نگاهی به آخرین ساخته کیانوش و فرزاد دالوند؛ شنگول و منگول، از قدیم تا امروز

سینماسینما، ادیسه عسکری؛

انیمیشن سینمایی «شنگول و منگول» به کارگردانی کیانوش و فرزاد دالوند و تهیه کنندگی داریوش دالوند و سارا امامی این روزها بر روی پرده‌ سینماهاست. فیلمی با نامی آشنا برای تمام سنین. داستان بزبز قندی و شنگول و منگول و حبه‌ انگور داستانی است که نسل‌ها برای بچه‌ها گفته شده است. حالا این داستان قدیمی دستمایه‌ یک انیمیشن شده است. همین نام و قصه‌ آشنا باعث می‌شود که بسیاری از بزرگسالان هم به تماشای آن بنشینند تا این قصه‌ قدیمی را در قالب نو روی پرده‌ سینما ببینند. انیمیشن «شنگول و منگول» اقتباس نعل به نعل از خط روایی این داستان قدیم نیست. اما خیلی دور از حال و هوای داستان هم نیست. شنگول و منگول و حبه‌ انگور داستان در غیاب مادر و عدم توجه به هشدارهای او با گرگ روبرو می‌شوند و حالا باید هر آنچه آموخته‌اند به کار ببندند تا نجات پیدا کنند. علاوه بر کاراکترهای اصلی داستان شخصیت‌های دوست‌داشتنی و جذاب دیگری همچون مامانی، زالوالو، استاد، تک‌پا، بی‌هراس و طباخیو در این داستان حضور دارند که باعث شده در کنار قصه‌ اصلی تعدادی داستان فرعی و حال و هوای جدید هم وارد این داستان قدیمی شود. صدای شخصیت‌ها یکی از نقاط قوت مهم آن محسوب می‌شود. تیمی از بهترین صداپیشه‌ها به سرپرستی محمدرضا علیمردانی صدای شخصیت‌ها شده‌اند و توانسته‌اند به ‌خوبی روح و شخصیت داستانی هر کاراکتر را به تصویر بکشند. هوتن شکیبا، بهنوش بختیاری، حامد آهنگی، کامران تفتی، سمانه پاکدل، هادی کاظمی از جمله دوبلورهای این انیمیشن هستند. از صدای مادر شنگول و منگول تا صدای شخصیت‌های فرعی به خوبی حس و حال کاراکترها را به مخاطب منتقل کرده است.

انیمیشن «شنگول و منگول» هم تراز و نزدیک به استانداردهای جهانی است. طراحی دقیق شخصیت‌ها و محیط، رنگ و نور مناسب و گیرا از جمله ویژگی‌های بصری این انیمیشن ایرانی است. این انیمیشن سینمایی با تکنیک‌های پیشرفته انیمیشن سه ‌بعدی تولید شده و تولید آن پنج سال طول کشیده است. به غیر از فیلمنامه و موسیقی، بقیه بخش‌های تولید با همکاری هنرمندان ایرانی ساخته شده. حضور زنده یاد ارشا اقدسی در این انیمیشن به عنوان طراح حرکات هم نشان‌دهنده نگاه حرفه‌ای تیم سازنده به این بخش هم بوده است؛ ارشا اقدسی بدلکار به نام و ماهری که در پروژه‌های اکشن و بدلکاری فعالیت داشت. او با بهره‌گیری از تجربه و دانش گسترده‌اش در زمینه حرکت و بدن‌شناسی، به تیم انیمیشن‌ سازی کمک کرد تا حرکات شخصیت‌ها واقعی‌تر و پر تحرک‌تر طراحی شوند. این همکاری، یکی از اولین نمونه‌های همکاری حرفه‌ای یک بدلکار با یک پروژه انیمیشنی در ایران بود و نشان داد که انیمیشن ایران می‌تواند با همکاری با متخصصان گوناگون در حد استانداردهای جهانی باشد. این انیمیشن و تولیدات دیگری از این دست نشان می‌دهد که پتانسیل تولید انیمیشن با کیفیت بالا و قابل رقابت با آثار جهانی در ایران وجود دارد.

گروه سنی کودک و نوجوان هم جز گروه‌هایی هستند که این روزها در سایه‌ تولیدات طنز و یا آثاری موسوم به سینمای اجتماعی به آن‌ها بی‌توجهی می‌شود و لازم است که بصورت ثابت برنامه‌هایی برای این گروه سنی در نظر گرفته شود. در اکران فیلم شاهد حضور بچه‌ها به همراه والدینشان برای تماشای فیلم بودم و شور و هیجان بچه‌ها و صحبت آن‌ها با هیجان در مورد صحنه‌ها با والدین جذاب و دیدنی بود. سازندگان برای تماشای انیمیشن، گروه سنی بالای هشت سال را در نظر گرفته‌اند و حضور والدین در کنار آن‌ها برای تماشای فیلم موجب می‌شود در صورت لزوم با کودکان خود صحبت کنند، به سوالات و تردیدهای آنها پاسخ دهند.

خانواده‌دوستی، محبت، گذشت، شجاعت، تلاش برای برقراری عدالت، زندگی مسالمت‌آمیز در کنار همدیگر، هوای هم را داشتن، اتحاد و دوستی از جمله مفاهیمی است که در دل این قصه برای مخاطبان بازگو می‌شود؛ که البته بسیاری از این مفاهیم از یاد همه‌ ما رفته است. بدون شک داشتن یک جامعه‌ی سالم و متحد نیازمند آموختن مفاهیمی انسانی از این دست است.  بچه‌ها یاد می‌گیرند که قهرمان زندگی خود باشند، مسئولیت کارهای خود را به عهده بگیرند و تلاش کنند تا به مسایل فائق بیایند. ناامیدی و امید دو روی سکه‌ی تلاش هستند. این پیام‌ها و مفاهیم در دل یک سفر ماجراجویانه و پر از شعر و رنگ و موسیقی و جنب و جوش دلنشین و به یاد ماندنی روایت شده‌اند.

این اثر که در سی‌وششمین جشنواره کودکان و نوجوانان اصفهان پروانه زرین بهترین کارگردانی جشنواره را از آن خود کرد، تاکنون موفق به حضور در جشنواره‌هایی همچون ساندنس، ورشو، کنیا، قاهره، گوا، شارجه و… شده و توانسته سه جایزه بهترین انیمیشن، بهترین فیلم‌نامه و همچنین بهترین صداگذاری را از جشنواره فیلم کنیا و همچنین دیپلم افتخار بخش بین‌الملل جشنواره فیلم کودک ساندنس را از آن خود کند.