نقد و بررسی فیلم «وارونگی» | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

نقد و بررسی فیلم «وارونگی»

بهنام بهزادی را اکثرن با همان فیلم اولش به یاد می‌آورند. «تنها دو بار زندگی می‌کنیم» به جهت موضوع متفاوت و سبک پرداخت منحصربه‌فردش نوید ظهور فیلم‌سازی خوش‌ذوق و آینده دار را می‌داد. فیلم دوم او «قاعدهٔ تصادف» از جهات مختلف با فیلم قبلی متفاوت بود. این بار فضاسازی تئاتری و بازی‌های واقع‌گرا – آن نوع که در سال‌های اخیر وارد سینمای اجتماعی ایران شده – و مضامین متفاوتی به کار گرفته شده بود که البته فیلم باز هم با تحسین منتقدین روبه‌رو شد هرچند کار خاص و متفاوتی به نظر نمی‌رسید. آخرین اثر او «وارونگی» کمبودهای کوچک و بزرگ زیادی دارد که باعث شده معدود خرده داستان‌ها و لحظات جذاب و فکر شده‌ای که در آن وجود داشته هم در بین انبوهی سکانس‌های فاقد کشش و جذابیت گم شوند. نام فیلم به یک پدیده آب و هوایی اشاره دارد که باعث آلودگی هوا و بالا رفتن درصد ذرات سمی در آن می‌شود. گره اصلی فیلم هم بر پایهٔ همین پدیده بنا شده است. نیلوفر (سحر دولت شاهی) دختر زیبا و مجردی است که همراه با مادرش در یک آپارتمان زندگی می‌کند. خواهر و برادر او هر کدام گرفتار مشکلات زندگی خود هستند و رسیدگی به کارهای مادر را به او سپرده‌اند. ماجرا از اینجا شروع می‌شود که مادر به دلیل آسیب‌دیدگی ریه‌هایش بستری می‌شود و دکتر می‌گوید دیگر امکان زندگی کردن در هوای آلودهٔ تهران برای او وجود ندارد. varoonegi2.JPGاین مسئله اولین گره دراماتیک فیلم را ایجاد می‌کند اما بهانه‌ای است برای نمایش روابط خانوادگی و درگیری‌هایی که به خاطر مادر ایجاد می‌شود. فیلم می‌خواهد از این درگیری‌ها به تحلیلی از زندگی نیلوفر و روحیات او برسد و در نهایت تغییر او را به محور معناسازیِ خود تبدیل کند. خواهر و برادر نیلوفر بدون اینکه نظر او را بپرسند فرض را بر این می‌گیرند که او باید برای مراقبت از مادر راهی شمال کشور شود و کار و زندگی خود را ترک کند. نیلوفر اگرچه در ابتدا به تصمیمی که برای او گرفته شده اعتراضی نمی‌کند اما پس از مصادره شدن محل کارش – که ارث پدری‌شان است – توسط برادرش، تصمیم می‌گیرد برای اولین بار کاری که برای خودش اهمیت دارد را انجام دهد و در موقعیت تصمیم گیرنده قرار گیرد. این خط داستانی که مربوط به نیلوفر و تحول روحی اوست مهم‌ترین پی‌رنگ فیلم است و همین‌جا اولین مشکل فیلم پدیدار می‌شود. ارتباط با مسئلهٔ آلودگی هوا و چرایی‌اش در همین ابتدا متوقف می‌شود. به عبارتی پس از بستری شدن مادر در بیمارستان دیگر دغدغه کسی آلوده بودن هوای تهران نیست. دیگر نقدی به این بحران وارد نیست. گرفتاری‌ها تبدیل به گرفتاری‌های خانوادگی می‌شوند و منفصل از گره ابتدایی ادامه پیدا می‌کنند و اثبات آن هم کار مشکلی نیست. کافی است فرض کنیم مادر به هر دلیل دیگری نیازمند جابجایی بود. مثلاً برای عمل خاصی باید به شهر دیگری می‌رفت یا برای دوری از سروصدا و آلودگی صوتی نیازمند دوری از تهران بود. آیا مشکلی در پیشروی فیلم ایجاد می‌شد؟ پاسخ منفی است. varoonegi5.JPGبنابراین مفهومی که فیلم‌ساز در ابتدای فیلم و در نام فیلم اشاره پررنگی به آن دارد حقیقتن دغدغهٔ فیلم نیست و پیوندی با تغییر و تحول شخصیت‌ها و مشکلات زندگی‌شان ندارد. روشی که بهزادی برای روایت زندگی نیلوفر انتخاب کرده هرگونه تنش عاطفی را دفع می‌کند و عملاً تهی از لحظات جذاب و درگیر کننده و خاص پیش می‌رود. او به جزییاتی از روابط اهمیت می‌دهد که شناسایی کاربرد و نقششان مشکل است. برای مثال مکث کردن روی گفت‌وگوهای نیلوفر و همکارش راجع به تعطیل شدن یا نشدن کارگاه خیاطی او در چند برهه زمانی مختلف تکرار می‌شود و عملاً نفس فیلم را می‌گیرد. این رویکرد را در سکانس‌هایی که همهٔ خانواده دور هم جمع هستند و گفت‌وگو می‌کنند هم شاهد هستیم. در این سکانس‌ها تقریباً تک‌تک دیالوگ‌هایی که در یک گفت‌وگوی واقعی گفته می‌شود آورده می‌شوند و هر بار دوربین چهرهٔ یکی از کاراکترها را به شکلی ساده قاب می‌گیرد تا جمله و گاهی حتی کلمهٔ مورد نظر را بگویند. کلماتی که فقط یک چهرهٔ واقع‌گرایانهٔ سخت به فیلم می‌دهند و معلوم نیست چرا فیلم به چنین چهره‌ای نیاز دارد. نتیجهٔ چنین رویکردی در طرح داستانی فیلم کسالت‌بار شدن آن است چرا که این وسواس واقع‌گرایانه برای فیلم هزینه‌هایی در بر داشته که توسط باقی بخش‌ها جبران نشده‌اند. varoonegi4.jpgمثلاً اگر دغدغهٔ این شکل از واقع‌گرایی در فیلم وجود دارد چرا در طرح بصری فیلم شاهد آن نیستیم؟ چرا شهر و آلودگی در تصاویر فیلم حضور کلیشه‌ای و دم‌دستی‌ای دارند؟ چند نمای ساده از ترافیک و افق غبارگرفته اولین چیزی است که برای نمایش آلودگی به فکر هر کس می‌رسد. اگر دقت بصری جدی‌ای در فیلم وجود داشت می‌توانست ملال حاصل از مکث‌های فراوان روی روابط را جبران کند و جذابیت را از راه دیگری برای فیلم تأمین کند. ضمن اینکه درک ارتباط آلودگی و ترافیک و مشکلات زندگی شهری با محور اصلی درام بسیار مشکل است و فیلم‌ساز در متن هم موفق نشده همبستگی‌ای بین این عناصر ایجاد کند. تنها جایی که فیلم می‌تواند همراهی مخاطب را با خود داشته باشد زمانی است که به پی‌رنگ عاشقانهٔ زندگی نیلوفر می‌پردازد. جایی که علیرضا آقاخانی با همان شمایل آرام و درون‌گرا حضور پیدا می‌کند تا عشق فراموش شدهٔ سال‌های گذشته را در نیلوفر زنده کند. اکثر لحظات حضور این دو در کنار هم جذاب است و آن تمایل به اجرای خشک و واقع‌گرایانه جاری در فیلم، در سکانس‌های مربوط به آن‌ها دیده نمی‌شود. ضمن اینکه رابطهٔ عاشقانهٔ بین آن‌ها در هم‌نشینی با مسیر تحول نیلوفر کاملاً کاربردی است. به عبارتی زمانی که نیلوفر با خواهر و برادر خود درگیر می‌شود و از چارچوب‌هایی که برایش تعیین کرده‌اند خارج می‌شود، زندگی با سهیل را موقعیت جدیدی می‌بیند که با شخصیت تحول یافته‌اش به آن ورود کند و همه چیز را از نو آغاز کند. در راستای همین طراحی فکر شده سکانس پایانی فیلم که باز هم سکانسی دو نفره با فضای عاطفی بین نیلوفر و سهیل است به زیباترین سکانس فیلم تبدیل می‌شود و حسرت ما را بر می‌انگیزد. سؤال اینجاست که چرا فیلم‌سازی چون بهنام بهزادی که کار با فضاهای عاطفی بکر را خوب بلد است در «وارونگی» چنین تمایل شدیدی به یک واقع‌گرایی خشک و یکنواخت نشان می‌دهد؟ البته این تمایل برای او خالی از دست آورد نبوده است. روابط با دقت بالایی در فیلم طراحی شده‌اند و انگیزه سازی‌ها با مکث و تأمل همراه است. همچنین منطق درستی بر پیشروی فیلم دیده می‌شود اما چنین موضوعی که اکثر ابعادش برای مخاطب آشناست و نکتهٔ خاص و متفاوتی در خود ندارد برای روایت به حس و حال و لحظات دراماتیک بیشتری نیاز داشت.

منبع: نقد فارسی
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/3605
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید


حادثه ناشی از کورس شبانه دو اتومیبل در خیابانهای تهران برای سریال بهنام بهزادی

کورس شبانه دو اتومبیل در خیابان جردن باعث بروز حادثه برای یکی از عوامل سریال بیست و یک شد. به گزارش سینماسینما، شب گذشته و در جریان فیلمبرداری سریال بیست و یک که به کارگردانی بهنام بهزادی در حال تولید است، کورس گذاشتن دو اتومبیل در خیابان جردن و ورودی...

۱۴۰۴/۰۸/۰۳

سعید آقاخانی
۴

سعید آقاخانی و مهدی حسینی‌نیا مقابل دوربین بهنام بهزادی می‌روند

سعید آقاخانی و مهدی حسینی‌نیا مقابل دوربین بهنام بهزادی می‌روند

بهنام‌ بهزا‌دی پس از ۵ سال از آخرین فیلم‌سینمایی‌اش، سریال «بیست ‌و یک» را مقابل دوربین می‌برد. به گزارش سینماسینما، بهزادی که پیش از این چهار فیلم سینمایی «تنها دو بار زندگی می‌کنیم»، «قاعده تصادف»، «وارونگی» و «من می‌ترسم» را در کارنامه خود ثبت کرده است، این‌بار و پس از...

۱۴۰۳/۱۲/۱۶

الناز شاکردوست
۲

وقتی «مهاجرت» از سوی آقای کارگردان تجویز می‌شود/ فیلم به‌جای مانیفست اینستاگرامی

وقتی «مهاجرت» از سوی آقای کارگردان تجویز می‌شود/ فیلم به‌جای مانیفست اینستاگرامی

سینماپرس: بهنام بهزادی کارگردانی فیلم سینمایی «من می‌ترسم» با تأکید براینکه جهت‌گیری این فیلم به سمت گیشه نبوده است، تأکید کرد ترجیح می‌دهد به جای مانیفست دادن‌های اینستاگرامی فیلم بسازد.

۱۳۹۸/۱۱/۲۰

الناز شاکردوست
۲

الناز شاکردوست با «ترس» به جشنواره فجر می آید!

الناز شاکردوست با «ترس» به جشنواره فجر می آید!

سینماپرس: جدیدترین فیلم بلند سینمایی بهنام بهزادی در جشنواره فیلم فجر نمایش داده می‌شود.

۱۳۹۸/۱۱/۱۱

الناز شاکردوست
امیر جعفری
۲

جدیدترین خبر از فیلمی با بازی امیر جعفری و الناز شاکردوست

جدیدترین خبر از فیلمی با بازی امیر جعفری و الناز شاکردوست

تدوین فیلم سینمایی «من می ترسم» ساخته بهنام بهزادی به تازگی به پایان رسیده است.

۱۳۹۸/۰۱/۲۱

الناز شاکردوست
مهران احمدی
۲

جدیدترین خبر از فیلمی با بازی مهران احمدی

فیلمبرداری فیلم سینمایی «من می ترسم» به کارگردانی بهنام بهزادی در خیابان‌های تهران از نیمه گذشت.

۱۳۹۷/۱۰/۰۹

مهران احمدی
الناز شاکردوست
۲

پایان بازی مهران احمدی در فیلم «من می ترسم»

پایان بازی مهران احمدی در فیلم «من می ترسم»

سینماپرس: بازی مهران احمدی به تازگی در فیلم سینمایی «من می ترسم» به کارگردانی بهنام بهزادی به پایان رسید.

۱۳۹۷/۱۰/۰۹

الناز شاکردوست
۲

بازی شاکردوست در «من می ترسم» به پایان رسید

بازی شاکردوست در «من می ترسم» به پایان رسید

سینماپرس: بازی الناز شاکردوست در فیلم سینمایی «من می‌ترسم» به کارگردانی بهنام بهزادی به پایان رسید.

۱۳۹۷/۱۰/۰۴

الناز شاکردوست
۱

پایان بازی الناز شاکردوست در «من می ترسم»

بازی الناز شاکردوست در اولین تجربه همکاری با بهنام بهزادی در فیلم «من می ترسم» به پایان رسید.

۱۳۹۷/۱۰/۰۴


آغاز فیلمبرداری فیلم بهنام بهزادی در تهران

فیلم سینمایی «من می‌ترسم» به کارگردانی و تهیه کنندگی بهنام بهزادی روز گذشته در تهران کلید خورد.

۱۳۹۷/۰۹/۱۳

نگار جواهریان
هدیه تهرانی
۶

«دوئت» نیمه دوم سال اکران می شود

فیلم سینمایی «دوئت» ساخته نوید دانش قرار است نیمه دوم سال اکران شود. به گزارش سینماسینما، فیلم سینمایی «دوئت» ساخته نوید دانش هنوز موفق به اکران نشده است اما ظاهرا قرار است نیمه دوم سال اکران عمومی شود. گفتنی است؛ دوئت اولین تجربه‌ سینمایی نوید دانش محسوب می شود. نوید...

۱۳۹۷/۰۴/۲۷

ترلان پروانه
اشکان خطیبی

نگاهی به فیلم‌های بخش سودای سیمرغ سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر (بخش اول)

جشنواره امسال، به لحاظ حضور کارگردان های اسم و رسم دار و چهره

۱۳۹۵/۱۱/۱۲

سعید چنگیزیان
سحر دولتشاهی

بازماندگان جشنواره فجر امسال را بشناسید

بازماندگان جشنواره فجر امسال را بشناسید

با معرفی آثار بخش سودای سیمرغ و چشم‌انداز سینمای ایران، فیلم‌هایی که از جشنواره فجر باز ماندند مشخص شدند.در حالی که اسامی فیلم‌های حاضر در بخش سودای سیمرغ جشنواره ۳۵ به صورت کامل اعلام شد، برخی فیلم‌ها یا به زمان مورد نظر برای تحویل اثر نرسید و یا در بخش...

۱۳۹۵/۱۰/۲۴

حسن ایوبی
فرهاد اصلانی

۲۸ فیلم بخش سودای سیمرغ فیلم فجر ۳۵ را بشناسید/ آغاز ماراتن داغ سینما

سینماپرس: ۲۸ فیلم سینمایی به بخش مسابقه سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر راه یافته اند که می توانید آخرین اطلاعات از این آثار را در این پرونده مطالعه کنید.

۱۳۹۵/۱۰/۱۸

سارا منجزی
آزاده صمدی

“لابى” به دبیرخانه فجر رسید

با پایان صداگذاری فیلم سینمایی “لابی” به کارگردانی محمدپرویزی ساخت موسیقی این فیلم توسط فردین خلعتبرى در جریان است تا “لابی” با انجام مراحل فنی نهایی٬ آماده نمایش شود همچنین روز گذشته٬ امیرشهاب رضویان تهیه کننده “لابی” نسخه ای از این اثر سینمایی را جهت بازبینی به دبیرخانه سی و...

۱۳۹۵/۱۰/۱۵

سارا منجزی
آزاده صمدی

شهاب حسینی با «لابی» به جشنواره فیلم فجر رسید

سینماپرس: فیلم سینمایی «لابی» به کارگردانی محمدپرویزی به دبیرخانه جشنواره فجر رسید

۱۳۹۵/۱۰/۱۵

علی مصفا
ستاره پسیانی
۶

تعداد سینماهای «وارونگی» بهنام بهزادی افزایش یافت

سینماپرس: تعداد سینماهای «وارونگی» به کارگردانی بهنام بهزادی به ۲۹ سینما رسید.

۱۳۹۵/۱۰/۱۲

آتیلا پسیانی
افسانه بایگان
۹

فیلم سینمایی”نگار”-معرفی مهمترین فیلم های جشنواره فیلم فجر

انچه درباره “نگار” نمی دانید : رامبد جوان بعد از ساخت سه فیلم کمدى، چهارمین فیلمش را بر اساس طرحى از خودش به نویسندگى احسان گودرزى در ژانر پلیسى معمایى ساخت درحالیکه بعد از موفقیت “خندوانه” انتظار می رفت رامبد جوان کمدی “خندنده” را که اتفاقا شباهت اسمی به استنداپ...

۱۳۹۵/۱۰/۰۳

بهناز جعفری
علی مصفا

«وارونگی» و «گیتا» را در کدام سینماها ببینیم؟

«وارونگی» و «گیتا» را در کدام سینماها ببینیم؟

سینماپرس: ۲ فیلم سینمایی با موضوع اجتماعی در سینماهای تهران به نمایش درآمد این فیلم‌ها از امروز در تعدادی از سالن‌های سینما اکران شد.

۱۳۹۵/۱۰/۰۱

داوود رشیدی

داوود رشیدی رفیقی متفکر و ستون بی‌ادعای تئاتر و سینما بود

علیرضا داوودنژاد از رفاقت و همکاری با داوود رشیدی گفت و معتقد است او، نه‌فقط بازیگر که ستون آرام هنر معاصر ایران بود؛ مردی که بدون تلاش برای دیده‌شدن، حضوری همیشگی و مؤثر در صحنه داشت. نوشته داوود رشیدی رفیقی متفکر و ستون بی‌ادعای تئاتر و سینما بود اولین بار...

۱۴۰۴/۰۶/۰۵

داوود رشیدی
احترام برومند

به مناسبت سالروز درگذشت داود رشیدی برگزار می‌کند؛ نمایش و نقد و بررسی مستند «سیب، اتفاقی است که می‌افتد»

به مناسبت ۵ شهریورماه سالروز درگذشت داود رشیدی بازیگر سینما، مستند «سیب، اتفاقی است که می افتد» در بنیاد حریری بابل نقد و بررسی می‌شود. به گزارش سینماسینما، نمایش فیلم راس ساعت ۱۶ آغاز و در ادامه با حضور احترام برومند همسر و ایلیا محمدی نیا منتقد فیلم نشست نقد...

۱۴۰۴/۰۶/۰۳

داوود رشیدی

احترام به داوود رشیدی در هشتمین روز جشنواره تئاتر فجر

‎هشتمین روز از چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر به احترام داوود رشیدی بازیگر و کارگردان تئاتر با اجرای ۱۸ گروه ...ادامه مطلب نوشته احترام به داوود رشیدی در هشتمین روز جشنواره تئاتر فجر اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۱/۱۰

داوود رشیدی

احترام برومند: نسل داوود رشیدی به آرزوی خود رسیده‌اند

احترام برومند، پس از تماشای نمایش «قضیه تفنگ چخوف» با بیان اینکه آرزوی زنده‌یاد داوود رشیدی و هم‌نسلانش دیدن سالن‌های ...ادامه مطلب نوشته احترام برومند: نسل داوود رشیدی به آرزوی خود رسیده‌اند اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۷/۱۵

داوود رشیدی

برگزاری مراسم بزرگداشتی برای داوود رشیدی

مراسم بزرگداشت داوود رشیدی با حضور چهره‌های هنری، عصر ۱۷ تیر و با برپایی نمایشگاه پوستر فیلم، تئاتر و عکس‌های ...ادامه مطلب نوشته برگزاری مراسم بزرگداشتی برای داوود رشیدی اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۴/۱۸

داوود رشیدی

برگزاری یادبود داوود رشیدی در «فیلم و عکس با انرژی»

یادبود زنده‌یاد داوود رشیدی، بازیگر و کارگردان مطرح سینما و تئاتر ایران در نخستین جشنواره «فیلم و عکس با انرژی» برگزار می‌شود. به گزارش سینماسینما، براساس اعلام دبیرخانه اولین جشنواره «فیلم و عکس با انرژی» آیین یادبود داوود رشیدی، چهره تاثیرگذار و مطرح هنر ایران، به پاس یک عمر فعالیت...

۱۴۰۳/۰۴/۱۰

داوود رشیدی

یادبود داوود رشیدی در جشنواره فیلم و عکس با انرژی

یادبود زنده‌یاد داوود رشیدی، بازیگر و کارگردان مطرح سینما و تئاتر ایران در نخستین جشنواره «فیلم و عکس با انرژی» برگزار می‌شود. به گزارش رسیده، براساس اعلام دبیرخانه اولین جشنواره ...ادامه مطلب نوشته یادبود داوود رشیدی در جشنواره فیلم و عکس با انرژی اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۴/۱۰

داوود رشیدی
احترام برومند
۱

فیلم‌تئاتر «دیکته»؛ داوود رشیدی هیچگاه زیر بار سانسور نرفت/ امید تنها راه نجات ما نیست، باید حرکت کنیم! 

پنجمین برنامه از سلسله جلسات نمایش فیلم‌تئاترهای شاخص با همکاری مشترک انجمن صنفی منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران خانه تئاتر و سینماتک خانه هنرمندان ایران، چهارشنبه دوم اسفند ۱۴۰۲، به نمایش فیلم‌تئاتر «دیکته» در سالن استاد فریدون ناصری اختصاص داشت. به گزارش سینماسینما، پس از نمایش این فیلم‌تئاتر، نشست تحلیل، بررسی...

۱۴۰۲/۱۲/۰۳

داوود رشیدی
احترام برومند
۱

نمایش فیلم‌تئاتر «دیکته» در سینماتک خانه هنرمندان ایران

فیلم‌تئاتر «دیکته» نوشته غلامحسین ساعدی (گوهر مراد) و به کارگردانی داود رشیدی در سینماتک خانه هنرمندان ایران نمایش داده و تحلیل و بررسی می‌شود. به گزارش سینماسینما، پنجمین برنامه از سلسله جلسات نمایش فیلم‌تئاترهای شاخص با همکاری مشترک انجمن صنفی منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران خانه تئاتر و سینماتک خانه هنرمندان...

۱۴۰۲/۱۱/۲۷

داوود رشیدی
۱

احترام برومند: «در انتظار گودو» داود رشیدی نقطه عطف تئاتر مدرن ایران بود

احترام برومند همسر زنده‌نام داوود رشیدی با حضور در نمایش در انتظار گودو به کارگردانی امیررضا کوهستانی با اشاره به آنکه برای نخستین بار داوود رشیدی این نمایش را ۵۳ ...ادامه مطلب

۱۴۰۰/۰۶/۰۸