کمدی‌های مشنگ سینمای ایران را به کدام سو می‌برد؟ | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

کمدی‌های مشنگ سینمای ایران را به کدام سو می‌برد؟

پرویز نوری در اعتماد نوشت :

در این یکی، دو سال اخیر سینمای ایران بدجوری گرفتار کمدی‌هایی سبک و سطحی یا به قول سازندگان آنها، مردم‌پسند و البته با استقبال زیاد عامه تماشاگران و فروش‌های  میلیاردی هم مواجه شده است. اغلب این کمدی‌ها بر اساس فیلم‌های بنجل قدیمی فارسی ساخته شده و می‌شوند، با موضوع‌هایی پیش پا افتاده و حرکات جلف، ظاهرا کمدین‌های محبوب که هیچ نشانه‌ای از ذوق یا شعور در آنها دیده نمی‌شود.
یادم می‌آید که در قدیم‌ها کمدی، لطف و گیرایی خاصی داشت و تماشاگر را سر ذوق می‌آورد و طی دو ساعت در سینما به او روحیه شاد و باطراوتی می‌بخشید. اما چه شد؟ کمدی اجاره‌نشین‌های داریوش مهرجویی را می‌توان الگویی برای سینمای هوشمندانه کمیک ایرانی به حساب آورد. فیلمی که با مضمونی بسیار مفهوم‌برانگیز اجتماعی و با طنزی گزنده، نه تنها مخاطب را به خنده و لذت وا می‌داشت، بلکه به او می‌آموخت که در زندگی دور و برش چه می‌گذرد. نظیر اجاره‌نشین‌ها، کمتر در سینمای ما به وجود آمد. نه کمدی‌نویس آن وجود داشت و نه سازنده‌ای که بتواند موضوعی بکر را به تصویر برگرداند.  از این رو سینمای کمدی رفته رفته به هرز رفت، کمدی‌های نازل با موضوع‌های مشنگ و تکراری جای آن نوع کمدی‌های هوشمندانه را گرفت. کمدی‌هایی که با کپی و برداشت از قدیمی‌ها ساخته می‌شد و فقط به آنها رنگ و لعاب تازه می‌بخشیدند، اما موضوع همان بود بی‌آنکه کمترین ذوق و هنری در آنها دیده شود. وقتی به قدیم‌ها برمی‌گردیم و امروز پاره‌ای از آن کمدی‌ها را مجددا می‌بینم، حیرت می‌کنم، واقعا چه اراجیفی به عنوان کمدی تحویل عامه مردم می‌دادند، به این بهانه که دوست دارند!
البته در مواردی هم درست می‌گفتند، چون ناگهان یک کمدی غیرقابل تصور مبتذل با فروش سرسام‌آوری مواجه می‌شد و آدم را انگشت به دهان به جا می‌گذاشت!
اما چرا تماشاگر از تماشای چنین کمدی‌های بی‌ارزشی لذت می‌برد؟ دلیل آن شاید به عادات سطحی‌نگری و علاقه او به موضوع‌هایی ساده و بدون اندیشیدن باشد. این تنها مشکل سینمای ایران نیست، بلکه در همه جای دنیا وجود دارد، نگاه کنید به کمدی‌های امروز هالیوودی و نوع نگرش کمدی‌سازان فعلی. کجا رفتند آن سازندگان فهیم و با شعوری چون بیلی وایلدر یا بلیک ادواردز؟
مهم‌ترین اشکال در ارایه کمدی‌هایی از این دست استقبال عامه مردم از آنهاست، زیرا هر قدر که تماشاگر را به سطحی‌نگری و سبک فکری سوق دهید او بیشتر به چنین نوع فیلم‌هایی عادت می‌کند، روزگاری کمدی‌های ایران، در دست پرویز خطیبی یا حسین مدنی بود هر چند که به مرور ساخته‌های بی‌اهمیت آنها از سوی تماشاگران صاحب ذوق و فهیم پس زده شد. از اواخر دهه پنجاه به بعد سینمای کمدی راه پیشرفت را طی کرد.
داریوش مهرجویی «آقای هالو» را ساخت، بهرام بیضایی «عمو سبیلو » را با مضمونی گیرا به وجود آورد. ناصر تقوایی با سریال فوق‌العاده «دایی جان ناپلئون» کمدی ایرانی را به اوج رساند و بعدا هم ‌ای ایران را در حال و هوایی غیر معمول ارایه داد.
با این حل، کمدی در سال‌های بعد دچار تغییر شد. سینماروها به گونه دیگری به کمدی تمایل نشان دادند باوجودی که سامان مقدم کمدی «مکس» را درباره شخصیتی لس‌آنجلسی که به ایران برگشته با دید و نگاه تازه‌ای ساخت، اما متاسفانه فیلم در همان ابتدای نمایش به‌رغم استقبال فراوان، از پرده سینماها برداشته شد.
همان‌گونه که فیلم بعدی‌اش صدسال به این سال‌ها، این فیلمساز بعدتر «نهنگ عنبر ۱ و ۲» را در مایه‌های عجیب و غریب به وجود آورد. با همه این احوال هنوز کمدی به حال و روز امروز نیفتاده بود.
در همین زمان‌ها غفلتا، رامبد جوان به سبک کمدی نئورئالیستی‌‌های ایتالیایی «ورود آقایان ممنوع» را ساخت که نه تنها ارزش سینمایی داشت که بلکه مورد توجه و استقبال مردم هم قرار گرفت.
لیکن از همه چشم‌گیرتر کمدی درخشان کمال تبریزی «مارمولک» بود که نگاه‌ها را به سوی طنز و هزل خاص معطوف گرداند. این فیلمساز قبلا هم در نوع کمدی زیرکانه از خود مهارت نشان داده بود و جنگ را مایه طنزآمیزی برای کمدی «لیلی با من است» به کار گرفته بود. حتی رخشان بنی‌اعتماد هم کارش را با کمدی‌های «خارج از محدوده» و «زرد قناری» آغاز کرد و همین‌طور تهمینه میلانی «ابتدا دیگه چه خبر» و سپس «تسویه حساب» را ساخت. دو کمدی دیگرش «آتش بس ۱ و ۲» رکورد شکست.
البته لازم به ذکر است در یکی، دو سال اخیر، یکسری کمدی هم ظاهرا با «نگاه نو» خیل تماشاگران را به سینماها کشانده است.
از جمله «آپاراتچی» حکایت یک نقاش ساختمانی که عشق فیلم ساختن دارد و مدام با مشکلات درگیر می‌شود. کمدی دیگر «سال گربه» که به ماجراهای خنده‌آور مردی متولد سال گربه می‌پردازد که با فروش زیاد همراه شده است. همچنین کمدی «صبحانه با زرافه‌ها» که به دلیل موضوع آن مدتی از نمایش آن جلوگیری به عمل آمد. همچنین تعدادی کمدی‌های مشنگ و کم اهمیت از قماش تمساح خونی، تگزاس ۳، زودپز، جوجه تیغی، دینامیت، عامه را مجذوب خود کرد که این کمدی‌ها نشان می‌دهد سینمای کمدی ایران دارد به کدام سو می‌رود؟

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/128781
دیدگاه

آخرین خبرها
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید


گفت‌وگو با پرویز نوری/ سینمای ایران از تماشاچی جدا شده است*

سینماسینما، علی اصغر کشانی گفت‌وگوی حاضر در دی ماه ۱۳۹۴ با پرویز نوری عزیز انجام شد و چند روز بعد در هشتم بهمن ماه چاپ شد؛ در آن تاریخ بنا شد ویژه نامه‌ای از گفت‌وگو با تعدادی از بهترین‌های هر رشته و خبره‌های هر شاخه از سینمای ایران در صفحات...

۱۴۰۴/۱۱/۱۸


پرویز نوری درگذشت

پرویز نوری منتقد قدیمی سینما که از سرطان رنج می‌برد، از دنیا رفت. به گزارش سینماسینما، نوری که در سال های اخیر در آمریکا به سر می برد، طبق تایید جواد طوسی منتقد سینما امروز سه‌شنبه در سانفرانسیسکو از دنیا رفت. نوری متولد سال ۱۳۱۷ بود، و آن طور که...

۱۴۰۴/۱۱/۰۸


حرف‌های هیچکاک، ۴۵ سال بعد از غیبت؛ …برای رهایی از ترس!

*پرویز نوری به سال ۱۹۲۵ مرد جوانی به نام آلفرد هیچکام نخستین فیلم خود را کارگردانی کرد؛ باغ لذت. از ...ادامه مطلب نوشته حرف‌های هیچکاک، ۴۵ سال بعد از غیبت؛ …برای رهایی از ترس! اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۹/۱۰


رونمایی از کتاب‌های پرویز نوری و مایکل مان به مناسبت روز ملی سینما

بانی‌فیلم: امروز مراسم رونمایی از کتاب «فیلم‌های محبوب زندگی من» نوشته پرویز نوری هنرمند و منتقد سرشناس سینمای ایران و ...ادامه مطلب نوشته رونمایی از کتاب‌های پرویز نوری و مایکل مان به مناسبت روز ملی سینما اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۶/۲۶


پرویز نوری از بهبودی حال عمومی پرویز دوایی نوشت

بانی‌فیلم: در پی انتشار خبر آسیب‌دیدگی پروز دوایی و بستری شدنش در بیمارستان، بسیاری از نویسندگان و منتقدان سینمایی جویای حال این منتقد سرشناس بودند. به گزارش بانی‌فیلم، خوشبختانه در ...ادامه مطلب

۱۴۰۰/۰۶/۰۶

عباس کیارستمی
۱

سفری به دیار مسافر… / برای غیبت پنج ساله عباس کیارستمی

سینماسینما، پرویز نوری آشنایی من با عباس کیارستمی در حوالی آخرهای دهه ۱۳۴۰ پیش آمد؛ وقتی که او به عنوان گرافیست در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان مشغول به کار بود. همان موقع‌ها بود که فیلم کوتاه «نان و کوچه» را برای کانون ساخته بود. در سال ۱۳۴۹ و...

۱۴۰۰/۰۴/۱۵


اسکار۲۰۲۱؛ ضایع، کسل‌بار و ریاکارانه

پرویز نوری چه توقعی می‌توان از اسکارهای دوره ۹۳ داشت؟ سالی که سینما در قرنطینه بود، چه اصراری بود در چنین اوضاع کرونایی، بساط به راه انداخت؟ بعد هم با ...ادامه مطلب

۱۴۰۰/۰۲/۰۷

داریوش مهرجویی
۱

در سوگ سعید کنگرانی/یادداشتی از پرویز نوری

پرویز نوری دوست من بود. گل بود. موجودی دوست داشتنی، خوش اخلاق و باهوش. بازیگری سرشار از استعدادی فطری. چه گونه می شود بازی اش را در «دایره مینا»ی داریوش مهرجویی از یاد برد؟ آن جا که در ماشین در حال حرکت نشسته و دارد با شتاب و عصبی از...

۱۳۹۷/۰۷/۰۱

کیانوش عیاری
رضا عطاران
۷

این ۸ سینماگر اردیبهشتی را بشناسید

زاون قوکاسیان، پرویز نوری، رضا ارحام صدر، عزیز ساعتی، علیرضا داودنژاد، اصغر فرهادی، رضا عطاران و کیانوش عیاری از هنرمندان اردیبهشتی‌ سینما هستند. به گزارش سینماسینما، در دومین ماه از سال، هنرمندانی چون زاون قوکاسیان، پرویز نوری، رضا ارحام صدر، عزیز ساعتی، علیرضا داود نژاد، اصغر فرهادی، رضا عطاران و...

۱۳۹۷/۰۲/۲۹


بازیگر «تایتانیک»: نقش های عجیب و غریبی که بازی کرده ام با معیارهای هالیوود نمی خواند

 پرویز نوری بازیگر قدرتمند فیلم هایی چون «مصیبت» و «تایتانیک» در ۶۹ سالگی از ۴۰ سال فعالیت هایش در عرصه سینما و تلویزیون سخن می گوید. او گفته است: «من نقش های عجیب و غریبی بازی کرده ام که با معیارهای هالیوود نمی خواند». در این جا حرف هایش...

۱۳۹۷/۰۲/۰۷

داریوش مهرجویی
۱

مونولوگ: داریوش مهرجویی درباره «قیصر»

فکر می‌کنم از طریق پرویز نوری درباره فیلم «قیصر» خبردار شدم. نوری آن زمان با مسعود (کیمیایی) مراوده داشت. او خبر داد که مسعود این فیلم را می‌سازد و دارد خیلی کارهای جالبی می‌کند. گفتم مثلاً چه‌کار می‌کند؟ گفت یارو قبل از ارتکاب قتل، پاشنه کفشش را می‌دهد بالا و...

۱۳۹۶/۱۲/۰۵


بهترین سال های زندگی پرویز نوری

نوشتن کتاب زندگینامه بیشتر از آن که برای شخص نویسنده یک دغدغه فردی و نوستالژیک باشد، نوعی ادای دین به گذشته ای ست که پس از عبور سالیان متمادی، تبدیل به خاطرات شده اند. پرویز نوری نویسنده و منتقد نام آشنای سینمای ایران و یکی از قدیمی ترین سردبیران مجله...

۱۳۹۶/۱۱/۲۹


«سلطان کمدی» چشم از جهان بربست

  پرویز نوری انگار پسربچه ای بود که هیچ گاه نمی خواست بزرگ شود. او در این قالب به همه زیبایی و زشتی های زندگی چشم دوخته بود و از خوبی ها و بدی ها می گفت و نگاهش همیشه در فیلم هایش نشان از سرخوشی و خوشبختی ها داشت....

۱۳۹۶/۰۶/۰۲

فریدون جیرانی
اصغر نعیمی
۵

اهل سینمایی که خبرنگار هم بودند

غلامرضا موسوی، رسول صدرعاملی، فریدون جیرانی، مهرداد فرید، علی معلم، اصغر نعیمی، محمد خزاعی،رضا درمیشیان و پرویز نوری از جمله افرادی هستند که فعالیت حرفه‌یشان را با خبرنگاری و نویسندگی آغاز کردند و سپس به عالم فیلمسازی وارد شدند.

۱۳۹۶/۰۵/۱۷

سیروس الوند
فرزاد موتمن
۴

پردیس سینمایی ملت میزبان جشنواره «کارگاه آزاد فیلم» شد

سینماپرس: دومین دوره سراسری و هشتمین دوره داخلی جشنواره «کارگاه آزاد فیلم» در پردیس سینمایی ملت برگزار می‌شود.

۱۳۹۵/۰۹/۲۳