کارگردان مستند: ‎مهتاب کرامتی «مراسم ویژه» را روایت می‌کند

‎کارگردان مستند «مراسم‌ ویژه» گفت: انتخاب مهتاب کرامتی برای روایت مستند به این دلیل بود که ایشان آن زمان سفیر حسن‌نیت بودند و می‌شد این‌طور تلقی کرد که با نلسون ماندلا در یک رسته قرار می‌گیرد؛ ماندلا سفیر صلح بود. ‎به گزارش ایرنا، این روزها مستند «مراسم‌ ویژه» پس از ۱۱ سال روی پرده سینماهای هنر و تجربه رفته است. مستندی به کارگردانی میثم شاه‌بابایی که حاصل سفر او به آفریقای جنوبی برای ثبت لحظات مراسم خاکسپاری و وداع با نلسون ماندلا، رهبر مقاومت داخلی علیه آپارتاید و نخستین رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی است. ‎این مستندساز همچنین کتاب عکس «نلسون ماندلا برای همیشه» را که ثبت تصاویر فضای حاکم بر جامعه و واکنش‌های مردم به مراسم خاکسپاری این شخصیت و مبارز سیاسی در طول شش روز پس از این رخداد است، در سال ۱۳۹۳ منتشر کرد. ‎به‌ بهانه اکران این مستند، با شاه‌بابایی به گفت‌وگو نشستیم.

‎چرا ماندلا تا این حد برای شما مهم بود و با چه رویکردی تصمیم به ساخت مستند در مورد مراسم وداع این شخصیت گرفتید؟ ‎او برای من کسی بود که پروسه‌ای بسیار سخت و طولانی و پیچیده را برای هدفی که داشت طی کرد؛ احساس می‌کنم خود من برای سینما همین مسیر سخت و پیچیده و فرساینده را طی کرده‌ام، نه فقط من، بلکه هم‌نسل‌های من این مشقت‌ها را برای ورود به سینما و ساختن یک فیلم و تحقق رویاهایشان به شیوه‌های مختلفی تجربه کرده‌اند و می‌کنند. برای به تصویر کشیدن هر رویا و ایده‌ای که داریم باید با یک جهانی بجنگیم تا نهایتا فیلم به پرده برسد (اگر برسد) و بعد ببینیم این همه تلاش آیا ارزشش را داشت یا نه. ‎حالا برای ماندلا، همین تلاش را ضرب‌ در مقیاس یک کشور کنید؛ یک آدم برای آینده مردم کشورش و مسایل مربوط به رنگین‌پوست بودن، دوسوم مردم که به زعم من هنوز هم آپارتایدنژادی و قومی حل نشده است، بی‌وقفه و خستگی‌ناپذیر تلاش کند، ستودنی است. رسیدن ماندلا به ثمره تلاش‌ها و رنج‌هایش برای من بسیار جذاب بود و از آن جذاب‌تر خداحافظی‌اش در اوج قدرت و محبوبیت.

‎ایده «مراسم ویژه» از کجا پدید آمد؟ ‎زمانی که ماندلا فوت کرد، بهتی برای من ایجاد شد چون من دوست داشتم به واسطه ارادتی که به ایشان داشتم، در زمان حیاتشان فیلمی بسازم؛ خبر فوت ماندلا، عصر یک روز جمعه منتشر شد و من در حال تماشای تصاویر اخبار با خودم فکر کردم شاید بتوانم وداع با ماندلا را به یک مستند تبدیل کنم و همان لحظه با دوست فیلم‌بردارم تماس گرفتم؛ او بلافاصله قبول کرد که با هم به این سفر برویم. ‎من قرار بود برای پروژه‌ای به لهستان بروم اما پاسپورتم را تحویل گرفتم و به آفریقای جنوبی رفتیم. زمانی که در آفریقای جنوبی پرسه می‌زدیم و شهرهای مختلف را برای ثبت تصاویر وداع، می‌گشتیم، هر روز با موضوع و روایت تازه‌ای مواجه می‌شدم؛ تا روز خاکسپاری که همانطور که در فیلم می‌بینید (که البته بخشی بازسازی شده)، ما توسط پلیس دستگیر و از مراسم رانده شدیم. ‎فکر کردم که شاید همین موضوع، بستر بهتری برای فیلم من باشد، احتمالا هرچه که باید در مورد ماندلا گفته می‌شد گفته شده و تصمیم گرفتم واقعه‌ای که برای من و تیم، در خلال مراسم وداع اتفاق افتاد را تبدیل به فیلم کنم.

‎«مراسم ویژه» نامی است که با توجه به فصل آغازین فیلم در مخاطب، انتظار تماشای رویدادها و تصاویری در دل مراسم خاکسپاری ماندلا را ایجاد می‌کند ولی مسیر، روایت تغییر کرده و به‌نوعی از مراسم به داستان دیگری منحرف می‌شود؛ چرا؟ -‎زنده‌یاد استاد اکبر عالمی، جزء اولین کسانی بودند که «مراسم ویژه» را دیدند؛ بعد از پایان فیلم گفتند: من تا آخر فکر می‌کردم به مراسم خاکسپاری برمی‌گردیم و هر لحظه با توجه به ضدریتم بودن فیلم، این موضوع برایم سوال برانگیزتر می‌شد. ‎اما این اتفاقی بود که در سفر برای ثبت روز وداع با ماندلا، برای تیم ما افتاد؛ ما توسط پلیس حفاظت مراسم دستگیر شدیم؛ برای بازگرداندن ما به فرودگاه، خودرویی مسئولیت ما را پذیرفت؛ در میانه راه بازگشت متوجه شدیم، فرزند راننده خودرو در حال به دنیا آمدن است. ‎راننده در دوراهی تولد فرزند و رساندن ما قرار گرفت و این شد ماجرای روایت فیلم از وداع با ماندلا؛ در حقیقت از نگاه من، تولد این نوزاد هم بخشی از مراسم وداع با ماندلا است.

‎ساختن یک مستند آن هم در دو مرحله سفر به کشوری دیگر قطعا با چالش‌هایی روبه‌رو است؛ داستان شما از پشت صحنه و چالش‌های این فیلم چیست؟ ‎-تفاوت این اثر برای من این است که از لحظه‌ای که در سالن مراسم خاکسپاری دستگیر شدم، حتی گوشی موبایل نداشتم که هیچ‌چیزی را ثبت کنم چون تمام تجهیزات و دوربین‌ها و وسایل ما ضبط شد؛ حتی بعدا فهمیدم بخشی از فیلم‌ها و عکس‌هایی که گرفته بودیم از دوربین‌ها پاک شده بود. اما آنقدر لحظه‌ به لحظه، تجربه عجیب و سختی بود که تمام جزئیات را در حافظه خود ثبت کردم؛ البته که دوست فیلم‌بردارم هم در پیاده‌سازی وقایع از لحظه دستگیری، خیلی به من کمک کرد. ‎پس از آن هم تمام مراحل نگارش فیلم‌نامه، اخذ مجوزهای داخلی و مجوزهای آفریقای جنوبی، مجاب کردن سرمایه‌گذار، همراه کردن تیم حرفه‌ای و دو چهره مطرح سینمایی، بهزاد دورانی ومهتاب کرامتی، همه و همه قصه‌هایی بود که باید در هم می‌تنید.

‎اشاره کردید که تمام لحظات را در حافظه خود ثبت کردید و بعدا به مستندنامه تبدیل کردید؛ تا چه حد به وقایع وفادار ماندید و چگونه به این ضرباهنگ دست یافتید؟ -‎«مراسم ویژه» به‌عنوان یک فیلم جاده‌ای (من آن‌ را در ژانر جاده‌ای بازتعریف می‌کنم)، یک فیلم ضدریتم است؛ در واقع شاید همین فقدان ریتم در این فیلم است که مخاطب را کمی از سر جایش یا روی صندلی سینما تکان می‌دهد؛ این‌گونه، مخاطب موقعیت عذاب‌آور و کش‍داری را که من و تیم در آن شرایط تجربه کردیم، احساس و لمس کند.

‎چرا مهتاب کرامتی؟ اساسا کاراکتر زن چگونه وارد داستان «مراسم ویژه» شد؟ ‎-تنها دخل و تصرفی که من در روایت داشتم، اضافه کردن ایشان به قصه بود. سفر اول که قرار شد برای ساخت مستند از مراسم خاکسپاری ماندلا برویم، با خانم کرامتی صحبت کرده بودم که راوی آن مستند باشند؛ دقیقا این انتخاب به این دلیل بود که ایشان آن زمان سفیر حسن نیت بودند و می‌شد اینطور تلقی کرد که با ماندلا در یک رسته قرار می‌گیرند؛ ماندلا سفیر صلح بود. ‎در سفری که برای ضبط گفت‌وگوهای این مستند به آمریکا داشتم، خانم آنجلینا جولی (دیگر همتای ماندلا) را دعوت به روایت‌گری بخش دیگری از این مستند کردم اما چون مسیر قصه مستند ما تغییر کرد، آن پروژه منتفی شد. در قصه نهایی با توجه به این‌که یک تولد در «مراسم ویژه» رقم خورده بود، حضور یک بانو در قصه به نظرم خالی از لطف نبود.

‎برخی سکانس‌ها و پلان‌ها در فیلم، یادآور فیلم‌های عباس کیارستمی است؛ در این مورد نکته‌ای دارید؟ -‎در ارادت من به عباس کیارستمی شکی نیست و اشاره کردم که علاقه‌مندی من در سینمای مستند، گم شدن مرز بین مستند و قصه یا داستان (در روایت و فرم) است؛ این تاثیرِ نگاه کیارستمی به جهان پیرامونش و در فیلم‌هایش، بر من است. ‎ما در «مراسم ویژه» در حال روایت یک اتفاق مستند هستیم که در یک جغرافیای خاص رقم خورده است. شکل روایی‌ام این‌گونه بود که آدم‌های قصه در مدیوم بازتر قرار گیرند و به آن‌ها زیاد نزدیک نشویم و شخصیت‌ها را در آن موقعیت و جغرافیا تعریف کنیم. چه بخواهیم چه نخواهیم این فیلم در جاده تعریف می شود و جاده‌ای‌ است؛ همراه با راننده‌ای که زبان مشترکی با او نداریم.

‎چرا اکران این فیلم طول کشید و چرا در فاصله زمانی چندساله از ساخت «مراسم‌ ویژه» تا امروز، کم‌کار بوده‌اید؟ ‎-یکی از دلایل این تاخیر در اکران، شیوع کرونا بود. قبل‌تر هم کمی مشکلات مالی، روند پس‌تولید فیلم را کند کرده بود. این فیلم یک بار در دولت دوازدهم پروانه نمایش گرفت و مجدد که چند سال بعد بحث اکران پیش گرفته شد، پروانه قبلی منقضی شده بود و مجدد با یک اصلاح کوچک، پروانه اکرانش صادر شد و حالا به پرده رسیده است. ‎من و همه‌ کسانی که در این سال‌ها در گیر و دار ساختن فیلم هستیم، جنونی داریم که متاسفانه به‌خاطر این‌که با شرایط بسیار دشواری برای فیلم‌سازی مواجه هستیم، این جنون دچار فرسودگی شده. وقتی به شور و عشقی که خودم به سینما داشتم فکر می‌کنم و حالا می‌بینم که باید با هزار و یک قصه دیگر دست و پنجه نرم کنم تا بتوانم قصه دو سال پیش خود را تعریف کنم، سرخوردگی عجیب و غریبی برایم ایجاد می‌شود که می‌تواند خیلی از ماها را پس بزند و ناکام بگذارد. ‎این درحالی‌است که مسیر فیلم‌سازی می‌توانست برای کسانی که عشق و پایبندی به سینما دارند، جور دیگری رقم بخورد. این‌ روزها در اطرافم فیلم‌سازان بسیار خوب و خلاقی را می‌بینم که سال‌هاست فیلمی نساخته‌اند و تنها دلیل آن، همین موانع و سختی‌های فرساینده است.

‎اساسا از منظر آسیب‌شناسی، چه نگاهی به وضعیت اکران مستند در این زمانه دارید؟ ‎-در این شرایط طبیعتا سینمای داستانی ارزنده هم مخاطب درخور نخواهد داشت، چه برسد به سینمای مستند یا تجربی؛ آن‌ سال‌ها، سلیقه و انتخاب مردم به‌گونه‌ای بود که برای بیضایی تا کیمیایی، مخملباف، کیارستمی و مهرجویی، صف‌های طولانی بسته می‌شد. ‎مردم تشنه‌ تماشا، تحول و تعمق بودند و فیلم‌سازان مشتاق ساختن. برنامه اکبر عالمی را تماشا می‌کردند و تحلیل فیلم‌ها را دنبال می‌کردند. روزگاری، سینما هم برای فیلمساز و هم برای مخاطب، رویا بود. با تمام این‌ها هنوز هم فکر می‌کنم نباید متوقف شد. باید دست و پا زد و جلو رفت.

نوشته کارگردان مستند: ‎مهتاب کرامتی «مراسم ویژه» را روایت می‌کند اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

منبع: بانی فیلم

آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/130196

دیدگاه

آخرین خبرها

مرتبط با خبر

مهتاب کرامتی

خبرهای پربازدید

پیام متفاوت علی رفیعی به رسول صدرعاملی

علی‌رفیعی، در پی درگذشت مادر رسول صدرعاملی، در پیامی نوشت: «خبر فقدان ایشان چون فقدان مادرم مرا اندوهگین کرد. چاره‌ای جز لذت بردن از خیال‌های خوشی که برایمان ساخته نیست.» به گزارش سینماسینما و به نقل از ایسنا، علی‌رفیعی -کارگردان تئاتر- که در حال حاضر در پاریس حضور دارد در پیامی درگذشت مادر رسول صدرعاملی […]

«تهران کنارت»؛ هوای تازه در سینمای ایران

سینماسینما، پویا نبی یک. در همین ابتدا و سطور آغازین این یادداشت باید صریحاً و شفاف اعلام کنم فیلم سینمایی «تهران کنارت»، اثر متاخر علی بهراد نه تنها گام رو به جلو در کارنامه خالقش قلمداد می‌شود، بلکه در سینمای اخته، مبتذل، فاقد خلاقیت و سر تا پا پروپاگاندایی این سال‌های ایران در کنار معدود […]

جایزه جشنواره آسیاپسفیک لس‌آنجلس به بازیگر ایرانی

جایزه ویژه هیئت داوران چهل و دومین جشنواره آسیا پسفیک لس آنجلس به سونیا سنجری برای بازی در فیلم «در محاصره» اهدا شد. به گزارش سینماسینما،ددر بخش فیلم کوتاه، جایزه اول برای بهترین فیلم به فیلم AGAPITO (نامزد بهترین فیلم در فستیوال کن ۲۰۲۵ ) رسید و جایزه دوم با عنوان جایزه ویژه هیئت داوران […]

اکران مردمی سریال گل سنگ / گزارش تصویری

اکران مردمی قسمت ۶ سریال گل سنگ دوشنبه ۴ خردادماه در پردیس سینمایی کوروش برگزار شد.

«گل سنگ»؛ زیستن در برزخ

سینماسینما، محدثه واعظی‌پور؛ ابراهیم ایرج‌زاد در فیلم‌هایش «تابستان داغ» و «عنکبوت» علاوه بر نمایش خشونت، مرگ‌های ناگهانی و ویرانی زندگی‌هایی که ظاهرا آرام و عادی به نظر می‌رسند، تلاش کرده یک نسخه ایرانی و نزدیک به واقعیت از روابط و مناسبات امروز جامعه ارائه دهد. در سینمایی که گاه «جسارت» و «تهور» به اندازه روایت‌های […]

هری پاتر به صحنه می‌آید

نمایش «هری‌پاتر» به نویسندگی و کارگردانی شایان بهمنی از ۶ خرداد اجرای خود را در خانه ‌نمایش ‌مهرگان آغاز می‌کند. به گزارش سینماسینما، این اثر روایتی از زندگی هری پاتر بر اساس رمان اول تا چهارم هریپاتر اثر جی.کی رولینگ است. سینا ‌سلیقه‌دار، مانیا ‌مقدم، علی ‌افتخاری، مهرزاد ‌جعفری، سپهر ‌فرزاد،افشین داوودی، نگین پروا، پدرام […]

عبدالله گنجی: حرفهای کامران غضنفری بی منطق، مشمئزکننده ، توهین آمیز و تهمت آلود است/او حتی رهبری را تحقیر می کند

ویدئوی جناب غضنفری، نماینده مجلس شورای اسلامی آنقدر مشمئزکننده، بی‌منطق، توهین‌آمیز، تهمت‌آلود و ناآشنا با ساختار جمهوری اسلامی است که ابتدا احساس کردم بر اساس هوش مصنوعی است، اما وقتی که از صحت آن یقین حاصل کردم به این نتیجه رسیدم که قبل از آنکه آن را از دریچه سیاست بفهمیم باید درک روانشناسانه از محتوا داشته باشیم.

حمله روزنامه اصولگرا به افرادی که می خواهند سردار آزمون به تیم ملی برگردد/ این بازیکن سر بزنگاه، به سوی ارباب امااراتی اش رفت و سمت دشمن ایستاد

این روزها عده‌ای پیدا شده‌اند و با شعار زیبای انسجام و وحدت ملی توقع دارند ما هم مثل خودشان، خودمان را به نفهمی و ندیدن بزنیم. عده‌ای که اتفاقاً مسئولیت‌های بالایی هم دارند، اما به جای رسیدن به مسئولیت اصلی‌شان به فکر ترکیب تیم ملی هستند.

منظور سپاه پاسداران از انتشار اطلاعیه در باره جنگ و مذاکره چه بود؟/ ترامپ، نتانیاهو را از اتاق جنگ بیرون کرد، به مذاکره هم او را راه نداد

دو شب قبل، شواهد موجود در میدان حکایت از آن داشت که جنگ در نقطه فعال شدن مجدد قرار داشته و برخی آگاهان نظامی نیز ساعت آغاز آن را پیش‌بینی کرده بودند. پایگاه عملیات روانی آکسیوس هم با پمپاژ بلوف‌های جنگی از یک سو و ترامپ با توئیت‌های همراه با نقشه‌های توهمی از منطقه از سوی دیگر، به فضای موجود ضریب داده بودند.

تولد هفتادسالگی سینمای هنروتجربه

سینماسینما، محمد حقیقت- کن؛ انجمن سینماهای هنر و تجربه، هفتاد سالگی خود را در کن، جشن گرفت. جالب توجه است که امسال بیشترین فیلم‌های بخش مسابقه از کارگردان بزرگ سینمای هنر و تجربه جهان بودند که بیشتر شامل اروپا و آسیا می‌شد. مولفین فیلم‌های هنری که در ابتدای کار هنری خود مانند ماهی‌های کوچکی بودند […]

منتظر بمانید..

کارگردان مستند: ‎مهتاب کرامتی «مراسم ویژه» را روایت می‌کند

آخرین خبرها

مرتبط با خبر

مهتاب کرامتی

خبرهای پربازدید

پیام متفاوت علی رفیعی به رسول صدرعاملی

«تهران کنارت»؛ هوای تازه در سینمای ایران

جایزه جشنواره آسیاپسفیک لس‌آنجلس به بازیگر ایرانی

اکران مردمی سریال گل سنگ / گزارش تصویری

«گل سنگ»؛ زیستن در برزخ

هری پاتر به صحنه می‌آید

عبدالله گنجی: حرفهای کامران غضنفری بی منطق، مشمئزکننده ، توهین آمیز و تهمت آلود است/او حتی رهبری را تحقیر می کند

حمله روزنامه اصولگرا به افرادی که می خواهند سردار آزمون به تیم ملی برگردد/ این بازیکن سر بزنگاه، به سوی ارباب امااراتی اش رفت و سمت دشمن ایستاد

منظور سپاه پاسداران از انتشار اطلاعیه در باره جنگ و مذاکره چه بود؟/ ترامپ، نتانیاهو را از اتاق جنگ بیرون کرد، به مذاکره هم او را راه نداد

تولد هفتادسالگی سینمای هنروتجربه

مهتاب کرامتی

mahtab keramati

«گل سنگ»؛ زیستن در برزخ

مهتاب کرامتی

mahtab keramati

امید بنکدار

omid bonakdar

شب‌های باغ فردوس با نمایش «ارغوان» آغاز می‌شود

مهتاب کرامتی

mahtab keramati

مستند «مراسم ویژه» در گروه هنروتجربه اکران می‌شود

مهتاب کرامتی

mahtab keramati

رونمایی از اعلان فیلمی با بازی مهتاب کرامتی

مهتاب کرامتی

mahtab keramati

هومن بهمنش

hooman behmanesh

خبرهایی از سریال‌های مهران احمدی و هومن بهمنش

مهتاب کرامتی

mahtab keramati

هومن بهمنش

hooman behmanesh

هومن بهمنش اولین سریال خود را می‌سازد/ «سواره نظام کوچک» وارد پیش‌تولید شد

مهتاب کرامتی

mahtab keramati

بهمن فرمان آرا

Bahman Farmanara

ازدحام در صف متقاضیان پروانه ساخت؛ از فرمان‌آرا تا ایرانی‌خواه

مهتاب کرامتی

mahtab keramati

بهمن فرمان آرا

Bahman Farmanara

از بهمن فرمان‌آرا تا احمد ایرانی‌خواه در انتظار پروانه ساخت فیلم

مهتاب کرامتی

mahtab keramati

به بهانه سالروز تولد مهتاب کرامتی؛ بانوی مهر

مهتاب کرامتی

mahtab keramati

مهتاب کرامتی از چه سینمایی حمایت می کند؟

مهتاب کرامتی

mahtab keramati

اکران «صفر تا سکو» در آمریکا آغاز شد

ترانه علیدوستی

taraneh alidoosti

مهتاب کرامتی

mahtab keramati

«اورکا» در موسسه فیلم دوحه پذیرفته شد

مهتاب کرامتی

mahtab keramati

تیزر «۱۰۸ دقیقه از یک قرن» با صدای مهتاب کرامتی رونمایی شد

مهتاب کرامتی

mahtab keramati

در آستانه اکران در سینماهای هنروتجربه؛ تیزر «۱۰۸ دقیقه از یک قرن» منتشر شد

ترانه علیدوستی

taraneh alidoosti

مهتاب کرامتی

mahtab keramati

جدیدترین خبر از «اورکا» با بازی ترانه علیدوستی و مهتاب کرامتی

مهتاب کرامتی

mahtab keramati

مجید صالحی

majid salehi

هادی حجازی‌فر و مهتاب کرامتی در «پیتوک» همبازی شدند

مهتاب کرامتی