انتخاب آثار در راستای اهداف نظام، با استراتژی مشخص و استانداردهای یک جشنواره‌ی ملی باشد/ لزوم توجه به سرمایه‌های مشکوک و پرهیز از سیاسی‌کاری

به گزارش خبرنگار سینماپرس جشنواره فیلم فجر یکی از پر اهمیت ترین رویدادهای فرهنگی و هنری در جمهوری اسلامی ایران است که نه تنها در داخل کشور بلکه در سطح جهانی نیز ازطرفداران خاص خود برخوردار است. بخش اعظمی از سینماگران تمامی توجه خود را در طول سال معطوف به این رویداد مهم می کنند و دوست دارند که آثارشان در این جشنواره دیده شده و مورد ارزیابی قرار بگیرد هر چند که بخشی از سینماگران هم طی سال های اخیر به دلایل متعدد از جمله آنچه ناداوری و بی عدالتی در جشنواره لقب داده اند مایل به حضور در این رویداد نیستند.

اما در هر صورت جذابیت جشنواره باعث شده تا رقابت های تنگاتنگی در میان اهالی سینما به وجود بیاید و بعضی افراد با لابی گری بخواهند که فیلم هایشان را در لیست آثار انتخاب شده توسط اعضای هیأت انتخاب بگنجانند.

از سوی دیگر طی سال های اخیر به دلیل بی توجهی مدیران، تعدادی فیلم با محوریت موضوعات ضدارزشی، سیاه نمایی و حتی ضد شئونات دینی به نمایش در آمد که مبانی و اصول اساسی این جشنواره مهم که هر ساله در ایام الله دهه مبارکه فجر و سالروز پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی برگزار می شود را زیر سوأل می برد.

این جشنواره که به عنوان معتبرترین جشنواره در خاورمیانه شناخته می شود همواره به دلایل مختلف از جمله ضعف های مدیریتی و اجرایی و همچنین حضور فیلم هایی که با عنوان «فجر انقلاب اسلامی» همخوانی ندارند مورد نقد و نکوهش سینماگران بوده است. در همین رابطه ۱۰ تن از سینماگران و کارشناسان فرهنگی برجسته کشور آقایان: ابراهیم اصغری، حسین سلطان محمدی، هاتف علیمردانی، جمال شورجه، کاوه سجادی حسینی، محمدتقی فهیم، افشین شرکت، حجت الله سیفی، سعید مستغاثی و کاظم راست گفتار با سینماپرس گفتگوهایی انجام دادند که ماحصل این گفتگوها برای اطلاع بیشتر مخاطبان گرامی در ذیل نقل شده است.

ابراهیم اصغری تهیه کننده سینما همزمان با فعالیت هیأت انتخاب سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر گفت: جشنواره فیلم فجر جشنواره ای برآمده از انقلاب شکوهمند اسلامی است و باید جشنواره ای برای یادبود آرمان ها و اهداف انقلاب اسلامی باشد. جشنواره فیلم فجر نباید جایی برای حضور و عرضه فیلم هایی باشد که هیچ قرابت و سنخیتی با شعائر انقلاب اسلامی ندارند؛ منظور ما این نیست که این جشنواره تنها فیلم های انقلابی را به نمایش درآورد چرا که متأسفانه تعداد فیلم های انقلابی در سینمای ما بسیار اندک و ناچیز است بلکه هدف اصلی این است که در این جشنواره فیلم هایی به نمایش درآیند که وابسته و پیروی اهداف انقلاب باشند و نه بر ضد آن!

حسین سلطان محمدی منتقد سینما و کارشناس فرهنگی نیز در این باره اظهار داشت: انتخاب آثار جشنواره فجر باید بر اساس اصول فرهنگی و معیارهای اجتماعی که اکثریت کشور آن را قبول دارند انجام شود هم اکنون ما در آستانه ۴۰ سالگی پیروزی انقلاب اسلامی هستیم و همگان روی اصول و معیارهای فرهنگی مان که برآمده از انقلاب اسلامی است آگاهی کامل داریم. یکی دیگر از نکاتی که اعضای هیأت انتخاب جشنواره فیلم فجر باید توجه ویژه و جدی به آن داشته باشند رعایت استانداردهای فنی و حرفه ای در آثار است؛ اصولاً فیلم هایی که از استانداردهای لازم پذیرفته شده در سطح جهانی بهره نبرده اند و از لحاظ فنی و تکنیکی ضعف هایی دارند و هچنین همانطور که پیش از این تأکید کردم آثاری که با معیارهای فرهنگی و اجتماعی تعریف شده کشور تطابقی ندارند نباید به هیچ عنوان در جشنواره فیلم فجر حضور داشته باشند.

هاتف علیمردانی کارگردان سینما همزمان با فعالیت هیأت انتخاب سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر گفت: هیأت انتخاب همه جشنواره ها باید متشکل از افراد بی طرف، کارآمد و کارشناس باشد و آن ها باید بر اساس قاعده ها و استانداردهای روز دنیا و سیاست های جشنواره مبادرت به انتخاب آثار کنند. اعمال سلیقه هیأت های انتخاب و داوری بارها باعث گم شدن فیلم های خوب شده است؛ بنده خودم سینماگری هستم که بارها در جشنواره فیلم فجر حضور داشته ام اما یکی از بهترین فیلم هایم به دلیل اعمال سلیقه و یا سیاست هیأت انتخاب از جشنواره کنار گذاشته شد؛ فیلمی که به اذعان بسیاری از اهالی سینما و همکارانم اگر در جشنواره حضور پیدا می کرد می توانست حرف های بسیار جدی برای گفتن داشته باشد و بخش عمده ای از جوایز را نصیب خود کند.

جمال شورجه کارگردان سینما نیز در این راستا خاطرنشان کرد: اعضای هیأت انتخاب باید متناسب با اهداف کلان نظام و کشور مبادرت به گزینش آثار نمایند؛ اصولاً ضوابطی که برای انتخاب فیلم ها از میان خیل کثیر آثاری که به دبیرخانه ارائه می شوند باید قاعدتاً متناسب با اهداف، آرمان ها و رویکردهای جشنواره باشد. این مسأله نه تنها در مورد جشنواره فیلم فجر که در رابطه با سایر جشنواره ها نیز صدق می کند؛ اگر جشنواره ای موضوعی باشد باید متناسب با موضوعی که جشنواره آن را به یدک می کشد فیلم ها انتخاب شوند ولی جشنواره ای مانند جشنواره فیلم فجر ملی است و باید فیلم هایش متناسب با اهداف کلان نظام و کشور انتخاب شوند و آرمان های انقلاب اسلامی را ترویج و توسعه دهند. هیأت انتخاب جشنواره فیلم فجر با توجه به ایام الله دهه فجر که دلیل اصلی تولد این رویداد سینمایی است، متناسب با مأموریتی که دارد فیلم هایی ارزشی و انقلابی و ملی و فاخر را انتخاب کند. هر جشنواره ای یک رویکردی دارد و باید بر اساس رویکردشان فیلم ها انتخاب شوند. موضوع و مضمونی که جشنواره فیلم فجر آن را به یدک می کشد ایام الله دهه فجر است و این وظیفه یکایک اعضای هیأت انتخاب، مسئولان سازمان سینمایی، دبیر جشنواره و یکایک سینماگران است که از سینمای نظام جمهوری اسلامی ایران حراست کنند و آثاری متناسب با فرهنگ و آرمان های ملی و انقلابی را به نمایش بگذارند.

کاوه سجادی حسینی کارگردان و مدرس سینما همزمان با فعالیت هیأت انتخاب سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر گفت: نگاه سیاسی و جناحی و فقدان سواد و دانش سینمایی در انتخاب و داوری ضربه جدی به جشنواره وارد می کند و این وظیفه مسئولان و برگزارکنندگان جشنواره است که افرادی را که در این دایره جا می گیرند از لیست هیأت های انتخاب و داوری حذف کنند. اصولاً در هر جشنواره ای یک سری فیلم ها انتخاب می شوند که در وهله اول سلیقه افراد انتخاب کننده در برگزیده شدن آن آثار دخیل است به همین دلیل بهتر است برای انتخاب های شایسته تر و بهتر ما افرادی را به عنوان هیأت انتخاب برای جشنواره معرفی کنیم که سواد بالای سینمایی داشته باشند؛ اینکه ما افرادی با سواد را انتخاب کنیم اما سواد آن ها هیچ ارتباطی به سینما نداشته باشد هم کار درستی نیست و حتماً افرادی که برای انتخاب و داوری فیلم ها معرفی می شوند باید دارای سواد بالای سینمایی باشند.

حمدتقی فهیم منتقد پیشکسوت سینما همزمان با فعالیت هیأت انتخاب سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر گفت: متأسفانه جشنواره فیلم فجر دچار حواشی زیادی شده و طی سال های اخیر شاهد آن بوده ایم که انتخاب آثار بسیار پر مسأله بوده اند؛ فیلم های عبوس، سیاه و تلخ نباید جایی در جشنواره داشته باشند و مسئولان نباید اجازه دهند در روند انتخاب و داوری آثار جشنواره مفسده هایی بر اساس روابط سیاسی، مالی و... شکل بگیرد. جشنواره فیلم فجر جشنواره ای دولتی است و فیلم های آن باید از طرف کارشناسان و دولت انتخاب شوند. باید فیلم هایی در طول سال توسط کارشناسان دغدغه مند و وفادار به ارزش های ملی رصد شوند و فیلم هایی که با اهداف جشنواره قرابت دارند را انتخاب کنند. این مایه تأسف است که به علل مختلف باندبازی و رفیق بازی و پزهای روشنفکری و... جشنواره را از استاندارد دور کرده اند. این بسیار بد است که مسئولان برگزارکننده جشنواره برخی از دوستان شان را به عنوان هیأت انتخاب معرفی می کنند و دستمزدهای کلانی به آن ها می دهند و بعد هم مسئولیت همه انتخاب ها را به گردن آن ها می اندازند و خودشان را کنار می کشند. این اتفاقات ناراحت کننده جشنواره فیلم فجر را با خطر دوری از اهدافش روبرو کرده است و اگر ما هم مانند جشنواره های خارجی برخی کارشناسان را زیر لوای سازمانی با عنوان سازمان جشنواره گرد آوریم و آن ها انتخاب گر آثار بر اساس قواعد و قوانین کشور باشند آن وقت می توانیم به سمت استانداردسازی حرکت کنیم.

افشین شرکت کارگردان سینما هم در این باره گفت: فشارهای بیرونی بر هیأت داوران بارها باعث شده آثاری ضعیف به جشنواره راه پیدا کنند و آثار ارزشمند بیرون از گود رقابت بمانند و متأسفانه وضعیت سینمای ما به گونه ای است که همیشه شاهد این اتفاقات هستیم. من صریحاً عنوان می کنم که مدت ها است سینماگرانی وارد بازی های هیأت انتخاب و داوری و امثالهم می شوند که از تمام روابط پشت پرده سینما با خبرند؛ سینماگرانی که باندبازی و رفیق بازی ندارند، سینماگرانی که تنها به فکر تولید آثار ارزشمند هستند و سینماگرانی که هیچ ارتباطی با مدیران ندارند هرگز حاضر نمی شوند وارد این اتفاقات شوند زیرا که می دانند چه بازی هایی در پس پرده این جریانات قرار دارد. ما با مدیرانی روبرو هستیم که به صراحت خودشان را سرآمدتر از سایرین می دانند مگر همین چند وقت قبل نبود که آقای داروغه زاده به روشنی اعلام کرد که من بهتر از سینماگران می فهمم!؟؛ خوب معلوم است وقتی مدیری اینطور فکر می کند چه فشارهایی هم می تواند بر سینماگران وارد کند!

حجت الله سیفی کارگردان سینما همزمان با فعالیت هیأت انتخاب سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر گفت: فقدان استراتژی و اهداف مشخص در جشنواره فیلم فجر باعث گمراه شدن اعضای هیأت انتخاب و داوران می شود و متأسفانه سال ها است که دست اندرکاران سینما و برگزارکنندگان جشنواره فیلم فجر سیاست های سینما و جشنواره را به درستی تعریف و تبیین نکرده اند. هر جشنواره سینمایی در جهان سیاست ها و اهدافی دارد و در پی دستیابی به آن اهداف و سیاست ها کار خود را جلو می برد اما متأسفانه در کشور ما جشنواره ها به صورت باری به هر جهت برگزار می شوند و همانطور که پیش از این اشاره کردم هیچ استراتژی و هدف مشخصی ندارند و این اتفاق باعث می شود تا هم فیلمسازان گمراه شوند و ندانند که چه می کنند و چه کاری انجام می دهند و هم اعضای هیأت های انتخاب و داوری در جشنواره ها نمی دانند باید بر اساس چه اصول و پارامترهایی فیلم ها را گزینش کنند.

سعید مستغاثی رئیس پیشین انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران همزمان با فعالیت هیأت انتخاب سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر گفت: هیأت انتخاب از صندوقخانه های کهنه بیرون آورده می شوند و با انتخاب هایشان باعث می شوند جشنواره هیچ استانداردی نداشته باشد و این رویداد که روزگاری قرار بود اهداف و آرمان های نظام و انقلاب اسلامی را ترویج کند دیگر هیچ همسویی با اهداف عالیه انقلاب اسلامی نداشته باشد. متأسفانه سال ها است جایگاه ویژه ای برای فیلمسازان ضد نظام و انقلاب در سینمای ایران وجود دارد!؛ سال ها است جشنواره دیگر اعتبار و منزلت را ندارد و از سکه افتاده و خیلی فیلمسازان در طول سال فیلم های شان را اکران می کنند یا به جشنواره های دیگر می روند. فیلم های ضد نظام و انقلاب هم سکه رایج شده و هر کس بهتر بسازد عزیزتر می شود! این اظهرمن الشمس است که ما دیگر نباید دنبال فیلم های ضد انقلاب و ضد نظام در خارج از کشور و سینمای هالیوود بگردیم چرا که مسئولان خودمان با بی درایتی اجازه عرض اندام به این افراد در داخل کشور را می دهند.

کاظم راست گفتار کارگردان سینما همزمان با فعالیت هیأت انتخاب سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر گفت: اعضای هیأت انتخاب باید با اهتمام جدی جلوی ورود فیلم هایی که با سرمایه های مشکوک ساخته شده اند را به جشنواره فیلم فجر بگیرند؛ متأسفانه مدتی است که سرمایه های مشکوک زیادی از طریق اختلاس گران و رانت خواران ... وارد سینما شده و با این پول های بادآورده فیلم های باکیفیتی ساخته شده که اگر تیزبینی و نکته سنجی اعضای هیأت انتخاب وجود نداشته باشد رقابتی نابرار در سینما و جشنواره به وجود خواهد آمد. فیلم هایی که با پول های کثیف در سینما ساخته شده اند پروداکشن های عظیم دارند، سوپراستارهای رنگارنگ در آن ها نقش آفرینی کرده اند و خلاصه همه نوع شرایطی برایشان مهیا است تا به خوبی بتوانند دیده شده و مورد توجه قرار بگیرند و به همین علت این وظیفه اعضای هیأت انتخاب و یکایک مدیران سینمایی و مسئولان و دست اندکاران برگزاری جشنواره فیلم فجر است که جلوی این فیلم ها را بگیرند و نگذارند این فیلم ها وارد جشنواره شوند و سینما را بیش از این آلوده کنند.