«دست ناپیدا»؛ زنی برخاسته از خاک و تصویر با دوربین نه تفنگ | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

«دست ناپیدا»؛ زنی برخاسته از خاک و تصویر با دوربین نه تفنگ

lazy_placeholder.gifphoto_2025-07-21_15-49-24-206x300.jpg سینماسینما، عدنان شاه طلایی

در سینمای ایران انسیه شاه حسینی چهره ای استثنایی است. زنی که از دل خاطرات سال های پرالتهاب دفاع مقدس، روایت زنانه کمتر شنیده شده را بیرون می کشد.

او از معدود زنانی است که با جسارت وارد قلمرو مردانه سینمای جنگ شده، اما آن را از زاویه ای متفاوت، از چشم خانه زنان، روایت می کند.

«دست ناپیدا» تازه ترین تجربه او بازتابی تاثیرگذار از  این جهان است. جهانی که در آن زن نه فقط نظاره گر که خود عامل حرکت و راوی تاریخ است.

در قلب این فیلم، زنی ایستاده که نامش لیلاست، معصومه بافنده، زنی که از دل یک رابطه بیمار،  زخم خورده بیرون آمده، همسری زن ستیز و هتاک، تمامیت روان و هویت او را نشانه رفته و آن گاه که لیلا در برابرش، می ایستد و طلاق می گیرد، عازم جنوب می شود، جایی که جنگ در جبهه و خاک نمی گذرد، که در تن وجان زنان، در سایه رخت های خون آلود خاکی و در طنین آب کارون جریان دارد.

کارون در این فیلم تنها یک رود نیست، نماد پاکی، زایش و ادامه است. زنان در آن لباسهایی را می شویند که روزی بر تن رزمندگان بوده و فردا دوباره باید برتن مقاومتی دیگر بنشیند. این چرخش خون و خاک و آب نمایی از تداوم ایستادگی ست و در دل آن لیلا دوربین به دست،  نه فقط ناظر که بخشی از روایت می شود.

او از فاصله نمی نگرد،  بلکه در دل حادثه زندگی می کند. تصاویرش نه برای نمایش، که برای ثبت تاریخ و بیدار کردن حافظه اند. روایت فیلم اما صرفا خطی نیست، فلاش بک هایی کوتاه اما پرتاثیر،  فیلمنامه را از افت ریتم نجات می دهند و عمق عاطفی آن را بالا می برند. یکی از این فلاش بک ها، به شهادت برادر زهرا با بازی نسرین احمد خانی کارگاه لباس شویی باز می گردد؛  زهرا کودکی همراه دارد و همسرش به دست دشمن بعثی به شهادت رسیده است. حضور او، نه فقط به بار احساسی داستان،  بلکه به یکی از مفاهیم بنیادین فیلم جان می بخشد، صبر زنانه اى که ستون خانه و جبهه را توأمان نگه داشته است.

فیلمبرداری زیبا، نورپردازی نماهای غروب و نیمه روشن فیلم بی هیاهو اما تاثیرگذار است. این نورها نه فقط به واقع گرایی صحنه ها کمک می کند بلکه در ساخت لایه های نمادین نیز نقش دارد.

یکی از پلان های دیدنی، جایی است که لیلا کنار رود  یک ژاکت خونی خیس را با دقت می نگرد که با ماژیک نامی محو برسینه اش نقش بسته، یک لحظه کوتاه، اما سراسر استعاره. انگار نه فقط لباس، که یادگاری از زیستن انسانی خاموش شده در دستان اوست، خونی پر رنگ‌‌ جاری ست، که نام حسین از لابلایش، پیداست، گویی این نام برای لیلا آشناست. به دوربین اش می‌نگرد و می کوشد، نام را از فراموش شدن نجات دهد. اینجاست که مرز بین مستند سازی و همدلی برداشته می شود.

فیلم همچنین به درستی از حضور نابازیگرهای بومی، بهره ای کارآمد و صحیحی گرفته و این انتخاب جسورانه،  هرچند در برخی صحنه ها از حیث اجرا کمی خام است،  اما به اصالت فضای مستندگونه‌ کمک شایانی می کند.

زنان جنوب لهجه عربی دارند. هم رفتار و هم  پوشش واقعی ست، نه بازسازی شده. حضور آنان‌ فیلم را از تصنع و ساختگی بودن می رهاند. در میان تمام این عناصر، رابطه لیلا با فرمانده عرب تبار،  هاشم با بازی حسن پوریده که به تازگی، با کمک نیروهایش، روستا را از اشغال دشمن آزاد کرده،  در واقع ارتباط با لیلا نه تنها بعدی عاطفی به شخصیت او می دهد،  بلکه نشانه ای از همگرایی قومی و فرهنگی مردمان جنگ زده. آن دو، از دو جهان متفاوت آمده اند، اما جنگ آن ها را بهم رسانده در نقطه ای که دیگر زبان مهم نیست، بلکه همراهی و درک متقابل معیار است.

فیلمنامه هرچند گاه پراکنده وطولانی،  با انتخاب خرده روایت‌های انسانی خود، موفق می شود  پیکره ای زنده از پشت جبهه و زنانی را خلق کند که کمتر در تاریخ رسمی جنگ شنیده شده اند.

«دست ناپیدا» سینمایی کم هزینه اما پرمعناست؛ محصول تجربه، دلبستگی و شناخت عمیق شاه حسینی از سوژه اش. او می گوید که جنگ فقط به صدای بی وقفه گلوله ها خلاصه نمی شود.  بلکه در ساییدن صدای پارچه ای ست که در رود شسته می شود، در سکوت زنی که لباس پاره ای را وصله می زند، و در چشمان مادری بی صدا و مقاوم ادامه دارد.

لیلا زنی است که با دوربین آمده‌، شاید راوی زنانه ترین چهره جنگ است، نه با خون و آتش، که با خاک و اشک و اندکی صبر. در نهایت این فیلم تجربه ای جسورانه از سینمای دفاع مقدس زنان است،  بی ادعا، واقعی و در  پی ثبت حقیقت با دید دوربین است. زنی که با دردها و مقاومت زنانه اش نفس می کشد …

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/143052
دیدگاه

آخرین خبرها
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید

سیدسعید سیدزاده
انسیه شاه حسینی

اکران افتتاحیه «دست ناپیدا» برگزار شد/ تجلیل از انسیه شاه‌حسینی

مراسم رونمایی و اکران افتتاحیه فیلم سینمایی «دست ناپیدا» به کارگردانی انسیه شاه‌حسینی در پردیس سینمایی چارسو برگزار شد. نوشته اکران افتتاحیه «دست ناپیدا» برگزار شد/ تجلیل از انسیه شاه‌حسینی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۴/۳۱

سیدسعید سیدزاده
انسیه شاه حسینی

انسیه شاه‌حسینی: انقلاب ما یک انقلاب فرهنگی بود

انسیه شاه‌حسینی کارگردان فیلم «دست ناپیدا» گفت: انقلاب ما یک انقلاب فرهنگی بود. حضرت امام خمینی با تانک و توپ شروع نکردند و اولین چیزی که به مردم می‌گفتند این بود که ما می‌خواهیم کرامت انسانی را به شما برگردانیم. نوشته انسیه شاه‌حسینی: انقلاب ما یک انقلاب فرهنگی بود اولین...

۱۴۰۲/۱۱/۱۵

انسیه شاه حسینی

«دست ناپیدا»ی انسیه شاه‌حسینی در جشنواره فیلم فجر

انسیه شاه‌حسینی کارگردان فیلم «دست ناپیدا» گفت: این فیلم درباره زنان حوضه‌خوان زمان جنگ است که این روزها در حال تدوین آن هستیم و در تلاشیم فیلم را به جشنواره ...ادامه مطلب نوشته «دست ناپیدا»ی انسیه شاه‌حسینی در جشنواره فیلم فجر اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۲/۱۰/۰۸

انسیه شاه حسینی

خاطره‌گویی انسیه شاه‌حسینی از سردار سلیمانی

انسیه شاه‌حسینی در مراسمی به مناسبت هفته بسیج خاطره‌ای را از شهید سلیمانی در زمان ساخت فیلم«به کودکان شلیم نکنید» تعریف کرد.

۱۴۰۰/۰۹/۰۳

انسیه شاه حسینی
۱

چرا جایزه بازیگری نداریم؟!/ درباره داوری جشنواره فیلم کوتاه تهران

سینماسینما، محسن جعفری راد طبق معمول بعد از انتخاب داوران هر جشنواره ای، برخی شاکی هستند و برخی خوشحال اما گاهی برخی چیزها که خیلی بدیهی است، کل جشنواره را با چالش روبرو می‌کند. به عنوان مثال ما آخر نفهمیدیم چرا جشنواره در یک سال جایزه بازیگری می دهد و...

۱۴۰۰/۰۸/۰۲

انسیه شاه حسینی

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تعارفات را کنار بگذارد/ منتظر معجزه‌ایم

انسیه شاه‌حسینی گفت: رفع بحران‌های فرهنگی از جمله سینما مستلزم مهندسی فرهنگی و مدیریت تفکرات حاکم بر کشور است و مرد میدان می‌طلبد این در حالی است که وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی فعلاً در تعارفات مدیریتی به سر می‌برند. نوشته وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تعارفات را کنار بگذارد/...

۱۴۰۰/۰۶/۲۳

انسیه شاه حسینی
۱

«حاج قاسم» به این احتیاج ندارد که ما برایش تبلیغ کنیم/ما به شناخت او و بهره بردن از منظومه فکری و جهان معنوی‌اش احتیاج داریم

سینماپرس: انسیه شاه حسینی از ضرورت ساخت آثار نمایشی درباره حاج قاسم سلیمانی سخن گفت و اینکه همین آثار تاکنون او را به داخل خانه‌ها برده است.

۱۳۹۹/۱۰/۰۹

انسیه شاه حسینی
۱

پنج خانم که داستانی های کوتاه را در بخش مدافعان سلامت داوری می کنند

پنج خانم که داستانی های کوتاه را در بخش مدافعان سلامت داوری می کنند

سینماپرس: اعضای هیات داوری فیلم «داستانی کوتاه» مدافعان سلامت در دوره تازه جشنواره فیلم مقاومت معرفی شدند.

۱۳۹۹/۰۶/۲۶

انسیه شاه حسینی

«به کودکان شلیک نکنید» از زمان سقوط صدام تا اتفاقات امروز را روایت می‌کن

سینماپرس: شاه حسینی کارگردان سینما، نبود سرمایه مالی را چالشی مهم برای ساخت «به کودکان شلیک نکنید» می‌داند.

۱۳۹۹/۰۵/۱۰

انسیه شاه حسینی
۲

حذف پروانه ساخت منجر به ترویج بی بندوباری بیشتر در سینما و قانونی شدن ابتذال می شود/ این طرحبه انحصار در سینما دامن می‌زند!

سینماپرس: تعدادی از سینماگران برجسته کشور در پی انتشار ماده ۱۰ پیش‌نویس نظام‌نامه تهیه‌کنندگی از سوی سازمان سینمایی که در آن زمزمه هایی مبنی بر حذف شورای پروانه ساخت وجود دارد متذکر شدند: حذف پروانه ساخت منجر به ترویج بی بندوباری بیشتر در سینما و قانونی شدن ابتذال می شود؛...

۱۳۹۹/۰۳/۱۹

انسیه شاه حسینی
۱

«به کودکان شلیک نکنید» به تولید نزدیک می‌شود

سینماپرس: سید سعید سیدزاده امیدوار است پس از پایان شیوع کرونا، تولید فیلم «به کودکان شلیک نکنید» را آغاز کند.

۱۳۹۹/۰۲/۰۷

انسیه شاه حسینی

شاه حسینی: مدیران سینمایی بزرگترین لطمه را به سینمای انقلاب زده‌اند/ بی مهری به فیلمسازان حوزه انقلاب و مقاومت به حداعلای خود رسیده است

سینماپرس: انسیه شاه حسینی کارگردان سینما به مناسبت چهل و یکمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی گفت: مدیران سینمایی بزرگترین لطمه را به سینمای انقلاب زده و شایسته جایگاه شان نیستند؛ حضرت علی (ع) کسانی را که لیاقت مدیریت ندارند اما بر مسندهای قدرت تکیه زده اند را نفرین کرده اند...

۱۳۹۸/۱۲/۱۲

انسیه شاه حسینی

هنرمندان جوان سینما ابتدا ساختار و مفاهیم را فرابگیرند

سینماپرس: یک کارگردان و فیلمنامه‌نویس از جوانان علاقه‌مند به هنر هفتم؛ به ویژه آنان که در کانون‌های فرهنگی‌هنری مساجد فعالیت می‌کنند، خواست قبل از تولید فیلم ساختار و مفاهیم سینما را فرابگیرند.

۱۳۹۸/۱۲/۰۵

انسیه شاه حسینی

منتظری: علیرغم تمامی شعارهای مسئولان، سینمای مقاومت در کشورمان مغفول مانده/ کریمی: تصمیم گیری مدیرعامل خانه سینما راجع به نمایش یک فیلم در جشنواره بدعت است

سینماپرس: در قسمت چهل و هفتم برنامه سینمایی «هفت» سیدرضا منتظری از سینماپرس همراه با پژمان کریمی از روزنامه کیهان در خصوص برخی مسائل مهم روز سینمای کشور از جمله دستاوردهای جشنواره فیلم عمار، بی توجهی به سینمای مقاومت، جشنواره فیلم فجر و... گفتگو کردند. منتظری در بخشی از این...

۱۳۹۸/۱۰/۲۱

انسیه شاه حسینی

معرفی اسامی شوراهای انتخاب و داوری جشنواره «مهر مادر»

سینماپرس: یازده بانوی هنرمند، نویسنده و شاعر در جمع شوراهای انتخاب و داوری نخستین جشنواره فرهنگی و هنری مهر مادر حضور دارند.

۱۳۹۸/۱۰/۰۹

نادر طالب زاده
انسیه شاه حسینی

رویش‌های «عمار» ادامه خواهد داشت

سینماپرس: نادر طالب‌زاده دبیر دهمین دوره جشنواره فیلم‌های مردمی «عمار» با اشاره به توفیق فیلم سینمایی «منطقه پرواز ممنوع»، بر ادامه رویش‌های «عمار» تأکید کرد.

۱۳۹۸/۱۰/۰۹

انسیه شاه حسینی

شاه حسینی: از دیدن اسامی هیأت انتخاب دچار حیرت شدم/ از این دست اندرکاران جشنواره چه انتظاری می توانیم برای برگزاری جشنواره با رویکرد انقلابی داشته باشیم؟

سینماپرس: انسیه شاه حسینی کارگردان سینما همزمان با آغاز به کار هیأت انتخاب سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر گفت: بنده شخصاً از دیدن اسامی هیأت انتخاب دچار حیرت شدم و احساس کردم که رسانه ها در انعکاس اخبار دچار اشتباه شده اند چرا که اغلب این اسامی شامل افرادی...

۱۳۹۸/۰۹/۲۵

انسیه شاه حسینی

شاه حسینی: محتوا مهمترین اصل و رکن در سینما است/ وضعیت امروز سینمای ایران مشابه یک دریای متلاطم است که خیلی از سینماگران در آن غرق شده اند!

سینماپرس: انسیه شاه حسینی کارگردان سینما با انتقاد نسبت به غیاب محتوای ارزنده در تولیدات سینمایی گفت: محتوا مهمترین اصل و رکن در سینما است و فیلمسازان باید با توجه به این اصل مهم و اساسی درصدد آن باشند تا فرصت های شان را هدر نداده و از طریق این...

۱۳۹۸/۰۸/۲۶

انسیه شاه حسینی
۱

به دنبال جذب سرمایه‌گذار برای ساخت فیلم «به کودکان شلیک نکنید» هستم

به دنبال جذب سرمایه‌گذار برای ساخت فیلم «به کودکان شلیک نکنید» هستم

سینماپرس: انسیه شاه‌حسینی می گوید تا زمانی که فیلم سینمایی «به کودکان شلیک نکنید» ساخته نشود سراغ پروژه جدیدی نمی رود.

۱۳۹۸/۰۷/۱۴

انسیه شاه حسینی
۱

سرگذشت «بانو» سریال می‌شود

سرگذشت «بانو» سریال می‌شود

سینماپرس: انسیه شاه‌حسینی کارگردان سینما از رایزنی با مسئولان سیما برای ساخت سریالی از سرگذشت بانو فرجوانی سوژه اصلی مستند «بانو» خبر داد.

۱۳۹۸/۰۶/۲۶

انسیه شاه حسینی
۲

«به کودکان شلیک نکنید» فیلمی با موضوع دفاع مقدس در انتظار سرمایه گذار

«به کودکان شلیک نکنید» فیلمی با موضوع دفاع مقدس در انتظار سرمایه گذار

سینماپرس: سید سعید سیدزاده آخرین جزئیات فیلم «به کودکان شلیک نکنید» را تشریح کرد.

۱۳۹۸/۰۶/۱۱

انسیه شاه حسینی

شاه حسینی: اقتصاد و فرهنگ کشور در دست عده‌ای خائن و نادان افتاده است/ اگر فیلمی ارزشی به عنوان نماینده ایران به اسکار می رفت باید تعجب می کردیم!

سینماپرس: انسیه شاه حسینی کارگردان سینما در پی انتخاب نماینده سینمای ایران در اسکار ۲۰۲۰ گفت: اقتصاد و فرهنگ کشور در دست عده ای خائن و نادان افتاده است اما بنده معتقدم زمانه داور خردمندی است و تاریخ هر ۲ دسته را به زودی رسوای خاص و عام خواهد کرد؛...

۱۳۹۸/۰۶/۰۳

انسیه شاه حسینی

شاه حسینی: وضعیت امروز سینمای کشور یک تراژدی بنیان کن فرهنگی است و بس!

سینماپرس: انسیه شاه حسینی کارگردان سینما در پی انتصاب حسین انتظامی به ریاست سازمان سینمایی گفت: متأسفانه امروز دیگری چیزی از سینمای کشور باقی نمانده است، وضعیت امروز سینمای کشور یک تراژدی بنیان کن فرهنگی است و بس! ابتذال در سینما نهادینه شده و ما با انبوهی از فیلم های...

۱۳۹۸/۰۳/۰۶

انسیه شاه حسینی

شاه حسینی: سینمای ما امروزه در اوج ابتذال است/ مسئولان فرهنگی دغدغه ای برای احیای سینمای ارزشی ندارند

سینماپرس: انسیه شاه حسینی کارگردان سینما همزمان با چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی و برگزاری جشنواره فیلم فجر گفت: باعث شرم و تأسف و تأثر است که اینک همزمان با پیروزی چهلمین سال انقلاب شکوهمند اسلامی در بسیاری از فیلم ها جز دیالوگ های بی ادبانه، حرکات رکیک و مشمئزکننده،...

۱۳۹۷/۱۱/۲۱

انسیه شاه حسینی

برگ برنده کارگردان‌های ایرانی در جشنواره‌های خارجی

سینماپرس: سیاه نمایی در سینما بیشتر در ژانر اجتماعی و گاهی در درام عاشقانه جای می‌گیرد. برخی از آثار، داستانی یک خطی دارند و برخی دیگر آنقدر پیچیده هستند که مخاطب در قصه گم می‌شود.

۱۳۹۷/۰۹/۱۹

انسیه شاه حسینی
۱

نورانی‌پور: سایه تفکر داعش بر فیلم «دایان» حکفرماست/ شاه‌حسینی: با «دایان» به عاطفه انسانی امیدوار می‌شویم

سینماپرس: نشست نقد و بررسی فیلم «دایان» با حضور بهروز نورانی‌پور، ناصر باباییان و دیگر عوامل فیلم با اجرای محمود گبرلو و همراهی ایزد مهرآفرین در سینما فلسطین برگزار شد.

۱۳۹۷/۰۹/۰۹

انسیه شاه حسینی

گفتمان سلطه در پی حذف «سینمای مقاومت» است

سینماپرس: کارگردان سینمای دفاع مقدس تاکید دارد که گفتمان سلطه در جهان گفتمان مقاومت و سینمای مبتنی بر آن را حذف می کند زیرا از آن هراس دارد.

۱۳۹۷/۰۹/۰۶

انسیه شاه حسینی
۲

مراسم افتتاحیه جشنواره فیلم «مقاومت» در تالار وحدت آغاز شد/ تجدید خاطره
حاضران جشنواره با نوای زیبای آهنگران

مراسم افتتاحیه جشنواره فیلم «مقاومت» در تالار وحدت آغاز شد/ تجدید خاطره حاضران جشنواره با نوای زیبای آهنگران

سینماپرس: مراسم افتتاحیه پانزدهمین جشنواره فیلم بین‌المللی «مقاومت» با حضور محمد خزاعی، سردار غیب‌پرور رئیس سازمان مستضعفین کشوری و سرلشگر جعفری فرمانده سپاه در تالار وحدت در حال برگزاری است.

۱۳۹۷/۰۹/۰۵

انسیه شاه حسینی
۶

داوران فیلم‌های کوتاه مسابقه سینمای ملی جشنواره مقاومت معرفی شدند

پنج فیلمساز، فیلم‌های کوتاه مسابقه سینمای ملی پانزدهمین جشنواره فیلم مقاومت آثار این بخش را داوری می‌کنند. به گزارش سینماسینما، مرتضی سرهنگی، انسیه شاه حسینی، محمدمهدی عسگرپور، احمد مرادپور و اکبر نبوی مسئولیت داوری و ارزشیابی فیلم‌های کوتاه بخش مسابقه ملی این رویداد سینمایی را بر عهده دارند. این  هیئت...

۱۳۹۷/۰۸/۳۰