون شجریان عصر امروز شنبه بیست و ...ادامه مطلب نوشته پورناظری پدر، شجریان پسر و بانک صادرات؛ «ش‌ م‌ س» در تالار وحدت رونمایی شد! اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۶/۲۴

همایون شجریان

تک آهنگ آلبوم مشترک همایون شجریان و سامی‌ یوسف در راه بازار!

بانی‌فیلم: تک آهنگ «هستی» از آلبوم مشترک سامی‌ یوسف و همایون شجریان به نام اکستازی در روزهای آینده منتشر خواهد شد. این دو خواننده به همین خاطر، متنی مشترک را ...ادامه مطلب نوشته تک آهنگ آلبوم مشترک همایون شجریان و سامی‌ یوسف در راه بازار! اولین بار در بانی فیلم....

۱۴۰۳/۰۴/۰۶


«روما»؛ تجربه‌ای بصری و انسانی از زندگی و طبقات جامعه

سینماسینما، محمد ناصری‌راد فیلم سینمایی «روما» ساختهٔ آلفونسو کواران، و محصول نتفلیکس در سال ۲۰۱۸ و برندهٔ شیر طلای ونیز در همان سال و جایزه بهترین فیلم خارجی زبان اسکار ۲۰۱۹، تجربه‌ای سینمایی و انسانی است که با دقت تمام زندگی و طبقات اجتماعی مکزیک دههٔ ۱۹۷۰ را بازنمایی می‌کند....

۱۴۰۴/۱۲/۰۸


خوانشی فرمال و اجتماعی از «خشت و آینه»؛ خشتِ توسعه، آینه تنهایی

سینماسینما، محمد ناصری‌راد «خشت و آینه» ساخته ابراهیم گلستان در سال ۱۳۴۳، در میانه دهه‌ای شکل می‌گیرد که تهران زیر فشار شتاب توسعه، مهاجرت گسترده و تغییرات اجتماعیِ پس از انقلاب سفیدِ شاه و ملت، سیمایی دوگانه یافته است؛ شهری که از یک‌سو ویترین مدرنیته را با خیابان‌های عریض، زرق...

۱۴۰۴/۱۱/۳۰

ترانه علیدوستی
پگاه آهنگرانی
۱

نقدی بر مستند گفت‌وگومحور از پگاه آهنگرانی؛ پرتره‌ای در فضای بسته

سنماسینما، محمد ناصری‌راد با پخش مستند گفت‌وگو‌محور پگاه آهنگرانی و محصول بی‌بی‌سی فارسی با ترانه علیدوستی، و وایرال حداکثری آن، فضای رسانه‌ای فارسی‌زبان بار دیگر به میدان واکنش‌های احساسی، ستایش‌های شتاب‌زده و داوری‌های صفر و یکی بدل شد. آنچه بیش از هر چیز در این هیاهو گم شد، خود مستند...

۱۴۰۴/۱۰/۰۹


«قمرتاج»؛ از ثبتِ واقعیت تا سازمان‌دهی روایت

سینماسینما، محمد ناصری‌راد «قمرتاج» ساخته هادی و مهدی زارعی در مرز میان سینمای مشاهده‌گر، وریته و مستند مردم‌نگار حرکت می‌کند، با این تفاوت بنیادین که آگاهانه از خلوص ادعایی این سنت‌ها عبور می‌کند و به قلمرو مستند داستانی وارد می‌شود. فیلم با حفظ ظاهر مشاهده‌محور، ساختاری را پیش می‌برد که...

۱۴۰۴/۱۰/۰۱


چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر؛ آزمونی جدی و نگاهی رو به آینده

سینماسینما، محمد ناصری‌راد جشنواره جهانی فیلم فجر در دوره چهل‌وسوم، با همه‌ی موافقت‌ها و مخالفت‌ها، تجربه‌ای متفاوت و قابل تأمل بود؛ تجربه‌ای که بیش از هر اتفاقی، مسئله‌ی مکان برگزاری را دوباره به یکی از موضوعات اصلی سینمای ایران تبدیل کرد. انتقال جشنواره به شیراز، صرفاً یک جابه‌جایی جغرافیایی نبود،...

۱۴۰۴/۰۹/۳۰

جعفر پناهی
۱

جهانِ پشتِ یک تصادف

سینماسینما، محمد ناصری‌راد؛ «یک تصادف ساده» تازه‌ترین ساختهٔ جعفر پناهی، بار دیگر نشان می‌دهد که او چگونه در دل محدودیت، گستره‌ای وسیع از امکانات سینمایی را خلق می‌کند؛ سینمایی که هم به تجربه پیشین وفادار است و هم افق تازه‌ای را پیش چشمِ مخاطب می‌گشاید. پناهی بار دیگر با صبوری...

۱۴۰۴/۰۹/۱۷


خوانشی روان‌شناختی از «چشم‌بادومی»؛ روایت گسسته در آینه هویتِ متلاشی

سینماسینما، محمد ناصری‌راد؛ ابراهیم امینی را سال‌هاست میشناسم، در هیبت و قامتِ فیلمنامه نویس میشناسم، اما اثرِ «چشم‌بادومی» که ساختهٔ اوست، تلاشی است برای ورود به جهان ذهنی نسلی که سرعت تحولات رسانه‌ای و فرهنگی آن از توان درک بسیاری از والدین پیشی گرفته و همین فاصله نسلی به نقطه...

۱۴۰۴/۰۹/۱۶

احمد علی نژاد
۱

نقدی بر فیلم‌های کوتاه باکس شیراز در جشنواره جهانی فیلم فجر

سینماسینما، محمد ناصری‌راد؛ در باکس سوم که شامل پنج اثر است، اثار بخش فجر پلاس و متعلق به فیلمسازان سینمای کوتاه شیراز، مورد بررسی قرار میگیرد. فیلم اول؛ اضافی – ساختهٔ احمد علی نژاد نفروش تخمک یا رهایی فرزند؟ اضافی، از همان پلان‌های نخست نشان می‌دهد که جسارت تجربه‌گری در...

۱۴۰۴/۰۹/۰۹


«معامله در مرز»؛ وقتی معامله به آزمون وجدان بدل می‌شود

سینماسینما، محمد ناصری‌راد؛ فیلم «معامله در مرز» (مرزهای نامرئی) ساختهٔ Dastan Zhapar Ryskeldi فیلمساز جوانِ قرقیزستانی جهانش را در قلمرو سرد و آبی‌فام مرز بنا می‌کند؛ جایی که واقعیتِ فقر، جابه‌جایی انسان‌ها و خشونت پنهان در بافت‌های روزمره در سکوت جریان دارد. فضای اثر از همان نماهای آغازین به‌واسطه رنگ...

۱۴۰۴/۰۹/۰۸

احمد بهرامی
۲

یادداشتی بر فیلم سینمایی «مرد خاموش»؛ آنجا که باد سخن می‌گوید و انسان خاموش می‌ماند

سینماسینما، محمد ناصری‌راد؛ فیلم «مرد خاموش» ادامه‌ طبیعی جهان بسته و خفقان‌زده‌ سه‌گانه‌ احمد بهرامی است؛ جهانی که باد در آن فرمان می‌راند و خاک حضور دائمی دارد و انسان در حد سایه‌ٔ خاطره‌های فرسوده تقلیل یافته است. این اثرِ دقیق و کم نقص با غنای صوتی و بصریِ بالا،...

۱۴۰۴/۰۹/۰۷


خوانش سینمایی و روان‌کاوانهٔ «خون مقدس»؛ سایه‌های سرخِ ناخودآگاه

سینماسینما، محمد ناصری‌راد؛ فیلم «خون مقدس» ساخته آلخاندرو خودوروفسکی جایگاهی کم‌نظیر در تاریخ سینمای اواخر قرن بیستم دارد، چون همزمان با تکیه بر ژانرهای وحشت و تریلر روان‌شناختی، به قلمرویی قدم می‌گذارد که معمولاً از دسترس روایت‌های کلاسیک دور مانده است؛ قلمروی ناخودآگاه. این اثر را می‌توان تلفیقی از اسطوره‌پردازی...

۱۴۰۴/۰۹/۰۵


خوانشی روان‌کاوانه از جهانِ فیلم «استاکر» آندری تارکوفسکی

سینماسینما،محمد ناصری‌راد «استاکر» تارکوفسکی در زمره‌ی آثاری قرار می‌گیرد که در آن تجربه‌ی سینمایی از سطح روایت فراتر می‌رود و به قلمرویی وارد می‌شود که روان، فلسفه و زیبایی‌شناسی را در یک میدان مشترک گرد می‌آورد. این فیلم، بیش از آنکه ماجراجویی سه مرد باشد، سیر تدریجی فرو رفتن در...

۱۴۰۴/۰۸/۱۹


شیراز در آستانه یک آزمون تاریخی؛ ۱۰ مطالبه برای برگزاری یک «جشنواره واقعی»

سینماسینما، محمد ناصری‌راد؛ با انتخاب شیراز به‌عنوان میزبان چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر، انتظارات جامعه سینمایی جنوب کشور به‌شکل بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است. در همین راستا، محمد ناصری‌راد، مستندساز و فعال فرهنگی استان فارس، در نامه‌ای تحلیلی خطاب به رائد فریدزاده، رئیس سازمان سینمایی کشور، بسته‌ای از پیشنهادهای عملیاتی و...

۱۴۰۴/۰۸/۱۴


«ایدا»؛ سفری در جستجوی حقیقتِ گم‌شده

سینماسینما، محمد ناصری‌راد در خوانشی فشرده، اما دقیق از فیلم سینمایی «ایدا» ساخته پاوئو پاولیکوفسکی فیلمساز لهستانی، باید از دو لایه کلیدی آغاز کرد، یکی زبان فرمی (میزانسن، قاب‌بندی، روشنایی، صداسازی، و ریتمِ تدوین) که فیلم را به اثری تصویری و معرفت‌شناسانه بدل می‌کند؛ و دیگری ساختار معنایی و اسطوره‌ای...

۱۴۰۴/۰۸/۱۳


ترکیب‌بندیِ بحران: واکاوی منطق قاب، نور و مونتاژ در نخستین فیلم تقوایی

سینماسینما، محمد ناصری‌راد «آرامش در حضور دیگران» اثری است که از اولین قاب، جهان خود را به‌طور تمام‌عیار اثبات می‌کند؛ جهانی که در آن معماری فضای روایت به مثابه پیکره‌ای فعال و معرف وضعیت روانی و اجتماعی شخصیت‌ها عمل می‌کند. خانه سیروس طاهباز صرفاً لوکیشنی برای رخداد نیست؛ مجموعه‌ای از...

۱۴۰۴/۰۸/۱۱